بەژنا زاڕۆکان د ناڤبەرا ڕاستیا نۆشداری و دڵگرانیێن خێزانێ دا
بەرپەرێ ساخلەمیێ:
د. خالد حسێن شێخ حلیم، ئەگەر و ڕێکارێن زانستی بۆ درێژبوونا بەژنا کچان و کوران ڕوون دکەت و دیاردکەت کو دۆسیەیا گەشە و درێژبوونا بەژنا زارۆکان، ب تایبەتی ل دەف کچکان، ئێکە ژ بابەتێن هەرە گرنگ کو دایک و باب ب بەردەوامی پرسیارێ ل سەر دکەن و ل دویڤ داتایێن نۆشداری، نێزیکی ٢٪ تا ٣٪ ژ هە ی زارۆکان د جڤاکی دا تووشی ئاریشێن کورتیا بەژنێ دبن. ڕێژا کورتاتیێ د ناڤبەرا کچ و کوران دا وەک ئێکە، لێ دایک و باب ژبەر نەریتێن جڤاکی پتر دڵگران دبن ل سەر کورێن خۆ و پتر دویڤچوونا نۆشداری بۆ دکەن، کو ئەڤ چەندە د ئامارێن سەرەدانان دا وەک جیاوازی دەر دکەڤیت.
د. خالد حسێن هندەک پیڤەرێن ستاندەرد بۆ درێژبوونا سروشتی ل دویڤ عەمری دیارکرن کو پێدڤیە خێزان چاڤدێری بکە، ژوانژی:
• زارۆکێ سالەک: هەکە بەژنا وی کێمتر ژ ٦٥ سم بیت.
• دو سالی: هەکە کێمتر ژ ٧٠ سم بیت.
• سێ سالی: هەکە کێمتر ژ ٨٥ سم بیت.
• چار تا پێنج سالی: هەکە کێمتر ژ ١ مەتر بیت، پێدڤیە سەرەدانا نۆشداری بهێتە کرن.
دیارکر ژی، هەر دەمێ دایکێ دیت زارۆکێ وێ ژ هەڤالێن وی کورتترە، یا باشتر ئەوە زوی دویڤچوونێ بۆ بکەت.
دیارکر ژی، ئەگەرێن سەرەکی بۆ گەشەیا بەژنا زارۆکی دزڤڕن بۆ لایەنێ بۆماوەیی ب ڕێژا ٦٠٪ تا ٨٠٪. لێ ئەگەرێن دەرەکی وەک خوارن، نڤستن، و وەرزشێ ب ڕێژا ٢٠٪ تا ٤٠٪ ڕۆلێ خۆ دبینن، نەخۆشیێن درێژخایەن وەک کێشێن دلی و گولچیسکان ب ڕێژا ٥٪ تا ١٥٪ کاریگەرن، د دەمەکی دا کێمبوونا هۆرمۆنێ گەشێ تنێ بەرپرسیارە ژ ١٪ تا ٢٪ ژ حالەتان و گۆت: هەکە نیشانێن پێشوەخت گەهشتنێ بەری تەمەنێ ٨ سالیێ ل دەف کچێ دیار بن، هۆرمۆنێ ئێستڕۆجین دێ هەستیکان قفل کەت. د ڤی حالەتێ دا کچێ دێ تنێ ٢ سالان مەجالێ درێژبوونێ هەبیت و بەژنا وێ دێ کورت مینیت. پێدڤیە زوی دەرمان بهێنە دان دا کو پێگەهشتن بهێتە پاشخستن و دەرفەت ب گەشێ بهێتە دان.
د. خالد هۆشداری دا ل سەر بکارئینانا خەلەت یا دەرزیێن هۆرمۆنێ گەشێ، چونکی ئەڤ دەرزیە تنێ بۆ حالەتێن کێم و دیارکری (وەک نیشانێن تێرنەر) د گونجای نە و تنێ بۆ ١/٣ ژ زارۆکان مفا هەیە. ل دۆر عەمرێ ڕاوەستیانا گەشێ، کور پاش پێگەهشتنێ تا تەمەنێ ١٨ سالیێ مەجالێ درێژبوونێ هەیە، لێ کچ پاش پێگەهشتنێ تنێ ٢ سالان مەجال هەیە و پاشان گەشە دێ ڕاوەستیت.
ل دووماهیێ دا، د. خالد ئامۆژگاریێن ژ لایێ شێوازێ ژیانێ ڤە پێشکێشکرن و گۆت:
• زارۆک پێدڤیە زوو بنڤن.
• ژ خوارنێن فاست فود و شریناهیا دویر بکەڤن و خوارنا مالێ یا کەلاندی بخۆن.
• وەرزشێن وەک مەلەڤانی و غاردان ئەنجام بدەن.
* زارۆکان ژ قەلەویێ بپارێزن چونکی ئەگەرەکێ سەرەکی یێ کورت مانێ یە.
