رۆل و بزاڤا ئـافرهتێ د شـۆڕشـا مهزن یا ئیلۆنـێ دا
رێژین نهێلی
د 65 سالێن بهرییا نوكهدا؛ شۆڕشا مهزنا ئیلۆنێ دهستپێكر، ئهڤرۆ ژی 65 سال ب سهر ههلبوونا چریسكا شۆڕشا مهزنا ئیلۆنێ دهربازدبن، كو ل 11 ئیلۆنا 1961 ب ڕێبهرایهتیا «پێشمهرگه و سهركردایهتییا «بارزانیێ نهمر» ئهڤ شۆڕشه بۆ پاراستنا مافێن گهلێ كورد و بۆ ژیانهكا ب ئازادی و رێز دهستپێكر و هاته ئاراستهكرن. بوو بهرسڤهك ژبۆ حهز و داخوازیێن گهلێ كورد و ڕهتكرنا زۆردارییا دۆژمنان سهرههلدا.
ل دهمێ ئهڤێ شۆڕشێ دا، چهندین داستانێن بهرخۆدانێ ب سهركردایهتییا مهلا مستهفا بارزانی هاتنه تۆماركرن.چونكو ئهڤ شۆرهشه بتنێ رویدان نهبوو، بهلك بابهت و بنیاتهكێ مهزن بوو د ناڤ مێژوویا كوردستانێ دا، چونكو ئهڤ شۆرشه دهنگێ ماف و ئازادی و ناسنامهیا كوردی بوو.
پێشمهرگهی د ناڤ چیا و دۆل و نهالێن كوردستانێ دا، ب هیڤی و باوهری، روی ب روی زهحمهت و ژیانهكا دژوار بوون. ئهوان نیشادا كو گهلێ كورد دڤێت ب دهستێ خوه چارهنڤیسێ خۆه دیار بكهت و ناسنامهیا خوه بپارێزیت.
ل ڤێرێ رۆلهكێ دی ژی یێ مهزن دهێته بهرچاڤ و د كار و بزاڤا نهتهوهیی و رزگاریێ دا، ئهو ژی رۆلێ ئافرهتا كورده د شۆڕشا ئیلۆنێ دا، ئافرهتا كورد رۆلهكا گرنگ و بهرچاڤ ههبوو. ئافرهت نه بتنێ پشتهڤانا پێشمهرگهی نهبوو، بهلكی ئهو ب خوه ژی پشكدارێ خهباتێ بوو و د بیاڤێن جودا جودا دا خزمهتهكا بێ راوستیان دكر ب فیداكارانه.
دایك و ژنێن كورد د مالێن خوهدا پشتهڤانیا پێشمهرگهی دكر و خواردن و پێدڤیاتیێن ژیانا وان دابین دكرن و ل گهل ههموو دژواریێن شۆرشێ، خهباتا خۆ بهردهوام كر. هندهك ژ وان ئافرهتا د مالێن خوه دا كار ژبۆ پشتهڤانیا پێشمهرگێ ئیلۆنێ دكر و هندهكان ژی ب شێوهیهكێ ڕاستهوخوه د خزمهتا شۆڕشێ دا پشكدار ببوون. چ ب چهك یان برنا دهرمان كارێ تیماركرنا برینداران و گههاندانا پۆست و پهیامێن نهێنی.
لهورا رۆلێ ئافرهتێ بوویه بنهمایهك ژبۆ پشكدارییا ئافرهتێ د بیاڤێن سیاسی، جڤاكی و پهروهرده و نیشتیمانی دا، نابیت رۆلێ وان ژن و كچێن كورد چو جاران بهێته ژبیركرن.
چونكو ئافرهت بتنێ بینهرا مێژوویێ نهبوویه، بهلكو دروستكهرا مێژوویێ یه.
ل ڤێرێ دێ بێژین شۆڕشا ئیلۆنا مهزن، قێڕینا شكۆ و كهرامهتێ بوو ل دژی زۆرداری، ئینكاركرن و پهراوێزخستنێ، ههروهسا پهیامهكا ڕۆن بوو كو كورد چ جاران دهستبهرداری مافێن خوه یێن ڕهوا نابن، باج و قوربانی چهند د مهزن و گران ژی بن. شۆڕشا ئیلۆنێ شانازیهكا مهزنه بۆ گهلێ مه و نهخشهكێ تازهبوویه ژبۆ كاروانێ خهبات و قوربانیدانێ و بدهستڤهئینانا مافێن گهلێ كوردستانێ، چونكو د شۆرشا ئیلۆنێ دا گهلێ كوردستانێ ئێك دهنگ و ئێك ههلوهست و بریار بوو.
ههرهوسا ل شۆرهشا ئیلۆنێ دا تابلۆیا جوان یا پێكڤهژیانێ یا ههمی نهتهوه و ئوڵ و ئایینان خهمڵاندن و بنهمایهكێ موكم ژبۆ حوكمرانیا ئهڤرۆ و سوباهی ژی دانا.
شۆرشا ئیلۆنێ شۆرشا دهستكهفت و سهروهریێت مهزنه و شهنگستی حوكمرانیا ئهڤرۆ ژی ل سهر وی بنهمای هاتیه ئاڤاكرن و دێ مینیت جهێ شانازیهكا گهلهكا مهزن و ئهم ژی سۆزێ ددهین ل سهر ڤێ رێبازێ بچین بۆ ههتا ههتایێ.
ل سالرۆژا شۆرشا ئیلۆنێ دا دوباره سهرێ رێز و نهوازشێ بۆ گیانێ بلند و پیرۆزێ ڕێبهڕێ نهتهوا كورد «بارزانیێ نهمر و شههیدێ ههردهم ساخ ئیدریسێ «جوانهمهرگ و ههمی شههیدێن رێكا رزگاری خوازیا گهلێ كوردستانێ دچهمینین.
سلاڤ ل جهنابێ سهرۆك»مهسعود بارزانی» كو پێشمهرگهیهكێ قههرهمانێ ڤێ شۆرهشی بوویه و ههتا نوكه ژی پێشهنگیا تهڤگهرا ڕزگاریخوازیا گهلێ كوردستانێ دكهت، سلاڤ ل پێشمهرگێن قههرهمانێن شورهشا ئیلۆنێ زهلام و ئافرهت و گهنج و لاوا.