NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

9

ئەڤرۆ

سەباح زوهێر:

پارێزەرەكێ‌ بو رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر كو هەر كەسێ‌ چەكی هەلگریت و مولەت نەبیت، قانوونێ‌ سزایەكێ‌ توند بۆ دانایە هەتا هەكە چ تاوان ژی ئەنجام نەدابن و گۆت: ل گورەی قانوونێ‌ و لدووڤ ماددێ‌ 15ێ‌ سزایێ‌ وی كەسی زیندان كرنە كو ژ سالەكێ‌ كێمتر نینە و ژ سێ‌ سالا پتر نینە و سزایێ‌ دارایی ژ 2 ملیون دینارا كێمتر نینە و ژ 5 ملیونا زێدەتر نینە.

پارێزەر عەبدلناسر حەسەن زێباری بۆ روژناما ئەڤرۆ دیار كر كو رێكخستنا چەكی د هەر جڤاكەكی دا پێدڤی ب قانوونەكێ‌ یە، ل هەرێما كوردستانێ‌ ژی یاسا هاتە دانان ل سالا 1993 بەلێ‌ كێماسی كەفتینە د ڤێ‌ قانوونێ‌ دا و گوهۆڕین چێبوون و تەكنولوجیا پێشكەفت و چەك زورتر لێهات و گۆت: (پێدڤیە سزا بهێنە توند كرن ژبەر هندێ‌ قانوونا چەكی یا ژمارە (8) یا سالا 2022 ێ‌ و قانوونا سالا 1993 ێ‌ هاتە هەلوەشاندن).
پارێزەری گۆتژی: (مەبەستا سەرەكی یا قانوونێ‌ ژ قەدەغەكرنا هەلگرتنا چەكی بۆ هندێ‌ یە ئەو ئاریشێن دناڤ جڤاكی دا هەی مەزنتر لێ‌ نەهێن و نەگەهتە رادێ‌ هەلگرتنا چەكی، چونكی هەموو دەما مروڤ دبینیت چەك وەك پشتەڤانەكێ‌ یە ل گەل مروڤی و زێدەتر مروڤی پالدەت بۆ ئاریشا).
زێباری د بەردەوامیا ئاخفتنێن خوەدا دیار كر كو ژبەر هندێ‌ قانوونێ‌ یا رێكخستی ئەو كەسێن كڕین و فروتنا چەكی دكەن پێدڤیە دەستوری هەبیت ژلایێ‌ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ‌ ڤە وەكو قانوونێ‌ دیار كری و ئەو كەسێ‌ چەكی بكاردئینیت و هەلدگریت پێدڤیە ژیێ‌ وی ژ 21 سالیێ‌ كێمتر نەبیت و ئەوان ژی مولەت هەبیت و چ نەخوشیێن دەروونی و عەقلی نەبن و گۆت: (پێدڤیە ئەڤە ژی بهێتە سەلماندن ب راپورتا نوشداری و چ رابردویێن تاوانی نەبن، ئانكو هەلگرتنا چەكی ل دەف وی كەسی یا بەرئاقل بیت كا ژبەر چ ئەڤ كەسە دێ‌ چەكی هەلگریت هەكە ئەڤ مەرجە نەبن یا خەلەتە ئەڤ كەسە چەكی هەلگریت).
پارێزەر عەبدلناسر زێباری گۆتژی: (قانوونێ‌ ئەو ژی رێكخستیە كو ئەو كەسێن بازرگانیێ‌ ب چەكی دكەن ب رەنگەكێ‌ قاچاغ دێ‌ هێنە سزادان بۆ ماوێ‌ 10 سالا كێمتر نەبیت ئەڤ رێكخستنە هەموو هاتیە كرن ل دووڤ قانوونا چەكی یا ژمارە 8 یا سالا 2022 ێ‌ .

9

ئەڤرۆ

دهێتە چاڤەڕێ‌ كرن ل25ێ‌ ڤێ‌ هەیڤێ‌ تیما تەپا پێی یا یانەیا دهۆك ل یاریگەها كەربەلا ببیتە مێڤانا یانەیا ئەلقاسم ژ چارچووڤێ‌ قۆناغا 32ێ‌ یا كۆپا ئیراقێ‌ ب مۆرال و زاخا بلند یا خولێ‌ گەشبینە دەربازبوونا خوە بۆ قۆناغا 16ێ‌ مسۆگەر كەت.
كاودانێن تیما دهۆكێ‌ د خولا ئیراقێ‌ دا دباشن ئەوا نوكە ب35 خالان رێزا شەشێ‌ دهێت، بەرانبەری وێ‌ یانەیا ئەلقاسم 21 خالان رێزا 16ێ‌ دهێت، لێ‌ دیاریا حەفتیا بۆری دا ژ خولێ‌ شیایە سەركەفتنەكا گرنگ و دیرۆكی ل سەر یانەیا جەویە بینت ب چار گۆلان بەرانبەر سێ‌ گۆلان كو ئەڤ سەركەفتنە دێ‌ بیتە پالدەر بۆ یاریا كۆپا دگەل یانەیا دهۆك.
ل دۆر دووماهی بەرهەڤیێن تیما دهۆكێ‌ راهێنەر سلێمان رەمەزان بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: پێنەڤێت بۆ هەر یاریەكێ‌ ئەم بەردەوام بەرهەڤیان دكەین و پلان و شێوازێن تەكتیكی هەنە، دبیت پێكهاتیێ‌ تیمێ‌ بۆ ڤێ‌ یاریێ‌ وەكو یێ‌ خول نەبیت تایبەت دێ‌ زێدەتر دەلیڤێ‌ دەینە چەند یاریزانێن خوە، لێ‌ ئەڤە رامانا وێ‌ نا دەت كو ئەم گرنگیێ‌ ب كۆپا نا دەین، بەلكو هیڤییا مە ئەوە بشێن ب گەهینە یاریا دووماهیێ‌ بۆ دەستڤە ئینانا ناسناڤی، هەموو یاریزانێن مە جهێ‌ باوەریێ‌ نە و هەردەمێ‌ پێدڤی ژی ئەم دێ‌ گوهۆڕینان كەین.
بۆ زانین د هەمان قۆناغ دا یانەیا زاخۆ دناڤ یاریگەها خوە دا ب گۆلەكێ‌ بێ‌ بەرانبەر دگەل زەورا تووشی خوسارەتیێ‌ بوو، نەوروز دگەل نەفت میسان ب2-1 خوسارەت بوو، هەولێر ب لێدانێن پەنەلتیان 6-5 گۆلان دگەل سەماوە سەركەفتن ئینا پشتی ب گۆلەكێ‌ وەكهەڤبووین.

7

ئەڤرۆ

پشتی ب دووماهی هاتنا گەڕا 22ێ‌ ژ هەڤڕكیێن خولا پلا نایابا كوردستانێ‌ یا تەپا پێی، ئەنجام و رێزبەندیا هەردو یانەیێن دهۆك و زاخۆ د هێلا مەترسیێ‌ دانە و ل بن گەڤێن داكەفتنێ‌ بۆ پاشڤەچوونا پلا ئێك دانە، ژلایێ‌ خوەڤە یانەیا ئاكرێ‌ بەردەوامە ل سەر ئانجامێن خوە یێن باش و پێنگاڤەكا باشتر بۆ رێزێن پێشیێ‌ هاڤێتیە.
• بۆچی دهۆك و زاخۆ نەشیاینە خوە قۆرالبكەن؟
تیما تەپا پێی یا یانەیا دهۆك د لاوازترین ئاست و ئەنجامدایە، سەرباری گوهۆڕینا سێ‌ راهێنەران و چەندین یاریزانان و هەروەسان سەرئێخستنا نێزیكی هەشت یاریزانێن تیما خوە یا خولا ئیراقێ‌ ژوانا پیشەكارن لێ‌ نەشیایە هەلوەستێ‌ خوە باش بكەت ئەوا ژ سەرجەمێ‌ 20 یاریان بتنێ‌ پێنچ سەركەفتن ئیناین، دو وەكهەڤی و 13 خوسارەتی و ب17 خالان رێزا 15 و دووماهیێ‌ دهێت، ئەڤ ئامارە مەترسیدارن و جهێ‌ سەرنجراكێشێ نە، ژبەر كو یانەكا ب ناڤ و دەنگ و د ماوێ‌ یاریێن بۆری دا ئەو گوهۆڕینێن هاتینە كرن چ مفا ژێ‌ نە وەرگرتیە، لڤێرە پرسیار ئەوە ئەرێ‌ چ ئەگەرن كو هەتا نوكە تیما دهۆكێ‌ نەشیایە خوە ژ رێزا دووماهیێ‌ قۆرتالبكەت؟
ژلایێ‌ خوەڤە هەمان ئاست و ئەنجامێن لاواز بووینە بەهرا تیما یانەیا زاخۆ ئەوا ژ 21 یاریان بتنێ‌ چار سەركەفتن هەنە، حەفت وەكهەڤی و 10 خوسارەتی، ب كۆمكرنا 19 خالان رێزا 14ێ‌ و بەری دووماهیێ‌ دهێت، ل دووڤ دەنگۆباسێن بەری چەندەكێ‌ هاتبوونە بەلاڤكرن تیما زاخۆ نەشیایە چ یاریزانێن پیشەكار ل سەر تیمێ‌ زێدەكەت پشتی كو ل قۆناغا ئێكێ‌ هندەك پیشەكار زێدەكربوون ئەو یاریزان نەماینە دگەل ئەوان، دیسان كارگێریا یانێ‌ بتنێ‌ دڤیا ببیتە جهێ‌ تاقیكرنێ‌ بۆ كۆمەكا گەنجێن زاخۆ لێ‌ ئەڤە نابیتە بۆهانە بۆ پشتگۆه هاڤێتنا تیمێ‌ ئەوا د مەترسیا داكەفتنێ‌ دا و دڤێت رێكە چارەسەری بوو بهێنەكرن.
• ئاكرێ‌ نوونەرا پارێزگەهێ‌ یا ب هێزە
بەروڤاژی هەردو یانەیێن دهۆك و زاخۆ، تیما تەپا پێی یا یانەیا ئاكرێ‌ ئاست و ئەنجامێن باش هەنە و ئەو گوهۆڕینێن د ڤەگۆهاستنێن زڤستانێ‌ دا كرین سەركەفتی بوون، ژبەر كو شیایە رێژا سەركەفتنان زێدەبكەت ژ چار بۆ هەشت سەركەفتنان، بەرانبەر شەش وەكهەڤی و شەش خوسارەتی هەبووینە و ژ رێزا12ێ‌ پێشڤە بهێتە رێزا پێنجێ‌ ب 30 خالان بتنێ‌ هەشت خال د ناڤبەرا وێ‌ و خودانا سەرێ‌ لیستێ‌ دا یانەیا ئارارات هەیە، یاریێن بهێت دەلیڤەكا باشە بۆ ئاكرێ یا پایتەختێ‌ نەوروز كو بەردەوامیێ‌ بدەتە سەركەفتنا بۆ رێزێن باشتر و هەكە بەردەوامبیت ل سەر ئەنجامێن باش دوور نینە هەڤڕكیێ‌ ل سەر لیستێ‌ ژی بكەت.

8

ئەڤرۆ

زاخۆ، عەلی حاجی:

د داخویانیەكێ‌ دا راهێنەرێ‌ یاریا تایكۆاندۆیێ‌ سەلام عەلی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار كر كوڕێ‌ باژێرێ‌ زاخۆ و یاریزانێ‌ یانەیا شورتە هارون عەبدوللا شیا پلا ئێكێ‌ ل سەر ئاستێ‌ ئیراقێ‌ ب دەستڤە بینیت.
زێدەتر ناڤهاتی گۆت: ل سەر ئاستێ‌ كێشا 63كگم هارۆن عەبدوللا شیا ناسناڤێ‌ قارەمانیا ئیراقێ‌ بۆ یاریا تایكۆاندۆیێ‌ ل سەر ئاستێ‌ لاوان دا ب دەستڤە بینت، د هەڤڕكیێن واندا ئەوا ل باژێرێ‌ بەسرا بۆ ماوەیێ‌ سێ‌ رۆژان هاتیە كرن كو رێزبەندیا وی یا ئێكێ‌ بوو ئەگەر یانەیا وی شورتە یا بەغدایی ناسناڤێ‌ قارەمانیێ‌ ب دەستڤە بینت.
هەروەسان سەلام عەلی گۆت: قارەمانی د ئاستەكێ‌ باش دا بوو و هارون عەبدوللا ژ رویێ‌ ئاستی ڤە گەلەك یێ‌ باش بوو و باوەرییەكا مەزن ژی ب خوە هەبوو كو دێ‌ شێت پلا ئێكێ‌ ب دەستخوە ڤە بینیت و سال بۆ سالێ‌ ئاستێ‌ وی ژی باشتر لێ‌ دهێت و ئەڤچەندە وەسا دیار دكەت كو وی یاریزانی پاشەرۆژەكا باش هەیە.

6

ئەڤرۆ

زاخۆ، عەلی حاجی:

د داخویانیەكێ‌ دا هاریكارێ‌ راهێنەرێ‌ تیما زاخۆ ئەوا پشكدار د خولا نایابا كوردستانێ‌ یا تەپا پێی دا دیار كر ژ روویێ‌ ئەنجامان ڤە ئەو د رەوشەكا خراب دانە لێ‌ بەردەوام كار دكەن رەوشا تیمێ‌ باشتر لێبكەن و چوونا هندەك یاریزانان ژی كارتێكرنەكا خراب ل تیمێ‌ كر.
زێدەتر بەناف ئەحمەد گۆت: تیما مە یا گەنجە و پرانیا یاریزانان بۆ جار ئێكێ‌ یە یاریێ‌ د خولا نایابا كوردستانێ‌ یا تەپاپێی دا ئەنجامدەن، ژبەر كێم شارەزاهییا یاریزانێن مە گەلەك تووشی هنگاڤتنان دبن و هەتا نوكە ژی نێزیكی پێنچ هەتا شەش یاریزانان شیان نینە یاریێ‌ بكەن و ئەڤ تیمە پێدڤی ب دەمی هەیە هەتا كو بشێن ب شێوەیەكێ‌ رێكسختی و باش یاریێ‌ ئەنجام بدەن، زێدەباری هندێ‌ ژی چەند یاریزانێن مە یێن سەرەكی هاتنە سەر ئێخستن بۆ ناڤ رێزێن تیما زاخۆ دا ئەوا پشكدار د خولا ئیراقێ‌ دا، هەر دیسان ل هێلا هێرشبەریێ‌ ژی مە ئاریشە هەیە ژبەر كو مە یاریزانێن هێرشبەر نینن بتنێ‌ یاریزانەك هەیە د هێلا هێرشبەریێ‌ دا یاریێ‌ دكەت.
ناڤبری گۆت ژی: د یاریا بوری دا بەرانبەر یانەیا ئاكرێ‌ حەمید حاجی دگەل تیما مە دا یاری دكر و 65% تیما مە هاتە گوهۆڕین و هەكە ئەو یاریزانە بمینیتە دگەل مە بێگومان دێ‌ ئاست و ئەنجامێن مە باشتر بن و پێدڤییە د حەفت یاریێن بهێت ژ خولێ‌ دا چو رەنگان نابیت خالان ژ دەست بدەین دا كو تیما مە دانەكەڤیتە خولا پلە ئێك .

13

ئەڤرۆ

د داخویانیەكێ‌ دا رێڤەبەرێ‌ وەرزشی ل پارێزگەها دهۆكێ‌ دیار كر ل دووڤ داخوازییا هەردو یانەیێن شێلادزێ‌ و تەناهی بڕیار هاتە دان هەلبژارتنێن وان بوو ژڤانەكی دی یێ‌ نێزیك هاتنە پاشئێخستن، سەرباری یا چاڤەڕێ‌ بوو دوهی هاتبا نە ئەنجامدان.
زێدەتر سەفەر جەعفەر بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: بڕیار بوو بەری ب دووماهی هاتنا ئاهنگێن نەوروزێ‌ و ئادارێ‌ ئەو یانەیێن نوو هاتینە دامەزراندن و كاراكرن هەلبژارتنێن خوە بكەن ژبۆ دەستنیشانكرنا كارگێریا نوو بۆ چار سالێن بهێت كو ل دووڤ رێنمایێن رێڤەبەریا گشتی یا وەرزشی ل هەرێما كوردستانێ‌ و یاسایا ئیراقێ‌ یا سالا 1986ێ‌، ژ هەر پێنچ یانەیێن پێدڤی ب هەلبژارتنا هەتا نوكە سێ‌ ژ وانا هەلبژارتنێن خوە ئەنجامداینە ئەو ژی باتیفا، دینارتە و پیرس لێ‌ ب تنێ‌ هەردو یانەیێن شێلادزێ‌ و تەناهی ماینە ئەوێن بڕیاربوو دوهی هاتبانە كرن، ل سەر داخوازا وان بۆ دەمەكێ‌ دی یێ‌ نێزیك هاتە پاشئێخستن كو دبیت دماوەیێ‌ ڤان دو حەفتیێن بهێت دا دەستپێبكەن.
ل دۆر ئەگەرێن پاشئێخستنا هەلبژارتنێن هەردو یانەیان ناڤهاتی گۆت: یانەیێن تەناهی و شێلادزێ‌ داخوازا زێدەتر دەمی ژ مە كریە كو دەلیڤێ‌ ب دەینێ‌ ژبۆ باشتر خوە بەرهەڤ بكەن و لیستا دەستەكا گشتی ب شێوەكێ‌ رێكخستی بهێتە دروستكرن، لەوما ژبۆ بەرژەوەندیا وەرزشا هەردو یانەیان و زێدەتر دەلیڤە رازیبووین ل سەر پاشئێخستنا هەلبژارتنێن وان كو بڕیارە بۆ ماوەیێ‌ بهێت ژ هەیڤا رەمەزانا پیرۆز نە بووریت، ئەڤە ژی وەكو پێنگاڤەك پێخەمەت پشتەڤانی بۆ سەركەفتنا پرۆسێسا هەلبژارتنێن هەردو یانەیان.

5

ئەڤرۆ

د داخویانیەكێ‌ دا چێكرێ‌ سەرۆكێ‌ یانەیا سێمێل یا وەرزشی و سەرپەرشتێ‌ تیما تەپا پێی ئەوا پشكدار د خولا پلا ئێكا كوردستانێ‌ دا دیار كر پشتی د یاریا بۆری دا دگەل خودانێن ئەردی قەلادزێ‌ ب گۆلەكێ‌ وەكهەڤیبوویی دەلیڤەیا دووماهیێ‌ یا دەربازبوونێ‌ بۆ پلێتا سێیێ‌ یا پلا نایاب ژ دەستدا.
زێدەتر پەروەر حسێن بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: وەرزێ‌ ئەڤ سالە بوو مە یا هەڤڕكیێ‌ ل سەر پلێتا دەربازبوونێ‌ ب دووماهی هات پشتی دو خال دگەل خودانێن ئەردی قەلادزێ‌ ژ دەستداین و مانا خوە د خولێ‌ دا مە پاراست، د نوكە دا مە 20 خال كۆمكرینە و رێزا 11ێ‌ دهێن و دو یاری ماینە هەكە سەركەفتن هاتبانە تۆماركرن دا پێشڤە هێنە رێزا شەشێ‌ و ڤەگەڕێنە د هەڤڕكیان دا ژبەركو ئەو یانەیێن رێزێن پێشیا مە بتنێ‌ ئێك یاری مابوون و دو هەتا سێ‌ خالان دا ژ مە زێدەتر بن، لێ‌ یاریا بۆری ئەو دەلیڤەیا دووماهیێ‌ یا دەربازبوونێ‌ مە ژ دەستدا و بێ‌ هیڤی ماین و یاریێن مایی وەكو رۆتین بن هەتا خول ب دووماهی بهێت.
زێدەتر ناڤهاتی دیاركر ئێك ژ ئەگەرێن دەستدانا خالان ڤەدگەڕێتە خەلەتیێن بەردەوام یێن دادڤانان كو چەند یاریان دا ئەم بێ‌ بەهركرینە ژ سەركەفتنان یان خوسارەتیێن نە ژ هەژی بووینە و گۆت: بۆ وەرزێ‌ بهێت هەرزو دێ‌ هزر د دانانا پلانەكا دووم درێژ دانین و گوهۆڕینێن مەزن د ناڤ رێزێن تیمێ‌ دا هەبن و ئارمانجا مە ژبلی پشكداریێ‌ دێ‌ هەڤڕكی بیت بۆ دەربازبوونێ‌ ئەڤەژی ب سانەهی نابیت هەكە كاودانێن مە یێن دارایی وەكو یێن ئەڤ سالە د لاوازبن سەرباری ب سۆپاسی ڤە پشتەڤانیا سنۆردار یا پارێزگارێ‌ دهۆكێ‌ بۆ یانێ‌ كری.

15

موسەدەق تۆڤی

دەمێ ژ ئەگەرێ مژوولاهیێن ڕۆژانە یان خواندنا پەرتووكەكا دیرۆكی و هزری هەست ب ماندووبونێ بكەم دەملدەست پەنایێ د بەمە بەر خواندنا رۆمانەكێ، د ئەنجام دا گەهشتیمە وێ باوەرێ رۆمان سەرەرای هەموو پەسنێن وێ و سەنگا وێ د ناڤ جۆرێن جودایێن ئەدەبیاتێ دا ئامرازەكە بۆ تەناكرن و ئارامكرنا مێشكی.
هوسان د ڤان ڕۆژان دا من خواندن و پرۆژەیێن خوەیین نڤیسینێ دانە ئالییەكی و رۆمانا (ڕەجماندنا سۆڕەیایێ) خواند، ڕۆمان ژ نڤیسینا (فەرەیدون ساحیب جەم)ە، ڕۆماننڤیس كەسەكێ ئیرانیێ هەلگرێ رەگەزنامەیا بیانییە، وەك رۆژنامەنڤیسەك ل سەردەمێ شاهی ئیرانێ و پشتی ئەوا دبێژنێ شۆرشا گەلێن ئیرانێ یا 1979ێ وەك ئازادیخوازەكێ ئیرانی دژی دەستەلاتێ ئیرانی كارێن رۆژنامەڤانی ئەنجامداینە و چەند رەنگێن ئەشكەنجەدان و زیندانێ دیتینە و ب دەستهەلییا خوە ژ زیندانێن سەردەمی دەستەلاتێ خۆمەینی رزگار بوویە، د هەمان قۆناغ دا چەند جاران ل ژێر ناسناڤێن ڤەشارتی گەشتێن‌ ناڤ خاكێ ئیرانێ كرینە و وەك دیدەڤانەك ئاگادار بوویە ل سەر رەوشا وێ زێندانا مەزن یا گەلێن ئیرانێ تێدا دژیان، (ڕەجماندنا سۆڕیایێ) ئیكە ژ بەرهەمێن ڤان گەشتێن وی. وەرگێرێ رۆمانێ (دیان جەمیل) گەنجەكێ خوەدی شیانێ دهۆكێیە، تایبەتمەندییا بایۆلۆژی هەیە و نها خویندكارێ دكتورایێیە، ژ سالا 2010ێڤە ب دەهان پەرتووكێن وەرگێرای هزری، زانستی و ئەدەبی پێشكەشی پەرتووكخانەیا كوردی كرینە، ئەڤ بەرهەمە دبیت داوی بەرهەمێ وی یێ چاپكری بیت ل 2022ێ ژ ئالیێ پەرتووكخانەیا Hema ل دهۆكێ هاتییەبەلاڤكرن، پەرتووك د بنیاتدا ب فرەنسی هاتییەنڤیسین و (دیان جەمیل)ی ژ ئینگلیزی وەرگێرایە كوردی.
من نەڤێت ڤەكۆلینەكا ئەدەبی ل دۆر رۆمانێ بكەم یان ئاستێ وەرگێرانێ هەلسەنگینم، لێ تنێ دێ ئاماژە ب چەند خالەكێن پەیوەندیدار كەم.
ڕۆمانا (ڕەجماندنا سۆڕیایێ) دەربرینێ ژ رەوشا ئێرانێ ل داوییا سالێن حەفتییان و هەشتییان ژ سەدسالییا چوویی دكەت، جوگرافیا رۆمانێ باژێرێ كرمان یێ باشوورێ رۆژهەلاتێ ئیرانێ ب تایبەت گوندێ ((كۆپایێ)) یێ سەر ب ڤی باژێری ڤەیە، ل دەسپێكا ڤێ قۆناغا دبێژنێ سەردەمێ شۆرشا گەلێن ئیرانێ رووددەت. ئەگەر هەر شۆرشەك ل جیهانێ ب دەهان ئەرێنییان و كتەكا نەرێنییان دگەل خوە بینیت، ئەڤ شۆرشە ب سەدان نەرێنییان دگەل خوە دئینیت، ب رەنگەكی خەلكێ وی وەلاتی خوزیێن سەردەمێ شاهی بخوازن، یا ژ هەموویان خرابتر دەستەلات هەموو وان نەرێنییان پیرۆز دكەت و ب فەرمانا خودێ ناڤ دكەت و یێ ژ ڤێ فەرمانێ دەركەڤیت ب دژایەتییا و خودێ و پیغەمبەری و ئیمامی ‌گوناهبار دكەت. ژ ئەنجامێ ئەڤا ب شۆرش هاتییە‌ناڤكرن هژمارەكا مەزنا تاوانباران ژ زیندانا دهێنە ئازادكرن و ئەڤ كەسە كۆركێ كەسێن دیندار دكەنە بەر خوە و ناسناڤی ئاخۆندیێ (مەلاتیێ) ددەنە خوە و ل باژێر و گوندان دگەرن نە تنێ رابردوویێ خویێ رەش د ڤەشێرن بەلكی خوە دەولەمەند كەن و وەك پێشەنگین جڤاكی دهێنە مەیدانێ، مەلا حەسەنێ لاجیڤاردی ئێكە ژ ڤان كەسان، ئەڤ كەسە هێژ د زیندانێ ڤە پەیمانێ ددەتە ڤەكۆلەرێن دەستەلاتێ نوو دێ بۆ بەرژەوەندییا وان كاركەت، دەسپیكێ وەك كەسەكی سەر ب شۆرشێ ڤە و جهێ باوەرییا ئیمامی دهێنە مەیدانی، لی دیارە بەفر سارییا خوە ناهێلیت، لاجیڤاردی سەخمەرات خوە دەولەمەندكرنێ دەست ب دزی و خاپاندن و سەردابرن و كوشتنا خەلكەكی دكەت، پشتی چەند جارێن زیندان و سزادانێ و خوە رزگاركرنێ ژ ڤی باژێری بۆ گوندەكی و ژ وی بۆ گوندەكێ دی دچیت هەتا ل گوندێ ((كۆپایێ)) وەك ئاخوندێ گوندی بنەجه دبیت، ئەڤ كەسە بۆ جهئینانا ئارمانجین خوە دێ هندەك كەسێن بێ گونەه كەنە قوربانی، د رەوشەكا وەك رەوشا وێ قۆناغێ وێ ئەردنیگاریێ ژن بەری زەلامان دبنە قوربانی و قارەمانا ڤێ رۆمانێ (سۆرەیا) قوربانییا ڤێ رەوشێیە، رۆمانڤیس وەك كەسەكێ خوەدی شیان و ئەزموون شیایە شاكارەكێ ئەدبیێ مەزن بنڤیسیت و وەك رۆمانەكا دیرۆكی دیرۆكا رەوشا جڤاكییا ئیرانێ د دەه سالێن بەراهیێ یین شۆرشا خۆمەینی بەرچاڤ بكەت.
هندی پەیوەندی ب وەرگێرانێ ڤە هەی، نە ژ ئەنجامێ بەراوردا دەقێ كوردیێ رۆمانێ دگەل یێ فرەنسی یان ئینگلیزی بەلكی ژ ئەنجامێ خواندنا من بۆ وەرگێرانا كوردی و تیگەهشتنا من بۆ وەرگێرانێ و ئەزموونێن من یێن پێشتر دگەل وەرگێرانێن وەرگێری ئەز دكارم بێژم وەرگێرانەكا سەركەتییە و خوزی پرانییا كەسین مە یێن زمانێن بیانی دزانن خوە دا با مەیدانا وەرگێرانێ و هەرئێكێ ل دووڤ دەم و دەلیڤا هەی د ڤی واری دا خزمەتەك بۆ پەرتووكخانەیا كوردی كربا.
هندی پەیوەندی ب پەرتووكخانەیا Hema ڤە هەی كو ب چاپكرن و بەلاڤكرنا ڤێ پەرتووكێ رابووی، خوەدیێ پەرتووكخانێ نانیاسم، تنێ جارەكێ دووان من سەرەدانا وێ كریە، ل قولاچكەكا بازارێ دهۆكێ یە، جهێ وێ نیشانا هندێیە كو پەرتووكخانە و خوەدیێ خوە ژ ئالیێ ئابووری ڤە كێم شیانن، لێ دەمێ ب كێمشیانییا خوەڤە ڤان كاران دكەن ب راستی ‌هەژی دەستخوشیێ نە‌، ناهێتەڤەشارتن هەركەرتەك ب رێكا كەرتێ تایبەت ڤە نەبیت پێش ناكەڤیت، كەرتێ رەوشەنبیری ل ڤی وەلاتی ئەگەر كەرتێ تایبەت پشتەڤانیێ لێ نەكەت پێش ناكەڤیت، ئەڤ بەرهەمە ژی نموونەك د ڤی واری دا ئەگەر ب هیڤییا سازییەكا گشتی ڤە با د بیت چەند سالەكێن دی ژی هەر دەستنڤیس با.

18

خالد عەلی

ئەڤە هات و تژی بەرملێن وێ‌
نێرگز وبەیبینن
بایەكێ‌ هوین و تامدای
ب هنگڤێ‌ حەزا ئاخێ‌
و یادێن بەرهەمێ‌ چاخێ‌
بەرخوەدانا سەرێ شاخێ‌
چیایێن كوردستانێ‌
تژی ناخێ‌ هەناسەیان دكت.
…….
ئەڤە هات
و تێهنا مزگینیا دبیبیكا
چاڤەرێبوونا پێشبینیێن گەش دا دبینت.
…….
وەك لەشێ‌ وەلاتی خەملاندیە
و گول ل بەژنێ‌ ئالاندیە
هیڤییەك نوی چاندیە
و سروودا دیرۆكا ڤی گەلی دخوینت.
…….
ئەڤە هات و ب سەیرانە
گەشت و دیلانە
نووكرن و ڤەگێرانە
پێشڤەچوون و سەرهلدانە
هێمایێ‌ هەبوونا شۆرەشانە
ئالایێ‌ كێشەیەكا پیرۆز دهەژینت.
…….

لەو سال بۆ سالێ‌
سەرانسەری سنوورێن سەری وخارێ‌
و ب سایا سەرێ‌ سەرفەرازێن كەتین بەرسێدارێ‌
وسینگێن سەنگەر وسەروەرێن كوردپەروەر
وپێشمەرگەیێ‌ هەوارێ‌
نەورۆز یا دهێت
و خوە نێزیكی ئارمانجا سەربەخوەیا
كوردستانێ‌ دگەهینت.

22

مەسعوود بارزانی

پشكا چاردێ

بكارئینانا چەكێ‌ كێمیایی
ل دژی مللەتێ‌ كورد

151

ئەو گازێن ل دژی خەلكێ‌ سڤیل یێ‌ هەلەبجە هاتینە بكارئینان ئەڤە بوون:
گازافەتسینێ‌(فوزوجین)، گازەكا بێ‌ رەنگە و بێهنا گیایی و كەسكاتییێ‌ نوو ژێ‌ دهێت، گەلەك زوو كاریگەرییێ‌ دكەت و نیشانێن وێ‌ كوخك، دلرابوون، ژانەسەر، بێهنتەنگی و سۆتنا بۆریێن هەناسێ‌ ژێ‌ پەیدا دبن.
گازا خوینێ‌ (سیانید، ئیدرۆژین، كلۆراید، سیانۆژین)، بێهنا باهیڤێن تەعل ژێ‌ دهێت و نیشانێن وێ‌، ژانەسەر، گێژبوون، بێهنتەنگی، لێدانا دلی (دلقوتان)، سۆربوونا لێڤ و روویان ژێ‌ پەیدا دبن.
پۆرگهێنەر (خەردەل، ئەرسینگ، گازا پێڤەدەر)، گازەكا هشكە و بێهنا سیران ژێ‌ دهێت، كارتێكرنا وێ‌ یا دۆمدرێژە، پشتی دو سەعەتان پیستێ‌ لەشی سۆر دكەت و پشتی دو رۆژان پیست دبیتە پەقیشك و پاشی دبیتە برین.
دەمار (سارین، سومان)، گازەكا ئاڤی یە، بێهنا فێقی ژێ‌ دهێت، هەكە یا پاقژ بیت بێهن ژێ‌ ناهێت، كارتێكرنا وێ‌ یا دۆمدرێژە، نیشانێن وێ‌ ئاڤ ژ چاڤ و دفنان دهێت، چاڤ بلۆق دبن و دراوەستن، ژانەسەر، میزتنا بخوەڤە و دلرابوون.
وەزیرێ‌ بەرگرییا ئیراقێ‌، عەدنان خەیروللا تولفاح، ل دۆر كوشتنا خەلكێ‌ كوردستانێ‌ گۆت: «ئەم نەشێین جوداهییێ‌ د ناڤبەرا یاخیبوویان و خەلكێ‌ دی دا بكەین، ژبەركو هەموویان جلكێن كوردی یێ‌ ل بەر، ژبلی وان كەسێن چەك د دەستی دا».
د دەمەكی دا كو هەلەبجە ب چەكێ‌ قەدەغەكری كێمیاباران كر و دخوینێ‌ وەركر و ب هزاران وەلاتیێن سڤیل شەهید و بریندار بووین و بوونە قوربانیێن سیاسەتا رەگەزپەرستییا بەعس، پشتی هینگێ‌ تارق رەمەزان، ئەو فرۆكەڤانێ‌ هەلەبجە كێمیاباران كری ب ساناهی هاتە ئازادكرن و چاڤ ل تاوانا وی هاتنە نقاندن.
24-رۆژا 17ی ئادارا 188ێ‌، ل پارێزگەها كرماشان، دەڤەرا هەورامان، باژارۆكێ‌ (نۆدشە) ب كێمیایی هاتە بۆمبەبارانكرن و ژ ئەگەرێ‌ وێ‌ سەد و چار كەس شەهید بوون و حەفتسەد كەسێن دی بریندار بوون. هەروەسا ل 24ی ئادارێ‌ و 2ی نیسانێ‌ دیسان هاتە بۆمبەبارانكرن.
25- رۆژا 17ی ئادارا 1988ێ‌، ل پارێزگەها سنە و باژارێ‌ مەریوان، گوندێن (دەرەناخێ‌، زەكەریا، رێكا د ناڤبەرا مەرزی دزلێ‌ و بیەكەڕە) كو رێكا هاتنوچوونا خەلكێ‌ ئاوارەیێ‌ هەلەبجە و هەورامانییان و دەڤەرێن دی بوو، هاتنە كێمیابارانكرن و چەندین كەس ب بەركەفتن و كەسەك شەهید بوو.
26- رۆژا 22ی ئادارا 1988ێ‌، ل پارێزگەها سلێمانییێ‌، دەڤەرا قەرەداغ و گوندێ‌ (سێوسێنان) ب چەكێ‌ كێمیایی ژ جۆرێ‌ (سارین و تابۆن) هاتنە كیمیابارانكرن.
27- رۆژا 23ی ئادارا 1988ێ‌، ل پارێزگەها سلێمانییێ‌، گوندێن دەڤەرا قەرەداغ (دووكان، دوكەرۆ، ولیان و جافەران) هاتنە كێمیابارانكرن و هەر چەندە شەهید نەبوون، لێ‌ ب دەهان كەس ب بەركەفتن.
28- رۆژا 23ی ئادارا 1988ێ‌، ل پارێزگەها سلێمانییێ‌، گوندێ‌ (شاناخسێ‌) ل دەڤەرا شارباژێر هاتە كێمیابارانكرن و بیست و دو پێشمەرگە شەهید بوون و حەفتسەد و بیست كەسێن سڤیل و پێشمەرگە ب بەركەفتن.
29- رۆژا 24ی ئادارا 1988ێ‌، ل پارێزگەها سلێمانییێ‌، گوندێ‌ (بەلەكجار) ل دەڤەرا قەرەداغ ب گازا دەماران هاتە كێمیابارانكرن.
30- رۆژا 3ی گولانا 1988ێ‌، ل پارێزگەها سلێمانییێ‌، گوندێن (گۆپتەپە، عەسكەر، چەمێ‌ رێزان، شونكە، ماهیلە، سەدی، چنار، شێخان، گلەشێر، حاجی ژێرەبەرە، كۆچبلاخ، زرزی و كلێسە) ب كێمیایی هاتنە بۆمبەبارانكرن.
31- رۆژا 15ی گولانا 1988ێ‌، ل پارێزگەها هەولێرێ‌ گوندێن (كاموسەك، سپیندارێ‌، عەلیاوە، بەرەكە، كەوەكیان، حەریر، سماقوولی و مەلووك) هاتنە بۆمبەبارانكرن و ب سەدان كەس ب بەركەفتن.
32- رۆژێن 15 و 18ی گولانا 1988ێ‌، ل پارێزگەها سلێمانییێ‌، گوندێن رانیا (وەرێ‌، گولان و بۆتێ‌) هاتنە كێمیابارانكرن. ئەڤ سێ‌ گوندە ل ژێر دەستهەلاتا رژێمێ‌ ژی دا بوون.
33- رۆژا 20ی خزیرانا 1988ێ‌، ل پارێزگەها هەولێرێ‌، گوندێن (سەروچاوە، سماقوولی، گەناو، شارستێن، خەتێ‌، دەراش، بالیسان، نازەنین و گەرەوان) هاتنە كێمیابارانكرن، لێ‌ ژبەركو پێشتر گوندێن خوە چوول كربوون، زیان كێم بوون.
34- رۆژا 30ی خزیرانا 1988ێ‌، ل پارێزگەها هەولێرێ‌، گوندێن (سماقوولی، بالیسان، هیران و گەرەوان) هاتنە كێمیابارنكرن و ژ ئەگەرێ‌ وێ‌ پێنج كەس شەهید بوون و چەند كەسێن دی ژی ب بەركەفتن.
35- رۆژا 2ی تەباخا 1988ێ‌، ل پارێزگەها هەولێرێ‌، گوندێن (ئاری، سیرو، زەروا، هەدن، كەكلە، خێرەزوكا، خەروان و بلێ‌) هاتنە كێمیابارانكرن، شەش پێشمەرگە شەهید بوون و سەد و هەڤدە كەس ژی ب بەركەفتن.
36- رۆژا 22ی تەباخا 1988ێ‌، ل پارێزگەها كرماشان، ل دەڤەرا دالاهۆ، گوندێ‌ (زەردە) هاتە كێمیابارانكرن و ژ ئەگەرێ‌ وێ‌ سێسەد كەس شەهید بوون و نێزیكی هزار كەسان ب بەركەفتن.
37- رۆژێن 23 و 24ی تەباخا 1988ێ‌، رژێمێ‌ ب فرۆكەیان و تۆپخانێ‌ دەردۆرا گوندێ‌ كورێمێ‌ بۆمبەبارانكرن و ب هیڵیكۆپتەران لەشكری ل دەردۆرا گوندی بەردانە خارێ‌، لێ‌ خەلكێ‌ وی گوندی هزر د كێمیایی دانەكربوو، هەرچەندە پێشتر دەردۆرا گوندێ‌ وان هاتبوو كێمیابارانكرن. رۆژێن 25 و 26ی تەباخا 1988ێ‌ خەلكێ‌ (كورێمێ‌ و چەلكی) هەست ب مەترسییا بكارئینانا كێمیایی كربوو، لەورا بزاڤ كرن بەر ب سنۆرێن توركیا بچن.
38- رۆژا 24ی تەباخا 1988ێ‌، ل پارێزگەها دهۆكێ‌، چیایێ‌ گارە و گوندێ‌ زێوەشكان ب كێمیایی هاتنە بۆمبەبارانكرن و دەهـ پێشمەرگە شەهید بوون.
39- رۆژا 25ی تەباخا 1988ێ‌، ل پارێزگەها دهۆكێ‌، هەڤدەم د گەل دەستپێكرنا قۆناغا هەشتێ‌ یا ئەنفالان، رژێمێ‌ دەست ب كێمیابارانكرنا دەڤەرێ‌ كر، كو ئەڤ دەڤەر و گوندە ڤەگرتن: بەرواری بالا، گوندێن (وەرمێلێ‌، بابیرێ‌، گەرەگوهێ‌، هیسێ‌، ئێكمالە، ئاسهێ‌، بازێ‌، میسكا، تووشەمبیكێ‌، مێركاجیا، كانی بەلاڤێ‌، برجینێ‌، تویكا، زێوە، سێری، پنیانش و رەڤەلا)، د ئەنجام دا پێنج پێشمەرگە شەهید بوون و حەفتێ‌ و پێنج كەس ژی ب بەركەفتن.
40- رۆژا 25ی تەباخا 1988ێ‌، ل پارێزگەها دهۆكێ‌، قەزا ئامێدیێ‌، سەرێ‌ گارەی، گوندێن (ئێكمالە، گیزێ‌، بەلیتێ‌، باوەركا بەركەڤری، گركا، كوڤلینك، ردێنە، ساركێ‌، زێوكا، شێرانە، بلیجانێ‌، بانێ‌، ئامێدیێ‌، بەرواری ژێری، سویار و سپیندارێ‌، هاتنە كێمیابارانكرن و دو كەس شەهید بوون و چل ژی ب بەركەفتن.
41- رۆژا 25ی تەباخا 1988ێ‌، گوندێ‌ (مێرستەك) د ناڤبەرا ئامێدیێ‌ و كانێ‌ دا هاتە كێمیابارانكرن كو ژ وێ‌ ئەگەرێ‌ زێدەتر ژ سەد كەسان بریندار بوون و ل گۆرەی هندەك راپۆرتان پشتی هینگێ‌ هەژمارا برینداران گەهشتە نێزیكی دوسەد كەسان.
42- رۆژا 25ی تەباخا 1988ێ‌، ل پارێزگەها دهۆكێ‌، قەزا ئامێدیێ‌، گوندێن (كانیكا، باسكا، ئاڤۆكێ‌ و بیمنانش) ژ ئەگەرێ‌ كێمیابارانێ‌ چەند كەس ب بەركەفتن، د دەمێ‌ چەند خولەكان دا رژێمێ‌ نێزیكی هەشتێ‌ مۆشەكێن كێمیایی ل دەڤەرا زێوەشكان ل قەزا ئامێدیێ‌ دان و پشتی هینگێ‌ ب چەندین مۆشەكان دەڤەر كێمیابارانكر، د ئەنجام دا سێ‌ پێشمەرگە شەهید بوون و چەندین كەسێن دی بریندار بوون. د دەمێ‌ د ناڤبەرا 25 و 29ی تەباخا 1988ێ‌ دا، هێزێن رژێمێ‌ ب شێوەیەكێ‌ بەردەوام ب چەكێ‌ كێمیایی دەڤەرا (زێوەشكان) بۆمبەباران دكر.
43- رۆژا 25ی تەباخا 1988ێ‌، ل پارێزگەها دهۆكێ‌، ل قەزا ئاكرێ‌، گوندێن (پرێسە، جزگیرا، چەمچەمالی، چەم شرتا، چەم رەبەتكێ‌، میروكێ‌ و بلمباس) بۆمبەباران كرن و چەندین كەس ب بەركەفتن.
44- رۆژا 25ی تەباخا 1988ێ‌، ل پارێزگەها دهۆكێ‌، ل قەزا زاخۆ، گوندێن (تویكا، بلیجان و زرهەوا) هاتنە كێمیابارانكرن و د ئەنجام دا چاردە كەس شەهید بوون و پازدە ژی ب بەركەفتن. شەهیدێ‌ ئێكێ‌ یێ‌ كێمیابارانێ‌ ل دەڤەرا زاخۆ، هەڤالێ‌ شەهید (ئیسماعیل تەعبیر) و یازدە پێشمەرگەیێن دی بوون كو ب گازا ژەهراوی شەهید بوون.
45- رۆژا 25ی تەباخا 1988ێ‌، ل پارێزگەها دهۆكێ‌، گوندێن برجینی، دەرگەلا شێخا، زیناڤا و دبانكێ‌) كەفتنە بەر هێرشا كێمیایی و چەندین كەس ب بەركەفتن.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com