گرانییا بازاڕی ل دهۆكێ و بێدەنگیا چاڤدێریێ؛ فەرە پەرلەمانتار و پارێزگار ب ئەركێ خۆ یێ بلەز ڕاببن
سندس سالح سلێڤانەی
د ئەڤرۆ دا، ئێك ژ كێشەیێن هەرە مەزن كو وەلاتیێن مە ل باژێرێ دهۆكێ پێ دنالن، گرانییا بێسەروبەر یا بازاڕی و بلندبوونا بهایێن پێدڤیاتیێن رۆژانە یە. ئەڤ دیاردە نە ب تنێ بوویە بارەكێ گران ل سەر ملێن خێزانێن هەژار، بەلكو بوویە ئەگەرێ هندێ كو چینا ناڤین ژی تووشی دلگرانی و تەنگاڤیێن ئابووری ببیت. تشتێ جهێ داخێ ئەوە كو رۆژ ب رۆژ بهایێ كەلوپەلان بلند دبیت، بێی كو چو رێگریەكا دل یان چاڤدێرییەكا كار یگەر هەبیت دا كو سنوورەكی بۆ ڤێ چەندێ دابنیت.
چاڤدێریا بازرگانی، كو ئەركێ وێ یێ سەرەكی پاراستنا هەڤسەنگیا بازاڕی و رێگریگرتنە ل قۆرخكاریێ، وەك پێدڤی نەشیایە ب ئەركێ خۆ ڕاببیت. نەبوونا چاڤدێرییا هوور و سزادانا وان كەسێن كو بهایان ب دلێ خۆ بلند دكەن، وەلایە كو هندەك بازرگان مفای ژ ڤێ بێدەنگیێ وەربگرن و بارێ خەلكی گرانتر لێ بكەن. ناكرێت وەلاتی ب تنێ بمینن د ناڤبەرا بەرژەوەندیێن بازرگانان و بێدەنگیا لایەنێن پەیوەندیدار دا. ئەڤ رەوشە پێدڤی ب دەستێوەردانەكا بلەز و دل هەیە، چنكو ژیان و گوزەرانا خەلكی هێلا سۆرە و نابیت ب چو رێكان یاری پێ بهێتەكرن.
ل ڤێرێ، ئەركێ پەرلەمانتارێن پارێزگەها دهۆكێ یە كو ب بەرپرسایەتی ڤە بهێنە سەرخەت. پەرلەمانتار نوونەرێن خەلكینە و دەنگێ وان گەهاندیە جهێن بلند، لەورا فەرە نوكە ببنە پالپشتێ خەلكێ خۆ. پێدڤییە ئەڤ نوونەرە ل گەل پارێزگەرێ دهۆكێ كۆمبوونێن بلەز ئەنجامبدەن و پلانەكا تۆكمە دابنێن بۆ كۆنترۆلكرنا بازاڕی. دڤێت لژنەیێن بلەز و كاڕا بهێنە پێكئینان كو رۆژانە و ب بەردەوامی ل ناڤ بازاڕی بن، نە ل سەر كاغەزێ یان ب شێوەیەكێ وەرزی.
هەماهەنگی د ناڤبەرا پارێزگاری و پەرلەمانتاران دا دێ هێزەكا پتر دەتە بڕیاران. پێدڤییە سنوورەك بۆ گرانیا كرێیا دوكانان، گرانیا خوارن و پێدڤیاتیێن سەرەكی بهێتەدانان. هەر بازرگانەكێ یان دوكاندارەكێ سەرپێچیێ بكەت، دڤێت ب توندی بهێتە سزادان دا كو ببیتە پەند بۆ كەسێن دی. خەلكێ دهۆكێ یێ وەسادارە و هەمی دەمان پشتەڤانێ دەولەت و دامودەزگەهان بوویە، لەورا نۆكە پێدڤی ب هندێ هەیە كو دەستهەلات و نوونەرێن وان ل هەوارا وان بهێن.
نەبوونا كۆنترۆلێ ل سەر بازاڕی، دێ بیتە ئەگەرێ هندێ كو جڤاك بەر ب نەئارامیێ بچیت. دەمێ سەرۆكێ خێزانەكێ نەشێت پێدڤیاتیێن سادە بۆ زارۆكێن خۆ دابین بكەت، ئەڤە برینەكا كوور د دلێ جڤاكی دا دروست دكەت. لەورا، داخوازا مە ژ پارێزگەرێ دهۆكێ و پەرلەمانتارێن دەڤەرێ ئەوە كو ب ئەركێ خۆ یێ ئەخلاقی و نیشتمانی ڕاببن. پێدڤییە ب شێوەیەكێ مەیدانی د ناڤ بازاڕی دا بن و گوهێ خۆ بدەنە گ گازندەیێن خەلكی.
دڤێت سیستەمێ چاڤدێریا بازرگانی بهێتە گوهۆڕین و نووژەنكرن، چنكو ب ڤێ رەوشا نوكە دیارە كو سەركەفتی نەبوویە. دابینكرنا ئاسایشا خوارنێ و سەقامگیریا بهایان، كێمترین تشتە كو حوكمەت و نوونەرێن پەرلەمانی پێشكێشی وەلاتییان بكەن. بلا پێكڤە كار بكەین بۆ هندێ كو دهۆكا مە یا ئاڤەدان، بۆ وەلاتیێن خۆ ببیتە جهێ ئارامی و ژیانەكا بێ خەم، نە كو هەر رۆژ وەلاتی ل بن ترسا گرانبوونا بهایان ژ خەو ڕابن. دەم هاتیە كریار بهێنە ل پێشیا گۆتنان، و پاراستنا ژیارا خەلكی ببیتە كارێ هەرە ل پێش یێ هەمی بەرپرسان.
