کولتوورێ پێکڤەژیانێ ل کوردستانێ
ئیمان لەزگین
هەر تاکەکەسەکێ کو مافێ ژیانکرنێ ل سەر ئەردی وەردگریت، ل جهەکێ جودا و د ناڤ نەتەوە، کولتوور و بیروباوەرێن جودا دا تام دکەتە ژیانێ. کولتوورێ پێکڤەژیانێ ئێکە ژ گرنگترین بنەمایێن جڤاكا ساخلەم، کو تێدا هەموو پێکهاتە و نەتەوە و ئاینێن جودا ل گەل هەڤدو ب ئاشتی، رێزگرتن و لێبۆردەیی دژین. وەک بنەمایەکێ ئەخلاقی و مرۆڤایەتی، ئەرکێ پاراستنا وێ پارچا ئەردی دکەڤتە سەر ملێن مرۆڤی. ئەڤ پاراستنە ژی ڕاستەوخۆ ژ ڤیانا وەلاتی دەست پێ دکەت؛ نەخاسمە وەلاتەکێ مینا کوردستانێ کو د درێژاهیا دیرۆکێ دا کەڤتیە بەر چەندین پێلێن هێرش، ژناڤبرن و داگیرکرنێ، لێ هێشتا وەک کەلهە کا خۆڕاگریێ بهێز مایە.ئەگەر ئەم بەراوردیێ دگەل وەلاتێن دی یێن جیهانی و یێن دەوروبەر بکەین، بومەدیار دبیت کو هندەک ژ وان وەلاتان بتنێ ئێک نەتەوە و ئاین تێدا دهێتە پەسەندکرن و هندەکێن دی ژی خۆ ئەگەر فرەنەتەوە و فرەئایین ژی بن، ئالۆزی، جوداهی و نەوەکهەڤی د ناڤبەرا پێکهاتەیێن وان دا یا دیار و بەرچاڤە. بەروڤاژی ڤێ چەندێ، کوردستان لاندکا ڕاستەقینە یا پێکڤەژیانێ یە بۆ هەمی ئایین، مەزهەب و نەتەوەیان. ل ڤێرێ، هەمی لایەن ب ئازادی و سەربەستیەکا تەمام ڕێوڕەسم و بۆنێن خۆ یێن ئایینی و کولتووری ئەنجامددەن، ب بێی کو هیچ جوداهیەک د ناڤبەرا تاکێ کورد و تاکەکێ ژ نەتەوە یان ئایینەکێ دی دا هەبیت. دیرۆکا دەڤەرێ شاهدەیێ ددەت کو کورد هەردەم دەستپێشخەر بووینە ژبۆ ئاشتی، تەناهی و پێکڤەژیانێ. سەرەرای وێ چەندێ کو کورد هەردەم ب هەڤوەلاتیێ پلە دو دهێتە هژمارتن د ناڤ ئاخا ئیراقێ دا، هەردەم خەبات و بەرخۆدانا وان ب تێکدانا ئارامیا دەڤەرێ قەلەمدایە. و دەمەکێ داکو ئەڤ خەبات و تێکۆشانا کوردان هەردەم ژ بۆ ئازادی، دیموکرسی، و دویر ژ هەر توندوتیژیەکا ئایینی، نەتەوەیی، و ئایدولوژی بوویە، لێ ئەڤە نەبوویە ڕێگر کو کوردستان دەست ژ پەیاما خۆ یا ئاشتیخوازانە بەردەت. چونکی ئەڤ کولتوورێ پێکڤەژیانێ ل کوردستانێ سەلماندیە کو ئەڤ هەرێمە لاندکا ئارامییێ یە، دەما د ساڵێن بۆری دا ژمارەیەکا زۆر یا گوند و باژارێن دەڤەرێ کەفتینە بەر پێلا هێرشێن دڕندانە یێن تیرۆرستێن داعشێ، کوردستان بوو باوەشەکا گەرم و پەناگەهەکا ئارام بۆ سەدان هزار کەسێن لێقەومای و و ئاوارە ژ هەمی پێکهاتەیان (مەسیحی، ئێزدی، تورکمان، و عەرەبان) بێی جوداهیا ئایینی و نەتەوایه تیێ وان. ئەڤ هەلوەستە ڕاستیا ئەخلاقێ جڤاكا کوردستانی نیشا ددەت کو ڤیانا وەلاتی بتنێ پاراستنا ئاخێ نینە، بەلکو پاراستنا مرۆڤایەتیێ و بلندڕاگرتنا بهایێن پێکڤەژیانێ یە. ئەڤ کولتوورێ پێکڤەژیانێ بوویە ئەگەرەکێ سەرەکی کو هەرێما کوردستانێ ببیتە خاڵەکا گەش د ناڤ جەرگێ ڕۆژهەڵاتا ناڤەڕاست دا و ئەڤێ تایبەتمەندیێ پێگەهەکێ ب هێز دایە هەرێمێ د ناڤەندێن نیڤدەولەتی دا.
