نێزيكبوونا خێزانێ د سهردهمێ ديجيتاليدا
سينهم چێى
د ئهڤى سهردهميدا تەکنۆلۆژیا بوویە پشکەک ژ مالێن مە و ههمى كۆژيكێن ژيانا مه يا رۆژانه كهفتينه بن سيبهرا ديجتالێ، چ باش يان خراب كارتێكرنا خۆ ل سهر دكهت. مۆبایل، تابلێت، ئنترنێت، تۆرێن جڤاکی و…هتد د ناڤ دەستێن هەمی ئەندامێن خێزانێ دانە، ژ زارۆکێن بچويک بگرە هەتا دگەهیتە مەزنان. ههلبهت ئەڤه پێشکەفتن و خۆ گۆنجاندنه ل گهل جيهانا سهردهم، پێنگاڤهكه بۆ د جهدا نهمانێ، یا ب مفایە بۆ گەهاندنا زانیاریان و پەیوەندیكرنێ، لێ د هەمان دەمدا يا بوویە دیوارەکێ ستوير د ناڤبەرا ئەندامێن خێزانێدا، د دەمەکيدا کو دڤێت تەکنەلۆژیا ئامرازەک بیت بۆ نێزیکبوونا مرۆڤان، لێ نوكه بوویە ئەگەرێ ڤەقەتيانا مرۆڤان و ئهندامێن خێزانێ.
ئاریشە یا مەزن ئەوە دهمێ روينشتنا ب كۆم كو ب «دەمێ ب کوالێتی» دهێتهنياسين كێم دبيت. ههرجار ل ئێڤارييان يان هندهك دهمێن دياركرى يێن رۆژێ ئەندامێن خێزانێ ل دهورێن ئێك كۆم دبوون و باس ژ رويدانێن رۆژێ دکر، لێ ئەڤرۆ هەمی ل دوور ئێك كۆم دبن و ئێك نابينن و ئاگههـ ژ ئێك نينه، هەر ئێک د مۆبایلا خۆدا و د جیهانەکا ڤەشارتیدايه. ئەڤ بێدەنگی و دويرکەفتنە، هەستێ ب هەڤدو گەهشتنێ د ناڤ خێزانێدا لاواز دکەت.
مەترسییا ڤێ چەندێ ل سەر زارۆک و گەنجان پتر دیارە. دەمێ زارۆک د ناڤ جيهانا دیجیتاڵیدا دژیێت و تێبینیا ئایدیۆلۆژی یان پەیوەندیێن راستەقینە د ناڤ مالێدا ناکەت، توشی ڤەقەتيانا جڤاکی دبيت. ئهو فێری گوهداریکرنا چالاک و سەرەدەریێ د گەل هەستێن مرۆڤی نابن، چونکى مۆبایل و یاریێن ئەلکترۆنی هەستێن وان دمرينن و وان دکەنە کەسێن بتنێ.
چارەسەریا ڤێ ئاریشێ د تێکدانا تەکنەلۆژیایێ دا و قهدهغهكرنا وێدا نینە، بەلکو د رێکخستنا وێ دایە. پێدڤييه خێزان بڕیارەکا هەڤپشک بدەن بۆ ئاشکراکرنا دەمێن بێ تەکنەلۆژیا. بۆ نموونە:
١. دانانا مۆبایلان ل جهەکێ دی یێ مالێ ل دەمێ خوارن خوارنێ.
٢. دەستنیشانکرنا دەمەکێ دیارکری ب شەڤ، کو تێدا هەمی ئەندامێن خێزانێ بێ تەکنەلۆژیيا دگەل ئێک دانیشن و ئەزموونێن خۆ یێن رۆژانە پارڤە بکەن.
٣. هاندانا زارۆکان بۆ چالاکیێن دەرڤەی مالێ یان خواندنا پەرتووکان ل جهێ یاریێن ئەلکترۆنی.
ئهم دشێين بێژين مۆبايل و ههر تهكنۆلژييهكا دى دشێن ببنه ئامارزهك بۆ پهيوهنديكرنێ و كومكرنا زانيارييان و نهشێن ببنه جێهگرێن ههست و سۆزێن مرۆڤان. خێزان ئهو جهه يێ مرۆڤ تێدا ههست ب پاراستنێ و لێكگههشتنێ دكهت.ئهو خێزانێ نهشياين بكارهينان مۆبايلێ ل دهڤ زارۆك و ئهندامێن خێزانا خۆ كونترۆلبكهن باجهكا گران دايه و ددهن.كارتێكرنا ئهڤێ باجێ ل سهر جڤاكى ژى ديار دبيت. بلا مۆبايل دناڤ دهستێن مهدا بن،لێ بلا نهبنه خودانێ مێشك و دلێن مه و زارۆكێن مه. پهيوهندييا راست و دروست ب ديتن و گوهداريكرنێ دروست دبيت، نه ب نڤيسين و لايكێن تۆرێن جڤاكى نابنه جهگرێ خێزانێ، كهنى و گرنژين و خۆشى و نهخۆشيێن ناڤ خێزانێ پتر ژ ههر تشتهكى بۆ مه و خێزانێن مه دگرنگن.ئهو بنهمايێ جڤاكهكێ ساخلهمن.
