كەمال یاسین ڕێكانی
ئاڤ سەر كەڤرا هاتەخوار
تــــۆ دا بێژی ســیــلاڤــــە
پێشمەرگە مــانـــە هشیار
بــۆ ژیــنـێ وان پێنگــاڤـە
كەو سەر زنـار هاتن خوار
شەهیان نـاڤ وان بەلاڤە
كانیك و جــۆك و ڕووبار
وان دگـــەل داران سلاڤە
كـەسێ بێ مــاف و بێوار
بێزارو سـســت و خــاڤــە
تۆلازێ پــەیــت و ڤینوار
ئـــەو ئومێد و بـــــزاڤـــە.
سەیفوللا موحەمەد
ئەها ل وی بەرڕۆژێ ب چیایڤە نویسیای، مە ڕەزەك مەزن هەیە، كەد و كەسپا مە ئەوە، ژبەركو ژێدەرێ ژین و ژیارا مەیە. چەندەكێ ئەڤرازتر سیلاڤەكا ئاڤێ د كەڤراندا دهێتە خوار و ل بەدەنا وێ گەڕێن ئاڤێنە، ژ وان گەڕان جویەكێ چوكەكێ كویر خوە گەهاندییە ناڤ ڕەزی. ژبەركو جهێ ڕەزی بەربەتەن بوو، ئاڤ نە دگەهشتە سەرێ ڕەزی، لەوا بتنێ دارێن دێم لێ هاتبوون چاندن، بەلێ ل خوارتر، چەند ڕزدە ژ بەران هاتبوون دەینان، كو هێژ ل سەر دەمێ باب و باپیران هاتبوون دروست كرن. بۆ هندێ هندەك ڕاستگەه چێ ببن، ل ڤان ڕاستگەهان گەلەك جورێن فێقی و زەرزەواتی د هاتنە چاندن، هنار، هرمیك، هەژیر، سێڤ و حولیك و گەلەك جورێن دی. ل ئالییێ دی مێوێن تری ب شاك و تیرافێن خوە ئەو ئەرد داپۆشی بوو.
ڕەز، وەكو بەهەشتەكا ل سەر دنیایێ بوو، ژ دیتنا وێ چاڤ تێر نە دبوون، دەمێ مرۆڤی ئەو دیمەنێ جوان د دیت، هەمی زەحمەت و وەستیانا ب كولان و ئادەكرن و ئاڤدانێ ژبیر دكر، بتنێ هزرا هندێ دكر، كا كەنگێ دێ بەرێ وی گەهت و ب بەرێ وی دلخۆش بت.
سپێدەیەكا زوی، من تێشتەكا ب لەز خوار و من قەستا ڕەزی كر، من باوەر نەدكر كەنگێ دێ گەهم ناڤ ڕەزی، لێ دەمێ گەهشتیم، گەلەك مەندەهۆش بیم، چاڤێن من قەت باوەر نەدكر، چ توفانە بسەردا هاتی، دار نەمایە جەق لێ نەهاتین شكەستن، هندەك ژ ڕه هاتینە هلكێشان و شاكێن مێوا ڕویس بوونە ژ بەلگان، بێسیرە ب ئاخێ وەربوویە و هاتییە پەرچقاندن، جهێ زەرزەواتی، دا بێژی كەرا خوە لێ گەڤاستییە، ب ڕاستی هندا ب خەم و ژان بوو، تە خەنجەرەك ل من دابا خوین ژ من نە دهات. من زانی ئەڤە حنێرا بەرازانە، نە یا چ دەهبێن دی، بەرازان خوە ل پێزانی دابوون و كەتبوون ناڤ ڕەزی. پێژانەكێ سڤك ل دور ڕەزی هاتبوو دەینان، لێ نە گەلەك ب هێز و موكوم بوو، بەرازان ب ساناهی لبەر سینگێ خوە ڕاكر بوون. من گەلەك هزر برن و ئینان، گەهشتم وێ قەناعەتێ كو د ڤییا ژبەری هەر كارەكێ د ڕەزیدا بكم، دڤێت پێژانەكێ بلند و تێر ستری و سیمەكێ دڕ چێكم، كو بەرسینگێ بەرازان بگرت و ئێدی ڕەز بێتە پاراستن. چونكە بەراز ل ئاقارێ مە هەر یێن هەین.
رافائیل نۆبۆ
ئەز ل برایێ خوە یێ جێمك نابۆرم ئەوێ بۆ دەمێ شەش خولەكان دزكێ دایكا من دا ئەز هێلایم وئەو چوویی، بتنێ ل وێرێ هێلام، ترسیایی دناڤ تاریێدا، وەكی كەشتیڤانەكێ گەردوونی ل هەوا مام و گوهدانا وان مرچ وماچان دكر یێن ل ئالیێ دی ل سەر وی دبارین.
ئەو درێژترین شەش خولەك بوون دژیانا مندا، یێن كو بووینە ئەگەر كو برایێ من ببیتە یێ مەزنتر و یێ چێتر ل نك دەیكا من.
ژ وی دەمی وەرە، ل هەموو جهان ئەز بەری برایێ خوە دكەتم، ل ژوورێ، ل مالێ، ل خواندنگەهێ، ل سینەمایێ، هەر چەندە دیتنا داوییا فیلمی ل سەر من گران ژی دبوو.
رۆژەك ژ رۆژان ئەز مژوولبووم و برایێ من بەری من دەركەتە سەر جاددەیێ، ژ نشكەكێڤە كو ب كەنییەكا نەرم ل من مەیزە دكر، ترۆمبێلەكێ لێدا و هاڤێت، بیرا من دهێت دەمێ دەیكا من گوهـ ل دەنگێ لێدانێ بوویی، كرە غار و دبەر من را بۆری و ژ مال دەركەت، دەستێن وێ ل سەمتا تەرمێ برایێ من ددرێژكری بوون، لێ وێ دكرە هەوار و ناڤێ من دئینا، هەتا ڤێ كێلیكێ ژی من شاشییا وێ راستڤەنەكرییە.
ئەز مرم و برایێ من ژییا.
نۆبۆ: نڤیسەر و رەخنەگرەكێ ئەسپانییە.
عەلی حاجی :
د داخویانیەکێ دا سکرتێرێ یانەیا زاخۆ یا وەرزشی بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار کر ل دەستپێکا سالا نوو دێ پرۆژەیێن وان دگەل قەتەریان دەستپێکەت و تەلال بەلوشی دێ دگەل وان مینیت.
زێدەتر هشیار شەهباز گۆت: یانەیا شەباب یا سعۆدیێ و چەند یانەیێن دیتر پەیوەندی ب راهێنەرێ تیما مە یا خولا ستێرێن ئیراقێ یێ قهتهری تهلال ئهلبلۆشی كرییه ژ بۆ وەرگرتنا ئەرکێ راهێنەرایەتیا ئێك ژ یانەیێن وان لێ تەلال بەلوشی هەمی ئەو ئوفەرە ڕ-ەتکرینە و ب چو ڕەنگان ژی یانەیا زاخۆ د ڤان کاودانان دا ناهێلیت، دیسان راهێنەرێ مە ب خوە ژی یێ گەهشتیە وێ قهناعهتێ کو وی سەنگەکا باش د ناڤ یانەیێ و پشتهڤان و خەلکێ زاخۆ دا هەیە، زێدەباری هندێ ژی پرۆژەیێ مە دگەل وی راهێنەری وەرزێ بهێتە ژی ژبەر کو هەمی دیتن بۆ هندێ نە کو بۆ وەرزەکێ دیتر ژی دگەل تیما مە دا بەردەوام بیت و هەر ژ نوکە ژی وی راهێنەری داخازا نوو کرنا هەڤبەستا چەند یاریزانان کریە بۆ وەرزێ نوو یێ خولا ستێرێن ئیراقێ یا تەپاپێی.
ناڤبری گۆت ژی: ل حەفتیا بوری شاندەکێ ئەکادیمیا ئەسپایەر یا قهتهری ل باژێرێ زاخۆ بوو و دەمەک نێزیک دا دێ کارێ وان دگەل ڤێ ئەکادیمیا مەزن ل قەتەر دەست پێکەت.
ل دووماهیێ گۆت ژی: ل دەستپێکا سالا بهێت دێ پرۆژەیێن وان دگەل قەتەریان کەڤیتە د ب وارێ جێبەجێکرنێ دا و پشت راستین یانەیا زاخۆ دێ پێنگاڤێن باش هاڤێژیت و زاخۆ دێ بەر ب قوناغەکا دیتر ڤە چیت .
شاهۆ فەرید:
د داخویانیەكێ دا زانیار رەجەب راهێنەرێ تیما یانەیا پۆلیتەكنیكی یا یارییا تێنسا مێزێ دیاركر ئەو بەردەوامن ل سەر بەرهەڤیێن خوە بۆ هەڤڕكیێن خولا پلا ئێكا كوردستانێ و بزاڤێ كەن بۆ ئینانا سێ یاریزانێن پیشەكار دناڤ رێزێن تیمێ دا.
زێدەتر ناڤهاتی بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: بۆ وەرزێ ئەڤ سالە یێ خولا پلا ئێكا كوردستانێ تیما مە بەردەوامە ل سەر راهێنانێن خوە ب هیڤی و ئارمانجێن هەڤڕكیێ و دەربازبوو بۆ خولا پلا نایابن لەوما بۆ ڤێ یەكێ ژی دێ بزاڤێ كەین ژبۆ ئینانا سێ یاریزانێن خودان شیان و پیشەكار كو دێ ب پشتەڤانییا یانەیێ بیت و جێگرێ سەرۆك یانە و هەڤكارییا سەرۆكێ فیدراسیۆنا ڤێ یاریێ ل پارێزگەهێ، هیڤیێن من د مەزن كو دەربازبینە پلا نایاب ئەڤچەندە ژی ب سانەهی نابیت لێ ل دووڤ پلانا مە گەشبینین ب گەهینە ئارمانجا خوە.
هەروەسان ناڤهاتی گۆت: هەتا نوكە ژ ئاست و شیانێن یاریزانێن خوە د رازی مە لێ هێشتا مە پێكهاتیێ خوە یێ دووماهیێ بۆ خولێ نە دایناینە و دێ بمینت هەتا نێزكبوونا خولێ ژبەركو گوهۆڕین دهێنە پێش وەكو هنگاڤتن یان هەر ئەگەرەكێ دبیت.
بۆ زانین فیدارسیۆنا تێنسا مێزی یا كوردستانێ 28ێ ڤێ مەهێ وەكو ژڤان بۆ دەست ب هەڤڕكیێن خولا پلا ئێك دانایە ئەوا دهێتە چاڤەڕێ كرن باژێرێ سلێمانیێ مێڤاندارییا وێ بكەت، تێدا 15 یان دێ شەڕی بۆ دو پلێتێن دەربازبوونێ بۆ پلا نایاب كەن و ژ پارێزگەها دهۆكێ هەردو یانەیێن پۆلیتەكنیك و شێلادزێ دێ پشكداری خولێ بن.
قەیس وەیس:
د كۆنگرەیەكێ رۆژنامەڤانی دا راهێنەرێ ئسپانی و هەلبژارتیێ ئیراقێ یێ فوتبۆلێ خیسۆس كاساس كەیفخوەشییا خوە دیاركر كو ئەو شیا پێنگاڤەكا باش بەر ب دەربازبوون بۆ مۆندیالا 2026ێ پاڤێژن، پشتی دگەل هەلبژارتیێ ئەندونیزیا ب دو گۆلان سەركەفتین، د یارییا واندا ئەوا ژ چارچووڤەیێ گەڕا پێنجێ ژ كۆما شەشێ یا ڤاڤارتنێن هەڤپشك بۆ مۆندیالا جیهانی و كۆپا ئاسیا 2027ێ.
كاساس بۆ رۆژنامەڤانان گۆت: راستە ئەم ب سەركەفتین و دەربازبوونا مە بۆ قۆناغا سێیێ مسۆگەر بوو لێ ئەڤ قۆناغە دێ یا ب زەحمەتر بیت و هەڤڕكیەكا جودا هەبیت ژبەركو دبیت بەرانبەر هەلبژارتیێن وەكو چاپان، كوریا باشۆر و ئیران یاریێ بكەین، لێ پلان و ئارمانجا مە دەربازبوونە بۆ مۆندیالێ و ئەڤە خەونا جەماوەری ژی كە لەوما هەمی بزاڤان دكەین ب گەهینە ئارمانجا خوە.
بۆ زانین ل سێ شەمبییا بهێت هەلبژارتیێ ئیراقێ ل یاریگەها بەسرا یا نێڤدەولەتی دێ دووماهی یارییا خوە ژ كۆما شەشێ بەرانبەر فێتنام كەت، ئیراق ل سەرێ لیستا كۆما خوە دهێت ب 15 خالان، ئەندۆنیزیا ب حەفت خالان رێزا و فێتنام ب شەش خالان رێزا سێیێ و فلپین ب ئێك خال رێزا چارێ ل دووڤ ئێك دهێن.
شاهۆ فەرید:
هەموو پشتەڤانێن وەرزشی ل جیهانێ چاڤ ل ئێك ژ قارەمانیێن مەزنە ل سەر ئاستێ جیهانێ ئەوژی یۆرۆیا 2024ێ ئەوا بڕیارە هەڤڕكیێن وێ ل 14ێ ڤێ مەهێ وەلاتێ ئەلمانییا مێڤاندارییا وێ بكەت تێدا 24 هەلبژارتی هاتینە بەلاڤكرن ل سەر شەش كۆمان، لاپەرێ وەرزشی یێ رۆژنامەیا ئەڤرۆ ب كورتی دێ چەند پێزانیان ل سەر ڤێ قارەمانیێ و هەلبژارتێن پشكدار بشێوەیێ زنجیرە بەلاڤكەت.
ئەو هەلبژارتیێن پشكدار و كۆمێن وان بڤی شێوەی نە.
كۆما ئێكێ: ئەلمانیا، ئیسكوتلەندا، هنگاریا، سویسرا.
كۆما دویێ: ئیسپانیا، كرواتیا، ئیتالیا، ئەلبانیا.
كۆما سێیێ: سلۆڤینیا، دانیمارك، سربیا، ئنگلتەرا.
كۆما چارێ: پۆلەندا، هۆلەندا، نەمسا، فرەنسا.
كۆما پێنجێ: بەلجیكا، سلۆڤینیا، رۆمانیا، ئۆكراین.
كۆما شەشێ: پۆرتۆگال، توركیا، چیك، جورجیا.
دیرۆك و قارەمانێن یۆرۆیێ
ل دووڤ دیرۆكا ئێكەم قارەمانی ل سالا 1960 هاتییە كرن وی دەمی هەلبژارتیێ ئێكەتییا سوڤیەتی ئێكەم ناسناڤ ب دەستڤەئینابوو، ب گشتی 16 قارەمانی هاتینە ئەنجامدان هەر ژ سالا ناڤهاتی، هەردو هەلبژارتیێن ئەلمانیا و ئسپانیا خودان پترترین ناسناڤن هەر ئێك سێ جاران ب دەستڤە ئینایە، هەردو هەلبژارتیێن ئیتالیا و فرەنسا دو جاران، هەر ئێك ژ پۆرتۆگال، یونانستان، دانیمارك، هولەندا، چیكوسلۆڤاكیا و ئێكەتییا سوڤیەتی جارەكێ ب دەستڤە ئیناینە.
كوما ئێكێ
ب یارییا ڤەكرنا قارەمانیێ ئەلمانیا دێ ئاگرێ كوما خوە هەلكەت
ئەڤێ كومێ دا یاریێن ئاستەكێ ناڤەندی دهێتە پێشبینیكرن دێ هەڤركی پتر ل سەر پلێتا دویێ بیتن، بۆچوون هوسا دهێنە دیتن كو ئەلمانیا ئێك ژ بەربژارێن سەرەكی یە بۆ ناسناڤی یورۆیا 2024 ژبەركو مێڤانا قارەمانیێ یە و هەبوونا كۆمەكا باش یا یاریزانێن خودان شیان، دیرۆكا وێ ڤەدگەڕیت كو ئەڤە بۆ جارا 14یە پشكداریێ دكەت و هەلگرا سێ ناسناڤایە و چاڤ یێ چارێ یە، یاریزانێن ناڤودەنگ وەكو كۆلپاریز، نویەر، هێلا بەرەڤانیێ، كێمێچ، رودیگێر، شلوتنبێرك و میتلەشتیت، هێلا ناڤەراست، ئەندرێخ، باسكال، گرۆس و گوندوگان و هێرشبەر هاڤێر و موسیالا ڤێرتز، هەلبژارتییا دویێ د كۆمێی دا ئیسكوتلەندا كو ئێك ژ كەڤنرین هەلبژارتیا لێ ئاستەكێ لاواز یێ هەیی، ئەڤە بۆ جارا چارێ یە پشكدار دبیت، هێشتا قۆناغا كوما دەربازنە كرییە، ئەڤ سالە هیڤیێن مەزن هەنە ژبەر هەبوونا پێكهاتییەكێ باش ئەوژی گۆلپارێز، كلارێك، هێلا بەرەڤانیێ كورێك، بوروتیووس، هانلی و روبیرتسون، هێلا ناڤین پێكهاتییە ژ جیلمور، مەكلین، ماباین و هێلا هێرشبەریێ، كریستی و فورست دانك، هەلبژارتییا سێیێ ئەو ژی هەنگاریا ئەوا چەندین یاریزانێن باش دناڤا رێزێن وێ دەركەیتنە دبیتە پێنجەمین پشكداریا وێ د یۆرۆیێ دا باشترین پشكداری د سالا 1964 دا بوو دەمێ رێزا سێیێ ب دەستڤە ئیناتی، پێكهاتەیێ پێشبینیكری ئەوژی، كۆلپارێز گولاكسی، هێلا بەرەڤانیێ، لانگ ئۆبران، داردایی، هێلا ناڤین، نیگۆ ناجی، شاڤێر، كێركیز، سالای و سوبوزیلایی هێرشبەر ڤارگا، هەلبژارتیێ چارێ د كۆمێ دا سویسرایە ئەوا دبیتە جارا شەشێ پشكداریێ د یۆرۆیێ دا دكەت، پێكهاتێ ئەو ژی كۆلپارێز ئیڤون، هێلا بەرەڤانیێ، شار، ئەكانجی، نیكۆ، هێلا ناڤین پێكهاتییە ژ فیدمیر، شاكا، فیرلێر و نەدوی و هێلا هێرشبەر شاكیری و زوبیر و كوادوا.
كوما دویێ
ئاگرینە و شەڕێ ئیتالیا و ئسپانیا كۆپیتكە
ئەڤێ كومەلێ ئەركێ كومیێن دی ساناهی ئێخستیە بۆ دەربازبوونێ لێ یاریێن ئاگرین دێ و سێ یاریێن خوەش و هێز دێ هێنە ئەنجامدان سەرێ لیستێ و پلێـتا دویێ هەمی پێشبینی تێدا زەحمەتن، هەروەسا ل دووڤ راپورتێن شروڤەكاران دبیت ئەلبانیا ببیتە هەسپێ رەش د ناڤا كۆمێ پلێتا دوی یان باشترینێ سیێ دەستڤەبینیت و دەرباز بیتە قۆناغا دووڤدا، پشكدارییا هەلبژارتیێ ئیسپانیا یا 14 یە و شیایە سێ ناسناڤا ل دووڤ ئێك دەستڤەبینت وەكو هەلبژارتیێ ئەلمانیا وەكهەڤە سێ ناسناڤا، پێكهاتیێ وی بۆ یۆرۆیێ یا بهێزە، كۆلپارێز رایا، هێلا بەرگێریێ یورێنتی، فیڤان، كوڤارسی و گریمالدو، ل هێلا ناڤین پێدری، گارسیا و بایان، هێلا هێرشبەریێ پێكهاتیە ژ تۆرێس موراتا و پیرێز، د بەرانبەردا هەلبژارتییەكێ دی یێن بهێز هەیە ئەوژی ئیتالیا هەلگرا ناسناڤێ یۆرۆیا بوری ل سالا 2020ێ، ئەرێ دێ بەردەوام بیت بۆ دەستڤە ئینانا ناسناڤێ و پاراستنا وێ، پشكداریا ڤێ جارێ یا ئیتالیا دبیتە 12 یە، ل دووماهی لیستەیا بەلاڤبوویی پێكهاتێ ئیتالیا د یۆرۆیێ دا بڤی رەنگی یە، گۆلپارێز ڤیكاریو، هێلا بەرەڤانیێ دیلورێنزو، مانشینی، باستونی، دی ماركۆ ، هێلا ناڤین كریستیانی، جورجینو، بلگرینی و هێرشبەر ئورسلنی كیێزا و ریگویی، هەلبژارتیێ سێیێ یێ كۆما دویێ دا كرواتیا ئێك ژ هەلبژارتیێن گەنج و ب سۆپرایز ڤە، ئەڤ پشكدارییە دبیتە یا حەفتێ باشترین پشكداری رێزا دویی بوویە، ئەو پێكهاتیێ پێبینی كری بۆ یۆرۆیێ بڤی شێوەیە، گولپاریز لیڤانكوڤێچ، هێلا بەرەڤانیێ، یورانەڤێچ ،ڤیدا، ئارلێچ ،سوسا و هێلا ناڤین باتورینا، كوڤازێچ، كرامیچ و مودرێچ و هێلا هێرشبەریێ مایر پریزێچ بنكۆڤێچ، هەلبژارتیێ چارێ ئەوژی ئەلبانیا ئەوا دهێتە هژمارتن بۆ جارا دویێ یە پشكدار دبیتن دهێتە پێشبینیكرن ببیتە هەسپێ رەشێ یێ قارەمانیێ، پێكهاتی پێشبینی كری گولپارێز ستراكوشا، هێلا بەرەڤانیێ بالیو، مێگا، دیمیستی، ماریۆ، هێلا ناڤین، ئەسلانی، رەمەزانی، لاسی، هێلا هێرشبەریێ بایرامی و ئەسانی و برۆكا.
دوهی سێشەمبی 4/6/2024، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل پراشانت پیسێ، بالیۆزێ هندستانێ ل ئیراقێ كر.
ب گۆڕەی بەیاننامەیەكا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د دیدارەكێدا پێشڤەبرنا پەیوەندیێن دناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و هندستانێدا، هاتە گەنگەشەكرن.
د بەیاننامەیێدا هاتییە» بالیۆزێ هندستانێ بەرهەڤییا وەلاتێ خوە بۆ پێشڤەبرنا پەیوەندیێن دو ئالی ب تایبەتی دبوارێن لێكگوهارتنا بازرگانی و ساخلەمی و خواندنێ و وزێ و تەكنەلۆژیێدا دەربری و ئاماژە كر بۆ ئەڤێ مەبەستێ نوكە شاندەكێ بازرگانی ل هەرێما كوردستانێیە».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ خواستا هەرێمێ بۆ ب هێزكرنا پەیوەندییان ل گەل هندستانێ دوپاتكر.
جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: سەرەدانا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ بەغدا د دەمێ خوە دا بوو و هەر ئەوێ سەرەدانێ ژی كاریگەری ل سەر پەسەندكرنا بودجەی هەبوو.
شاخەوان عەبدوللا، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گۆت » بابەتێ بودجەیا 2024 هەر ژ دەستپێكێ هاتە جڤاتا نوونەران، گەلەك دەنگێن نەرازیبوونێ ل سەر پشكا بودجەیا هەرێما كوردستانێ پەیدابوون كو هاتییە زێدەكرن، هەرچەندە بابەت ب وی شێوەی نەبوو، بەلكو هەموو بودجەیا ئیراقێ هاتبوو زێدەكرن.
گۆت ژی» ژ بەر كو هەموو بودجەیا ئیراقێ هاتبوو زێدەكرن، دڤێت ئۆتۆماتیكی ژی پشكا بودجەیا هەرێما كوردستانێ زێدە ببیت، بەلێ بزاڤ دهاتە كرن كو شێوەیەكێ وەسا بهێتە دروستكرن، بۆ ئەوێ چەندێ دەستێ خوە ببنە ماف و شایستەیێن دارایی یێن خەلكێ كوردستانێ».
شاخەوانی رۆهنكر ژی» ئارمانجا وان ئەو بوو كو ئەوی پارەی بۆ پارێزگەهان ڤەگوهێزن، بەلێ چاوان ڤەگوهێزن؟ وان دخواست ژ پشكا هەرێما كوردستانێ ڤەگوهێزن، ژ سندووقا گەشەپێدانێ و وەزارەتا بازرگانی ڤەگوهێزن، بەلێ بزاڤێن وان سەرنەگرت، ل سەر بابەتێ بودجەیا هەرێما كوردستانێ هەر ژ دەستپێكێ مە ل گەل وان ئاخڤت كو رێكێ نادەین دەستێ خوە ببەنە پشكا بودجەیا هەرێما كوردستانێ».
خویاكر ژی» سەرەدانا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ بەغدا گەلەك یا گرنگ بوو، ژبەر كو ئەو سەرەدان ل دەمێ گەنگەشەیا لژنەیا دارایی ل جڤاتا نوونەران ل سەر خشتەیێ بودجەی هاتە ئەنجامدان، هەر كەسێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژ نێزیك بنیاسیت، دزانیت چەند شارەزاییەكا باش د بوارێ دارایی و پەترۆلێدا یا هەی، هەر دەمێ ل گەل ئالییان دانوستاندنێ دكەت، ب داتا و هەژمار باس ل چەوساندنا مافێن كوردان دكەت، وەكر كو هەموو ئالی تێبگەهن كو ئەو یێ غەدرەكێ ل هەرێما كوردستانێ دكەن».
سەرۆكا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: حوكمەتا ئیراقێ یا پێگیرە بەری جەژنێ مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ بهنێریت.
د. ڤیان سەبری، سەرۆكا فراكسیۆنا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گۆت » پیرۆزباهیێ ل خەلكێ كوردستانێ دكەین ب هەلكەفتا دەنگدانێ ل سەر خشتەیێن بودجەی، هەموو مافێن خەلكێ كوردستانێ هاتنە بدەستڤەئینان ب بزاڤێن مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل گەل محەمەد شیاع سۆدانی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و سەرەدانا ئالیێن سیاسی ل بەغدا».
گۆت ژی» 211 ترلیۆن و 900 ملیار دینار بۆ هەموو ئیراقێ هاتنە تەرخانكرن، ژ ئەوی گۆژمەیێ پارەی ژی 20 ترلیۆن و 910 ملیار دینار بۆ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كو نێزیكی 11 ترلیۆن و 600 ملیۆن دینار بۆ مووچەیێن فەرمانبەران و چاڤدێرییا جڤاكییە كو پێدڤییە مەهانە 960 ملیار دینار بۆ مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ و چاڤدێرییا جڤاكی ژی بیت».
د. ڤیانێ خویاكر ژی» ب ئەڤێ چەندێ حوكمەتا ئیراقێ یا پێگیرە ب هنارتنا مووچەی و شایستەیێن دارایی یێن خەلكێ كوردستانێ و رێككەفتنێن د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێدا د كۆنكریتی نە».
سەرۆكا فراكسیۆنا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ئاشكراكر» پارەیێ قەرەبووكرنا فەرمانبەران ل ئیراقێ چار ترلیۆن و 200 ملیار دینار زێدە بوون، چاڤدێرییا جڤاكی ژی دو ترلیۆن زێدەبوون كو دێ هەرێما كوردستانێ ژ ڤەگریت».
ئاماژەكر» قەرەبووكرنا فەرمانبەران 9 ترلیۆن و 556 ملیار دینار بۆ هاتینە تەرخانكرن، بۆ پێدڤیێن خزمەتگوزاری دو ترلیۆن و 900 ملیار دینار، بۆ دانا قەران 61 ملیار دینار، چاڤدێرییا جڤاكی دو ترلیۆن و 20 ملیار دینار، 16 هەتا 17 ترلیۆن دینار پێدڤییە بگەهنە هەرێما كوردستانێ، بەلێ ئەوا گرنگ مەهانە مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ هاتنە گرەنتیكرن كو مەهانە 960 ملیار دینارن».
د. ڤیان سەبری دیاركر، وەكو فراكسیۆنێن كوردستانی دێ چاڤدێرییا بجهئینانا قانوونا بودجەی كەن، ل سەر حوكمەتا ئیراقێ ئەوە یا پێگیر بیت بۆ یەقامگیرییا ئابۆری و سیاسی».
رۆهنكر ژی» سەرەدانا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ بەغدا ژ پێخەمەت گرەنتیكرنا مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێمێ بوو كو هاتە بدەستڤەئینان».
سەبارەت بەلاڤكرنا مووچەی بەری جەژنا قوربانی، گۆت » هەماهەنگییەكا باش د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقێدا یا هەی، لەوما حوكمەتا ئیراقێ یا پێگیرە مووچەیان بەری جەژنێ بهنێریت».
ل روونشتنا رۆژا 3/6/2024 یا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ دەنگدانێ ل سەر خشتەیێن بودجەیا 2024 یا فیدرالی كۆمبوو و ب بەرهەڤبوونا 199 پەرلەمانتاران هاتە پەسەندكرن، كو ئێك ژ بڕگەیێن وی دەستەبەركرنا مووچەیێن مووچەخۆرێن هەرێما كوردستانێ و جوداكرنا وان ژ خەرجیێن راستەقینە (ئینفاقا فعلی).
پشكا هەرێما كوردستانێ ب هەردو خەرجیێن بكاربرن و وەبەرئێنان دگەهیتە 20 ترلیۆن و 910 ملیار و 911 هزار دیناران. خەرجیێن بكاربرنێ 14 نرلیۆن و 840 ملیۆن و 223 هزار دینارن ژ ئەوی گۆژمەی 11 نرلیۆن و 580 ملیار دینار بۆ مووچەیێن هەرێما كوردستانێ هاتینە دانان و ب ئەڤی شێوەی مەهانە 965 ملیار دینار بۆ ئەڤی بواری دێ هێنە هنارتن».
نيشاندان