ئەڤرۆ

هەردوو مەكتەبێن سیاسی یێن پارتی دیموكراتی كوردستان وئێكەتی نیشتمانی كوردستان د بەیاننامەیەكا هەڤپشك دا ئاماژە ب وێ چەندێ دا، كۆمبوونا د ناڤبەرا مە دا یا ئەرێنی بوو.
دوهی ئێكشەمبی 21/5/2023، هەردو مەكتەبێن سیاسی یێن پارتی و ئێكەتی ل پیرمام بۆ دانوستاندنێ ل دۆر ئەنجامدانا هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ، ڕاستڤەكرنا قانوونا هەلبژارتنان و پرسا پێكهاتەیان كۆمبوون.
پشتی ب دووماهی هاتنا كۆمبوونێ، هەردو ئالیان د بەیاننامەیەكا هەڤپشك دا ئاماژە ب وێ چەندێ كر، ئەنجامدانا هەلبژارتنان د ژڤانێ خوە یێ دیاركری دا، پەیوەندیێن پارتی و ئێكەتی و هەژمارەكا پرسێن دی یێن گرێدای بارۆدۆخێ هەرێما كوردستانێ، تەوەرێ دانوستاندنان بوون و»تێكگەهشتنەكا ئەرێنی بۆ گەلەك پرسان هەبوو» هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ ژی هاتە كرن «هندەك بابەتێن دی كو پێدڤی ب دانوستاندنا زێدەتر هەبوو، د كۆمبوونێن بهێن دا بڕیارێن پێدڤی دێ ل سەر هێنە دان».
ئەڤ كۆمبوونا د ناڤبەرا هەردوو مەكتەبێن سیاسی یێن پارتی و ئێكەتی پشتی وێ چەندێ دهێت كو ل 16 ڤێ مەهێ شاندێ هەردو ئالیان ل بارەگەهێ مەكتەبا سیاسی یا ئێكەتیێ ل سلێمانیێ كۆمبوون و د بەیاننامەیەكا هەڤپشك دا ڕاگەهاندبوو» مە هەردوو ئالیان بڕیار دا وەكو ئێك تیم كار بكەین و زنجیرەیەكا كۆمبوونێن دی ژی بهێنە ئەنجامدان بۆ پەیداكرنا سەقایەكێ گونجای ژ ڕوویێ قانوونی و سیاسی ڤە بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنان و ڕوو ب ڕوو بوونا وان تەحەدیێن ل دەڤەرێ هەین».
پشتی دەستپێشخەریا سەرۆك مەسعود بارزانی بۆ دانوستاندنێ و ئێكخستنا ناڤمالا كورد، كۆمبوون و دانوستاندن د ناڤبەرا ئالیان ب تایبەتی پارتی و ئێكەتی هاتنە كرن، بۆ وێ چەندێ هەلبژارتنێن خۆلا شەشێ یا پەرلەمانێ كوردستانێ د ژڤانێ خوە یێ دیاركری دا بهێنە ئەنجامدان، د وی چارچۆڤەی دا ژی ل ڕۆژا ئەینیا بۆری 19/5/2023، پشكا هەلبژارتنان یا پارتی و دەزگەهێ هەلبژارتنێ یێ ئێكەتیێ ل دۆر پرسا ڕاستڤەكرنا قانوونا هەلبژارتنان و كاراكرنا كۆمسیۆنا بلند یا هەلبژارتن و ڕاپرسیان ل پەرلەمانی ل گەل سەرۆكێ پەرلەمانی و جێگرێ سەرۆكێ پەرلەمانی كۆمببوون.

ئەڤرۆسەرۆكێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل پەرلەمانێ كوردستانێ ڕادگەهینیت: پارتی ل گەل وێ چەندێ نەبوو ژیێ ڤێ خۆلا پەرلەمانێ كوردستانێ بهێتە درێژكرن و دیاركر ل سەر وان هەموو پێشنیازان ڕازی بوون بۆ وێ چەندێ هەلبژارتن د دەمێ خوە دا بهێنە كرن.
زانا مەلا خالد، سەرۆكێ فراكسیۆنا پارتی ل پەرلەمانێ كوردستانێ د كۆنفرانسەكێ ڕۆژنامەڤانیدا باس ل پرسا ئەنجامدانا هەلبژارتنان ل هەرێما كوردستانێ و درێژكرنا ژیێ ڤێ خۆلا پەرلەمانێ كوردستانێ كر و گوت» ئەو درێژكرنە، حالەتەكا نەچاریە، ئەگەر نە پارتی ب هیچ شێوەیەكی ل گەل وێ چەندێ نەبوو».
دیاركر ژی كو د كۆمبوونێن ل گەل ئالیان دا بزاڤكر ڕێكبكەڤن ل سەر شێوەیێ ڕاستڤەكرنا قانوونا كۆمسیۆنا هەلبژارتن و ڕاپرسیان كو ئالیێن سیاسی داخوازكر وەكو خوە بهێتە كاراكرن، پارتی ژ پێخەمەت وێ چەندێ هەلبژارتن ددەمێ خوە دا بهێنە ئەنجامدان، ب وان پێشنیازان ڕازی بوویە و هەتاكو پارتی ل سەر وێ چەندێ ژی ڕازی بوو كو هەلبژارتن ژ شێوازێ ئێك بازنەیی ببنە چاربازنەیی.
سەرۆكێ فراكسیۆنا پارتی ل پەرلەمانێ كوردستانێ خۆیاكر» ل سەر 100 كورسیێن پەرلەمانی ڕێككەفتبووین و تنێ بۆچوونا جودا ل سەر 11 كورسیێن پێكهاتەیان مایە».
سەبارەت پرسا كورسیێن كۆتا، گوت» ئەو مافێ پێكهاتەیان ب خوەیە و نە پارتی و نە ئێكەتی مافێ وێ چەندێ نینە بڕیارێ ل سەر بدەن، بەلكو دڤێت ئەو ب خوە بڕیارێ ل دۆر چارەنڤیسێ خوە بدەن».
زانا مەلا خالد پتر گوت» مە داخوازكریە ل كۆمبوونا ڕۆژا دووشەمبی 22/5/2023 یا پەرلەمانێ كوردستانێ دوو برگە بهێنە زێدەكرن ئەوژی: كاراكرنا جڤاتا بلند یا كۆمسیۆنا هەلبژارتن و ڕاپرسیان ل هەرێما كوردستانێ و هەروەسا بابەتێ خواندنا ئێكێ بیت بۆ هەموو وان پێشنیازێن كو ل دەمێن بۆری بۆ ڕاستڤەكرنا قانوونا هەلبژارتنان پێشكێشی سەرۆكایەتیا پەرلەمانێ كوردستانێ هاتینە كرن».

هەولێر، قائید میرۆ

پشتی دەستپێشخەریا سەرۆك مەسعود بارزانی، هەرێما كوردستانێ بەر ب قۆناغەكادی یا سیاسی دچیت و بەرپرسەكێ پارتی ژی ئاشكراكر، پشتی پێشنیازا سەرۆك بارزانی ڕەوشا سیاسی تەناهی بخوەڤە دیتیە و كۆمبوون و سەرەدانێن شاندێ بلند یێ پارتی ژی دگەل ئالیێن سیاسی بتایبەتی ئێكەتیێ ئەرێنی بووینە.
هاوار محەمەد، بەرپرسێ لژنا قانوونی ل پشكا هەلبژارتنێن پارتی بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت « زنجیرەیەكا سەرەدانان ژئالیێ شاندێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی هاتیە دەستپێكرن و ڕۆژا ئەینی ژی كۆمبوونەك ل پەرلەمانێ كوردستانێ ب بەرهەڤبوونا بەرپرسێن هەلبژارتنێن پارتی و ئێكەتیێ بڕێڤەچوویە، بێگومان ئەو سەرەدان بۆ ئاساییكرنا ڕەوشا سیاسی و پرسا ئەنجامدانا هەلبژارتنانە، هەتا نوكە ژی سەرەدان سەركەفتی بووینە و پشتی دەستپێشخەریا سەرۆك بارزانی پرۆسەیا سیاسی بەر ب تەناهیێ دچیت بۆ چارەسەركرنا ئاریشەیێن د ناڤبەرا ئالیێن سیاسی دا و نوكە رەوش هاتیە گوهۆڕین و زێدەتر تێكگەهشتن هەیە».
هندرێن ئەحمەد، ئەندامێ مەكتەبا سیاسی یا حزبا شیوعی یا كوردستانێ دیاركر» د كۆمبوونا دناڤبەرا شاندێ پارتی و مەكتەبا سیاسی یا حزبا شیوعی یا كوردستانی دا مە بۆچوونا خوە ل دۆر پرسا هەلبژارتنان دایە شاندێ پارتی، كو ئەم دگەل ئەنجامدانا هەلبژارتناینە وئالیێن سیاسی ب ڕێكا دانوستاندنان ئاریشەیان چارەسەر بكەن، جارەكادی هەلبژارتن نەهێتە پاشخستن و كۆمسیۆن بهێتە كاراكرن و قانوونا هەلبژارتنان بهێتە ڕاستڤەكرن، ئەنجامدانا هەلبژارتنان پشكەكە ژ بنەمایێن دیموكراسیێ، ئەم دگەل سیستەمێ ئێك بازنەیینە ل هەرێما كوردستانێ، چونكە ئێك بازنەیی د بەرژەوەندیا هەرێما كوردستانێ دایە، خالا دویێ ئەوە گوهۆڕین ل شێوازێ كۆمسیۆنێ بهێتەكرن و تنێ پێنج ئالی پشكداریێ نەكەن د پێكهاتەیا كۆمسیۆنێ دا، بەری نوكە ژی دانوستاندن د ناڤبەرا پارتی و حزبا شیوعی دا هەبووینە هەردو جاران مە دیاركریە هەرێما كوردستانێ پێدڤی ب دانوستاندنێن نیشتیمانی هەیە بۆ چارەسەركرنا هەموو پرسەكێ ئێك ژوان بابەتێ هەلبژارتنایە، د گەلەك خالان دا ئەم نێزیكی پارتینە، ب تایبەتی پشتی پێشنیازا بەڕێز مەسعود بارزانی ڕەوشەكا دی پەیدابوویە و پێدڤیە بگەهینە ڕێككەفتنێ».
ژئالیێ خوەڤە ئایدن مەعرووف، وەزیرێ هەرێمێ بۆ كارۆبارێن پێكهاتەیان ڕاگەهاند» پێكهاتە پشكەك نینن ژ ناكۆكیێن د ناڤبەرا ئالیێن سیاسی دا بۆ ئەنجامدانا پرۆسەیا هەلبژارتنان و ئەم د بەرهەڤین بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنان و سەرەدانا شاندێ پارتی ژی بۆ دووپاتكرنا پەیوەندیان بوویە دگەل بەرەیێ توركومانی و هەلبژارتنێن هەرێما كوردستانێ ژی مژارەكا سەرەكی یا كۆمبوونێ بوون، ئەم وەكو پێكهاتە ئاستەنگ نینین ل هەمبەر پرۆسەیا هەلبژارتنان، بەلێ نابیت دەستێوەردان ژی د كورسیێن كۆتا دا هەبیت، بەرۆڤاژی پێدڤیە پێكهاتە ب خوە بڕیارێ ل سەر چارەنڤیسێ خوە بدەن و هەلبژارتنێن كورسیێن كۆتا ب شێوەیێ ئێك بازنە بیت، بەری نوكە ژی هەلوەستێ مە یێ دیاربوویە و ئەم ڕازینابین كورسیێن كۆتا ل سەر پارێزگەهان بهێنە بەلاڤكرن، بەلكۆ ئێك بازنەیا هەلبژارتنان هەبیت بۆ پێكهاتەیان و مە چەندین جاران ژی ئەڤ هەلویستێ خوە دیاركریە».

ئەڤرۆ

شیرەتكارێ جڤاتا ئاسایشا نیشتمانی یا ئیراقی، قاسم ئەعرەجی، ڕاگەهاند: حوكمەتا ئیراقی یا پێگیرە ب ڕێككەفتنا شنگالێ و ئاماژەكر كو هەبوونا چەكدارێن نە شەرعی ڕێگرن ل بەردەم بجهئینانا وێ ڕێككەفتنێ.
ئەعرەجی دیاركر» هیڤیدارین د حەفتیا بهێت دا بگەهینە ڕێككەفتنەكێ ل دۆر پرسێن گرنگ».
سەبارەت پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ گوت» پەیوەندیێن بەغدا و هەرێما كوردستانێ گەلەك د باش و ستراتیژینە و هەروەسا هەماهەنگی و هاریكاریێن د ناڤبەرا پێشمەرگەی و وەزارەتا بەرگریا ئیراقی د بوارێ ئەمنی دا د بلندترین ئاست دایە».
هەروەسا گوت» چەكدارێن نە شەرعی ل شنگالێ ڕێگرن ل بەردەم بجهئینانا ڕێككەفتنێ و حوكمەتا ئیراقێ ژی یا پێگیرە ب دەركرنا وان هەموو هێزان، ژ بلی پۆلیس و لەشكری».
ناڤبری ئاماژە ب هەبوونا ڕێككەفتنەكا ئیمزاكری ل دۆر شنگالێ د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا كر و گوت» ئەو ڕێككەفتنە جهێ ڕێزێ یە و حوكمەتا ئیراقی یا پێگیرە بجهئینانا وێ».
ڕۆهنكر ژی» سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ محەمەد شیاع سۆدانی لژنەیەكا تایبەت بۆ سەرپەرشتیا وی بابەتی پێكئینایە و ل چەند ڕۆژێن بۆری مە پەیوەندی ل گەل ئالیێن گرێدای بابەتی هەبوو بۆ ئێكلاكرنا برگەیەكا گرنگ د ڕێككەفتنێ دا و هیڤیدارین د حەفتیا داهاتی دا بگەهینە چارەسەریەكێ بۆ وێ برگێ، كو دبیت ڕێكێ خوەشكەت بۆ چەندین چارەسەریێن دی».
شیرەتكارێ جڤاتا ئاسایشا نیشتمانی یا ئیراقی دووپاتكر ژی كو دەستێوەردان دژی ڕێككەفتنێ ژئالیێ گرۆپێن چەكدار ڤە هەنە، بەلێ د هەمان دەمدا ئاماژەكر كو بەغدا یا پێگیرە ب هەموو پێشنیازێن هاتینە پێشكێشكرن بۆ بجهئینانا ڕێككەفتنێ ژ وان ژی پرسا دەركرنا هەموو هێزێن چەكدار ژ شنگالێ، ژبلی پۆلیس و لەشكرێ ئیراقی كو پێدڤیە د ناڤ باژێرێ شنگالێ دا بمینن».
هەروەسا گوت» دو هزار و 500 كەس ژ شنگالێ یێن نوكە دناڤ كەمپێن ئاوارەیان دانە ل پارێزگەها دهۆكێ، دێ هێنە دامەزراندن دناڤ شنگالێ دا».
دیاكر ژی» پرسا شنگالێ ئێك ژ پرسێن گرنگ و هەستیارە ل ئیراقێ و ب چارەسەەریا وێ دێ چەندین چارەسەری بۆ كێشەیێن دی ژی هێنە دیتن و حوكمەتا ئیراقی یا ڕژدە ل سەر چارەسەركرنا ڤێ پرسێ، ژ بەركو دێ پرسەكا گرنگ ل ئیراقێ هێتە چارەسەركرن».
ژئالیێ خوە ڤە، ماجد شنگالێ ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان گوت» قاسم ئەعرەجی كەسایەتیەكێ گەلەك ئەرێنی یە بەلێ ئەوا ل شنگالێ رووددەت ب جۆرەكێ دی یە و باوەرناكەم د شیاندابیت د دەمێ حەفتیەكێ دا ڕێككەفتنا شنگالێ بهێتە بجهئینان».
ماجد شنگالی گوت ژی» ڕێككەفتنا شنگالێ د ئاراستەیەكا دی دا دەرباز دبیت و حەشدا شەعبی ناهێلیت ڕێككەفتنا شنگالێ بهێتە بجهئینان و هەر د چەند ڕۆژێن بۆری دا حەشدا شەعبی ل شنگالێ د بزاڤا پێكئینانا دولیوایێن نوو دا بوو».
ئاشكراكر ژی» وەلات یێن هەین دەستێوەردانێ د پرسا شنگالێ دا دكەن، هەروەسا ئیران پشتەڤانیێ ل مانا (یەپەشێ) ل شنگالێ دكەت و دخوازیت هێلا مەها شیعی ل دیالا، كەركووك، نەینەوا، شنگالێ و سووریێ بمینیت».
وی پەرلەمانتاری دووپاتی ل وێ چەندێ ژی كر» هێزێن پەكەكێ ب هاریكاریا حەشدا شەعبی و ئیرانێ، دخوازن پارتی دیموكراتی كوردستان ل شنگالێ نەمینیت، بەلێ ئەو هەموو نەشێن وی كاری بكەن چونكە خەلكێ شنگالێ پشتەڤانیێ ل پارتی دیموكراتی كوردستان دكەن».
ل دووماهیێ گوت» پێدڤیە ب زووترین دەم سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ محەمەد شیاع سودانی پرسا شنگالێ چارەسەربكەت و ڕێككەفتنا شنگالێ بجهبینیت».

ئەڤرۆ

هەولێر، سولین سلێمان:

سەرۆكێ دەستەیا وەبەرهێنانێ ل هەرێما كوردستانێ‌ دیار كر، دەست ب دروستكرنا یەكەیێن كێمدەرامەت و كرێداران دێ‌ هێتە كرن و دبێژیت: د دو سالێن دی دا دێ‌ ئەو یەكەیە تمام بن و ل سەر كێمدەرامەت و كرێداران دێ‌ هێنە بەلاڤكرن.
محەمەد شوكری، سەرۆكێ دەستەیا وەبەرهینانێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر، كەلوپەلێن ناڤمالێ‌ ژی ژ بۆ وان یەكەیان دێ هێنە دابینكرن، داكو نەبیتە بارگرانی ل سەر كێمدەرامەت لاو كرێداران، داكو وان ژی ژیانەكا ژ هەژی هەبیت و گۆت: «نوكە ل زاخۆ و هەولێرێ‌ دەست ب چێكرنا وان یەكەیان هاتیە كرن، ب تنێ سلێمانیێ مایە، ل وێ رێ ژی دێ دەست ب ئاڤاكرنا وان شوقەیان كەین».
زێدەتر گۆت: «كارێ چێكرنا وان شوقەیان ب باشی دهێتە كرن، هیڤیدارین هەمی خەلكێ كێمدەرامەت مفای ژێ وەربگرن و ببیتە هاریكارییەكا باش ژ بۆ هەمی خەلكێ كوردستانێ».