ئه‌ڤرۆ نيوز:

ل شه‌ڤا سه‌رێ سالێ ل باژێرێ كولن يێ ئه‌لمانيا چه‌ند كۆچبه‌رێن عه‌ره‌ب و ئه‌فريقيا ده‌ستدرێژيا سكسى كريه‌ سه‌ر كچ و ژنێن ئه‌لمانى و ب تنێ د شه‌ڤا سه‌رێ سالێ دا 90 حاله‌ت هاتينه‌ تۆماركرن.

پۆليسێن كۆلن راگه‌هاند كو د شه‌ڤا سه‌رێ سالێ دا 90 حاله‌تێن ژ ڤى ره‌نگى هاتينه‌ تۆماركرن و ڤێ چه‌ندێ ژى ده‌نگۆيه‌كێ زۆر د ميديا ئه‌لمانى و جيهانى دا هه‌بوويه‌.

90 كچ و ژنێن ئه‌لمانى ل باژێرێ كۆلن سكالا تۆماركرينه‌ و ب گۆره‌ى گۆتنێن وان هنده‌ك كه‌سان ده‌ستدرێژى كريه‌ سه‌ر و دبێژن كو سيمايێ وان وه‌كو يێن كۆچبه‌رێن باكوورێ ئه‌فريقيا و عه‌ره‌ب بوون.

كوره‌كێ ئه‌فغانى كو روودان ب چاڤێن خوه‌ ديتينه‌ دياركر كو شه‌ڤا سه‌رێ سالێ هنده‌ك كۆچبه‌ر كو خه‌لكێ سوريا بوون، دزى ژ كچ و ژنان دكرن و مۆبايل ژ ده‌ستى دئينانه‌ ده‌ر و ئه‌وان ژى هاوار دكر و د دياربوون كو ئه‌و د سه‌رخوه‌ش بوون.

ژێده‌ر: رووداو

ئه‌ڤرۆ نيوز:

بسپۆرەکێ جوگرافی پێزانینێن نوو و گرنگ ل دۆر نەخشێ دەڤەرێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ ئاشکرادکەت و دبێژیت نەخشێ دەڤەرێ ژلایێ ئەمریکا ڤە یێ ھاتیە گۆھۆڕین و نەخشەکێ نوو بۆ رۆژھەلاتا ناڤین یێ ھاتیە دیارکرن، ئاماژێ ب ڕۆلێ کوردان و دروستبوونا دەولەتا کوردی دکەت د وی نەخشێ ئەمریکا دا و دبێژیت” ئەڤ نەخشە بەری 10 سالان یێ ھاتیە بەرھەڤکرن و من دانەک ژێ ل فرەنسا یێ دیتی”.
دکتۆر خەلیل ئیسماعیل، بسپۆرێ جوگرافی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت” پشتی شەڕێ جیھانیێ ئێکێ و بەلاڤکرنا جوگرافیا دەڤەرێ ل سەر چەند دەولەتەکێن دیاریکری، ژ وێ رۆژێ وەرە ھەتا نوکە ئەمریکا بزاڤێن دەستکاریکرنا ڤی نەخشێ عوسمانیان دکەت، بێگومان دەستکاری د ڤی نەخشەی دا یێ ھاتیەکرن و نەخشەکێ نوو یێ ھاتیە دانان، ل فرەنسا من دانەک ژ ڤی نەخشی یێ دیتی و نەخشەکێ جۆدایە ژ نەخشێ نوکە ھەی”.
دکتۆر خەلیل زێدەتر گوت”ئەو نەخشێ ئەز بەحس لێ دکەم، ل سالا 1945 ێ وەرە کار ل سەر دھێتەکرن و ل سالا 2006ێ یێ ھاتیە بەرھەڤکرن، د نەخشەیێ نویێ رۆژھەلاتا ناڤین دا، دەستکاری د گەلەک وەلاتان دا یا ھاتیەکرن و ل سەر وی نەخشەی وەکو خوە نەماینە، د ھەمبەردا ھندەک وەلاتێن نوو یێن ھاتینە دیارکرن، ئەو گۆھۆڕینا نەخشێ دەڤەرێ وەلاتێن (عێراق، سووریا، تورکیا و وەلاتێن کەنداڤا عەرەبی) ڤەدگریت، ژوان دەولەتا کوردستانا ئازاد و دەولەتا لۆرستانا ئازاد و چەند دەولەتێن دی، من ب چاڤێن خوە دیتیە سنۆرێ دەولەتا کوردستانێ چاوان یێ ھاتیە دیارکرن.
ئەڤی بسپۆرێ جوگرافی گوت ژی” نوکە ئەمریکا یا کار بۆ بجھئینانا ڤی نەخشی دکەت، نەخشێ دەولەتا کوردستانێ، ھەر ئێک ژ کوردستانا عیراقێ و ئیرانێ و تورکیا و سووریێ ڤەدگریت، بەلێ یا دیار نینە دێ کەنگی ھێتە بجھئینان، ئەمریکا ستراتیژیەتا خوە یا ھەی و ھەردەمێ گونجایی بیت، دێ ئەمریکا پلانا خوە بجھئینیت”.
ب دیتنا دکتۆر خەلیلی” شەڕەکێ سار یێ دھێتەکرن، ئەوژی پشتی شەڕێ دویێ جیھانی دەستپێکر و ل سالا 1990ێ پشتی ژناڤچوونا بلۆکێ سۆڤیەتی ب دوماھی ھات، بەلێ نوکە دیارە رۆسیا یا بزاڤێن خوە دکەتڤەگەرینیت و بەرەیەک یێ دروستکری کو ژ عێراقێ و سوورێ و ئیرانێ پێک دھێت، ئەمریکا ژی بەرەیێ خوە ھەمبەر بەرەیێ رۆسیا یێ دروسیکری و ھەر ئێک ژ وەلاتێن سعودیێ و تورکیا و دەولەتێن کەنداڤا عەرەبی پشتەڤانن”.
دیارکر” ھەرێما کوردستانێ جھەکێ گرنگە ل دەڤەرێ و کوردان ڕۆلەکێ بەرچاڤ یێ ھەی بۆ ئەڤرۆ و بۆ داھاتی دێ دێ شێن ڕۆلێ خوە گێڕن”. بەلێ د ھەمان دەم دا گوت ژی” پێدڤیە ھەرێما کوردستانێ نەبیتە لایەنی سونی کو سعودی و تورکیا ب رێڤەدبەن، ھەروەسا نەبیتە لایەنێ شیعی کو ئیران و سووریا ب رێڤەدبەن، باشترە ھەرێما کوردستانێ بێ لایەنیا خوە بپارێزیت و ڕۆلێ ناڤبژیێ ببینیت، نەکو لایەنگریا لایەکی بکەت، ل بیرا منە د شەڕێ ئیرانێ و عێراقێ دا، کوردان پشتەڤانیا ئێک ژوان دەولەتان کر و و باجا وێ پشتەڤانیێ ژی دیاربوو، ھیڤیدارم کورد ڤێ شاشیا بەرێ دوبارە نەکەن و نەچنە چو بەرەکی دژی بەرەکێ دی”.