بەهایێن جڤاكـی
فـازل عومەر
ئەم ئەڤێن پارێزگار ھزردكەین، بەھایێن جڤاكی زكماك و ئاسمانینە، و ھەكەر بھێنە گوھاڕتن، دێ دنیا خراب بت. تە ڕاستی دڤێت، پشتی دووڤچۆنەكا دوور و كوور و ھوور و درێژ، ئەز گەھشتمە ڕاستیەكێ كو؛ بەس دنیایا د مەژێ من دا خراب دبت، و بەس.
بەرێ، ھەركەسەك نەدگەھشتە كەنالێن گشتی یێن ڕاگەھاندنێ، ھەكەر گەھشتبان ژی، ھەركەسەكی نەدوێرا باخڤت، چونكی نەدوورە خەلەت ببت و شەرمزاری ل پەی بھێت. ھینگێ وەختێ ئێك خەلەت ببایە و كەفتبایە دەڤێ خەلكی، خودێ ژێ ستاند، ئەو بوو بەنیشت و بۆ دەمەكێ درێژ دێ ھێتە جووتن، ئەو كەتن ئان كێماسی ئان ھلنگفتنە، تاكو مرنێ وەكی چركێ دما پێڤە. ھەر بۆ نموونە، سلێمانەك چۆبوو دارا، كەرێ وی سەكتی. سلێمانی كورتان و ھەفسار و تەنگ بۆ ماین، ھلگرتن و خەمگین ڤەگەڕا مالێ. خەلكی وەسا دیت. ل شوونا سەرەخوەشیێ لێ بكەن، بێشەكێ بۆ بكەن، تاكو ئیرۆ ژی، ھەكەر نەبێژن سلێمانێ كورتانی، و بنەمالا كورتانی، كەس ناس ناكەت. ژ خوە كەریمێ قازەك دزی، بۆ بنەمالا خوە ژی ناڤەك مسۆگەر كر. تاكو نھۆ دبێژنێ: بنەمالا قازدزی، و ھندەك قازێ ب تنێ دبێژن، یێ ڕاستیێ نەزانت، دێ ھزركەت ناڤێ پیرا وان قازێ بوو! ھینگێ، ئەوێ تشتەكێ سەیر د چاڤێ خەلكی دا كربایە، دما پێڤە و بۆ دبوو كێماسی. ل وەختێ مە ژی، ھەكەر ھەڤالەكی خەلەتیەك كربایە، بۆ دبی ناسناڤەكێ پێتڕانكی. بیرا من دھێت، ئەم ل قۆناغا سێیێ بووین، سەیدای سۆرۆ ڕاكر، و گۆتێ: بنڤیسە «»قال»»، ئەوی ژی نڤیسی: فال. ل شوونا دو خالان ئێك نڤیسی. تاكو ئیرۆ ژی ل ناڤ ھەڤالان، سۆرۆیێ فالە!
نزانم، ئەڤە ژ بەتالیێ دھات، ئان جڤاكەكا قالبدای بوو، یێ ژێ دەركەفتبایە، دھاتە نیشان كرن. بەس، ب دیتنا من جڤاكەكا زیندی بوو بۆ كولتۆرێ خوە. بۆ خوە خوەشی ژ ئەوان نموونەیێن نەساز چێ دكر، داكو كەس زێدەگاڤیان نەكەت. نەئێكسەر، ئەوان قالب دپاراست. بەس ھینگێ، وەكی ھوون دبینن؛ كەسێن دھاتە ناڤكرن، دشكەستن و نەدوورە تاكو نھۆ ژی ھەر شكەستینە، چونكی كەس ل ڕوویێ وان نابێژتێ: سلێمانێ كورتانی، ئان كەریمێ قازدزی، ئان سۆرۆیێ فالێ. ل پشت وان و بۆ جوداكرن و ناسینێ بكاردھێن.
لێ، ئیرۆ، پەڕلەمانتارەك باسێ دزینا ئەوران دكەت و سەیدایەك باوەردكەت و ڤەدگوھێزت!! سەیدایەكێ دی دبێژت: ئاقلێ مرۆڤی كەرێ مرۆڤیە! یێ دی گۆت: قەسپ شەكرا خوونێ بلند ناكەن! و پێڤە ھەڕە… ڕۆژ نینە ب دەھان نموونەیێن ھۆسا نەبینی ئان نەبھیسی.
پشتی من ھزر د ئەڤێ ھەڤكێشەیێ دا كری؛ (كەسەك چو ژ چو نزانت و وەكو شەھرەزایەكێ خودان سەربۆر، دئاخڤت). ئەز گەھشتمە وێ باوەریێ كو، ئەڤ كەسێن ڤالا و دڤێن ڤالاھیا خوە بكەنە مژار، ھەر ئەون، یێن دڕیتنە كانیا گوندی، داكو خەلك باسێ وان بكەت، ئانكو خوە شەرمزار دكەن داكو ناڤدار ببن! لێ، ئەو وارە بەس نە ئەو بەھارە؛ ل شوونا خەلك دروو و نیشان بكەن و بكەنە پێتڕانك، دكەنە قەھرەمان. ئەڤەیە جوداھیا جڤاكا مە ژ جڤاكا ئیرۆ؛ یێ تشتەكێ نەساز گۆتبایە ئان كربایە، دبوو داخەك ل كەساتیا وی و شەرمزار دبوو. ئیرۆ، یێ كەتنێ بكەت، دبتە قەھرەمان، ئەو و ھەڤالێن وی، شانازیێ پێ دبەن!
لەو، باش بزانە؛ ل ئەڤی زەمانێ مە، شەرمزاری ڕێكەكا پەسەندە بۆ ناڤداریێ، و قەنجی و جوامێری و پاكی، بۆ خشیمی و نەزانیێ.
