NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

25

یاریزانێ‌ ڕەڤەندا كورد ل ئۆرۆپا و هەلبژارتیێ‌ ئۆلمپیێ‌ ئیراقێ‌ بلند ئازاد گرێبەستا خوە دگەل یانەیا گرافشاپ یا هۆلەندی بۆ دو سالان نوو كر و بەر ب كەمپێ‌ راهێنانێ‌ یێ‌ یانەیا هۆلەندی چوویە ژبۆ پشكداریێ‌ دگەل تیما خوە یا دویێ‌ بۆ وەرزێ‌ نوو یێ‌ خولێ‌ و قارەمانیێن ئۆرۆپا.
ل دووڤ دەنگۆباسێن هاتینە بەلاڤكرن بلند ئازاد یێ‌ 23ێ‌ سالی گرێبەستا خوە هەتا هاڤینا 2025ێ‌ بۆ ماوەیێ‌ دو سالان نووكر ل سەر داخوازیا كادرێ‌ راهێنانێ‌ خوە بەرهەڤكرن بۆ وەرزێ‌ نوو یێ‌ خولا پلا دو یا هۆلەندا ئەڤچەندە هات پشتی شیایی وەكو یاریزانەكێ‌ كاریگەر ئاستەكێ‌ باش نیشان بدەت.
د نووترین داخویانییا خوە دا بلند ئازاد گۆت: پێخوەشحالم دۆبارە من گرێبەستا خوە نووكریەڤە دگەل یانەیا خوە، من ئارمانجێن مەزن هەنە ژ وانا دەستڤەئینانا ناسناڤێ‌ خولا هۆلەندا و دگەل هەڤالێن خوە دێ‌ هەمی بزاڤان كەین ب گەهینە ئەڤێ‌ ئارمانجێ‌، كەیفخوەشم وەكو كوردەك ل یانەكا مەزن.
بۆ زانین یاریزانێ‌ ڕەڤەندا كورد ل هۆلەندا بلند ئازاد حەسەن ژ دایكبوویێ‌ 2003ێ‌ باژێرێ‌ ئارینهیم ل وەلاتێ‌ هۆلەندا هاتییە سەر دونیایێ‌، هەردو رەكەزنامەیێن هۆلەندا و ئیراقێ‌ یێن هەین و نوكە ژی یاریزانێ‌ هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ یێ‌ ئۆلمپی یە.

92

عەبدلكەریم یحیا زێباری

سۆدانی ب رەوشەنبیری و چێژ وئەزموونا خوە یا شانۆیێ‌ ڤە كیڤە دچیت؟
ئەرێ‌ شیایە ژ خوە دەرباس بیت ل دەمێ‌ وی هەول ددا قادا هونەرێ‌ خوە یێ‌ شانۆیێ‌ بەرفره بكەت؟ ئەرێ‌ شیایە دوبارەكرنا بەرهمهێنانێ‌ بكەت وەك پرۆسەیەكا پێشەنگێن پشتی پۆستمۆدرێنێ‌ پیرۆز ببینن و ژۆردە هەتا دگەهیت ئامۆژگاریا گوهان گۆتەیی، یان وەك ڤەگەریانەك بۆ پیشەیا هونەری یا كەڤنار وەكی ئامرازەكی مەعریفێ‌؟ بۆچی ئەو هەمی ئامرزاێن خوە یێن شانۆگەریێ‌ دكەتە هێما و سۆمبول: جلكان، تابلۆیان، خودیكێ‌، بانیۆیێ‌ و دانوستاندنێ‌؟ چاوا بۆشاییا دراماتیكێ‌ دوبارە بەرهم دهینیت بێ‌ ئەزموونگەری؟
بۆچی ئاخفتن دگەل میۆزیك و سترانێ‌ ناڤئێك دكەڤن؟ ئەرێ‌ ئەو كەتیە د جەربەزییەكا دەرئەنجامێن وێ‌ نەدیار، یان د بێدوماهیەكا ژەنینا هەڤدژی و پرادۆكسێ‌ دا؛ ژبەر هەبوونا مرۆڤی د ناڤبەرا دو كلتوورێن دژی ئێك دا؟وەكی گۆتەی یێ‌ كو ل دوماهیا ژیانا خوە دانپێدان كری « ئەگەر ژیانا من یا هونەری جارەكا دی دەستپێبكەت، من خوە ب نڤیسینا ئێك چیرۆكا ژ هزرا خوە مژوول نەدكر، دا بتنێ‌ چیرۆكێن كەڤنار دوبارە نڤیسیم ودا واتایێن نوو یێن زیندی بۆ دابین كەم». ئەرێ‌ واتایێن نوو یێن سۆدانی یێن ل گەشتا «كۆخ» ی وەك هێمایێ‌ هونەری زێدەكرین چنە؟
وەكی گەشتا ڤان كۆخی یا دوماهیێ‌،كو ژ سەردەمێ‌ خوە رەڤی بەرەڤ بهارا هنداكری 29 تیرمەها 1890، ل هۆلا جزیری، دگەل جەماوەركێ‌ ل سێ‌ رۆژان ل دویڤ ئێك دا ئنتەراكتیڤ و ماتمای ومەندەهۆش دا، ل نیڤا پاژێرێ‌ دهۆكا خەوتووی دناڤبەرا چایێ‌ سپی و چیایێ‌ زاوا دا یێ‌ ب لڤینا گەشتیارا دبرقت، نێچیرڤانێن كێلیكێن رەڤیایی.
شانۆگەریا گەشت ژ نڤیسین و دەرهێنانا فازل ئەلسۆدانی یە، ئەرێ‌ جەماوەری چێژ ژ « دراشتنا سۆدانی یا شانۆگەریا تراژیدیا ڤان كۆخی(dramatisation)» وەرگرت؟ ئەرێ‌ ما شانۆیێ‌ ژبەر فشارێن پێشبازیا ب هێز ژبەر وەراربوونا دیتباریان دەست ژ ئەركێ‌ خوە یێ‌ چێژ بەخشین و خوەشیێ‌ بەردایە؟ ما دەست ژێ‌ بەردا بۆ بەرژەوەندیا هێزا خەیالكرنێ‌ د پێكئینانا كەتوارەكێ‌ دوبەرین و دناڤ گشتییان دا ماندی بووی، دسەلمینیت كو هەر دەستنیشانكرنەك ب تنێ‌ ئاشۆپە؟
گەشتا سۆدانی ژێرخانەیەكا هەیی دگەل ژیانناما كۆخی دادبریت، و بنیاتەكی دراماتیكی یا هەی ژ دو ئاستان : ململانێ‌ یا هونەرمەندی یا كوور دگەل خوە د مۆنۆلۆگێ‌ دا، دانوستاندنا هونەرمەندی دگەل ئەكتەركی جلكێن سپی ل بەر و ب هزرێن هەڤدژ. و ململانێ‌ یا هونەرمەندی دگەل دۆرهێلا وی یا دەركی د لڤین و گۆتنێن كەسایەیێن دیتر دا یێن هەول ددن بێهیڤی بكەن. بنیاتێ‌ رتمێ‌ رەنگی ژ دو ئاستێن ب هەڤركینە: سپی و رەشیا جلكان- جلك مرۆڤان چێ نا كەن لێ‌ هاریكاریا وی یا دەربرینێ‌ دكەن / شكسپیر-، دگەل لڤینا ئەكتەران و میۆزیك و مەوالان د ئێك دیمەنێ‌ بینراوا دا، بێ‌ نەتەبایی ئاماژەیێ‌ ددت ئێكگرتنا بزاڤێن تیمی و هەولێن چەند هەیڤێن بروڤە و ئامادەكاریان.
وەك نمایشەكا ئەزموونكی راپەرین ل سەر دابونەریتێن شانۆگەریێ‌، د چارچۆڤەیەكێ‌ «ئەبستراك» دا متایێ‌ شانۆگەریێ‌ ناڤئێكدئێخت وكارەكتەران بێ‌ تبعەت دهێلیت، ل دۆر ڤیانا دژوارا دناخێ‌ مرۆڤی دا دزڤریت، وەك ژێدەرێ‌ عەقلداری و دیناتی و هێمایی و شاعریەتێ‌. نمایش تژی كارێ‌ دراماتیكە، رتمێ‌ رەنگی ئاخفتنێ‌ د دەربرینا لەشی و زمانێ‌ بینراو و ئاژاوەیا شێت یا كو دوبارە رێك وپێك نەبیت دا پۆختە دكەت، نمایش دمینەیێن بێ‌ سنوور دبەخشیت. ململانێیا سپی و رەشی ب ئامادەبوونا شین و سۆری، لڤینا ب لەشجوانیا (دالی) د تاریاتیا ل سەر دەپێ‌ شانۆیێ‌ دا. مەوال و لڤینا ژنەكا عەبایەكی سۆر ل سەر جلكێن رەش كریێ‌، ونێرەك ب جلكێن رەش ل قۆرنەتێ‌، بیرا مرۆڤی ل كێلیكەكا شێتا ئۆفیلیایێ‌ دهینیت یا خوە ب سپی راپێچای ئەو تابلۆیێ‌ كچەكا هەژار ل جیهانەكا دیتر نیشا دای. ژنەكا مودێل ونیڤ رویس، بێ‌ سەر، ل پێشیا شانۆیێ‌ ب جلكەكی سۆرێ‌ نڤستنێ‌ ڤە هەلاویستی، دەستەك وێ‌ ئاماژەیێ‌ ددت پێش ودەستێ‌ دی یێ‌ دی ل پشت وێ‌ چەماندیە.
بەرامبەر گەشتا سۆدانی لۆمەیا نەكە، شرۆڤەكرنێ‌ نەكە، ل واتا و رەوانكرنا تابلۆیێن ڤان كۆخی د شاشەیا رۆناهیا پشتا دەپێ‌ شانۆیێ‌ دا نەگەرە، گەشتا سۆدانی یا كو دناڤ جیهانێن شێتبوون و عەقلداریێ‌ دا دگەل كەتواری بەراورد نەكە، وێ‌ گەشتێ‌ گەلەك واتا یێن هەین ژ خوەیایەتیا وێ‌ دزێن، تەماشە بكە و چێژێ‌ ژێ‌ وەربگرە هەر وەكو تو بەرامبەر ماسیەك سەلەمۆنێ‌ دەریایێ‌ د هاڤینەگەهەكا دەریایی یا ڤەدەر وبێسەروشین دا. تەماشە بكە و گوه بدە دوماهیك دادبینەریا زەلامەكی ب هونەری ومرنێ‌ و دینیاتی مەحكوم كری، تەماشە بكە و گوه بدە گریا «چاڤشینا یەمامێ‌«، ب دوماهیك لاڤلاڤا هونەرمەندی، زمانحالێ‌ ڤان كۆخی یێ‌ د نامەیێن بۆ برایێ‌ خوە «تیو»ی دا فرێكری ( شوول باش برێڤە ناچن، ئەز تێكچووی و خەمگینم، ئەز ئێدی نزانم ئەز كیمە؟ ل كیڤە راوەستیایمە؟ تو باوەر دكەی كو وانا ئەز د ڤی گۆڕێ‌ ئەبەدی دا زیندان كریمە، نەهێلان تابلۆیێن رۆناهیێ‌ ببینن.. ئاخ ئەگەر تو یا دوماهیێ‌ ببینی. لێ‌ ئەو نها ل پشت دەرگەهێن زێرڤانا دەستەسەركریە. بزادنە تو ل ڤێ‌ نەخۆشخانا دینا بهێی زیندان كرن و تە گەلەك تشت هەبن تو حەز بكەی وان تشتا بكەی).
دا (ئەز/ یێ‌ دی) بەرسڤێ‌ بدت ( ئەم ب تنێ‌ خەلكەنە د ڤێ‌ ئاژاوەیا شێت دا).
دبیت دانوستاندن دەقگیری بیت دگەل نامەیا ڤان كۆخی یا دوماهیێ( خوەشتڤیێ‌ من تیو، ئەڤە ژیان من كیڤە دبیت؟ ئەڤە عەقل چ ب سەرێ‌ مە دهینیت؟ ئەو خۆشیا تشتا ژێ‌ دستینیت وبەرێ‌ مە ددت خەمۆكیێ‌، ئەز دا ژ بێزاریێ‌ گەنی بم ئەگەر ئەڤ پەڕ ورەنگێن من نەبان..د دلێ‌ تراژیدیایێ‌ دا هندەك هێلێن ژ خۆشیێ‌ یێن هەین من دڤێت رەنگێن من دیار بكەن، د زەڤیێن «قەلرەشان» وگولیگەنمێن ستۆ خوار دا. خوە د « پێلاڤا جوتیاری» دا یێ‌ كو هەژاری ژێ‌ دكەفت، هندەك كەیفا هەی، من دڤێت ئەز وێ‌ كەیفێ‌ ب رێكا رەنگ و لڤینێ‌ بگرم.. تشتێن كرێت تایبەتمەندیەكا هونەری یا هەی، دبیت ئەم وێ‌ تایبەتمەندیا هونەری د تشتێن جوان دا نەبینن و چاڤێ‌ هونەرمەندی شاش نابیت).

وەرگێران:
خالد عەلی سلێڤانەیی

90

نایف مەحمود

د گەریا ڤی ئەسمانیدا
ڕۆژەك یا بووی
ژ ڕەنگێ ئالا قودرەتێ
یا ژدایك بووی
گەش و قەشەنگ
دڕ و یاقوت و زێرو گەوهەر،
پڕ شوخ و شەنگ…ئەڤ ڕۆژە
دسینگێ ڤی گەردونیدا
ستێرەكە، گولا حەفت ڕەنگ..
د دولا ڤی ئەسمانیدا
ڕووبارەك ژێ دهەڕكیت
مێرگ و چیمەن،
زوزان و بەر زیرو چیا
كەسكە بوهار لێ شین دبیت
ئەڤ ڕووبارە، بویكا جوان و كوبارە
ل هەرچوار دۆرێن جیهانێ
ب ناڤ و دەنگ..
ل سەر سینگێ ئەڤێ ئاخێ
بایەك ژ بێهنا ڤێ زاخێ
عەتر و مسك ژێ دبارن
تەڤ جوانی دبنە كەڤال
گوسك و گولاڤ دوست و هەڤال
ل دەردورێن مە پارڤەكرن،
تاڤیەك ژ چپكێن بارانێ
دناڤ باخچێ بەهەشتا چیایێ جۆدی
بو سەر تۆز و غوبارێ ژ ئەڤێ داخێ
ئەورێن ڕەش و تاری دبەت..
بیابانا ئوف و نالین و فیغانا
دكەت ستران، ئاواز و پەست..
ڕوژ ئاڤابوون لێ شاهیە
هەلاتن لێ مزگینیە،
شالیل و بلبل و شاهین
كەو ل قاد و بەر زنارا
هەر دقەبن، ژین و ئەڤین
ژ یەزدانی، خودانێ ئاخ و ئەسمانی
ناڤێ تە چەندێ شرینە
ئەی كوردستانا
شوخ و شەنگ.

52

دیدار، سالار محەمەد دۆسكی:
پشكدار و سەركێشێ‌ ئێكەم خوپیشاندانا قوتابیان بوو دناڤا بازارێ‌ دهۆكێ‌ دا ل سالێت هەشتێان، دژیێ‌ گەنجاتیێ‌ دا شیا ب روحەكا كوردستانی گەلەك بزاڤ و چالاكیان دناڤا باژێری دا ئەنجام بدەت كو دەنگڤەدانێن مەزن ل دەڤەرێ‌ هەبوون.
لیوا سەدیق خوركی، بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: بنەمالا مە گەلەك كارتێكرن ل سەر من هەبوو چونكە ئەم پێشتر هاتبووینە تەعریبكرن بۆ ناڤ (گوڕان) و پشتی چەند سالان مالا مە هاتیە باژێرێ‌ دهۆكێ‌ و رێكەفتی 16/4/1982ێ‌ ب شێوەكێ‌ فەرمی هاتمە رێكخستن دناڤا رێكخستنێن پارتی دیموكراتی كوردستان دا سەر ب لژنا ناوچا دهۆكێ‌ ڤە ل سەر دەستێ‌ (موسی ئەمین) كو خەلكێ‌ گوندێ‌ بێشینكێ‌ بوو، بەرپرسێ‌ شانا سەرەكی بوو و مالا وی هەر ل گوندی بوو، ئەز بوومە بەرپرسێ‌ شانا بنگەكی و ناڤێ‌ شانا من (شەهید تاهر مولود) بوو، ژ بەر كاودانێن وی سەردەمی و شۆڕەشێ‌ و تەعریبكرنێ‌ چەند جاران چوویمە قوتابخانێ‌ و دوركەتیمە و دووڤدا خودانا (محو ولئومیە) ب زوری مە خواندن و دووڤدا خواندنا ئێڤاران من خواند و ناڤنجی ژی هەر ئێڤاران ل قوتابخانا (نصر) و ئامادەیا بازرگانی ل دهۆكێ‌ مە تەمامكر.
لیوا سەیدق خوركی، زێدەتر گۆت: كارێ‌ مە دناڤا باژێری دا زێرەتر رێكخستن و چالاكی بوون و ئەو كەسێن من رێكخستین هەرسێ‌ خەلكێ‌ گوندێ‌ كێستە بوون ئەو ژی (زهێر عەبدوالرحیم، جەرگیس محەمەد صالح، عەلی فەتاح) هەرسێ‌ ل گەل من بوون و بەردەوام بوومە دەنگ و باس و چالاكی و رۆژنامە و چاپەمەندی ب رێكا بەرپرسێ‌ مە ل گوندێ‌ بێشنكێ‌ ژ لژنا دهۆك دهاتن و مە ژی كارێ‌ خوە دناڤا باژێری دا دكر و هەمان دەم ژی هەر تشتەكێ‌ پێدڤی بان مە ب رێكا خوە دگەهاندە بەرپرسێ‌ شانا سەرەكی ل گوندێ‌ بێشینكێ‌ و ب هەمان شێوە دا بلندبیت بۆ لژنێ‌ و بیرا من دهێت جارەكێ‌ داخازا پێدڤیێن نڤێسینێ‌ كر و بهایێ‌ (13) دەرهەم و نیڤا من تشت كرین و دووڤ دا پارێ‌ من بۆ من هاتنە رەوانەكرن بۆ دهۆكێ‌، دناڤبەرا سالێن 1985 بۆ 1986 مە چەندین ترۆمبێلێن حوكمەتێ‌ دناڤا باژێری دا ب ئاشكەرای مە سوتن ل دووف راسپار دو بریارێن بوومە هاتین و ئەڤێ‌ چەندێ‌ گەلەك دەنگڤەدانا خوە هەبوو، گەلەك جاران مە بەلاڤووك هەلاویستن ل سەر دیوارێن مالا و مزگەفت و فەرمانگەهێن حوكمی و ئەمنێ‌ بەرنامێ‌ خوە دگوهارت بوو هەر سپێدێ‌ زوی بەری خەلك هشیار بیت ئەو دگەریان و هەر تشتەكێ‌ دیتبا هەلاویستی دا ژێ ڤەكەن دا خەلك نەبینت، وی دەمی وەك رێكخستن بتنێ‌ تەماف هەبوو سێ‌ كەسا بنیاسی ژ بەر ئاشكەرا بوونێ‌ و دنەبوو ژ سێ‌ كەسان زێدەتر بنیاسی.
خوركی ئەو ژی ئاشكراكر كو گەلەك جاران مەترسی كەفتیە سەر ژیانا وی و چونكە دەمێ‌ هاتینە رێكخستن ب شەڤ نەوێریان دەركەڤن، گۆت: ئەم دئاشكەرا بووین لڤین و بزاڤ و هاتن و چوونێن مە دئاشكەرابوون و جلكێن كوردی و دەرسووك و هوزان خواندن و پێشكەیا خوپیشاندنا مە دكر و ل قوتابخانا (چرا) ل بەرۆشكێ‌ جارەكێ‌ ریكوردەكا بچووك د دەستێ‌ من دا بوو و من سترانێن شورەشگێری و هوزان توماردكرن، ئێكێ‌ ئەمنێ‌ یێ‌ نەتەوە كورد بوو هات و گۆت چاڤێ‌ تە ل تەبیت ئەم دزانین تو چ دكەی و من بێ‌ منەتكر و من گۆتێ‌ چ دكەی بكە تو ب بابێ‌ خوە ڤە یێ‌ بێ‌ منەتی چونكە چ بەلگە ل سەر مەنەبوون و بتنێ‌ بزاڤێن مە دئاشكەرابوون و دیفچوون و چاڤدێری ل سەر مە هەبوو.
لیوا سەیق خوركی گۆت: ل سالێن هەشتێ‌ یاریەكا باسكت بوولێ‌ یا كچان دناڤبەرا كچێن سلێمانیێ‌ و كچێن بەسرا ل دهۆكێ‌ ل بنگەهێ‌ لاوان (مركز شباب) هاتە ئەنجامدان و لەشكرێ‌ ئیراقێ‌ هاتنە پێش یاریێ‌ و پشتەڤانیا تیما كچێن بەسرا كر و مە پشتەڤانیا تیما كچێن سلێمانیێ‌ دكر و بیرا من دهێت ئاسنێ‌ باسكت بوولێ‌ جندیا دهەژاند دا تەپە نەچیتە تێدا، ئەم ڤێكرا چووین و شەر دناڤبەرا مە هەر دو پشتەڤانێن تیما دا دروست بوو بۆ خوپیشاندان و مە بەرا دانایێ‌، ئەوا كچێن خوە كرنە دترۆمبێلا دا و رەڤاندن كچێن مە مانە ل گەل مە و دەركەفتین ژ بنگەهێ‌ لاوان و خوپیشاندان ژ قالبێ‌ وەرزشی دەركەفت بۆ قالبێ‌ سیاسی و بووینە دو گرۆپ كومەكا هەڤالێن مە بەرەف شوقا ب رێكەفتن و دەورا هەسپا یا نوكە و گرۆپێ‌ دووێ‌ ئەز ل گەل بووم نێزیك دێرا بەرانی و نەخوشخانێ‌ را دەربازبووین بۆ ناڤ بازاری و گەهشینە بازارێ‌ جگارا وی دەمی یێ‌ گرتی بوو چونكە گورستان بوو و زڤرینە بۆ كولانا نەخوشخانێ‌ نێزیك فرنا مشەختی و چووینە دەرێ‌ قوتابخانا برایەتی وی دەمی ل ئاڤاهیێ‌ نێزیك ئوتێلا سولاڤ بوو یا نوكە و دچوونا مە دا مە دگۆت (كیتان دەوێ‌ ئەی كوردان مەلا مستەفا بارزان) و مە ناڤ چاڤێن خوە گرت بوون چونكە ترۆمبێلێن ئەمنێ‌ و هەوالگێریێ‌ هاتن و چوون ل دەردورێن مە دكرن پێخەمەت ژبەركرن و نیاسینا مە و بیرا من دهێت پولیسەك هەبوو بناڤێ‌(بەهجەت) راستە پولیس بوو لێ‌ روحا كوردینێ‌ هەبوو و دگەل مەبوو .
سەیدق خوركی ئەو ژی ئاشكراكر كو ل سالا 1984ێ‌ وی دەمی قوتابیێ‌ ناڤنجی ( نصر) بووم یا ئێڤاران حوكمەتێ‌ بوومە سەیرانەك دروستكر ل سەرانسەری پارێزگەهێ‌ و (60) كوستەر بوون ژبلی ترۆمبێلێن تایبەت و ئەمن ژی ل گەل مەبوو و سەیرانا مە بۆ (ئاستی كەلەك) بوو و زڤرینێ‌ ل مویسل را هاتین ل تاخێ‌ (زهور) و ترۆمبێەكا تایبەت ل بەرا مە تووشی روودانێ‌ بوو ل گەل ترۆومبێلەكا بارهەلگر ژ جورێ‌ قەلابەكێ‌ دا و ئەو ترۆمبێلا تایبەت یا (فازل ردێنی) بوو خەلكێ‌ دهۆكێ‌ بوو و مالا وی ل تاخێ‌ قەرچان بوو و وی دەمی گەنج بووین و ئەم خوین گەرم بووین و ب جلكێن كوردی و گەلەك ترۆمبێل بووین و مە شوفێرێ‌ ترۆمبێلا بارهەلگر قوتا و پولیس هاتن و مە جامێن ترۆمبێلێن پولیسان شكاندن و پولیس ژی رەڤین ویێ‌ بەرەڤانیا مە ژی دكر رەڤین و حوكمەتا مویسل هەمی هاتە دەڤەرێ‌ و كوردێن مویسل ئەوێن قوتابی ل زانكۆیا مویسل تەوارا مەهاتن و لدیف ئەوا پێزانینێن وی دەمی ب دەست مە كەفتین صەدام حسێن سەر بابەتی ئاگەهدار بوو و هاتە بەلاڤەكرن كو پێشمەرگە هاتیە ناف مویسل و چ راستی بۆ ئەڤێ‌ چەندێ‌ نەبوون بتنێ‌ ئەم قوتابی بووین و ژ سەیرانا قوتابخانێ‌ ڤەدگەریاین و هەتا مەغرەب شەر ب دووماهی هات و ب كوستەرا سواربووین و مە هزر كر دێ‌ ڤەگەرینە دهۆك، ئەو كوستەر هەمی ئینانە بنگەهەكی ل زهور وی دەمی پارێزگەرێ‌ (نامق سورچی) هات و قەسێت كرێت گۆتنە پولیسان و گۆت رابن دا بچینە دهۆك و ئەم هەمی چووینە سەر بانێن ترۆمبێلان و مە شیتكێن خوە بەردان و ڤەگەریاین ل دهۆكێ‌ خەلكی ل سەر جادا پێشوازی یا مە كر ل نێزیك مالا خودێ‌ ژێ‌ رازی (دێوالی ئاغا) هەتا ناڤ بازاری و محەلا قەرچان و دایك و بابێن هیڤیا زارۆكێن خوە.
سەدیق خوركی گۆت: ل سالێن هەشتێان باوەریەكا موكم دناڤبەرا هەمی گەنجان ل سەرانسەری كوردستانێ‌ هەبوو و ئێك دەست و دل بوون و روحەكا كوردینیێ‌ یا مەزن ل دەف هەبوو و نەخوشیا مە هەیا كوردینی بوو و شەل والێ‌ رەنگێ‌ خاكی با و جلكێن پێشمەرگەی با یێ‌ قەدەغەكری بوو و بیرامن دهێت سێ‌ دوكان ل دهۆكێ‌ هەبوون، سەراتشخانەك هەبوو ل محەلا قەرچا ب تەنشت مالا خودێ‌ ژێ‌ رازی (واحدێ‌ حەجی مەلو) ڤە و ناڤێ‌ سەرتراشخانێ‌ (دیرۆك) بوو، ئەمنێ‌ گازیكر و گۆتێ‌ چ رامانێ‌ ددەت وی گۆتێ‌ ئانكو مێژوو گۆتێ‌ دڤێت ناڤی ب گوهوری، دیسا وێنەگریەك هەبوو بناڤێ‌( بالا) یێ‌ مالێن (فەهمی و سەلام ) بالایی وابوو، بۆ ئەمنێ‌ پەیڤا (بالا) گەلەك یا گران بوو و ئەمنێ‌ گۆتێ‌ دڤێت ناڤی بگوهۆرن و نەچاربوون ژ نەچاری ناڤێ‌ وێنەگریا خوە كرە (ئیراق)، نڤێسینگەهەك ل نێزیك بنگەهێن پولیسان هەبوو ل جهێ‌ ئوتێلا برجینی یا نوكە و ناڤێ‌ وێ‌ نڤێسینگەهێ‌(دێژین) بوو خودانێ‌ وێ‌ (تاها عەبدوللا بالێتەیی) بوو و ئەمنێ‌ گازیكر و داخازا رامانا ناڤی كر و گۆتێ‌ ڤێت ناڤی ب گوهوری و نەچاربوو ناڤێ‌ نڤێسینگەها خوە ب گوهوریت و گەهشتیە وی ئاستی وەكی بێژین بەندك ب زراڤیێ‌ دقەتت و زولم ب ستویریێ‌ دقەتیت و خەلكێ‌ مە گەلەك هشیاربوو.
خوركی ئەو ژی گۆت: شۆڕەشا گولانێ‌ تەمامكەرا شۆڕەشا ئیلونێ‌ بوو و شورەشەكا پارتیزانی بوو و حوكمەت گەلەك شەپرزەكربوو و حوكمەتێ‌ نەدزانی دێ‌ پێشمەرگە ل چ جه عەملیاتەكێ‌ كەت و حوكمەتا ئیراقێ‌ پتر ترسیا.
گۆتژی: خوشترین رۆژا من ئەو بوو ل سەرهلدانێ‌ بوو ئەو بوو كەلا زورداریێ‌ تو ب دەستێن خوە ب هەرفی ئەوا دژاتیا كاربكەت و بگەهیە وی ئاستی تو ب هەرفینی گەلەك خوش بوو و یێ‌ پشكداربووم ل سەرهلدانێ‌ و دەمێ‌ مەدیت بەركێن قادیفا ب هەڤرا یێ‌ چنە ئەمنێ‌ خوشی هەما هند بوو.
ل دووماهیێ‌ لیوا صەدیق خوركی گۆت: داخوازێ‌ ژ گەنجێن نوكە دكەین كو مێژوویێ‌ بخوینن و ئەڤرۆ ب ساناهی نەهاتیە و گەلەكا گیانێ‌ خوە بۆ ئەڤرۆ كریە قوربان و مرادا گەلەكا ئەو بوو ئەڤرۆ بمینن و نەدیت و گرنگە دەسكەفتێن ئەڤرۆ ب پارێزین.

36

هەرهین محەمەد:

ئەكتەرێ‌ بەرنیاس (كەریم مزیری) د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: گەلەك جاران ژمن هاتیە خواستن كو پشكداری درامایێن نوكە ببم، بەلێ‌ ژ بەر هندەك نەخۆشیان و من دەلیڤە نەبوویە، ژبەركو دچمە تیپا هونەرێ‌ مللی و من هەموو دەمێ‌ خوە دایە وێ‌،
كەریمی گۆت: راستە دهندەك دراما و فلمان دا من رۆلێ‌ لاوەكی گێرایە، بەلێ‌ دەرهێنەر رۆلان بەلاڤ دكەت و من شیانێن هەین رۆلێن سەرەكی ژی بگێرم و حەز ژ ئەوان رۆلان دكەم ژ كەسێن باش بم و مفای ب گەهینمە جڤاكی، یان ب رۆلەكی رابم كەسەكێ‌ شیرەت كەربم و دەمێ‌ هندەك كەس خەلەتیان بكەن ئەز شیرەتان لێ‌ بكەم و بەرێ‌ وان بدەمە باشیێ‌ و رۆلێن خراب حەز ژێ ناكەم و من ئەو رۆلە گێراینە ژی، بەلێ‌ پێ‌ نەخۆش بوویمە، بۆ زانین د دراما بەرپەرێن كەڤن دا من رۆلێ‌ كەسایەتیەكێ‌ گوندی دگێڕا و خۆشیەكا مەزن هەبوو و نوكە ژی بۆ من تامەكا دی یە ژ یێن نوكە راستە مە ب ئامیرێن نە سادە كاردكر، بەلێ‌ دەستپێكا مە و چێكرنا دراما كوردی بوو خەلكی ژی گەلەك حەزژێ دكرن و ددراما بزاڤا گوندیا دا مە خوارن ژمال دگەل خوە دبر.

53

رەمەزان زەكەریا:

جۆتیارەكی ل (گوندێ هەرنێ) دارەكا مێوێ‌ چاندییە و پشتی گەهشتیە بەری ئاشكرا بوو كو د ئێك دەمدا سێ جۆرێن تری پێكڤە پێڤە دهێن.
فەهمی رەمەزان، ئەو جۆتیارە بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: بەری چەند سالان بابێ من دارەكا مێوێ‌ چاندبوو پشتی گەهشتیە بەری ئاشكرابوو كو د ئێك دەمدا سێ جۆرێن تری پێڤە دهێن، نوكە ژی ئەو مێو یا مای و حەفتیانە ئاڤ ددەین، جۆرەكێ تری رەش دبیت و جۆرەكێ دی دبیتە بێسیركە و جۆرەكێ دی ژنوو دگەهیتێ هەرسێ جۆر ب قوناغ د گەهنێ هەتا ب دوماهیك دهێت و ل سالا بۆری گەلەك خەلكی داخوازا قەلەمێن وێ مێوا تری كرن ل دهۆك و شێخان و ئاكرێ و بارزان و هەولێر، بابێ من ژی قەلەمێن وێ دانێ‌ و گەلەك تری پێڤە دهێت.

33

شاكر ئەتروشی:

نیدار مستەفا بەرواری، راهێنەر ل نڤیسینگەها دهۆك یا فێركرنا شۆفێریێ‌، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو دژیەكێ‌ بچووكدا وێ‌ حەز ژ هاژۆتنا ترۆمبێلێ‌ دكر، لەورا چۆ وێ‌ نڤیسینگەها نوكە لێ‌ كاردكەت و پشكداری دخۆلەكا فێركرنێ‌ دا كر و هەتا دوێ‌ سالێ‌ دا ل مەها هەشت وەك راهێنەر ل وێ‌ نڤیسنگەهێ‌ دەست ب كاربوو، و ب گۆتنا وێ‌ هەر ئافرەتەكا دهێتە دەف وێ‌ ئەو ناڤێ‌ وێ‌ دنڤیست و تا دووماهیا هەیڤا بۆری (800) ئافرەت فێری هاژۆتنا ترۆمبێلێ‌ كرینە و پتریا وان مۆلەتا شۆفێریێ‌ وەرگرتینە.
نیدارێ‌ گۆت: هەر ئافرەتەكا دهێت دماوێ‌ دەه رۆژان دا ئەز فێری هاژۆتنا ترۆمبێلی دكەم، بەس كچ زووتر ژ ژنان فێری هاژۆتنا ترۆمبێلێ‌ دبن، چنكو مێشكێ‌ وێ‌ ڤەكری ترە، بەس یێ‌ ژنێ‌ هەموو دەما هزرا وێ‌ یا ل سەر زارۆیێن وێ‌، یان ئاریشێن مالێ‌، بۆ زانین ئەم گۆژمێ‌ (150) هزار دیناران ژ هەر كەسەكێ‌ وەردگرین و هەبووینە مە كێمتر ژی ژێ‌ وەرگرتیە، بۆ زانین هەكە كچێ‌ یان ژنێ‌ باوەری ب خوە هەبیت دێ‌ جورئەتا هاژۆتنێ‌ ل دەف پەیدا بیت و ل وی دەمی دێ‌ زوو فێر بیت، چنكو هندەك هەبووینە بتنێ‌ پێنج رۆژان هاتینە خۆلێ‌ و فێربووینە و چووینە مۆلەتا هاژۆتنێ‌ وەرگرتینە، بۆ زانین نوكە ئەم سێ‌ كچ ل ڤێ‌ نڤیسینگەها كاردكەین، ب سوپاسی و رێزڤە رێڤەبەریا هاتن و چوونێ‌ دگەل كارگێریا نڤیسینگەهێ‌ د گەل مە گەلەك دهاریكارن، لێ‌ هندەك شۆفێر هەنە ل جادێ‌ بۆمە نەخۆش دكەن.

هەولێر، قائید میرۆ

دوماهیا حەفتیا بۆری وەزیرێ هێزێن چەكدارێن فرەنسا سەرەدانا هەرێما كوردستانێ كرو هەژمارەكا دیداران ئەنجامدا، شرۆڤەكارەكێ سیاسی ژی دبێژیت، سەرەدانا وەزیرێ هێزێن چەكدارێن فرەنسا و دیدارا نافهاتی دگەل سەرۆك بارزانی بۆ دەڤەرێ یا گرنگ بوو هەروەسا ئاشكراكر، كوردان دیرۆكەكا درێژ دگەل فرەنسا هەیە و سەرۆك بارزانی ژی ڕۆل ل پەیوەندیێن د ناڤبەرا كورد و فرەنسا دا هەبوویە.
د. نەژدەت ئاكرەیی، شرۆڤەكارێ سیاسی بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت « سەرەدانا وەزیرێ هێزێن چەكدارێن فرەنسا بۆ هەرێما كوردستانێ وێ راستیێ خۆیا دكەت، كو هێشتا هەرێما كوردستانێ پێگەهەكێ تایبەت هەیە ل دەف فرەنسا و هەڤپەیمانێن نێڤدەولەتی، سەرەدانا وەزیرێ فرەنسی گرێدایی لڤینێن تیرۆرستێن داعشێ و هندەك لڤینانە كو ل دەڤەرێ پەیدابووینە، چونكە نوكە دەڤەرێ هندەك لڤین بخوەڤە دیتینە و دەڤەرەكا گەرمە، هەرێما كوردستانێ بەردەوام فاكتەرێ سەقامگیریێ بوویە بۆ دەڤەرێ و وەلاتێن دەوروبەر، فرەنسا ژی ئێكە ژوان ئەندامێن كاریگەرێن جڤاتا ئاسایشا نێڤدەولەتی و ئێكەتیا ئەورۆپا و یا ئاشكرایە فرەنسا سیاسەتەكا نەرم هەیە ل جیهانێ، سێباستیان لوكۆغنوا وەزیرێ هێزێن چەكدارێن فرەنسا ژی پۆستەكێ گرنگ هەیە و بەری نوكە ژی چەندین پۆستێن گرنگ هەبووینە ل فرەنسا، بیگومان نوكە هەرێما كوردستانێ دەڤەرەكا تەنایە و ڤێ سەقامگیریا هەرێمێ كارتێكرن ل سەر ڕەوشا ئیراقێ و دەڤەرێ ژی هەیە، ئەڤەژی بوویە ئەگەر وەلاتێن جیهانێ و یێن بهێز وەكو فرەنسا و بریتانیا و ئەلمانیا پێداچوونێ ب بادەكا دەڤەرێ بكەن و سەرەدانێن دهێنە ئەنجامدان بۆ هەرێما كوردستانێ، ب دیتنا سەرەدانا چەند ڕۆژێن بۆری یا وەزیرێ هێزێن چەكدارێن فرەنسا بۆ هەرێمێ گرنگیا خوە هەیە بتایبەتی كۆمبوونێن وی دگەل سەرۆك بارزانی و سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ».
د. نەژدەت ئاكرەیی گۆت ژی» د سەرەدانا خوە دا بۆ هەرێما كوردستانێ، وەزیرێ هێزێن چەكدارێن فرەنسا دگەل سەرۆك بارزانی كۆمبوویە، ئەڤەژی بۆ وێ چەندێ ڤەدگەڕیت سەرۆك بارزانی وەك مەرجەع بۆ كوردستانێ چو پڕۆژە و بڕیار بێی وەرگرتنا بۆچوونا سەرۆك بارزانی سەرناگرن و ژبلی كو سەرۆك بارزانی مەرجەعە بۆ هەرێما كوردستانێ ژئالیەكێ دیڤە زێدەتری پێنجی سالان سەرۆك بارزانی ئەزموونا سیاسی هەیە ل دەڤەرێ، لەوڕاژی پرس كرن ب سەرۆك بارزانی و وەرگرتنا بۆچوونا سەرۆكی بۆ شارەزاییا سەرۆك بارزانی ڤەدگەڕیت د سیاسەتا جیهانێ و دەڤەرێ دا، كوردان دیرۆكەكا درێژ یا پەیوەندیان دگەل وەلاتێ فرەنسا هەیە و جهێ دەستێن سەرۆك بارزانی ژی یێ دیارە د پەیوەندیێن د ناڤبەرا كورد و فرەنسا دا».

پارێزگەرێ پێشتر یێ كەركووكێ ڕادگەهینیت، هەلوەشاندنا بڕیارێن جڤاتا سەركردایەتیا شۆڕەشێ یا سەردەمێ بەعس یا هەلوەشیای پێنگاڤەكا گرنگە بۆ بجهئینانا مادەیێ 140 و ڤەگەراندنا ئەردێن جۆتیاران بۆ خودانێن وان یێن ڕەسەن.
عەبدولرەحمان مستەفا، پارێزگەرێ پێشتر یێ كەركووكێ سەبارەت هەلوەشاندنا بڕیارێن جڤاتا سەركردایەتیا شۆڕەشێ یا سەردەمێ بەعس یا هەلوەشیای گوت» پێنگاڤەكا گرنگە ب تایبەتی سەبارەت ب مادەیێ 140 و كەركووك و كێشەیا جوتیارێن كورد ل دەڤەرێن كوردستانی یێن دەرڤەی ئیدارەیا هەرێما كوردستانێ».
گوت ژی»پێدڤی بوو پشتی سالا 2033 ئەو بڕیارە ل ئیراقا نوو هاتبانە هەلوەشاندن، ب تایبەتی ژ ئەگەرێ وان بڕیانهەموو ئیراق و وەلاتیێن ئیراقی تووشی نەهامەتیێ و مالوێرانیێ ببوون».
عەبدولرەحمان مستەفا زێدەتر گوت» ل دەمێ خوە كو ئەو بڕیارە دەرچووین، ب تمامی دژی بەرژەوەندیێن ئیراقێ و گەلێ وێ بوون، كو دو جۆر بوون هندەك ژوان هێزا قانوونی هەیە و پێدڤیە ژ ئالیێ جڤاتا نوونەران ڤە بهێنە هەلوەشاندن و هندەكێن دی ژ وان هێزا قانوونی نینە بۆ نموونە بڕیارێن تایبەت ب زەڤیێن جوتیارێن كورد، كو دەستهەلاتا جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ یە ب هەلوەشینیت».
ناڤبری دوپاتكر كو پێدڤیە كورد بۆ هەر بابەتەكێ ژ وی جۆری ناڤمالا خوە ڕێكبێخن و هەموو فراكسیۆن و لیستێن كوردستانی دناڤ جڤاتا نوونەران دا د ئێكگرتی بن بۆ وێ چەندێ بشێن ل جڤاتا نوونەران كاریگەریێ دروست بكەن بۆ هەلوەشاندنا وان بڕیاران كو د ئەگەر دا زیان گەهشتینە كوردان، هەروەسا ب پێدڤی ژی زانی كورد ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ فشارێ بێخنە سەر فراكسیۆنێن نەكوردی بۆ وێ چەندێ بشێن دەنگ ب هەلوەشاندنا وان بڕیارێن جڤاتا سەركردایەتیا شۆڕەشێ یا سەردەمێ بەعس یا هەلوەشیای بدەن.
پارێزگەرێ پێشتر یێ كەركووكێ ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو بجئینانا بڕیارا هەلوەشاندنا بڕیارێن جڤاتا سەركردایەتیا شۆڕەشێ یا سەردەمێ بەعس یا هەلوەشیای، زەڤیێن دەست ب سەر داگرتی یێن كوردان دێ بۆ خودانێن وان هێنە زڤراندن كو د نوكە دا د دەستێ خەلكی دی دایە، كو ئەڤە ژی دێ ئێك بیت ژ پێنگاڤێن گرنگ یێن بجهئینانا مادەیێ 140 یێ دستووری یێ تایبەت ب كەركووكێ و دەڤەرێن كوردستانی یێن دەرڤەی ئیدارەیا هەرێما كوردستانێ.

وەزیرێ دارایی و ئابۆری ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: حوكمەتا هەرێمێ هەموو ئەو داخوازی بجهئیناینە یێن كو ژ ئالیێ بەغدا ژێ هاتینە كرن، بەلێ ژ نوكە و وێڤە دڤێت پرسیارا مووچەی ژ وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ بهێتە كرن.
ئاوات شێخ جەناب، وەزیرێ دارایی و ئابۆری ل هەرێما كوردستانێ سەبارەت پرسا دانوستاندنان ل گەل بەغدا، گوت» هەموو ئەو داخوازیێن ل سەر حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بوون، هەموو ب تمامی یێن هاتینە بجهئینان، بڕیارە كۆمبوونەكا دی ل گەل بەغدا بهێتە كرن و هیڤی دكەین ئەو كۆمبوون ب دلێ هەموو ئالیەكی بیت، هیچ بەهانەیەك نەمایە ل مە بگرن».
ئاوات شێخ جەناب گوت ژی» ئەو تشتێن ژ مە دهێنە داخوازكرن باوەرناكەم ل بەغدا هاتبنە بجهئینان، بەلێ هەرێما كوردستانێ گەلەك ب شەفافی هەموویان بجهـ دئینیت».
سەبارەت گیروبوونا مووچێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ، وەزیرێ دارایی و ئابۆری ل هەرێما كوردستانێ دبێژیت» داهاتێ ناڤخوەیی تێرا مووچەی ناكەت، ژبەر كو چەند مەهەكن هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ هاتیە ڕاگرتن، پرسیاركرن سەبارەت مووچەی پێدڤیە ژ نوكە و وێڤە ئاراستەی وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ بهێتە كرن».
بڕیاربوو دوهی ئێكشەمبی 23/7/2023 شاندەكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ سەرەدانا بەغدا بكەت و ل گەل بەرپرسێن حوكمەتا ئیراقێ، ل دۆر بودجەی و مووچەی درێژیێ ب كۆمبوونێن خوە بدەن، بەلێ ئەو سەرەدان بۆ ئەڤرۆ دوشەمبی هاتە پاشئێخستن.
سەبارەت وێ چەندێ سیپان شێروانی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان گوت» سەرەدانا ڕۆژا ئێكشەمبی یا شاندێ هەرێما كوردستانێ بۆ بەغدا هاتە پاشئێخستن ودبیت ئەڤرۆ دوشەمبی یان سوباهی سێشەمبی ئەو سەرەدانا شاندێ هەرێما كوردستانێ بهێتە ئەنجامدان».
سیپان شێروانی دوپاتكر ژی» هەتا نوكە هیچ كێشەیەك ل بەردەم وێ سەرەدانا شاندێ هەرێما كوردستانێ بۆ بەغدا نینە و پاشئێخستنا وێ سەرەدانێ ژی بۆ وێ چەندێ دزڤریت كو هێشتا حوكمەتا ئیراقێ ڕێنمایێن بجهئینانا بودجەیا گشتی یا ئیراقێ دەرنەكربوون و ئەڤە ژی پێدڤی ب دەمێ زێدەتر بوو».
وی ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی ئەوژی ئاشكراكر» هەكە بەغدا پێگیری هنارتنا پشكا بودجەیا هەرێما كوردستانێ بیت، ئەگەر هەیە ل گەل بەلاڤكرنا مووچەیێ مەها حەفت ل ئیراقێ، ل هەرێما كوردستانێ ژی مووچەیێ مەهێن شەش و حەفت ل دووڤ ئێك بهێنە بەلاڤكرن».
جهێ ئاماژێ یە ل حەفتیا بۆری ژی شاندێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب سەرۆكایەتیا ئومێد سەباح، سەرۆكێ دیوانا جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ، بۆ هەمان مەبەست سەرەدانا بەغدا كربوو و ل گەل بەرپرسێن حوكمەتا ئیراقێ هەژمارەكا كۆمبوون و دیداران ئەنجام دابوو.
ئەڤە د دەمەكی دایە كو ل 12/6/2023 جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ب پتریا دەنگێن پەرلەمانتاران، پڕۆژەیێ قانوونا بودجەیا گشتی یا ئیراقێ پەسەندكربوو، ل ڕۆژا 21/6/2023، لەتیف ڕەشید، سەرۆك كۆمارێ ئیراقێ قانوونا بودجەیا گشتی یا ئیراقێ ئیمزا كربوو و پاشی ل ڕۆژنامەیا وەقائیعا ئیراقێ هاتبوو بەلاڤكرن، هەروەسا بڕیاربوو دوهێ ئێكشەمبی وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ ڕێنمایێن بجهئینانا بودجەی بدەتە وەزارەتان.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com