ئه‌ڤرۆ:

ناڤه‌ندا چاڤدێریا مافێن مرۆڤی یا سووریێ راگه‌هاند كو ده‌مه‌كه‌ ئه‌مریكا هێزێن زێده‌ و چه‌كێ گران ل باكورێ سووریێ ئانكۆ ل وان ده‌ڤه‌رێن ل ژێر كۆنترۆلا هێزێن سووریا دیموكرات دا بجه دكه‌ت و هه‌روه‌سا ئه‌مریكا دڤێت هنده‌ك بنگه‌هێن نوو یێن سه‌ربازی ژی ل ده‌ڤه‌رێن ستراتیژی ل باكورێ سووریێ ئاڤا بكه‌ت.

ناڤه‌ندا چاڤدێریا مافێن مرۆڤی یا سووریێ راگه‌هاند كو هه‌ڤده‌م ل گه‌ل گه‌فێن توركیا یێن بۆ ده‌ستپێكرنا ئۆپه‌راسیۆنه‌كا سه‌ربازی ل باكورێ سووریێ، ئه‌مریكا سه‌ربازێن زیده‌تر ل گه‌ل چه‌كێ گران ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ بجه دكه‌ت و هه‌روه‌سا ئه‌مریكا كار بۆ ئاڤاكرنا هنده‌ك بنگه‌هێن نوو یێن سه‌ربازی دكه‌ت.

ل گۆر داخۆیانیا ناڤه‌ندا چاڤدێریا مافێن مرۆڤی یا سووریێ چه‌ند رۆژن ئه‌مریكا سه‌ربازان و چه‌كێ گران ل وان ده‌ڤه‌ران بجه دكه‌ت یێن كو دهێته‌ گۆتن دێ توركیا ئێرشی وان ده‌ڤه‌ران كه‌ت، ژ به‌ر هندێ ژی خه‌لكێ باكورێ سووریێ و رۆژئاڤایێ كوردستانێ ژ پێشڤه‌چوونێن ڤێ دووماهیێ دلخوه‌شن چونكو خه‌لك وه‌سا دبینن هه‌كه‌ ئه‌مریكا هێزێن خوه‌ ل ده‌ڤه‌رێن ستراتیژی بجه بكه‌ت توركیا ژی نه‌شێت ئێرشی رۆژئاڤایێ كوردستانێ بكه‌ت.

ئه‌و یه‌ك د ده‌مه‌كێ دایه‌ كو حه‌فتیا بۆری هێزێن رۆسیا ژی ل وان بنگه‌هێن سه‌ربازی بجه بوون یێن كو به‌ری نها چۆل كربوون و هه‌روه‌سا رۆسیا ده‌ست ب بزاڤه‌كا مه‌زن كریه‌ دا كو هێزێن سووریا دیموكرات و رژێما سووریێ پێكڤه‌ كار بكه‌ن و هه‌موو ده‌ڤه‌رێن سنۆری ژ ئێرشێن داعشێ و گرۆپێن دی یێن چه‌كدار بپارێزن.

چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دكه‌ن كو نها هه‌ڤڕكیه‌كا گه‌له‌ك مه‌زن د ناڤبه‌را رۆسیا و ئه‌مریكا دا ل باكورێ سووریێ و رۆژئاڤایێ كوردستانێ هه‌یه‌، چونكو رۆسیا دڤێت رژێما ئه‌سه‌دی جاره‌كا دی هه‌موو ئاخا سووریێ كۆنترۆل بكه‌ت و ل هه‌مبه‌ر دا ئه‌مریكا ژی به‌رهه‌ڤ نینه‌ ده‌ستان ژ هه‌ڤپه‌یمانێن خوه‌ ب تایبه‌تی ژی هێزێن سووریا دیموكرات به‌رده‌ت و هه‌ر دو وه‌لات ژی نها ژ به‌ر به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ ل ژی هندێ نه‌ كو توركیا ده‌ست ب ئۆپه‌راسیۆنه‌كا سه‌ربازی بكه‌ت، به‌ری چه‌ند رۆژان ژی د كۆنفرانسه‌كێ دا چه‌ندین به‌رپرسێن رۆسیا دیار كرن كو د سه‌ره‌دانا خوه‌ یا بۆ توركیا دا سیرگێی لاڤرۆڤ ب ره‌نگه‌كێ ئاشكرا هۆشداری دایه‌ توركیا كو نابیت ده‌ست ب چو ئۆپه‌راسیۆنان ل باكورێ سووریێ بكه‌ت.

ل گۆر باوه‌ریا چاڤدێرێن سیاسی ژ به‌ر هه‌لوه‌ستێ توند یێ ئه‌مریكا و رۆسیا هه‌تا نها توركیا ده‌ست ب چو لڤینان نه‌كریه‌، لێ سه‌رۆك كۆمارێ توركیا یێ رژده‌ كو ئێرشی تل رفعه‌ت و منبجێ بكه‌ت و ئه‌و یه‌ك ژی ب دلێ رۆسیا و ئه‌مریكا نینه‌، ژ به‌ر هندێ ژی رۆسیا به‌ره‌یه‌ك د ناڤبه‌را هێزێن سه‌ر ب ئیرانێ، رژێما به‌شاری و هێزێن سووریا دیموكرات دا ئاڤا كریه‌ و رۆسیا ل دژی هندێ یه‌ كو توركیا ئاخا سووریێ داگیر بكه‌ت، ژ به‌ر هندێ ژی نها ل ئالیه‌كێ رژێما سووریێ، رۆسیا و هێزێن سه‌ر ب ئیرانێ و ل ئالیێ دی ژی توركیا خوه‌ بۆ هه‌ر گوهۆڕینه‌كێ ل سووریێ به‌رهه‌ڤ دكه‌ن.

ئه‌ڤرۆ:

دوهی ئێكشه‌مبی 19 خزیرانا 2022 سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی پێشوازی ل شانده‌كێ بلند یێ له‌شكری و ئه‌منیێ ئیراقی كر ب سه‌رۆكایه‌تیا فه‌ریقێ ئێكێ یێ روكن عه‌بدولئه‌میر ره‌شید یاره‌للا، سه‌رۆك ئه‌ركانێ له‌شكرێ ئیراقێ، كو پێكهاتبوو ژ كو ژ فه‌رماندێن هێزێن ئه‌ردی، ئه‌سمانی، زێره‌ڤانێن سنووری، پۆلیسێن فیدرالی ، هه‌والگیری، هه‌والگیریا له‌شكری و ئۆپه‌راسیۆنێن هه‌ڤپشك و چه‌ندین پله‌دارێن دی یێن له‌شكری و ئه‌منی.

د دیداره‌كێ دا دووماهی گوهۆرینێن مه‌یدانی یێن شه‌رێ دژی تیرۆرستان و پاراستنا ته‌ناهی و سه‌قامگیریا ده‌ڤه‌رێن ناكۆكی ل سه‌ر و هه‌ماهه‌نگی ل گه‌ل هێزا هه‌ڤپه‌مانان هاته‌ باسكرن.

هه‌روه‌سا دوواتی ل هه‌ڤكاری و هه‌ماهه‌نگیێ د ناڤبه‌را هێزا پێشمه‌رگه‌ی و هێزێن له‌شكرێ ئیراقی هاته‌ كرن.

هه‌روه‌سا سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ د چارچۆڤێ پێشوازیێ ل وی شاندێ بلند یێ له‌شكری و ئه‌منی یێ ئیراقی راگه‌هاند، هیڤیدارم پێشمه‌رگه‌ وه‌كو پشكه‌ك ژ سیسته‌مێ به‌رگریێ ئیراقی بهێته‌ سه‌حكرن.

ب گۆره‌ی به‌یانناما سه‌رۆكایه‌تیا هه‌رێما كوردستانێ، شاندێ له‌شكری و ئه‌منی یێ ئیراقی پیرۆزباهی ل گوهۆرینێن ڤێ دووماهیێ یێن وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ یا حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ كر و هیڤیا سه‌ركه‌فتنێ بۆ وان فه‌رمانده‌ و پله‌داران خواست كو د پۆستێن وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ دا ده‌ست بكاربووین.

شاندێ له‌شكری و ئه‌منی یێ ئیراقی دووپاتكر كو سه‌ره‌دانا وان پشكه‌كه‌ ژ به‌رنامێ هه‌ڤكاریێ و هه‌ماهه‌نگیا له‌شكرێ ئیراقێ ل گه‌ل پێشمه‌رگه‌ی و به‌رهه‌ڤیا خوه‌ بۆ به‌ر ب پێشڤه‌برنا زێده‌تر یا په‌یوه‌ندیان و هاریكاری و هه‌ماهه‌نگیا وه‌زاره‌تا به‌رگریا ئیراقێ ل گه‌ل وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ و ئالیێن په‌یوه‌ندیدارین هه‌رێما كوردستانێ نیشاندا.

ژ ئالیێ خوه‌ڤه‌ سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ بۆ شاندێ ناڤبری دووپاتكر كو سه‌ره‌دانا وان په‌یامه‌كا ب هێز یا پشته‌ڤانیێ و هه‌ڤكاریێ یه‌ و هیڤی خواست ب چاڤێ هه‌ڤپشك وه‌كو پشكه‌ك ژ سیسته‌مێ به‌رگریێ ئیراقی سه‌حكه‌نه‌ پێشمه‌رگه‌ی كو بۆ هه‌مان ئارمانج كار دكه‌ن، ئه‌وژی پاراستنا وه‌لاتی و ئارامیێ و سه‌قامگیریێه‌.

گه‌ف و لڤینێن داعشێ ب تایبه‌تی ل وان ده‌ڤه‌رێن كو جوگرافیایه‌كا دژوار هه‌یه‌ و ل ده‌ڤه‌رێن سه‌ر سنووری ل گه‌ل سووریێ، ته‌وه‌ره‌كێ دی یێ دیدارێ بوو، تێدا هه‌ردوئالیان دووپاتی ل گرنگیا هاریكاری و هه‌ماهه‌نگیێ د ناڤبه‌را له‌شكرێ ئیراقێ و پێشمه‌رگه‌ی و مفا وه‌رگرتن ژ پشته‌ڤانیا نێڤده‌وله‌تی كر بۆ ژناڤبرنا ئێكجاری یا داعشێ.

هه‌ر دوهی مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ، پێشوازی ل شاندێ بلند یێ له‌شكری و ئه‌منی یێ ئیراقی كر.

سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێمێ دووپاتی ل گرنگیا پێشڤه‌برنا هه‌ماهه‌نگیێ د ناڤبه‌را پێشمه‌رگه‌ی و له‌شكرێ ئیراقێ كر، ب تایبه‌تی ل ده‌ڤه‌رێن مادێ 140 بۆ روو ب رووبوونا تیرۆرێ.

د دیداره‌كێدا، مه‌سرور بارزانی، دووپاتكر پێدڤیه‌ پێشمه‌رگه‌ وه‌كو پشكه‌ك ژ سیسته‌مێ ئه‌منیێ ئیراقێ بهێته‌ دیتن و پشته‌ڤانی لێ بهێته‌ كرن، چونكه‌ ب هێزبوونا پێشمه‌رگه‌ی د به‌رژه‌وه‌ندیا سه‌قامگیربوونا ره‌وشا ئه‌منی یا ئیراقێ یه‌ ب گشتی و پێدڤیه‌ له‌شكرێ ئیراقێ ژی نوونه‌راتیا هه‌موو پێكهاتێن ئیراقێ بكه‌ت و بێی جوداهی وان بپارێزیت.

شاندێ بلند یێ له‌شكری و ئه‌منی یێ ئیراقی، سه‌ره‌رای به‌رچاڤكرنا كورتیه‌كێ ل دۆر ره‌وشا ئه‌منی و له‌شكری ل ئیراقێ، ئاماژه‌ ب وێ چه‌ندێ كر كو ئارمانج ژ سه‌ره‌دانا وان پێشڤه‌برن و ب هێزكرنا هه‌ماهه‌نگیێ  هاریكاریێ یه‌ د ناڤبه‌را له‌شكرێ ئیراقێ و پێشمه‌رگه‌ی.

هه‌ولێر، سولین سلێمان

به‌رپرسێ لقا ١٧ پارتی ل شنگالێ دیداره‌كێدا بۆ رۆژناما (ئه‌ڤرۆ) راگه‌هاند، ب ئه‌گه‌را هاتناPKK  بۆ شنگالێ زێده‌تر ژ ٦٠٠ خێزانێن شنگالی ئاواره‌ بووینه‌، چونكی PKK دارده‌ستێ وه‌لاتێن هه‌رێمایه‌تیه‌ و ب رێیا چه‌ك و پارێن وان ئه‌جێندایێن وان بجه دئینیت. هه‌روه‌سا ئاماژه‌ كر  PKK ل شنگالێ شه‌ر و ئاریشه‌ێن زۆر بسه‌ر خه‌لكێ وێ دا ئیناینه‌.

ئاشتی كۆچه‌ر،  به‌رپرسێ لقا 17 یا پارتی ل شنگالێ گۆت” تنێ ب ئه‌گه‌را ئه‌ڤ شه‌رێ ژ ئالیێ  PKK ڤه‌ رێژه‌كا مه‌زن ژ خه‌لكێ شنگالێ ئاواره‌ بووینه‌ دیسا حه‌شدا شه‌عبی ب هه‌موو شێوازه‌كێ پشته‌ڤانیا  PKK دكه‌ت چونكی هه‌كه‌ حه‌شدا شه‌عبی پشته‌ڤانێێ ل PKK نه‌كه‌ت، نه‌شێت چه‌ك و پارا ب ده‌ستخوه‌ بێخیت”.

خویا كر” PKK ل خانه‌سۆر و ل چه‌ندین جهێن دی كارێن قاچاغیێ دكه‌ت و داهاتی پێ كۆم دكه‌ت، د نوكه‌ دا ژی كوشتن و گرتن و دزی و گه‌له‌ك جورێن كارێن خراپ د شنگالێ دا دهێنه‌ ئه‌نجام دان ئه‌گه‌رێ وێ ژی ئه‌وه‌ كو هیچ قانوون و ئارامیه‌ك د شنگالێ دا نینه‌ و هه‌رده‌مێ پارتی ڤه‌گه‌ریته‌ شنگالێ ئه‌ڤ چه‌نده‌ دێ هێته‌ گۆهۆرین و وه‌كو به‌رێ دێ ئارامی بۆ شنگالێ زڤریت”.

ئاشتی كۆچه‌ر خویاكر”پارتی دگه‌ل شنگالێ دایه‌ و خه‌لكێ وێ ژی دگه‌ل پارتی دایه‌ هه‌لبژارتنێن ڤێ دووماهیێ ژی ئه‌و چه‌نده‌ یا سه‌لماندی ، لێ حه‌شد و گرۆپێن نه‌شه‌رعی نه‌ شیاینه‌ هیچ كورسیه‌كێ ب ده‌ستڤه‌بینن كو ئه‌ڤه‌ژی شكستنه‌كا مه‌زنه‌ بۆ وان گرۆپێن نه‌قانوونی و ژبه‌ر وێ چه‌ندێ رێ ناهێته‌ دان پارتی ڤه‌گه‌ریته‌ شنگالێ و رێككه‌فتنا ئاساییكرنا ره‌وشا شنگالێ بهێته‌ بجهئینان”.

ئاشكراژی كر” وه‌ك یا دیار PKK ناخوازیت شنگال ئارام بیت و چ جاران ژی نه‌شێت ئیدارا شنگالێ بكه‌ت چونكی زێده‌تر ژ سێ هزار و ٥٠٠ كه‌س ئاواره‌ بوینه‌ د چه‌ند مه‌هێن بۆریدا و ئه‌ڤه‌ ده‌مێ  هه‌شت سالانه‌ خه‌لكێ ئاواره‌یێ شنگالێ دناڤ كه‌مپێن هه‌رێما كوردستانێدا دژین، لێ هێشتا ناخوازن ڤه‌گه‌رنه‌ڤه‌ دبن ده‌سهه‌لاتا PKK و حه‌شدێ دا وهه‌تا پێشمه‌رگه‌ ڤه‌نه‌گه‌ریته‌ شنگالێ ئارامی بۆ وێ ده‌ڤه‌رێ ناڤه‌گه‌ریت”.

هه‌روه‌سا گوت”  PKK تنێ دارده‌ستا وه‌لاتێن هه‌رێمایه‌تیه‌ و ل به‌رامبه‌ر پاره‌ی داخوازیێن وان و حه‌شدا شه‌عبی بجه دینن ومانا وان ل شنگالێ تنێ دروستكرنا شه‌ری و كوشتنا گه‌نجێن بێ تاوانه‌، چونكی هه‌كه‌ ژ راست كوردایه‌تی بكه‌ن بلا بچیته‌ مه‌یدانا خه‌باتا خوه‌”.

ئاماژه‌كر “پێدڤی بوو به‌ری پێنچ شه‌ش سالان ئیراقێ گاڤ ژ بۆ نه‌هێلانا PKK و ئه‌و هێزێن دناڤ شنگالێ دا هه‌ین هاڤێتبان ،چونكی د نوكه‌دا توركیا دبێژیته‌ ئیراقێ هه‌كه‌ هین بخوه‌ نه‌چنه‌ دناڤا شنگالێ دا ئه‌م دێ چین، هه‌روه‌سا مسته‌فا كازمی سه‌رۆكێ حوكمه‌تا ئیراقێ ب رژدی كار لسه‌ر ئاساییكرنا رێككه‌فتنا شنگالێ دكه‌ت هه‌كه‌ رێگریێن PKK و حه‌شدا شه‌عبی نه‌بان نوكه‌ گه‌له‌ك ژمێژه‌ ئه‌و رێككه‌فتنه‌ هاتبا بجهئینان و جاره‌كادێ دا خه‌لك شێن ڤه‌گه‌رنه‌ جهێن خوه‌”.

ئه‌ڤرۆ:

ژێده‌رێن میدیایی ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ دیار دكه‌ن كو ب ده‌ستپێشخه‌ریا كۆمه‌ك ژ ره‌وشه‌نبیر و كه‌سایه‌تیێن رۆژئاڤایێ كوردستانێ پشتی دو سالان جاره‌كا دی هه‌ر دو جڤاتێن كوردی ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ كۆمبوون و كۆمبوون ژی ل باژێرێ قامشلۆ یێ رۆژئاڤایێ كوردستانێ برێڤه‌ چوویه‌.

ل گۆر زانیاریان د كۆمبوونێ دا هه‌ر دو ئالیان ژی دیار كرینه‌ كو دڤێت جاره‌كا دی ده‌ست ب هه‌ڤدیتنان بهێته‌كرن، چونكو گرنگه‌ پرسێن هه‌ی ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ دوور ژ شه‌ری و ب رێیێن سیاسی بهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن، ژ به‌ر هندێ ژی بریار هاتیه‌ دان كو كۆمبوون به‌رده‌وام بن و نها كار بۆ كۆمبوونه‌كا دی یا به‌رفره‌ه د ئاستێ بلند دا دهێته‌ كرن.

هه‌ژی ئاماژه‌پێدانێ یه‌ كو دو سالن هه‌ڤدیتنێن د ناڤبه‌را ئه‌نجوومه‌نێ نشتیمانی یێ كوردی ل سووریێ ل گه‌ل ته‌ڤده‌مێ هاتبوونه‌ راگرتن و به‌رپرسێن ئه‌نجوومه‌نێ نشتیمانی یێ كوردی ل سووریێ به‌رده‌وام دیار دكه‌ن كو په‌یه‌ده‌ و ته‌ڤده‌م سۆزێن خوه‌ بجه نائینن و به‌ری نها وان چه‌ندین رێككه‌فتن كرینه‌ لێ بێی ئه‌نجام ماینه‌ و ژ به‌ر هندێ ژی هه‌تا ئالیێ سیێ د كۆمبوونان دا پشكدار نه‌بیت و گه‌ره‌نتیه‌ك نه‌بیت كۆمبوون و رێككه‌فتنێن ل گه‌ل ته‌ڤده‌مێ ژی چو ئانجامێن خوه‌ نابن.

ئه‌ڤرۆ:

دوهی 18 خزیرانا 2022 كو هه‌ڤده‌م بوو ل گه‌ل ده‌ربازبوونا بارزانیێ نه‌مر و هه‌ڤالێن وی ژ رووبارێ ئاراس، ب به‌رهه‌ڤبوونا سه‌رۆك بارزانی و نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ و مه‌سرور بارزانی، سه‌رۆكێ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ و رێواز فایه‌ق، سه‌رۆكا په‌رله‌مانێ كوردستانێ، رێوره‌سمێن ناساندنا پرۆژێ دیكیۆمێنتاریێ شۆره‌شێن بارزان هاتنه‌ ئه‌نجامدان. د وی رێوره‌سمی دا سه‌رۆك بارزانی په‌یڤه‌ك پێشكێشكر و ئه‌ڤه‌ ده‌قا وێ یه‌:

ئه‌ڤه‌ جارا ئێكێ یه‌ پرۆژه‌كێ ئه‌كادیمی یێ سه‌رده‌میانه‌ ل سه‌ر خه‌باتا سێ سیمبۆلێن مه‌زن یێن بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ “شێخ عه‌بدولسه‌لامێ بارزانی، شێخ ئه‌حمه‌دێ بارزانی، مه‌لا مسته‌فا بارزانی” پێكڤه‌ و پشت به‌ستن ب هزاران به‌لگه‌نامه‌ و ئه‌رشیفێ ئیرانی و عوسمانی بهێته‌ ئه‌نجامدان. كاره‌كێ پیرۆز و گرانبه‌هایه‌ و د رۆژه‌كا دیرۆكی دا “18 خزیرانێ” رۆژا ده‌ربازبوونا بارزانی و هه‌ڤالێن وی ژ رووبارێ ئاراس.

مخابن دیرۆكا خه‌باتا گه‌لێ مه‌ ژئالیێ دوژمان ڤه‌ هاتیه‌ شێواندن، به‌رده‌وام وان خواستیه‌ ڤێ خه‌باتا پیرۆز وه‌سا بهێته‌ نیشادان كو خه‌باتا چه‌ند عه‌شیره‌ته‌كایه‌، یان چه‌ند ئالیانه‌ و هیچ په‌یوه‌ندی ب خه‌باتا نه‌ته‌وی ڤه‌ نینه‌، هه‌تا هنده‌ك جاران وه‌سا هاتنه‌ نیشادان كور ێگر و تالانچی و ب وی شێوه‌ی نه‌، به‌لێ ئه‌و به‌لگه‌ دسه‌لمینن كو خه‌باتا نه‌ته‌وێ مه‌ ژ پێخه‌مه‌ت مافێ ره‌وا یێ نه‌ته‌وی، خه‌باته‌كا ره‌وا بوو، هیڤیدارم زانا و ڤه‌كۆله‌رێن كورد ژ نوكه‌ و پێڤه‌ خوه‌ ب وه‌ستینن و ئه‌و ب خوه‌ ل دووڤ وان به‌لگان بگه‌رهن و ئه‌و ب خوه‌ دیرۆكا نه‌ته‌وا خوه‌ بنڤیسن.

رێبازا بارزان، رێبازه‌كا پیرۆزه‌، مخابن ئه‌م ژی نه‌شیاینه‌ وه‌كو پێدڤی وێ رێبازێ ته‌سویق بكه‌ین و بده‌ینه‌ نیاسین بۆ خه‌لكه‌كێ دی، ل سه‌ر ده‌ستێ شێخ عه‌بدولسه‌لامێ شه‌هید و شێخ ئه‌حمه‌دێ برایێ وی، ئه‌ڤ رێبازه‌ هاتیه‌ دامه‌زراندن، ل سه‌ر بنه‌مایێ خودێ په‌رستی و مرۆڤدۆستیێ، رێبازه‌كه‌ كو بۆمه‌ دیاركر هندی بمینین شانازیێ پێ بكه‌ین، ئه‌ڤ رێبازه‌ پێكدهێت ژ وێ چه‌ندێ كو ئایین ره‌وشته‌، ئایین و نیشتمان ژێك ناهێنه‌ جوداكرن، د مرۆڤایه‌تیێدا ئه‌م هه‌موو برایێن هه‌ڤدوینه‌، خه‌بات دژی سته‌مكاران ئه‌ركه‌، پاراستنا ژینگه‌هێ، دادپه‌روه‌ریا جڤاكی، پیكڤه‌ژیانا ئایینی، به‌رفره‌هكرنا خه‌باتێ ژ سنوورێ عه‌شیره‌تێ بۆ سنوورێ نه‌ته‌وی، ئه‌ز ب خوه‌ هه‌ست ب شانازیه‌كا مه‌زن دكه‌ م كو قوتابیه‌كێ بچووكێ ڤێ قوتابخانا مه‌زنم.

رۆژهه‌لاتناسێ به‌ریتانی، ویدرام ل ده‌ستپێكا چه‌رخێ بیستێ هاتیه‌ ده‌ڤه‌رێ و گه‌له‌ك كه‌س دیتینه‌، ژوان چوویه‌ خزمه‌تا شێخ عه‌بدولسه‌لامێ بارزانی، د په‌رتۆكا خوه‌ دا باس دكه‌ت كو باسێ گه‌له‌ك تشتان كریه‌، به‌لێ ئه‌وا گه‌له‌ك جهێ سه‌رنجێ دبێژیت، داخواز ژ من كر ئاسانكاریان بۆ بكه‌م تاكو سه‌ره‌دانا له‌نده‌ن بكه‌ت، هه‌روه‌سا دبێژیت من پرسیار ژێ كر یا شێخ بۆچی تو دێ هێیه‌ له‌نده‌ن، ته‌ چ كار هه‌یه‌؟ گۆت دخوازم ل گه‌ل شاه جۆرج باسێ سه‌ربخوه‌یا كوردستانێ بكه‌م.

شێخ عه‌بدولسه‌لام گه‌له‌ك به‌ری ده‌مێ خوه‌ بوو، چ ژ وان چاكسازیێن ئه‌نجامداین، چ ژ بیروچۆچوونێن وی ل دۆر پرسا نه‌ته‌وی و ئایینی، تاكو گه‌هشتیه‌ وی راده‌ی كو هزر د وێ چه‌ندێ دا بكه‌ت، ده‌وله‌ته‌كا فیدرالی د ناڤبه‌را كورد و ئه‌رمه‌ن و ئاشووریان بهێته‌ دامه‌زراندن، ب وێ ئارمانجێ سه‌ره‌دانا رووسا وی سه‌رده‌می كربوو و ل گه‌ل ئه‌درانیك، پاشایێ ئه‌رمه‌نی و مارشومۆنی، پاشایێ ئاشووری، مه‌ وه‌سا دزانی كو ل تبلیسی پایته‌ختا جۆرجیا نوكه‌ نوونه‌رێ قه‌یسه‌رێ رووسیا دیتیه‌، به‌لێ وه‌زیرێ ده‌رڤه‌یێ رووسیا، لاڤرۆڤ به‌ری دو سالان ده‌مێ هاتیه‌ هه‌ولێرێ، ئه‌و چه‌نده‌ بۆ من راستڤه‌كر و گوت نه‌خێر قه‌یسه‌ر ب خوه‌ ل وێرێ بوو و قه‌یسه‌ر یێ دیتی و گوت ئه‌ڤه‌ یا د ئه‌رشیفێ مه‌ دا.

د زڤرینێ دا هنده‌ك خاینێن كورد خیانه‌ت كر و شێخ عه‌بدولسه‌لام راده‌ستی عوسمانیان كر و ل سالا ١٩١٤ ل مووسل هاته‌ سێداره‌دان و شه‌هیدبوو. وی پرۆژه‌ی ژی سه‌رنه‌گرت چونكه‌ شه‌رێ جیهانیێ ئێكێ ب سه‌ردا هات، شۆره‌شا ئۆكتۆبه‌رێ و نه‌فیر عاما ئه‌رمه‌نیان ب سه‌ردا هات و ره‌وش هه‌موو هاته‌ گوهۆرین، به‌لێ شێخ ئه‌حمه‌دێ برایێ وی جهێ وی گرت و نه‌هێلا هیچ ڤالاهیه‌ك دروست ببیت، وی ژی ئه‌وا دشیان دا ئه‌نجامدا، باشترین په‌یوه‌ندی ل گه‌ل سه‌ركردێن دی یێن كوردستانێ هه‌بوو، ل گه‌ل شێخ سه‌عیدێ پیران، ل گه‌ل شێخ مه‌حموودێ حه‌فید، ل گه‌ل گه‌له‌ك سه‌ركردێن دی.

شێخ ئه‌حمه‌دێ بارزانی زاهده‌ك بوو، ئه‌وێن گه‌هشتینه‌ خزمه‌تا وی دزانن چه‌ند یێ مه‌زن بوو، هه‌تا وه‌غه‌كری ژی ده‌ست نه‌كریه‌ پاره‌ی،12 سالان قه‌ید و زنجیر ب ده‌ست و پیێن وی ڤه‌ بوون ل زیندانێن به‌غدا و به‌سرا، چه‌ندین داخوازی ژێ كرن، نوری سه‌عید، به‌ریتانیان، بۆ وێ چه‌ندێ نامه‌كێ بنڤێسیت و داخوازا لێبۆرینێ بكه‌ت، گوت ئه‌ز داخوازا لێبۆرینێ ژ خودێ دكه‌م، من چ نه‌كریه‌ بۆ وێ چه‌ندێ داخوازا لێبۆرینێ ژ هه‌وه‌ بكه‌م. د زیندانێ دا مه‌ هه‌تا شۆره‌شا 14 ته‌مووزێ، ل ٢٠ ته‌مووزا ١٩٥٨ ژ زیندانێ هاته‌ ده‌رڤه‌، ئه‌ز د زیندانێ ڤه‌بووم و ل بیرا منه‌ وی ده‌می كو ئه‌م چووین بۆ پێشوازیا وی.

مه‌لا مسته‌فا پێشمه‌رگێ وێ رێبازێ یه‌، مه‌لا مسته‌فا قوتابیێ وانه‌، وی ژی هه‌موو ژیانا خوه‌ ته‌رخانكر بۆ خزمه‌تا نه‌ته‌وێ خوه‌، ب راستی هه‌ر ئه‌و كاروانێ ده‌ربازكرنا ئاراس و 53 رۆژ د رێ دا و چه‌ند جاران تووشی شه‌ری بووین، ئه‌ڤه‌ ب خوه‌ قه‌هره‌مانیه‌كا بێ وێنه‌یه‌ بۆ وی و هه‌ڤالێن وی.

بۆ جارا ئێكێ بارزان ل سالا ١٨٩٢ ل سه‌ر ده‌ستێ له‌شكرێ عوسمانی هاته‌ سوتن، تاكو ژناڤچوونا رژێما به‌عش 16 جاران بارزان و ده‌ڤه‌را بارزان هاتیه‌ وێرانكرن و سوتن، چ ب ده‌ستێ له‌شكرێ وان ده‌وله‌تان، چ ب ده‌ستێ جاش و نۆكه‌رێن وان، به‌لێ هه‌موو جاره‌كێ ژی ته‌حه‌دی هاتیه‌ كرن و هاتیه‌ ئاڤه‌دانكرن، هه‌موو جاره‌كێ ژ جارا به‌ری وێ باشتر.

ئه‌و خۆراگریه‌ ژ ئه‌گه‌رێ چه‌كی نه‌بوو، چونكه‌ هه‌موو چه‌ك یێ كه‌ڤن بوو، به‌لێ چه‌كه‌كێ گه‌له‌ك ب هێز ئه‌وژی بیر و بازه‌ر و عه‌قیده‌ بوو كو ب وی شه‌ر هاته‌ كرن، ل سالا ١٩٣١ ب نه‌هه‌قی دو فوج كو ئێك یا له‌شكرێ ئیراقێ و ئێك یا له‌شكرێ به‌ریتانی هێرش ل سه‌ر ده‌ڤه‌ران بارزان كر و داخوازكر شێخ خوه‌ ته‌سلیم بكه‌ت، به‌لێ شێخی قه‌بوول نه‌كر و شه‌ر هاته‌ كرن و هه‌ردو فیوجان شكه‌ستن خوار، پشتی وێ چه‌ندێ هێزا ئه‌سمانی یێ به‌ریتانی گوند تۆپبارانكرن و زێده‌تر گوندێ بارزان ئارمانج بوو، بۆ جارا ئێكێ بوو بۆمپا ته‌وقیتكری بهێته‌ هاڤێتن، دو سێ بۆمبێن ته‌وقیتكری ل گوندێ بارزان دان، پتریاخه‌لكێ وی سه‌رده‌می نه‌دزانی فرۆكه‌ چیه‌ تاكو بزانن بۆمبێن ته‌وقیتكری چنه‌، گه‌له‌ك ژن و زارۆك ل ده‌وروبه‌رێن بۆمبێ كۆمڤه‌بوون، جاره‌كێ ل نیڤا شه‌ڤێ په‌قی و نێزیكی جیله‌كێ زارۆیان ژناڤچوون.

نموونه‌كا دێ ژی ل سه‌ر وێ په‌روه‌ردا بارزانیان ل سه‌ر ده‌ستێ وان مه‌زنان هاتینه‌ په‌روه‌ده‌كرن، شه‌ر هه‌تا سالا ١٩٣٢ به‌رده‌وامبوو و ل دووماهیێ نه‌چار بوون بچن بۆ توركیا، شڤانه‌ك ل نێزیك گوندێ بارزان ده‌سته‌سه‌ركر و ئینا ده‌ف دو ئه‌فسه‌ران كو ئێك به‌ریتانی بوو و یێ دی ئه‌ره‌ب بوو، وان پرسیار ژێ كر شێخ ل كیرێ یه‌؟ گۆت بۆ هه‌وه‌ نابێژم. گوتێ باشه‌ تو دزانی شێخ ل كیرێ یه‌؟ گوت به‌لێ دزانم، باشه‌ بۆچی نابێژیه‌ مه‌؟ گوت خیانه‌ته‌ و ئه‌ز خیانه‌تێ ناكه‌م. گوتی بێژه‌ تاكو ته‌ ئازاد بكه‌ین؟ گوت ئه‌ز دره‌وێ ناكه‌م. دزانم، به‌لێ نابێژمه‌ هه‌وه‌. گوتێ ماده‌م تو زه‌لامه‌كێ ب ڤی شێوه‌ی، هه‌ره‌ و تو یێ ئازادی.

چیرۆكه‌كا دی یا هه‌ی دبیت گه‌له‌ك كه‌س بێژن بۆچی بارزانی ده‌رسوكا سوور گرێدده‌ن، دخوازم وێ ژی بۆ هه‌وه‌ رۆهن بكه‌م، ل وی سه‌رده‌می ل ١٩٣١ – ١٩٣٢پشتی بارزانی مشه‌خت بووین و چووین بۆ توركیا، بێگومان ئه‌وێن گیانه‌وه‌رێن سواربوونێ هه‌ین شیان بچن و ئه‌وێن نه‌ی ژی ل ده‌ڤه‌رێ مان، حوكمێ عورفی هاته‌ راگه‌هاندن، وی ده‌می “مشكی” ل هه‌موو كوردستانێ هه‌بوو، كو سێ ره‌نگ ژێ هه‌بوون خه‌مری و كه‌سك و ره‌ش، ل بارزان ژی وه‌كو هه‌موو ددا گرێدده‌ت،  پاشی ده‌رسوك هاته‌ بازاری، شێخ ئه‌حمه‌دی ده‌رسوكا سوور گرێدا، ژ خوه‌شتڤیا وی هه‌موو موریدێن وی و خه‌لكێ بارزان ده‌رسوكا سوور گرێدا، ئێك ژ مادێن حوكمێ عورفی كو هاتیه‌ راگه‌هاندن، ده‌رسوكا سوور قه‌ده‌غه‌یه‌ و هه‌ر كه‌سه‌كێ گرێده‌ت تاكو ئاستێ سێداره‌دانێ دڤێت بهێته‌ سزادان.

رۆژه‌كێ مه‌فره‌زه‌كا پۆلیسان ل نێزیك گوندێ بارزان سنێله‌كی دبینن كو ده‌رسوكا سوور گرێدایه‌، ب وێ ده‌رسوكێ د خه‌ندقینن و لاشێ وی رادكێشن بۆ “بلێ” كو ئه‌و سه‌نته‌رێ حوكمه‌تێ بوو “قایمقامیه‌ت” بوو، پشتی وێ روودانێ ژن و زارۆیان هێرشی باره‌گه‌هێ حوكمه‌تێ كر، ب ره‌شاشان لێده‌ن و گه‌له‌ك ژێ بریندار بوون، ل رۆژا پاشتر 12 رهسپیێن ده‌ڤه‌را بارزان ئینان و ل به‌رچاڤێن هه‌موو خه‌لكی سێداره‌دان، ژ وی سه‌رده‌می بوویه‌ شمبولا ته‌حه‌دیێ و ئه‌وێ ده‌رسوكا سوور گرێنه‌ده‌ت، ئانكو یێ ته‌سلیمی دوژمنی بووی، ئه‌ڤه‌یه‌ چیرۆكا ده‌رسوكا سوور.

ئه‌م شانازیێ ب وێ دیرۆكا پر سه‌روه‌ری دكه‌ین و شانازیێ ب وێ چه‌ندێ دكه‌ین كو چ جاران رێ نه‌هاته‌ دان خه‌باتا مه‌ یا ره‌وا و ناكۆكیا مه‌ ل گه‌ل رژێمان ببیته‌ ناكۆكی د ناڤبه‌را ملله‌تان دا، ب دیتنا من ئه‌ڤه‌ گه‌له‌ك یا مه‌زنه‌ و پیرۆزه‌ و پێدڤیه‌ ل سه‌ر بچین.

به‌لگه‌نامێن وان زنجیرا په‌رتۆكان ل سه‌ر زارێ ده‌ستهه‌لاتێن وه‌لاتێن ده‌ڤه‌رێ ئه‌وێن هاتینه‌ به‌رچاڤكرن، دیاردكه‌ت كو بزاڤ و شۆره‌شێن بارزان بزاڤا به‌رخوه‌دانێ و ره‌تكرنا سته‌مێ و بده‌ستڤه‌ئینانا دادپه‌روه‌ریێ و پاراستنا جڤاكی و ژیانا پێكهاتان بوو، نه‌كو بزاڤه‌كا عه‌شائیری یا ناوچه‌گه‌ری بوو، ب درێژاهیا دیرۆكێ سته‌مه‌كا مه‌زن ل نه‌ته‌وێ مه‌ هاتیه‌ كرن، مه‌ ژی گه‌له‌ك سته‌م یا ل خوه‌ كری.

ئه‌م یێن تووشی چه‌ندین بێ سووزیێ و بێ وه‌فاییێ بووین ل به‌رامبه‌ر خوه‌، د خوشباوه‌ر بووین، ب دو ئاخڤتنێن خوه‌ش مه‌ باوه‌ری ب هه‌موو تشته‌كی دكر، مخابن، ئه‌وا نوكه‌ ئه‌م دزانین، خوازی مه‌ پێشتر زانیبا، خوازی به‌ری ٢٠٠٣ مه‌ زانیبا. مخابن هه‌تا نوكه‌ ژی فه‌رهه‌نگا هه‌ڤدوو قه‌بوولكرنێ، كێمكرنا كوردان، باوه‌ری نه‌بوون ب مافێن وان، مخابن ئه‌ڤ فه‌رهه‌نگه‌ یا زاله‌.

ره‌وشا نوكه‌ ژی وه‌كو دبینن ده‌ڤه‌ر هه‌موو یا تووشی قه‌یرانه‌كا مه‌زن بوی، ل گه‌له‌ك جهان هێشتا شه‌ر و پێكدادانه‌، تیرۆر هێشتا گه‌فه‌كا گه‌له‌ك رژده‌، ئه‌وێن ب دیتنا وان تیرۆر یا ب دووماهی هاتی، من وی ده‌می ژی دزانی تیرۆر ب دووماهی نه‌هاتیه‌ و نوكه‌ ژی و هه‌تا ده‌مه‌كێ زۆر ژی ب دووماهی ناهێت.

ل ئیراقێ هه‌لبژارتن ل ئوكتۆبه‌را بۆری هاتنه‌ ئه‌نجامدان، مخابن نه‌هێلا ئه‌نجامێن وان هه‌لبژارتنان وه‌كو خوه‌ ب رێڤه‌بچن، هوون هه‌موو دزانن چاوان بوو و چ بوو، نوكه‌ ژی ئیراق یا د قه‌یرانه‌كێ دا، ئه‌وا دشیانێن مه‌دا بیت دێ بزاڤێ كه‌ین هاریكاریا براده‌رێن خوه‌ كه‌ین ژ وێ قه‌یرانێ ده‌رگه‌ڤین، چونكه‌ د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌رێما كوردستانێ ژی دایه‌، به‌لێ ل هه‌وه‌ ناڤه‌شێرم كو قه‌یران یا كووره‌.

سه‌باره‌ت هه‌رێمێ وبه‌غدا، مه‌ وه‌سا هزردكر پشتی په‌سه‌ندكرنا دستوورێ ئیراقێ ل سالا ٢٠٠٥، ئێدی ئه‌ڤه‌ دێ بیته‌ نیشانده‌ر بۆ مه‌ هه‌موویان، ماف  ئه‌ركێ هه‌موو ئالیه‌كی دێ نیشان ده‌ت و هه‌كه‌ پێگیری پێ بهێته‌ كرن دێ هه‌موو كێشه‌ هێنه‌ چاره‌سه‌ركرن، وی ده‌می ژی من گوت ئه‌ڤ دستووره‌ یێ بێ كیماسێ نینه‌، به‌لێ دستووره‌كێ گه‌له‌ك باشه‌، هه‌كه‌ هه‌مبه‌ركرنێ بكه‌ین ل گه‌ل ده‌وروبه‌رێ خوه‌ ژی دستووره‌كێ گه‌له‌ك رێكوپێكه‌، مخابن نه‌ پێگیری پێ هاته‌ كرن و نه‌ رێز ژی لێ هاته‌ گرتن.

نوكه‌ ژی ئه‌ز ناخوازم بچمه‌ دناڤ هه‌موو هوورده‌كاریان دا، به‌لێ هه‌كه‌ به‌غدا یا رژد بیت و ئیراده‌ و نیه‌تا رێككه‌فتنێ هه‌بیت، دستوور دادڤان بیت د ناڤبه‌را  به‌غدا و هه‌رێمێ دا بۆ وێ چه‌ندێ هه‌موو كێشه‌ بهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن، به‌لێ ده‌مێ دستوور دهێته‌ پشت گوه هاڤێتن و ب میزاجی بریارێن نه‌ قانوونی بده‌ن و ئه‌و مافێن دستووری ب خه‌لكێ كوردستانێ داین ژێ وه‌رگرن، ئه‌ڤه‌ جهێ قبوولكرنێ نینه‌.

جاره‌كادی ژی دووپات دكه‌م ل سه‌ر وێ چه‌ندێ كو پێدڤیه‌ ئه‌و گرفتێن هه‌ین ب لێكتێگه‌هشتنێ و دانوستاندنێ بهێنه‌ چاره‌سه‌ركرن، هه‌كه‌ هنده‌ك كه‌س هه‌بن هزرێ د زۆریێ و چه‌كی و گه‌فان بكه‌ن، خه‌لكێ ژ وان ب هێزتر و ب شیانتر خوه‌ تاقیكریه‌، ئه‌ڤه‌ سه‌د ساله‌ ژ وێرانیێ زێده‌تر چ بده‌ستڤه‌ هاتیه‌؟ ژ نوكه‌ و وێڤه‌ ژی ژ وێ چه‌ندێ باشتر نابیت. شه‌ر خرابترین تشته‌، نابیت هزر د شه‌ری دا بهێته‌ كرن، به‌لێ ژ شه‌ری خرابتر، ته‌سلیم بوونه‌، ئه‌م ته‌سلیم نابین.

گه‌له‌ك جاران گوه ل گه‌فان دبین، گه‌فان ل مه‌ دكه‌ن ب وێ چه‌ندێ كو دێ ڤێ كه‌ین، د ناڤم ه‌ دا ژی هنده‌كان دلێ وان پێخوه‌شه‌ و دبێژن چه‌ند رۆژه‌ك ژ ژیێ ڤێ هه‌رێمێ یێن ماین، ئه‌ڤ هه‌رێمه‌ ب خوینا شه‌هیدان یا دروست بووی، ب خوینا رۆلێن شه‌هیدان ژی دێ هێته‌ پاراستن.

ل دووماهیێ ئه‌ز گه‌له‌ك پشته‌ڤانیێ ل وێ پێشنیازێ دكه‌م كو سه‌نته‌ره‌كێ بهێته‌ دروستكرن بۆ ئه‌رشیف و به‌لگه‌نامێن نیشتمانی و حوكمه‌تا هه‌رێمێ گرنگیه‌كا مه‌زن پێ بده‌ت.