زاڕۆك و رەفتار
سندس سالح سلێڤانەیی
زاڕۆك د قۆناغێن دەستپێكێ یێن ژیانا خۆ دا وەك پەڕەكێ سپی یە و هەر تشتەكێ ل دەوروبەرێن خۆ ببینیت یان گولێ بیت، كارڤەدانێ سەر كەسایەتیا وی یا داهاتی دكەت، لەورا پرسیارا كو زاڕۆك رەفتارێ ژ كێ وەردگریت، ئێكە ژ بابەتێن هەرە گرنگ د جڤاكێ مە دا، ل پلەیا ئێكێ مالبات و ب تایبەتی دایك و باب، ژێدەرێ سەرەكی یێ ئاڤاكرنا رەوشت و رەفتارێن زاڕۆكی نە، زاڕۆك هەر ژ بچووكاتیا خۆ چاڤ ل دایك و بابێن خۆ دكەت كا چاوا دئاخڤن، چاوان سەرەدەریێ ل گەل ئێك و ل گەل مرۆڤێن دی دكەن و چاوا قەهرێ دا خۆ كۆنترۆڵ دكەن، هەكە ل ناڤ مالێ دا رێزگرتن، هێمنی و ئاخافتنا شیرین هەبیت، زاڕۆك ژی دێ هوسا مەزن بیت و ئەڤان رەفتارێن جوان كەتە پرەنسیپ بۆ ژیانا خۆ، بەرۆڤاژی ڤێ چەندێ، هەكە شەر و ئالۆزی و ئاخافتنا زڤر ل بن سەقفی هەبیت، بێگۆمان زاڕۆك دێ وان وەك تشتەكێ ئاسایی وەرگریت و ل دەرڤەی مال ژی ب كار ئینیت، پشتی مالباتێ، قۆناغا دویێ یا كو باندۆرەكا مەزن ل سەر رەفتارێن زارۆكی دكەت، ژینگەها دەرڤە یە كو پێكدهێت ژ خزم و كەسۆكاران، جیرانان و هەڤالێن كۆلان و گەڕەكێ ل باژارێ مە، ل ڤێ دەرێ زاڕۆك فێری تێكەلی و پێكڤەژیانێ دبیت و هندەك داب و نەریتێن جوداتر دبینیت، ل گەل چوونا قوتابخانێ، مامۆستا دبنە نموونەیەكا دی یا بلند كو زاڕۆك چاڤ لێ دكەت، نە بتنێ د بۆارێ زانستێ دا، بەلكو د بۆارێ دیسپلین و رەوشتی دا ژی. خالەكا دی یا گەلەك گرنگ كو د ڤێ سەردەمێ نوو دا هاتیە پێش و ناهێتە نكۆلكرن، جیهانا تەكنەلۆجیا و تۆرێن جڤاكی و كارتۆنێن زاڕۆكانە، د ڤی چەرخی دا، ئایپاد و مۆبایل بووینە پشكەك ژ ژیانا رۆژانە یا زاڕۆكێن مە و گەلەك جاران زاڕۆك رەفتارێن خراب یان توندوتیژ ژ ڤان یاری و ڤیدیۆیان فێر دبیت، كو ئەڤ چەندە پێدڤی ب چاڤدێریەكا توند هەیە ژ لایێ دایك و بابان ڤە و دەرەنجام زاڕۆك رەفتارێن خۆ ژ ئێك جهـ وەرناگریت، بەلكو تێكەلەیەگە ژ ناڤ مالێ، قوتابخانێ، جڤاكی و ئەو شاشەیێن كو ل بەرامبەر د روونێتن، لەورا ئەركێ مە هەموویانە وەك دایك و باب و وەك جڤاك كو هشیار بین كا چ جۆرە ژینگەهـ و نموونە بۆ زاڕۆكێن خۆ ئامادە دكەین، چونكی هەر رەفتارەكا ئەم ئەڤرۆ ل بەرامبەر وان دكەین، دێ بیتە سیمایێ پاشەرۆژا وان و پاشەرۆژا ولاتێ مە.
