پشکنینێن ژنـان؛ چەکێ سەرەکی یێ بەرهنگاربوونا نەخـۆشیێن بێ دەنگـە
د جیهانا ساخلەمیێ دا، پشتگۆههاڤێتنا نیشانێن دەستپێکێ یێن نەخۆشیان ئێکە ژ مەترسیدارترین ئەو ڕەفتارێن کو ژن ئەنجام ددەن، چنکو گەلەک جاران نیشانێن وەک ماندووبوون و وەستیانێ وەک تشتەکێ سادە یێ کارێ مالێ دهژمێرن و چاڤێ خۆ ژێ وەردگێرن.
د.زەینەب ئەحمەد سلێڤانەیی، تایبەتمەندا شلوڤەکرنا نەخۆشیان، تەکید کر کو هندەک نەخۆشیان چ نیشانێن ڕوون و دیار ژێ دیار نابن، لەوما ئەنجامدانا پشکنینان گەلەک یا فەرە دا بەری دروستبوونا ئاڵۆزیان نەخۆشی د قۆناغەکا پێشوەخت دا بهێتە ئاشکراکرن.
دکتۆرێ دیار کر کو ئەنجامدانا پشکنینان یا گرێدایی عەمرێ ژنێ و حالەتێ وێ یە، چنکو هۆرمۆن د هەر قۆناغەکێ دا گۆڕانکاریان ب سەر دا دئینن. د عەمرێ دناڤبەرا دەهـ بۆ بیست سالی دا قۆناغا بالغبوونێ و دەستپێکرنا عادەیا هەیڤانە پێدڤی ب چاڤدێریێ هەیە، و پاشان د عەمرێ بیست بۆ چل سالی دا قۆناغا دوگیانیێ و زارۆکبوونێ و شیردانێ و کێشەیێن هۆرمۆنی یێن وەک کیسیێن هێلکەدانێ دەستپێدکەن. ل قۆناغا دناڤبەرا چل بۆ چل و دو سالی دا کو بەری نەمانا عادەیا هەیڤانە یە، ژن پێدڤی ب پشکنینێن تایبەت دبن، و پشتی عەمرێ چل و پێنج سالی ژی ژبەر کێمبوونا هۆرمۆنێ ئەسترۆجینی، پێدڤییە ژن های ژ هەستی و دلێ خۆ هەبیت و بەردەوام پشکنینێن دوهنیاتان و خەزنا شەکرێ و هرمۆنیان ئەنجام بدەت.
ل دۆر گرنگترین پشکنینێن گشتی یێن پێدڤی بۆ هەر ژنەکێ، دکتۆرە زەینەب ئاماژە ب پشکنینا ئاسنی کر ژبەر کو پرۆسەیا عادەیا هەیڤانە دبیتە ئەگەرێ کێمخوینیێ، دگەل پشکنینا غودێ کو کێشەیێن وێ ل دەف ژنان گەلەک زێدەترن بەراورد دگەل زەلامان. هەروەسا پشکنینا خەزنا شەکرێ و بەرگریا ئەنسۆلینی گەلەک یا فەرە بۆ دلنیابوون ژ نەبوونا نیشانێن پێشوەخت یێن نەخۆشیا شەکرێ، چنکو گەلەک جار ب بێ دەنگی دەستپێدکەت.
ژ لایەکێ دی، هۆرمۆنێ شیری وەک هۆرمۆنەکێ گەلەک هەستیار هاتییە نیاسین کو پێدڤییە پشکنینا وێ پشتی خەوێ ب دوو بۆ سێ دەمژمێران و د حالەتەکێ تەواو ئارام و بێ سترێس دا بهێتە کرن، دگەل پشکنینێن ڤیتامین D و B12 کو کێمبوونا وان دبیتە ئەگەرێ وەسترانێ و دلتەنگیێ، ب تایبەت ڤیتامین B12 بۆ وان کەسێن گۆشتێ سۆر ناخۆن یان نشتەرگەریێن برینا مەعیدێ کرین.
ل دووماهیێ دکتۆرە زەینەب سلێڤانەیی ئامۆژگاریەکا زێڕین ئاڕاستەی ژنان دکەت و دبێژیت: هەکە ژنەک هەر دەرمانەکی یان تەمامکەرەکێ خوارنێ وەک بیۆتین یان ڤیتامین D وەربگریت، پێدڤییە بەری ئەنجامدانا پشکنینێ دکتۆرێ خۆ یان تاقیگەهێ ئاگەهدار بکەت، چنکو ئەڤ ماددەیە ڕاستەوخۆ کارتێکرنێ ل سەر دروستی و ئەنجامێن پشکنینێن غودێ و ڤیتامینان دکەن و دبیتە ئەگەرێ تێکچوونا ئەنجامان.
