دروستكرنا دیاردەیان د ناڤبەرا باشیێ و خرابیێ دا
عەبدولرەحمان بامەرنی
ئەڤ (دیاردەیا) ئەز ژێ بەحس دكەم، هەر تشتەكێ نەبیت و كەسەك هزرێ تێدا بكەت و بكەتە پرۆژە، چ ئەو پرۆژێ هەنێ یێ بچویك بیت ل سەر ئاستێ تاكی یان یێ مەزن بیت ل سەر ئاستێ گشتی و د هەردووكاندا دیاردە هەر دیاردەیە، بتنێ هندەكان مفایێن خۆ زێدەتر هەنە ژ زیانێن وێ و هندەكێن دی ئەگەر بوونە دیاردە و چاڤلێكرن، رەنگە بۆ هندەكان زیانێن وێ ژ مفایێ وێ زێدەتر بن.
ئەگەر هندەك نموونان بینم، دەما مرۆڤ قەستا ئامێدیێ یان بامەرنێ و بۆ رەخێ زاخۆ دكەت، دێ دیاردەیەكێ بینیت، مەنقەلەكا ئاسنی ل سەر چەند پێپكانە و دو چایدانكێن چایێ یێ ل سەر پەلا و رەخێن چایدانكی ژ خولییێ و تەنییێ یێن رەش بووین و دو كورسیك ژی ل بەر وێ مەنقەلێ نە و گەنجەك یێ باهینكێ ل پەلێن سەر مەنقەلێ دكەت. هەر چەندە بەری چەند سالا درێكا ئامێدیێ دا هندەك جاران تشتەكێ هوسا دكەڤتە بەرچاڤێن مرۆڤی، لێ د نوكەدا ئەڤ دیاردەیە ل گەلەك جهان دهێتەدیتنێ و ژ مفایێن وێ، كەسەك دێ بیتە خودان كار، گەشتیار یان شوفێر یان رێڤینگ دێ ل بەر راوەستن و چایەكا سەر پەلان ڤەخۆن و هندەك ل بەر بێهنا خۆ ڤەدەن و ژبەركو ئەڤ دیاردەیە ل سەر ئاستێ تاكی یە، زیانێن وێ نینن بتنێ مفایێن وێ هەنە و هەم بیرۆكەیەكا جوانە و تشتەكێ شارستانییە و دێ روویەكێ جوان ژی دەتە جهێن گەشتیاری و دەتە رێك و بانان و تا ڤێرە، ئەڤ دیاردەیا من ئینایی وەك نموونە تشتەكێ جوانە. ژبلی ڤێ ژی ئینانا فێقی بۆ سەر لێڤێن جاددێ، كو مە ل وەرزێ بهارێ ددیت خەلكی بەلگێن مێوان، حلی ترشك و بەرە بەرە دێ هژیر چێبن و تری چێبیت و گوهیشك و كەزان و كتكێن هژیرا و مێویژ و هەتا دووماهیێ، ئەڤێ دیاردێ مفایێن خۆ ژ چەند ئالیانڤە هەنە، ئێك متایێ جۆتیاری دێ هێتە فرۆشتنێ و بهایێ كرییا رێكێ و گومركێ دێ ژ سەر رابیت و یا گرنگ ژی چەند كەسەك دێ بنە خۆدان كار و ژبەركو دهۆك باژێرەكێ گەشتیارییە، دێ ب ڤی فێقی و زەرزەواتی رەوشەكێ و خۆشیەكێ بۆ گەشتیارێن بیانی ژی دروست كەین.
ژ دیاردێن دی، كو هەر دیاردەیەك ژ بیرۆكەیەكێ دروست دبیت، رەنگە زیانێن وێ زێدەتر بن ژ باشیێن وێ، بۆ نموونە بەری چەندەكێ من وێنەیەك دیت و هۆسا ل سەر نڤیسی بوو، (….. خزمەتا تایبەت بۆ تازیان)، ئەو ژی پێشكێشكرنا شرینیەكێ كو قەسپ بوون و دیسا جەزوویێ قەهوێ بوو، رەنگە ئێكەم جار ئەم بێژین دێ تشتەكێ جوان بیت، لێ بۆ ڤێ دیاردەیێ ئەز هندەك خرابیێن وێ ئینم، كو زێدەترن ژ مفایێن وێ، كو رەنگە بیرۆكە یا جوان بیت كو دێ هندەك كەس دەست بكار بن، لێ زیانێن وێ، دێ بۆ خودانێ بەهییێ بیتە بارگرانی و وەك ئەم دزانین خەلكێ مە گەلەك حەز ژ چاڤلێكرنێ دكەت و یێ هەبیت و نەبیت، دڤێت ئەو ژی هەمان تشت بكەت و ژلایەكێ دیڤە، ئەرێ ئەو نموونا ب بەرچاڤێن من كەفتی، قەسب و قەهوە، ئەرێ (قەسپ) فێقیەكە لدەف مە هەیە هەتا ب ڤی رەنگی ئەم رەواجێ بۆ بكەین، كی دێ ژڤێ دیاردێ مفادار بیت؟! كو بێی ئەم بزانین، ئەم دبینە پالێ پیشییێ خەلكەكێ دی و ئەو دێ ل سەر حسابا مە بەرهەمێ خۆ فرۆشن!
