یـاریكرن ب سیاسـەتـێ قـوربـانیدانە ب پـاشـەڕۆژێ
عەبدولرەحمان مەحموود
سیاسەت د بنەڕەت دا زانست و هونەرێ بڕێڤەبرنا جڤاكی و دەولەتێ یە، مەرەم ژێ دابینكرنا سەقامگێری، دادپەروەری و ژیانەكا باشترە بۆ هەڤوەلاتیان، بەلێ دەما كو سیاسەت ژ ڤێ پێناسەیا خۆ یا مرۆڤی و نیشتیمانی دوور دكەڤیت، دگوهۆڕیت بۆ یاریەكا مەترسیدار؛ كو دبێژنێ (یاریكرن ب سیاسەتێ) ل ڤێرێ، چارەنڤێسێ ملەتان دبیتە تەختێ شەترەنجێ و بەرژەوەندیێن گشتی دبنە قوربانی بۆ مەرەمێن بەرتەنگ یێن حزبایەتی، تایفەگەری یان كەسی. ئەڤ چەمكە ئاماژەیە بۆ بكارئینانا دەستهەلات و پێگەهێ سیاسی، نەك بۆ خزمەتكرنا ملەتی، بەلكو بۆ هێلانا خۆ د دەستهەلاتێ دا، یان بدەستڤەئینانا دەستكەفتێن دەمكی، تێدا پرەنسیپ دهێنە بنپێكرن و بەردەوام ستراتیژیەت دهێنە گوهۆڕین؛ بەس بۆ وێ چەندێ یاریزانێ سیاسی سەركەفتی بمینیت، بێی كو گرنگیێ بدەتە بهایێ وێ یێ جڤاكی یان ئابووری.
سیاسەتمەدارێن كو یاریێ ب ڤی بواری دكەن، چەندین كەرەستە و ڕێكان بكار دئینن، وەك درۆشمێن مەزن و بریقەدار و سۆزێن بێ بنەما بۆ ڕاكێشانا دلێ جەماوەری، بێی كو چو پشتڕاستییەكا جێبەجێكرنێ هەبیت، هەردیسا دروستكرنا قەیرانێن دەستكرد، جاران بۆ مژیلكرنا ڕایا گشتی ژ كێشەیێن سەرەكی، وەكو گەندەلی، یان بێكاری، ب قەیرانەكا لاوەكی یان ناكۆكیەكا جڤاكی دهێتە مەزنكرن. هەڤپەیمانیێن دەمكی و بەرژەوەندیخوازی، دۆستێ دوهی دبیتە دوژمنێ ئەڤرۆ و دوژمنێ ئەڤرۆ دبیتە هەڤپەیمانێ سوبەهی، واتە هەڤپەیمانی ل سەر بنەمایێ بەرژەوەندیان دهێنە دروستكرن، دیارە وەلات یان جڤاكێن دبنە گۆڕەپانا یاریكرنا ب سیاسەتێ، باجەكا گران ددەن كو كاریگەریێ ل سەر بەرەبابێن پاشەڕۆژێ ژی دكەت، نموونە وێرانبوونا باوەریێ، مەزنترین زیان ژ دەستدانا باوەریا هەڤوەلاتیایە ب دامەزراوەیێن دەولەتێ و پڕۆسێسا سیاسی ب گشتی، ئەو دەما خەلك دبینن دەنگ و مافێن وان دبنە كەرەستێ بازرگانیێ، بەرەڤ بێهڤیبوونێ دچن و چو هیڤیەك ب پاشەڕۆژێ نامینیت، دیسا نەجێگیرییا ئابووری، چو پڕۆژەیێن ستراتیژی یێن درێژخایەن ناهێنە جێبەجێكرن، چونكی بڕیارێن ئابووری ل سەر بنەمایێ ڕازیكرنا دەمی یا خەلكی، یان دەستكەفتێ حزبی دهێنەدان، پەیدابوونا پەرتەوازەییێ، بۆ هندێ كو هێزەكا سیاسی بمینیت، جاران پەنایێ دبەتە بەر دابەشكرنا جڤاكی ل سەر بنەمایێ دەڤەرایەتی، عەشیرەتگەری، یان ئاینی، ئەڤە ژی شیرازەیا جڤاكی تێكدەدەت و پرت و بەلاڤەیی د ناڤ تەخ و چینێن جودا یێن جڤاكی دا دروست دبیت، بۆ ڕاوەستاندنا یاریكرن ب پاشەڕۆژا گەلان، پێدڤی ب هوشیاریەكا گشتی هەیە، ل ڤێرە پێدڤیە هەڤوەلاتی ل سەر بنەمایێ كار و دیرۆكێ بریارێ ل سەر سەركریان بدەن، نەك ل سەر بنەمایێ درووشم و گۆتارێن لایەنگریێ، دیسا هەبوونا دادگەه و دەزگەهێن ڕاگەهاندنێ یێن سەربەخۆ كو بشێن چاڤدێرییا بڕیارێن سیاسی بكەن و گەندەلییان ئاشكرا بكەن و گەندەلكاران ڕادەستی یاسایێ بكەن، هەر دیسا ئینانا دەنگ و هزرا نوو بۆ ناڤ یاریا سیاسی، داكو ئاراستەیێ كلاسیكیێ بەرژەوەندیخوازیێ بهێتە گوهۆڕین، كەواتە سیاسەت بەرپرسیاریەتەكا ئەخلاقی و نیشتیمانی یا مەزنە. یاریكرن پێ، یاریكرنە ب ژیان، ئارامی و داهاتیێ ملیۆنان كەسان. بێگومان، بتنێ هوشیاربوونا جڤاكی دشێت سنوورەكێ بۆ وێ یاریێ دانیت و سیاسەتێ بزڤڕینیت بۆ ئاراستەیێ وێ یێ ڕاستەقینە كو ئەو ژی خزمەتكرنا مرۆڤایەتیێ و بەرپاكرنا سەقامگێریێ یە.
