NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

40

سازیا رۆژنامەڤانێن بێ سنۆر راگەهاند، د شەرێ هەتا نها ل غەزە دا ٦١ رۆژنامەڤانان جانێ خوە ژ دەست داینە، گەلەک رۆژنامەڤان بریندار بووینە و چارەنڤیسێ ١٥ رۆژنامەڤانان ژی هەتا نها دیار نینە، ئەو یەک ژی نیشا ددەت د شەری دا هەموو رێک دهێنە بکارئینان و هەر دو ئالی ژی مافێ رۆژنامەڤانان بنپێ دکەن و رێزێ ل کارێ رۆژنامەڤانان ناگرن.
هەمان سازیێ ئەو یەک ژی دیار کریە، بەری نها وان داخواز ژ هەموو دەزگەهێن راگەهاندنێ کرینە، دەمێ کو رۆژنامەڤانان رەوانەی دەڤەرێن شەری دکەن بلا خالا هەری گرنگ پاراستنا جانێ رۆژنامەڤانان بیت، لێ مخابن هەم سازیێن راگەهاندنێ و هەم ژی رۆژنامەڤان بخوە بۆ پاراستنا جانێ خوە یا پێدڤی ناکەن، دڤێت رۆژنامەڤان خوە نێزیکی دەڤەرێن شەری نەکەن و بزاڤا هندێ بکەن ژ دوور ڤە دیمەنان بگرن یان ژی راپۆرتان ئامادە بکەن، چونکی مخابن د شەران دا هەردەم رۆژنامەڤان ژی دبنە قوربانی.

56

پارێزگارێ‌ دهۆكێ‌ ژ لایێ‌ نوونەرێن لاوێن نەهـ وەلاتێن پشكدار د كۆڕبەندێ‌ جیهانی یێ‌ لاوان دا، ب مەتالێ‌ رێزلێنانێ‌ هاتە خەلاتكرن.
د. عەلی تەتەر، پارێزگارێ دهۆكێ ل رۆژا 30/11/2023 پێشوازی ل نوونەرێن لاوێن نەهـ وەلاتێن پشكدار د كۆڕبەندێ جیهانی یێ لاوان و پەیمانگەها SOSD یا ئەمریكی دا كر، كو ب مەرەما گێڕانا كۆڕبەندێ ناڤبری سەرەدانا باژێرێ دهۆكێ كرینە، د روونشتنەكێ دا دانوستاندن ل دۆر رەوشا لاوان و كار و چالاكیێن وان ل وەلاتێن جودا هاتە كرن.
شاندێ مێڤان خۆشحالیا خوە ب پشكداریا كۆڕبەندی و هەڤكاریا كارگێریا پارێزگەهێ بۆ ئەنجامدانا كۆڕبەندی دیار كر و مەتالێ رێزلێنان ب ناڤێ هەمی لاوێن پشكدار د كۆڕبەندی دا پێشكێشی پارێزگارێ دهۆكێ كرن.
بۆ زانین ل رۆژا 29/11/2023 و ب چاڤدێریا پارێزگارێ دهوكێ كۆڕبەندێ دەهێ یێ نێڤدەولەتیێ لاوان یێ داهێنانێ ژ بۆ بدەستڤەئینانا گەشەپێدانا بەردەوام و ب پشكداریا نەهـ وەلاتێن عەرەبی هاتە گێڕان.

30

شڤان عەبدی، بەرپڕسێ ڕاگەهاندنا ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیار كر، ل سەر ڕاسپاردێن مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ و ب چاڤدێریا گۆهدار شێخۆ، سەرپەرشتێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ، ب گوژمێ پێنج ملیار و 767 ملیۆن و 586 هزار دیناران، بەرێ بنیاتی بۆ چەندین پڕۆژەیێن خزمەتگوزاری یێن جودا ل سنوورێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ هاتە دانان.
بەرپڕسێ ڕاگەهاندنا ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو ئەڤ پڕۆژە پێك دهێن ژ چێكرنا جاددە و سۆلین و ئاڤڕێژان ل سەنتەرێ دەڤەرداریا باتیفا و ناوچەداریا بێگۆڤا، چێكرنا شۆستەیێن جاددەیا 15 مەتری و چاندنا داران و ڕۆناهیكرنا جاددەیا جۆتسایدی ل دەڤەرداریا باتیفا، دیسا چێكرنا ڕێكا گوندێن شێرخواسكێ و ئاڤهێ هەتا بارهۆلێ و گۆڤكا سەری و غۆلدیا و مێسكێ ل ناوچەداریا بێگۆڤا، دیسا چێكرنا ڕێكا سەركی یا هیزاوا – دەركار ب درێژاهیا هزار و 350 مەتران.
گۆهدار شێخۆ د كۆنگرەكێ رۆژنامەڤانی دا گوت: «ل ژێر سیبەرا حكومەتا هەرێما كوردستانێ و كابینا نەهێ ب سەرۆكاتیا مەسرور بارزانی كاروانێ پێشكێشكرنا خزمەتگوزاریان و ئاڤەدانیێ د هەموو بیاڤەكی دا ل سنوورێ ئیدارەیا سەربخوە یا زاخۆ د بەردەوامن».

45

د. سلێمان تەمەر، نۆشدارەكێ‌ ڤێتێرنەرییە ل پارێزگەها دهۆكێ‌ خەلاتێ‌ ستێرا زێری بۆ باشترین نۆشدارێ‌ ڤێتێرنەری ل جیهانێ‌ وەرگرت.
د. سلێمان تەمەر بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر، بۆ دەمێ‌ مەهەكێ‌ بەریكانەك ل سەر ئاستێ‌ جیهانێ‌ هاتبوو رێكخستن، ئەو بەریكانە ژ لایێ‌ ناڤەندەكا جیهانی بناڤێ‌ (نۆشدارێن ڤێتێرنەری ل سەرانسەری جیهانێ‌)، كو ناڤەندەكا بریتانیە هاتبوو رێكخستن، وێ‌ ناڤەندێ‌ پرۆژە ل سەرانسەری جیهانێ‌ هەنە، كارێ‌ وێ‌ ئەوە، ئەو جهێن ئەردهەژ لێ ددەن، یان ئەو جهێن بیابان یان ژی ئەو جهێن گیانەوەر لێ‌ برسی دبن، یان بریندار دبن، ل د هەوارا وان دچن، كارێ‌ وێ‌ ناڤەندێ‌ ل سە رملێن نۆشدارێن ڤێتێرنەری یێن خوەبەخشە و ئەوێن كارێ‌ مرۆڤایەتی دكەن، لەوما وان ژی د وێ‌ بەریكانێ‌ دا ئەڤ خەلاتە یێ‌ راگەهاندی، پار هەڤركیا ڤی خەلاتی د ناڤبەرا 12 كەسان دابوو، ئەڤ سالە نێزیكی پێنج هزار كەسان فایلێن خوە پێشكێشی وێ‌ ناڤەندێ‌ كربوون و ل دووماهیێ‌ وان 58 كەسێن خودان شیان ل سەر ئاستێ‌ جیهانێ‌ دیاركرن و هەڤڕكی د ناڤبەرا وان 58 كەسێن خودان شیان دا هاتە كرن و دەمێ‌ بەریكانێ‌ ژی مەهەك بوو.
ناڤهاتی گۆت: «شێوازێ‌ سەركەفتنێ‌ د وێ‌ بەریكانێ‌ دا ژی ب دو رەنگان بوو، وێ‌ ناڤەندێ‌ لژنەك هەیە دبێژنێ‌: (لژنا زانایان) و شێوازێ‌ دەنگدانێ‌ ژی ب رێیا لینكەكی بوو، ژ ئەمریكا 14 كەس بوون، بریتانیا چار كەس بوون، هندستانێ‌ حەفت كەس بوون و باكوورێ‌ ئەفریقیا سێ‌ كەس بوون، پیرۆ كەسەك، ئۆكرانیا دو كەس و تایلەند دو كەس و زامبیا دو كەس و ئەندونۆسیا و چین و پاكستان و غانا زامبیا و لایبیریا و ئیسرائیل و ئەلمانیا و ئوسترالیا و نیكاراگوای و كۆستاریكا و رۆمانیا و تونس و سەراییب و هەر ئێك ژ وان وەلاتان كەسەك پشكدار ببوو، ل ئیراق و هەرێما كوردستانێ‌ ژی سێ‌ كەس پشكدار ببوون، ل رۆژا 1ی كانوونا ئێكێ‌ 2023 ێ‌، ئەنجامێن وێ‌ بەریكانێ‌ هاتنە راگەهاندن، ژ سەرجەمێ‌ 10 هزار 342 دەنگان، ئەز شیام دو هزار و 340 دەنگان ب دەستخوەڤە بینم و ل سەر ئاستێ‌ جیهانێ‌ بوومە یێ‌ ئێكێ‌، ئەز سۆپاسیا وان كەسان دكەم یێن، كو ئەز ژ هەژی ڤی خەلاتی دیتیم».

26

ئیسماعیل محەمەد، دەڤەردارێ‌ دهۆكێ دوهی 2/12/2023 ب مەرەما دووڤچوونا پرۆسا بەلاڤكرنا گازا سپی، سەرەدانا گورەپانا بەلاڤكرنا گازا سپی كر و ژ نێزیك ئاگەهداری پرۆسا بەلاڤكرنا گازێ ل سەنتەرێ باژێرێ دهۆكێ‌ بوو.
دەڤەردارێ‌ دهۆكێ دیار كر، ل رۆژێن بهێن تانكەرێن بەلاڤكرنا گازێ دێ هێنە زێدەكرن، داكو زووتر خەلك بەهرا خوە یا گازێ‌ وەربگریت.
بۆ زانین هەتا نوكە د ناڤ سەنتەرێ باژێرێ دهۆكێ دا پتری 61 هزار پلێتێن گازا سپی ل سەر سەرۆكخێزانان هاتینە بەلاڤكرن و پتری 28 هزار خێزانان بەهرا خوە یا گازا سپی وەرگرتیە.
دهێتە چاڤەرێكرن ل ڤان نێزیكان پلێتێن گازێ ل سەر بنگەهێ 231 یێ بریكارێن ئاهێن خوارنێ، بهێنە بەلاڤكرن.

23

ئاكرێ‌، رەمەزان زەكەریا:

د چارچوڤێ بجهئینانا پڕۆژەیێن رێك و پران دا ل سنوورێ دەڤەرداریا ئاكرێ، نوكە رێكا هەشت گوندان ل سنوورێ ناوچەداریا گردەسێن دهێتە قێركرن و رێكا ناوچەداریا گردەسێن و بجیل ل گەل ئاكرێ پێكڤە دهێتە گرێدان.
ئەندازیار محسن میرانی، رێڤەبەرێ رێك و پران ل ئاكرێ بۆ ئەڤرۆ گۆت: «ئەنجامدانا پڕۆژەیان د بیاڤێ‌ رێك و پران دا بەردەوامی هەیە و بەری نوكە رێكێن چەندین گوندان هاتینە قێركرن و چەندین رێك ژی هاتینە سەخبێركرن».
ناڤبری گۆتژی: «نوكە كار ل سەر قێركرنا رێكا هەشت گوندان ل سنوورێ دەڤەرداریا ئاكرێ‌ دهێتە كرن، ئەڤ رێیە گەلەك یا گرنگە، ژ بەركو دێ ناوچەداریا گردەسێن و بجیل ل گەل ئاكرێ پێكڤە گرێ دەت و دێ هەشت گوند مفای ژێ‌ وەرگرن، كو درێژاهیا رێكێ سێ كیلۆمەتر و 200 مەترن و ب گوژمێ 413 ملیۆن دیناران دهێتە قێركرن».

63

ژ بزاڤێن رێڤەبەرییا گشتی یا رەوشەنبیری و هۆنەری ل پارێزگەها دهۆكێ، رێڤەبەرییا رەوشەنبیری و هونەری ل سێمێلێ، ب پشتەڤانی و بەرهەڤبوونا بەرێز د. عەلی تەتەر، پارێزگارێ دهۆكێ و بەرێز، ئەمیر عەلی، رێڤەبەرێ گشتی یێ رەوشەنبیری و هونەری و هەژمارەكا بەرچاڤ یا رەوشەنبیر و ئەكادیمی و نڤێسكاران، دیدارا ڤەگێرانا كوردی ئێك هاتە كرن و ل رۆژێن سێشەمب وچوارشەمبێ‌ رێكەفتی 28-29/11/2023 بەردەوام بوو.
ئەڤ دیدارە ل سەر دوو رۆژان و چار پەنەلان هاتە دابەشكرن، ل رۆا ئێكێ‌ و ل ژێر پەنەلێ‌ دانێ‌ سپێدێ‌ رێروسمێن دیدارێ‌ ب راوەستیانا چەند خۆلەكا وەك رێزگرتن بۆ گیانێ‌ پاكێ‌ شەهیدێن رێبازا ئاشتیخوازا كوردستانێ‌ دەستپێكر. پاشی بەرێز ئەمیر عەلی، رێڤەبەرێ گشتیێ رەوشەنبیری و هونەرێ – دهۆك، گۆتارەك پێشكێشكر، تێدا باسێ‌ گرنگیدانا وەزارەتا رەوەشنبیری وهونەری یا هەرێما كوردستانێ‌ و ستراتیژیەتا وێ‌ بۆ پێشڤەبرنا وگەشەكرنا رۆلێ‌ رەوشەنبیر وهونەری و هەر وەسا باسی پلان و بزاڤێن رێڤەبەریا رەوشەنبیری وهونەری ل دهۆكێ‌ كر. هەر وەسا چەندەكێ‌ باسێ‌ دیدارا ڤەگێرانا كر و چەند تیرۆژك دانان ل سەر ڤەگێرانا چاند و ئەدەبا كوردی و رۆلێ‌ وێ‌ پاراستنا كلتوور وزمانێ‌ كوردی دا، وشیانیێن نڤیسەر وچیرۆكنڤیس و رۆمانڤیسێن كورد كو هەتا چ رادەی د ڤێ‌ پرسێ‌ دا سەركەفتی بووینە و ئارمانج بجه ئینانە، وتەكەز ل سەر گرنیگدان ب ئەدەبێ‌ كوردی كر وەك كاكلا ئاڤاكرنا نڤش و بەرەبابێن جڤاكی ب رەنگەكێ‌ راست و دورست، وگرنگیدان ب رۆمانێ‌ وەك كچا باژێران بۆ ئاڤاكرنا مرۆڤان و پێشخستنا هش و هزرا شارستانی.
پاشی رێزدار د. عەلی تەتەر پارێزگارێ دهۆكێ، پەیڤەكا گرنگ و پر مفا پێشكێشكر و تێدا ب كورتی باسێ‌ هەمی رەهەندێن ب ڤەگێرانێ‌ ڤە گرێدای كر و تەكەز ل سەر ئالیێ‌ گەش و رۆناهی ژ هزر و ئاراستەیێن د ڤەگێرانا كوردی دا كر و پشتەڤانیا پارێزگەهێ‌ بۆ هەمی جۆرە بەرهەمێن دكەڤن ژێر خانەیا هزرێن رۆناك وب رهوریشالێن نەژاد و نەتەوا مللەتێ‌ مەڤە ڤە گرێدای دەربڕی.
پاشی پێشانگەهەكا وێنەیێن هەژمارەكا نڤێسكار، هونەرمەند و بلیمەتێن كورد كو ژلایێ هونەرمەند، ماهر مستەفا و ب بەرهەمێن سرۆشتی هاتبوو بەرهەڤكرن و دگەل ئاوازێن گرۆپێ مۆزیكێ گەنجێن سێمێلێ هاتە نیشا دان.
هەژیە بێژن كو ئەڤ رێورسمە ژ ئالیێ‌ رۆژنامەڤان ومیدیكارێ‌ ژێهاتی حەسن فەتاح هاتە برێڤەبرن.
پەنەلێ‌ ئێكێ برێڤەبرنا چیرۆكنڤیس ورێڤەبەرێ‌ رەوشەنبیریا سێمێلێ‌ بەرێز ئیسماعیل هاجانی برێڤەچوو وتێكدا ل دەستپێكێ‌ پ. د. ئیبراهیم ئەحمەد سمۆ وەك كەسایەتیەكا پێشەنگ دبوارێ‌ شانۆیا كوردی یا دەڤەرێ‌ دا، سیمنارەك ل ژێر ناڤێ‌( كارتێكرنا كەلەپوورێ كوردی د شانۆێا كوردی دا) پێشكێشكر و تێدا چەند ئێستگەهێن گرنگ یێن شانۆیا كوردی و رەهەندێن ڤەگێرانا نیشا دا.
پاشی د. گۆران سەباح خوادنێن چەندین ئەزموونێن گرنگ ل وەلاتێ، بیانی و ب تایبەت ل ئەمریكا سمینارەك ل ژێر ناڤێ‌ ( پراكتیزەكرنا ڤەگێرانێ د رۆمانا كوردی دا، میناك، رۆمانا مرۆڤێ هەرزان) پێشكێشكر.
هەر وەسا پاشی نڤیسەر و ڤەكۆلەرێ‌ بەرنیاسێ‌ بەرێز ئەنوەر محەمەد تاهر سیمینارەك بها ل ژێر ناڤێ‌ ( سەربۆرا من یا نڤێسینێ) پێشكێشكر و چەند تەوەرێن گرنگ نیشادا.
لدانێ ئێڤاری پەنەلێ‌ دووێ دەستپێكر و ل دەستپێكێ‌ سمینارەك ژ ئالیێ‌ چنور سعیدی ل ژێر ناڤێ‌(چیرۆك و ئەزموونە جیاوازەكان) هاتە پێكێشكرن وتێدا باسی ئەزموونێن جودا جودا یێن د چیرۆكان دا كر و چەند تیرۆژكێن بالكێش دانان ل سەر ڤی تەوەری.
پاشی بەرێز د. نەجم الونی مامۆستایێ‌ زانكۆیا سەلاحدین سمینارەك ب ناڤێ‌ ( رۆمانا زەنگدانەوە دناڤبەرا ژیاننامە و ژیانناما خوی دا) پێشكێشکر و تێدا تەوەرێن ژیاننامەیا كەیاسەتی و ژیانناما زاتی نیشادا و چەند تیرۆژكێن كارتێكرنا ژیاننامێ‌ ل سەر ڤێ‌ رۆمانێ‌ نیشا دا. پاشی رێزدار عەبدولخالق یەعقووبی نڤیسەر و رەخنەگرێ‌ ئەدەبی سمینارەك دەرباەری ( رەسەنایەتیا دەقی د ڤەگێرانێ دا) پێشكێشكر و باسی رەهەندێن رەسەنێن تێكستێ‌ د ڤەگێرانێ‌ دا كر. ل دوماهیێ ئەو بەرێزێن بەشدار ب خەلاتێ ڕێڤەبەریا رەوشەنبیری و هونەری/سێمێل، هاتنە خەلاتكرن.

ڕۆژا دووێ ل 29/11/2023 ژ دیدارا ڤەگێرانا كوردی(١)، ب دوو پەنەلان هاتە كرن، وبەرنامێ دیدارێ ل دانێ سپێدێ وپەنەلێ‌ ئیكێ‌ وێ‌ رۆژێ‌ نڤیسەر عبدالرحمن بامەرنی برێڤەبر. ل دەستپێكێ‌ رۆمانڤیسێ‌ و میدیكار سەبری سلێڤانەیی سمینارەك گرنگ و پرمفا ل ژێر ناڤێ‌ ( فرەدەنگی د ڕۆمانێ دا) پێشكێشكر. پاشی د.زوزان صادق سعید سمینارەك دەرباەری ( تەكنیكا دەمێ ڤەگێرانێ د دەستپێكا ڕۆمانێ دا) پێشكێشكر. هەر وەسا پاشی د. نوزاد احمد اسود، لجهێ وی ماموستا (نامق هەورامی) بابەت هاتە خواندن لدۆر( گێرانەوە لە نێوان ڕۆمان و بیرەوەریدا).
لدانێ ئێڤاری پەنەلێ‌ دووێ‌ ب رێڤەبرنا م.هـ.راگرێ پەیمانگەها تەكنیكی-رەواندز لقێ زاخو :(ئومێد سەگڤان) برێڤەچوو. ل دەستپێكێ‌ نڤیسەر عسمەت محمد بدل سیمنارەك ب ناڤێ‌ (ڤەگێڕان تێگەهـ و وەرار) پێكێشكر و پاشی نڤیسەر ئیبراهیم خورت سمینارەك ل ژێر ناڤێ‌ ( ڕەوشا ڕۆمانێ ل باكوور) پێشكێكر دویڤدا نڤیسەر كوڤان سندی ل سەر( سەربۆرا نڤێسینێ)ئاخفت وچەند تیرۆك دانان ل سەر سەربۆرا نڤیسنێ‌.
لدوماهیێ مێهڤانێن سمینار پێشكێشكرین ب خەلاتێ ڕێڤەبەریا رەوشەنبیری و هونەری/سێمێل هاتنە خەلات كرن.

50

هەودانا پەردا مەژی ئێك ژ حالەتێن بەربەلاڤە ل جەم زارۆی، رۆژانە حالەتەك ژلایێ‌‌ نۆشدارن ڤە دهێتە دیتن، ژ ئەگەرێن ڤێ‌ نەخۆشیێ‌‌ بەكتریا و ڤایروسە ، ئەو كەسێن بەردەوام هەودان هەبن یان بەرگریا وان یا كێم بیت تووشی ڤێ‌ نەخۆشیێ‌‌ دبن.
د.ئومێد عەدنان، تایبەتمەندێ‌‌ نەخۆشیێن خوینێ‌ و پەنجەشێرا زارۆیان دیاركر هەودانا پەردا مەژی گەلەك ئەگەر یێن هەین، هندەك جاران هەودانا بەكتری و ڤایروسی یا هەی، بەكتریا ژی هەر جهەكێ‌‌ لەشێ‌‌ مە هەودان گرت و ئەو هەودانە برێیا خوینیێ‌ دهێتە ڤەگوهاستن بۆ پەردا مەژی، دبیت كەسەك تووشی هەودانا بەردەوام یا بەلاعیما بیت یان گوهێن وی دكول بن ئەو هەودانە بەرەڤ پەردا مەژی دبەت، و دبیت هەودان ل پەردا مەژی بخۆ ژی پەیدابیت، هەروەسا هەودانا ڤایروسی هەیە، دبیت ئێكی بنگوهك یان میرخچك هەبن، ژبەر ڤی ئەگەری هەودان دێ‌‌ خوە ل سەری دەت، ئەو كەسێن هەودان هەبن یان بەرگریا وان یا كێم بیت تووشی ڤێ‌ نەخۆشیێ‌‌ دبن، هەروەسان بچووك و مەزن تووش ڤێ‌ نەخۆشیێ‌‌ دبن”.
تایبەتمەندێ‌‌ نەخۆشیێن خوینێ‌‌ و پەنجەشێرا زارۆیان گۆت:” نیشانێن هەودانا پەردا مەژی پتریا زارۆیێن تووشبووین تا و سەرئێشان و ستۆیێ‌‌ وان لێ‌‌ دبیتە ئێش نەشێن لڤینا بكەن، و عێلنجی و دلڕابوون ل جەم وان هەیە، ئەڤ نەخۆشیە یا ڤەگرە، نەخۆش خاڤ و لاواز دبیت، هەروەسان دگەهیتە قوناغەكێ‌‌ ئاگەه ژخوە نابیت و تەب دهێنێ‌‌، ئەگەر هات و ئەڤ نەخۆشی یە زوو نەهێتە چارەسەركرن هەودان بەربەلاڤ دبیت وخوە ل مەژی دەت، دڤی حالەتی نەخۆش دهێتە ژ دەستدان”.
دئومێد عەدنان، خویاكر دەسنیشانكرنا نەخۆشیا هەودانا پەردا مەژی دەسپێكێ‌‌ پشكنینا بۆ دكەن وەكو لڤینا ستووی و لڤینا پێیان ئەڤ پشكنینە هندەك نیشانا ددەتە نۆشداران كو نەخۆش یێ‌‌ تووشبووی، و گۆت:”پشكنینا خوینێ‌‌ بۆ دهێتەكرن دێ‌‌ تەماشە كەین كاخروكێن خوینێ‌ زێدەبووینە، چونكو ئەڤە ژی نیشانا هەودانا ددەتە مە، هندەك جاران ئەم پێدڤی تیشكا سەری دبین هەكە هەودان یا مەزن بۆ دێ‌ نەخۆشی دیاربیت، بەلێ‌‌ یا سەرەكی پشكنینا ئاڤا پشتێ‌‌ یە، پشتی ئاڤ ژ پشتا زارۆی هاتە كێشان رەوانەی تاقیگەهێ‌‌ دكەن، ئەڤ پشكنینە ئێكسەر ئەنجامێ‌‌ وێ‌ بۆ مە دیار دبیت كا زارۆ تووشی هەودانا پەردا مەژی بوویە یان نە.
د. ئومێد عەدنان دازانین كێشانا ئاڤێ‌ ژ پشتا زارۆی ژبۆ دەسنیشانكرنا نەخۆشیا زارۆی یە، وگۆت:” گەلەك جاران دایك وبابا ئەڤ پشكنینە ژ ترسا دا یا رەدكری كو بۆ زارۆیێ‌ وان بهێتە ئەنجامدان، ئەم دخوازین خۆە نەترسینن، چونكو ئەڤ پشكنینە نەخۆشیا زارۆی زوو دیاردكەت، و ئەو جهێ‌‌ ئەم ئاڤێ‌ لێ‌‌ دكێشین چ دەمار لێ‌‌ نینن كو ببیتە ئەگەرێ‌‌ فاڵنجا زارۆیان، تنێ‌‌ ترسا وێ‌‌ ئەوە ئەو جهە هەودانێ‌‌ گرت بیت، دڤی حالەتی دا بەری ژێ‌‌ بهێتە كێشان دێ‌‌ هێتە تافیلكرن و بۆ زارۆی دەرزیا بێهوشكرنیێ‌ ددانین دا ئاگەه ژ ئێشانێ‌‌ نەبیت.

43

هندەك ل وان خوارنێن كو ڕۆژانە دخۆین، رەنگە كێم هەتا گەلەك كاریگەریێن خراب هەبن ل سەر وان دەرمانێن هندەك نەخۆش وەردگرن.
ئەڤە ئەو پێنچ خوارنن كو دكتۆر ئاگەهداریێ‌ ددەن ل خوارنا وان پشتی وەرگرتنا دەرمانان:
سندی: ئەڤ فێقیە گەلەك جاران ب ئەگەێ زێدەكرنا ئاستێ‌ بەرگریا لەشی یان كێمكرنا رێژەیا كۆلسترۆلی دهێتە دانان، بەلێ‌ ئەو ڕێژا ترشیێ‌ تێدا دبیت كاریگەریا دەرمانی كێم بكەت یان ببیتە ئەگەرێ‌ نەخۆشیا دلی.
شرینی: هندەك جۆرێن شرینی كارتێكرن هەیە ل سەر ئەو دەرمانێن بۆ فشارا خوینێ‌ وەردگرن و مفایێ‌ وان ناهێلیت ب دەردانا هۆرمۆنێ‌ كۆتسۆل ئەڤەژی وەدكەت فشارا خوینێ‌ بلند ببیت.
دەرمانێن گیای: شارەزا ئاگەهداری داینە ل وێ‌ چەندێ‌ هەكە دەرمانەكێ‌ گیایی دگەل دەرمانەكێ‌ دیتردا وەربگری و كارتێكرنەكا خراب بدەن دبنە ئەگەرێ‌ مەترسیێ‌ بۆ سەر ژیانا وی كەسی.
پەنیر: هندەك ژ دەرمانان كو بۆ چارەسەریا خەمۆكیێ‌ ب كاردهێن باشترە دگەل پەنیری نەهێنە خوارن، چونكو هندەك پەنیر دبنە ئەگەرێ‌ دەردانا چەند جۆرە هۆرمۆنەكا كو كارتێكرنەكا خراب دكەن ل گەل وان دەرمانان.
چایا كەسك: هەكە ئەڤ جۆرە چایە ل پێش یان پاش دەرمانێن فشارا خوینێ‌ و نەخۆشیێن دلی بهێتە ڤەخوارن، دێ‌ بیتە ئەگەرێ‌ زێدەكرنا خروكێن سورێن خوینێ‌ ئەڤەژی بەرۆڤاژی چارەسەریا ئەوان نەخۆشیانە.

36

وەرزێ‌ زڤستانێ‌ دهێت و باران و بەفر و بریسی و كێمبوونا پلێن گەرماتیێ‌ ژی دگەلدا دهێن.
زڤستان وەرزەكێ‌ جوانە، بەلێ‌ گەلەك ئاریشەیێن ساخلەمیێ‌ و نەخۆشیان بو مرۆڤی پەیدادكەت، ب تایبەت هەكە مرۆڤ خوە نەپارێزیت.
زیانێن ژ ئەنجامێ‌ سەڕمایێ‌ پەیدادبن:
٭ هشكبوونا خوینێ‌ د خوینگێران دا و پاش مرۆڤ تووشی جەلتێن دلی و مەژی دبیت، نەخۆشیێن دلی دگەل سەڕمایێ‌ زێدەتر لێدهێن.
٭ بەدهەرسی و ئێشانێن مەعیدێ‌ و زكی و ئەگەرێ‌ وێ‌ ئەوە كو ئەنزایمەك دناڤ مەعیدێ‌ دا هەیە، دەمێ‌ پلێن گەرماتیێ‌ كێم دبن دروست شوولێ‌ خوە ناكەت.
٭ مرۆڤ زوو تووشی كوخكێ‌ و پەرسیڤێ‌ و ئەنفلاوەنزایێ‌ و بەرسەڕمابوون و ئێشانا گەوریێ‌ دبیت، دگەل سەرئێشانێ‌، ئەگەرێ‌ ڤێ‌ چەندێ‌ ئەوە كو ڤایرۆس و میكرۆب دناڤ سەقایێ‌ ساڕ دا زووتر بەلاڤ دبن.
٭ هەودانا رەگەها سینگی و سیهان ژ ئەنجامێ‌ تووشبوونێ‌ ب ئەنفلاوەنزا دژوار.
٭ دەمێ‌ پلێن گەرماتیێ‌ گەلەك نزم دبن، دبیتە ئەگەرێ‌ مرنێ‌، چونكو نزمبوونا پلێن گەرمێ‌ دبیتە ئەگەرێ‌ نەدروست كاركرنا دلی و پاش مرن پەیدادبیت.
٭ سەربارك د كۆئەندامێ‌ هەناسێ‌ دا پەیدادبن ب تایبەت بو نەخۆشێن رەبوویێ‌.
٭ پەیدابوونا نەخۆشیێن پیستی یێن جودا جودا، وەكو ئەكزیما، پرسك، سەدەفیە، هەستداریا پیستی و سۆربوونا دێم و روویان ب تایبەت ل دەف زارۆیان.
٭ ئێشانێن ستووی و پشتێ‌، ئەگەرێ‌ وێ‌ بو تێكچوونا زەڤلەك و ماسۆلكان ڤەدگەریت.
٭ شەخبوونا لێڤان و گەڤشك گرتن ژ دێمی و پرچێ‌.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com