بۆچی پرچێ هندەکان درێژ نابیت؟
درێژبوونا پرچا مرۆڤی بێسنوور نینە، بەلکو ژ لایێ “دەمژمێرەکا جینی” یا گەشەکری ڤە ب هوشیاری دهێتە کۆنترۆلکرن.
ل دویف نووچەیەکێ مالپەرێ “forbes”، هەر ڕەهەکێ پرچی د د ناڤ سێ قۆناغێن سەرەکی دا دەرباز دبیت کو ئەڤەنە: قۆناغا گەشەکرنێ، ڤەگوهاستنێ و ڕاوەستیانێ.
بلندترین ئاست کو پرچا سەری، دەستی، یان برۆ و مژیلانکان پێ دگەهن، گرێدای وێ ماویا دەمی یە ئەوا بۆ قۆناغا ئێکێ (گەشەکرنێ) ژ ڕوویێ جینی ڤە هاتیە دیارکرن، نەک ب لەزایەتیا گەشەکرنا موویێن پرچی.
ئەڤ سیستەمێ بایۆلۆژی یێ ئالۆز ڕێگریێ ل گەشەکرنا بێسنوور و بەردەوام یا پرچی دکەت، چونکی ژ ڕوویێ مێتابۆلیزمێ (سوتانا وزێ د لەشی دا) ڤە وزەکا گەلەک مەزن ژ لەشی دبەت و ژ ڕوویێ کرداری ڤە ژی بێمفایە. ب ڤێ چەندێ ژی پشتڕاستیێ ددەت کو موویێن لەشی تنێ ئەرکێن خۆ یێن سەرەکی وەک پاراستن و گەرم ڕاگرتنا لەشی بجهـ دئینن.
هەرچەندە دەمێ قۆناغا گەشەکرنێ تا ڕادەیەکێ مەزن بۆماوەییە (ژ دایک و بابان دهێت)، بەلێ هۆکارێن وەک خارنێ، سترێس (قەلەقیا دەروونی) و هۆرمۆنان کارتێکرنەکا مەزن ل سەر ساخلەمی و وەرینی پرچی هەیە، ب تایبەتی هۆرمۆنێ ئەندرۆجین کو دبیتە ئەگەرێ کورتکرنا قۆناغا گەشەکرنا پرچا سەری.
