مه‌سعود بارزانی

پشكا پێنجێ

په‌یوه‌ندیێن پارتی و شوره‌شا گولانێ

37

هه‌ر چه‌نده‌ په‌یوه‌ندیێن سه‌ركردایه‌تیا ده‌مكی ب شێوه‌كێ‌ گشتی ل گه‌ل پتریا پارتێن كوردستانی دۆستانه‌ بوون، لێ‌ ب پله‌یا سه‌ره‌كی ل گه‌ل پارتێن پارچێن دی ب هێزتر و پتر برایه‌تی بوون. هه‌روه‌سا سه‌ركردایه‌تیا ده‌مكی، په‌یوه‌ندی ل گه‌ل كه‌سایه‌تیێن نشتیمانپه‌روه‌ر و دلسۆزان ب هێزتر بوون، جه‌ماوه‌رێ‌ كوردستانێ‌ ب گشتی خه‌مساری د هاریكاری و پشته‌ڤانی دا نه‌ر و بوونه‌ پالپشتێن مه‌زن و سه‌ره‌كی یێن پارتی و شۆره‌شێ‌ ل ناڤخۆ و ده‌رڤه‌.

ب مه‌ره‌ما دوماهی ئینان ب ناكوكیان و چاره‌سه‌ركرنا ئاریشان، مه‌ها چریا ئێكێ‌ یا سالا 1976ێ‌، ل له‌نده‌ن ب به‌رهه‌ڤبوونا سامی عه‌بدولره‌حمان و نووری شاوه‌یس مه‌ جه‌لال تاله‌بانی و ئیبراهیم ئه‌حمه‌د دیتن و پشتی گه‌نگه‌شه‌كا دوور و درێژ ل سه‌ر وێ‌ ئێكێ‌ رێككه‌فتین كو د قۆناغا ئێكێ‌ دا هێرشا رگه‌هاندنێ‌ دژی ئێكودو بهێته‌ راگرتن و هه‌موو كاروبارێن ڤه‌گوهاستنا كه‌لوپه‌لان ب رێكا لژنه‌كا هه‌ڤپشك بیت، لێ‌ پشتی رێككه‌فتنێ‌ بزاڤدكرن بێی لژنا هه‌ڤپشك و د پشت را چه‌كی ڤه‌گوهێزن. مه‌ ره‌شنڤیسا رێككه‌فتنێ‌ راده‌ستی جه‌لال تاله‌بانی كر و ڤه‌گه‌ریا سووریێ‌، لێ‌ ل سه‌ر زانیاریێن شاش كو ژ ناڤخوه‌یا كوردستانێ‌ بۆ دهاتن، ئێكه‌تی تووشی بێ‌ منه‌تیێ‌ بوو و به‌تران بوو و هه‌ست پێ‌ كر كو ئه‌و ب ته‌مامی بالاده‌ستن ل كوردستانێ‌. بزاڤ و په‌یوه‌ندی بۆ نه‌هێلانا ناكوكیان به‌رده‌وام بوون لێ‌ ئێكه‌تی پێگیر نه‌بوو(2).

پشتی ئیمزاكرنا رێككه‌فتنا هه‌ڤكاریێ‌  د ناڤبه‌را پارتی و ئێكه‌تی دا، هه‌ڤالێن مه‌ بزاڤكرن رێكێ‌ ل ده‌ستپێكرنا شه‌ری د ناڤبه‌را هه‌ردو ئالیان دا بگرن، بۆ ڤێ‌ مه‌ره‌مێ‌ ژی لژنه‌یێن ته‌نسیق و هه‌ڤكاریێ‌ ب مه‌ره‌ما هه‌ماهه‌نگی و هه‌ڤكاریێ‌ بۆ چاره‌سه‌ركرنا ئاریشان د ناڤبه‌را هه‌ردو ئالیان دا ل ده‌ڤه‌رێن جودا هاتنه‌ دانان. به‌ری شه‌رێ‌ هه‌كاری، هێزه‌كا ئێكه‌تیێ‌ ب فه‌رمانداریا دكتۆر خالد سه‌عید گه‌هشته‌ دۆلا گۆسته‌ و بنگه‌هه‌ك ل گوندێ‌ (گه‌ره‌پێچ) ڤه‌كر. دكتۆر خالد ژ ئالیێ‌ ئێكه‌تیێ‌ و عه‌بدوللا سالح ژ ئالیێ‌ پارتی ڤه‌ وه‌كو ئه‌ندامێن لژنا ته‌نسیقێ‌ ل ده‌ڤه‌رێ‌ هاتنه‌ ده‌ستنیشانكرن، لێ‌ پشتی وان جهێ‌ پێن خۆ ل ده‌ڤه‌رێ‌ مۆكم كری، ل هێزێن مه‌ زڤرین و روو ب روو وان بوون. خو هه‌تا دكتۆر خالدی ب ئاشكرایی راگه‌هاند كو رێككه‌فتنا هه‌ڤكاریێ‌ هه‌لوه‌شاندیه‌ و ب چ شێوه‌یه‌كی پێگیر نینن. هه‌ر چه‌ند هه‌ڤالێن مه‌ بزاڤه‌كا مه‌زن پێخه‌مه‌ت رێگرتنێ‌ ل ئاریشه‌ و ناكوكییان كر، لێ‌ هێزێن ئێكه‌تیێ‌ رژد بوون ل هێزێن مه‌ بده‌ن ل ده‌ڤه‌رێ‌.

د به‌رده‌وامیا بزاڤان دا بۆ چاره‌كرنا ئاریشان و نه‌هێلانا كرژی و ناكوكیان و رێگرتنێ‌ ل روودانا شه‌ری، جه‌وهه‌ر نامق سالم و عومه‌ر ده‌بابه‌ ل گه‌ل دلێرێ‌ برازایێ‌ وی و شۆرش و شالاو كورێن عه‌لی عه‌سكه‌ری(3) سه‌ره‌دانا سووریێ‌ كر، بۆ گه‌نگه‌شێ‌ و چاره‌كرنا ئاریشان ل گه‌ل ئێكه‌تیێ‌. پاشی كاك جه‌وهه‌ر نامق سالم ژ سووریێ‌ هاته‌ له‌نده‌ن و د دیداره‌كێ‌ دا كو سامی عه‌بدولره‌حمان و نووری شاوه‌یس ژی تێدا به‌رهه‌ڤ بوون، گه‌نگه‌شه‌كا دوور و درێژ ل سه‌ر ره‌وشا كوردستانێ‌ هاته‌ كرن.

د پشكه‌كا دی یا دیدارێ‌ دا په‌یوه‌ندیێن د ناڤبه‌را پارتی و ئێكه‌تیێ‌ دا هاتنه‌ گۆتوبێژكرن، لێ‌ دیار بوو ئێكه‌تیێ‌ بڕیارا شه‌ری دا بوو، و ل رۆژا 14ی نیسانا 1978ێ‌ هێزه‌كا ئێكه‌تیێ‌ ب ناڤێ‌ نانخوارنێ‌ مه‌فره‌زه‌كا پارتی مێهڤان دكه‌ن، و د مزگه‌فتا گوندێ‌ كۆلیتان ل ده‌مێ‌ نانخوارنێ‌ ته‌قێ‌ ل پێشمه‌رگه‌ی دكه‌ن،  و د ئه‌نجام دا بیست و ئێك كه‌س وه‌كو ئێخسیر گرتن و عومه‌ر عه‌لی ب دژواری بریندار دبیت، و پشتی ده‌مه‌كی ژ به‌ر دژواریا برینێن وی شه‌هید دبیت. حسێن فه‌یلی ژی د ناڤ ئێخسیران دا بوو، و پشتی هینگی ئێخسیر ڤه‌گوهاستنه‌ ده‌ڤه‌را به‌هدینان و د شه‌رێ‌ هه‌كاری دا ژ ئالیێ‌ پێشمه‌رگه‌یێن پارتی ڤه‌ هاتنه‌ ئازاد كرن.

هه‌ر ژ رۆژا ئێكێ‌ كو حكومه‌تا سووریێ‌ ژ رویێ‌ چه‌كی و پاره‌ی ڤه‌ پشته‌ڤانیا ئێكه‌تیێ‌ دكر، و هاریكاریا وان كر و باره‌گایێ‌ وان ل قامشلۆ ڤه‌كر، و ژ روویێ‌ هاتنوچوونێ‌ ڤه‌ ئاسانكاری بۆ دكرن، ئێكه‌تیێ‌ ده‌ست ب گه‌ف و ترساندنێ‌ كر و بزاڤكرن ل دژی پارتی چالاكیان بكه‌ن. بۆ ڤێ‌ مه‌ره‌مێ‌ ژی نێزیكی سێ‌ چه‌كدارێن وان ب سه‌رپه‌رشتی و رێبه‌ریا راسته‌وخوه‌ یا ئیبراهیم عه‌زۆ یێ‌ خه‌لكێ‌ ناحیا زوممار بوو، كو ببوو ئێكه‌تی و ژ به‌ر كو خه‌لكێ‌ ده‌ڤه‌رێ‌ بوو و یێ‌ شاره‌زا بوو، ژ دیجله‌ی ده‌رباز بوون و خوه‌ گه‌هانده‌ ده‌ڤه‌را زاخۆ و ده‌ست ب گه‌فان كر، و ب چه‌ك و پاره‌یێ‌ سووریێ‌ بزاڤ بۆ كۆمكرن و راكێشانا خه‌لكی دكرن. هه‌ر چه‌نده‌ هه‌ڤالێن سه‌ركرداتیا ده‌مكی چه‌ندین جاران ئه‌و ئاگه‌هدار كرن، و بزاڤه‌كا مه‌زن كر خوه‌ ژ روو ب رووبوونێ‌ ب پارێزن، لێ‌ ئه‌و ل سه‌ر زۆریێ‌ و گه‌فێن شه‌ری رژدتر بوون، ئه‌ڤه‌ شه‌رێ‌ ئێكێ‌ بوو روودای و ئیبراهیم عه‌زۆ هاته‌ كوشتن و پیلانا وان ژ ناڤچوو.

ئێكه‌تیێ‌ ب هاریكاری و پشته‌ڤانیا (عه‌لی دۆبا) دخواست ب رێكێن جودا چه‌كدارێن خوه‌ ده‌ربازی كوردستانێ‌ بكه‌ن، چ راسته‌وخوه‌ ب رێكا زاخۆ بیت و چ ب رێكا توركیا بگه‌هنه‌ كوردستانێ‌، لێ‌ ژ به‌ر كو هه‌ڤالێن سه‌ركرداتیا ده‌مكی ل ده‌ڤه‌رێ‌ بالاده‌ست بوون، و ل سه‌ر ره‌وشێ‌ زال بوون و نشتیمانپه‌روه‌ر و دلسۆزێن كورد ژی ل باكور و رۆژئاڤا هاریكار و پشته‌ڤانێن پارتی بوون، ئێكه‌تی د بزاڤێن خوه‌ دا سه‌ركه‌فتی نه‌بوو و تووشی بێ‌ هیڤیبوونێ‌ بوون (4).

پشتی ده‌مه‌كی، حكومه‌تا سوووریێ‌ و سه‌ركرداتیا نه‌ته‌وه‌یی یا حزبا به‌عس ب رێكا حه‌سه‌ن زهه‌ب (ئه‌بوو ئه‌زهار)، ئه‌ندامێ‌ سه‌ركرداتیا نه‌ته‌وه‌یی كو د بنیات دا ژ مالباته‌كا به‌رنیاس یا ئیراقی بوو، و داخوازنامه‌ك بۆ من هنارت كو ئه‌ز سه‌ره‌دانا سووریێ‌ بكه‌م. بۆ ڤێ‌ مه‌ره‌مێ‌ ژی عه‌لی شنگالی هاته‌ له‌نده‌ن و ئه‌و داخوازنامه‌ ئینا. پاشی رێكار و ئاسانكاریێن پێدڤی بۆ سه‌ره‌دانا من بۆ سووریێ‌، (وه‌لید ره‌جه‌ب) جێگرێ‌ بالیۆزێ‌ سووریێ‌ ل له‌نده‌ن گرتنه‌ به‌ر. پشتی ته‌مامبوونا رێكارێن قانوونی رۆژا 19 كانوونا ئێكێ‌ یا سالا 1976ێ‌، ل گه‌ل عارف ته‌یفوور و وریا ساعاتی گه‌هشتینه‌ دیمه‌شقێ‌ و ل فرۆكخانێ‌ ژ ئالیێ‌ حه‌سه‌ن زه‌هه‌ب پێشوای ل مه‌ هاته‌ كرن. پاشی كه‌ریم شنگالی ژ كوردستانێ‌ گه‌هشته‌ نك مه‌ و ئه‌م ل ئێك كۆم بووین. پشتی ئه‌م گه‌هشتینه‌ دیمه‌شقێ‌، من هه‌ژماره‌كا كه‌سایه‌تی و ئالیێن ئیراقی یێن ئاكنجیێن سووریێ‌ دیتن. ئارماناجا سه‌ركی یا سه‌ره‌دانا من بۆ سووریێ‌ دیدار و چاڤپێكه‌فتن بوو ل گه‌ل جه‌لال تاله‌بانی و ئێكه‌تی نشتیمانی كوردستانێ‌ پێخه‌مه‌ت پاراستنا به‌رژه‌وه‌ندێن بلند یێن ملله‌تێ‌ مه‌ و پاراستنا ئێكرێزی و ته‌بایێ‌ د ناڤ رێزێن مه‌دا بوو. هه‌ر ژ به‌ر وێ‌ ئێكێ‌ من چه‌ندین جاران جه‌لال تاله‌بانی و كه‌سایه‌تیێن دی یێن ئێكه‌تیێ‌ دیتن.

د درێژاهیا دیدار و چاڤپێكه‌فتن و كۆمبوونێن مه‌دا، پێخه‌مه‌ت هاریكاری و ب هێزكرنا په‌یوه‌ندیێن د ناڤبه‌را ئالیان دا، رۆژا 1 ئادارا 1977ێ‌ ل مالا باقر یاسین، ل گه‌ل باقر یاسین و جه‌لال تاله‌بانی و حه‌سه‌ن زه‌هه‌ب كۆم بووین. پاشی دانوستاندن و گه‌نگه‌شه‌یا بابه‌تان هاته‌ كرن، و پشتی پێداچوونێ‌ د ره‌شنڤیسی دا، رێككه‌فتنه‌كا سێقۆلی د ناڤبه‌را (كۆمه‌لا نشتیمانیا ئیراقی (5)، پارتیا دیمۆكراتا كوردستانێ‌ ـ سه‌ركرداتیا ده‌مكی و ئێكه‌تی نشتیمانی كوردستان) پێخه‌مه‌ت هاریكاریا مه‌یدانی د وارێن جودا دا هاته‌ ئیمزا كرن، كو ئه‌ڤه‌ ده‌قێ‌ وێ‌ یه‌:

ئێك: رێزگرتن ل هه‌موو خه‌باتكارێن سه‌ر گۆره‌پانا كوردستانێ‌ بێی ل به‌رچاڤ وه‌رگرتنا جوداهیا حزبی و سیاسی خه‌باتكارێن سوپایێ‌ شۆره‌شا دیمۆكراتیا ئیراقی و پشته‌ڤانی و هاریكارییت وان ژ روویێ‌ چه‌ك و كه‌لوپه‌لێن یه‌ده‌ك و دابینكرنا پێدڤیێن تایبه‌ت بۆ خه‌باتكاران ب یه‌كسانی.

دو: پێكئینانا لژنا هه‌ماهه‌نگی و هه‌ڤكاریا مه‌یدانی د نااڤبه‌را هه‌رسێ‌ ئالیان دا ل ده‌ڤه‌رێن جودایێن خه‌باتێ‌ ب مه‌ره‌ما ئێكخستنا بزاڤ و شیانێن خه‌باتكاران، دژی رژێما فاشی وه‌كو هێزه‌كا ئێكگرتی وب هێز پێخه‌مه‌ت بزاڤ و خه‌باتێ‌ بۆ چاره‌كرنا ناكوكی و گرفتان ب گیانه‌كێ‌ برایه‌تی، و چه‌كداركرن د ناڤا له‌شكره‌كێ‌ ئێكگرتی دا.

سێ‌: ده‌ستپێكرنا پێكئینانا لژنێن هه‌ماهه‌نگیێ‌ ل ده‌ڤه‌ران و بجهئینانا خالێن تایبه‌ت ب دابینكرن و هنارتنا چه‌كی و پێدڤیان بۆ شۆره‌شگێران، ل سه‌ر ئاخا نشتیمانی و رێكخستنا خه‌باتكارێن ده‌رڤه‌ و پێشوازیكرن ل وان كه‌سێن په‌یوه‌ندیێ‌ ب برایێن خوه‌یێن شۆره‌شگێر د ناڤا وه‌لاتی دا دكه‌ن.

چار: هه‌ڤگرتنا بزاڤ و شیانێن هه‌ڤپشك و تاكه‌كه‌سی یێن ئالیێن پشكدار پپێخه‌مه‌ت بده‌ستخستنا چه‌كێ‌ پێشكه‌فتی و پێدڤی ب مه‌ره‌ما درێژه‌پێدانێ‌ ب شۆره‌شێ‌ و پێكئینانا لژنێن هه‌ڤپشك بۆ لێكۆلینێ‌ د كرینا چه‌كی دا، و هه‌ڤگرتنا شیانان بۆ هاریكاریكرنا خه‌باتكاران د نێزیكترین ده‌مدا.

پێنج: راگرتنا هێرشێن ڕاگه‌هاندنێ‌ و پرۆپاكندان و هاندان و دانا رێنمایان بۆ هه‌ڤالێن لایه‌نان كو ب گیانێ‌ هاریكاریێ‌ و ئێكرێزیێ‌ كار بكه‌ن.

شه‌ش: ئالیێن د ناڤا رێككه‌فتنێ‌ دا، دێ‌ كار كه‌ن بۆ ئاگه‌هداركرنا سه‌ركردایه‌تی و هه‌ڤالێن خوه‌ و ئالیێن په‌یوه‌ندیدار پێخه‌مه‌ت پێگیریبوون ب ناڤه‌رۆك و به‌رده‌ستكرنا شیانان بۆبجهئینانا خالان ب شێوه‌یه‌كێ‌ كریار و پراكتیكی.

ژ ئالیێ‌ حزبا به‌عسا عه‌ره‌بی یا سوشیالیستی باقر یاسین و ژ ئالیێ‌ ئێكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ‌ جه‌لال تاله‌بانی و ژ ئالیێ‌ پارتیا دیمۆكراتا كوردستانێ‌ ڤه‌ مه‌سعوود بارزانی ل رۆژا 1ی ئادارا 1977ێ‌ رێككه‌فتن هاته‌ ئیمزاكرن، لێ‌ هه‌ر رۆژا پاشتر ئێكه‌تیێ‌ رێككه‌فتن بنپێكر و ب ناڤه‌رۆكا رێككه‌فتنامێ‌ پێگیر نه‌بوون.

پێخه‌مه‌ت ب هێزكرنا په‌یوه‌ندی و دانوستاندنێن زێده‌تر ل سه‌ر رێككه‌فتنێ‌، رۆژا 4ی ئادارا 1977ێ‌ مه‌ كۆمبوونه‌كا سێقۆلی ل مالا باقر یاسین كر، كو هه‌ر ئێك ژ باقر یاسین و حه‌سه‌ن زه‌هه‌ب و جه‌لال تاله‌بانی تێدا به‌رهه‌ڤبوون.

د كۆمبوونێ‌ دا به‌حسی پێكئینانا لژنێن هه‌ماهه‌نگیێ‌ هاته‌ كرن، د گۆره‌پانا خه‌باتێ‌ دا و بریار هاته‌ دان بۆ ته‌مامكرنا بابه‌تان درێژی ب كۆمبوونێ‌ بهێته‌ دان.

مه‌سعود بارزانی

پشكا چارێ

په‌یوه‌ندیێن كوردستانێ و ده‌رڤه‌ یێن پارتی د شوره‌شا گولانێ دا

36

ل رۆژا 11ی تیرمه‌ها 1988ێ‌، كۆمبوونا شه‌شێ‌ یا كۆمیتا ناڤه‌ندی ده‌ست ب كارێن خوه‌ كر. ڤی گه‌را كۆمبوونێن كۆمیتا ناڤه‌ندی هه‌تا 20ی تیرمه‌هێ‌ به‌رده‌وام بوون. د راستی دا ئه‌و كۆمبوون ئێك ژوان كۆمبوونێن گرنگێن كۆمیتا ناڤه‌ندی یا پارتی بوو، ژ به‌ر كو د ره‌وشه‌كا هه‌ستیار و گرنگدا بوو. ئه‌م د ناڤ سه‌روبه‌ندێن كۆمبوونێ‌ دا بووین كو ده‌نگوباسێ‌ راوه‌ستیانا شه‌رێ‌ ئیراق و ئیرانێ‌ گه‌هشتیه‌ مه‌، و ئیرانێ‌ بڕیارا (598) یا جڤاتا ئاسایشا نێڤده‌ولی یا تایبه‌ت ب شه‌رێ‌ ئیراق و ئیرانێ‌ په‌سه‌ند كر، و ئیمام خومه‌ینی ڕاگه‌هاند كو وی په‌یالا ژه‌هرێ‌ ڤه‌خوار.

د وێ‌ كۆمبوونێ‌ دا مه‌ بڕیار دا هندی بهێته‌ كرن و د شیانێن مه‌دا بیت به‌رگری بهێته‌ كرن، و ئه‌و راستی بهێته‌ سه‌لماندن كو شه‌رێ‌ مه‌ چ په‌یوه‌ندی ب شه‌رێ‌ د ناڤبه‌را وان هه‌ردو وه‌لاتان دا نه‌بوویه‌ و نینه‌.

پێدڤیه‌ بۆ هه‌موو جیهانێ‌ بهێته‌ سه‌لماندن كو پشتی راگرتنا شه‌رێ‌  د ناڤبه‌را هه‌ردو وه‌لاتان ژی خه‌باتا مه‌ دێ‌ به‌رده‌وام بیت، دۆزا مه‌ به‌ری شه‌رێ‌ ئیراقێ‌ و ئیرانێ‌ هه‌بوو و پشتی وی شه‌ری ژی هه‌ر به‌رده‌وامه‌، ل ژێر سیبه‌را ڤێ‌ بڕیارێ‌ داتسانا ب ناڤوده‌نگ و دیرۆكی یا خواكوركی هاته‌ تۆمار كرن، كو د پشكێن دیێن ڤێ‌ په‌رتووكێ‌ دا دێ‌ هووری به‌حس لێ‌ هێته‌ كر.

پشكا پێنجێ‌:

په‌یوه‌ندیێن كوردستانی و ده‌رڤه‌ یێن پارتی د شۆڕه‌شا گۆلانێ‌ دا

هه‌ر ژ ده‌ستپێكا شۆڕه‌شا كۆلانێ‌، ئیراق و هه‌موو وه‌لاتێن هه‌رێمێ‌ دژی شۆڕه‌شێ‌ بوون و هه‌ماهه‌نگی و هه‌ڤكاریه‌كا ته‌مام د ناڤبه‌را وان دا هه‌بوو، بۆ وێ‌ ئێكێ‌ چ جوره‌ دلیڤان ب پارتی به‌رده‌ست نه‌بن، كو لڤین و چالاكی هه‌بن و په‌یوه‌ندیان ل گه‌ل وه‌لاتان و ئالیێن كوردستانی دروست بكه‌ت، به‌رده‌وام كۆسپ و ئاسته‌نگ دئێخستنه‌ د رێكا پارتی دا.

چاڤخشاندن د هه‌موو جۆره‌ لڤینه‌كا دژی پارتی دا ل ده‌ڤه‌رێ‌ دكر، لێ‌ جه‌ماوه‌رێ‌ كوردستانێ‌ و دلسۆز نشتیمانپه‌روه‌ران ل باكور و رۆژهه‌لات و رۆژئاڤا و باشوور بێی گوهدانان وان كۆسپ و گه‌فان بوونه‌ پشته‌ڤانێن مه‌زنێن پارتی و مه‌ردانه‌ هاریكاری و پشته‌ڤانیا شۆڕه‌شێ‌ كر، ناڤێ‌ وان هه‌موو دلسۆزان تۆماركرینه‌ و د دیرۆكێ‌ دا دێ‌ زیندی مینن، لێ‌ ژ به‌ر به‌رژوه‌ندی و سلامه‌تی و ره‌وشا وان و كه‌سوكارێن وان ناڤێن وان ناهێنه‌ گۆتن، ب تایبه‌ت هه‌ردو پارتی دیمۆكرات ل باكور و رۆژئاڤا هیمه‌ته‌كا مه‌زن و هه‌لویسته‌كێ‌ نشتیمانپه‌روه‌رانه‌ دیار كر، و ل رۆژهه‌لاتێ‌ كوردستانێ‌ ژی هه‌ژماره‌كا مه‌زن ژ دلسۆزان هاریكاریه‌كا به‌رچاڤ بۆ شۆره‌شێ‌ كر.

دروستكرنا په‌یوه‌ندیان ل گه‌ل ئالێن كوردستانی یێن هه‌ر چار پارچان و هه‌ڤكاری و هه‌ماهه‌نگی ل گه‌ل وان و موكمكرنا برایه‌تیێ‌ د ناڤبه‌را ملله‌تێ‌ كورد و ملله‌تێن ده‌ڤه‌رێ‌ دا، ئێك ژ ئارمانجێن پارتی بوو د قۆناغا سه‌ركرداتیا ده‌مكی و كۆنگره‌یێ‌ نه‌هێ‌ و شۆڕه‌شا گۆلانێ‌ دا. هه‌ر د وێ‌ ئاراسته‌ی دا ئارمانجه‌كا دی یا پارتی په‌یوه‌ندی و پشته‌ڤانی و وه‌رگرتنا پالپتشیا هه‌موو ته‌ڤگه‌رێن رزگاریخوازێن جیهانێ‌ بوو.

په‌یوه‌ندی ل گه‌ل وه‌لاتێن ده‌ڤه‌رێ‌ دا ل سه‌رده‌مێ‌ شۆڕه‌شا گۆلانێ‌ گه‌له‌ك نشیڤی و سه‌رئه‌ڤرازی دیتن. ل گه‌ل وێ‌ هه‌موویێ‌ ژی سیاسه‌تا مه‌ دروستكرنا په‌یوه‌ندیان بوو ل سه‌ر بنه‌مایێ‌ رێزگرتنێ‌ به‌رانبه‌ری ئێك و پاراستنا سه‌ربخوه‌یا بڕیارا سیاسی یا مه‌ بوو و چ ده‌مه‌كی ژی مه‌ رێك نه‌دایه‌ خه‌لكه‌كێ‌ دی بشێن كاره‌كێ‌ بكه‌ن پارتی ژ بنه‌ما و پره‌نسیپ و ئارمانجێن خۆ لێڤه‌ بیت.

ئه‌م ب خوه‌ خودان دۆزه‌كا ڕه‌وا بووین و رێك و ئارمانجێن مه‌ د دیار بوون. ل بارێ‌ په‌یوه‌ندیێن كوردستانی ژی به‌رده‌وام بزاڤێن مه‌ بۆ ئێكرێزیێ‌ بوون، و مه‌ بزاڤ كرینه‌ سه‌ربۆرا خوه‌ ل گه‌ل ئالیێن دی ژی بارڤه‌كه‌ین. جهێ‌ داخێ‌ یه‌ د قۆناغا شۆڕه‌شا گۆلانێ‌ دا ژ به‌ر ئه‌گه‌رێن جودا یێن ناڤخوه‌ و ده‌ره‌كی و پیلانگێریێن نه‌حه‌زێن ملله‌تێ‌ كورد كۆمه‌ما ئاریشه‌ و گرفت و روودانێن نه‌خۆش د ناڤبه‌را ئالیێن كوردی دا روودا، لێ‌ سوپاس بۆ خودێ‌، ئه‌و ئاریشه‌ ده‌رباز بوون و دوماهی جار هه‌موو ئالی هاتنه‌ سه‌ر وێ‌ ئێكێ‌ كو پێدڤیه‌ ئێكرێزی و به‌رژه‌وه‌ندێن بلند یێن ملله‌تێ‌ كورد بهێنه‌ پاراستن.

ئه‌ڤه‌ هه‌موو سه‌ربۆرێن ته‌علن و به‌حسكرنا وان بۆ وێ‌ ئێكێ‌ یه‌ كو راستی بۆ نڤشێ‌ نها و پاشه‌رۆژێ‌ دیار بن، و ب بیته‌ ئه‌زموونه‌ك بۆ وێ‌ ئێكێ‌ ئه‌م هه‌موو رێكێ‌ ل دوباره‌بوونا وان بگرین.

ل گه‌ل وان هه‌موویان ژی قۆناغا شۆڕه‌شا گۆلانێ‌ قۆناغه‌كا زێرین یا بزاڤا رزگاریخوازا كوردی بوو، و ل سه‌ر خوه‌ و جیهانا ده‌رڤه‌ ژی یا ڤه‌كری بوو و ده‌لیڤێن مه‌زن ژی بۆ ملله‌تێ‌ كورد په‌یدا بوون.

ئێك: په‌یوه‌ندیێن كوردستانی په‌یوه‌ندیێن پارتی و ئێكه‌تیا نشتمانیا كوردستانێ‌

هه‌ر چه‌نده‌ نسكۆیا سالا 1975ێ‌ ره‌وشه‌كا نه‌ ل بار و دژوار په‌یدا كر، و گه‌لێ‌ كوردستانێ‌ ب گشتی تووشی ده‌رده‌سه‌ری و ده‌ربه‌ده‌ریێ‌ و روو ب روو سیاسه‌تا قڕكرنێ‌ و ڕاگوهاستنێ‌ بوون، لێ‌ ل هه‌موو ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ‌ خه‌لكێ‌ دلسۆز و لاوێن خوینگه‌رم و نشتیمانپه‌روه‌ر هاتنه‌ گۆره‌پانا خه‌باتێ‌ و ل دژی دوژمن و داگیركه‌رێن كوردستانێ‌ راوه‌ستیان. پێخه‌مه‌ت وێ‌ ئێكێ‌ هه‌ژماره‌كا خه‌لك و لاوێن دلسۆز ب ناڤێ‌ ئێكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ‌ ده‌ست ب خه‌باتێ‌ كر، گرنگ نه‌بوو ل ژێر چ ناڤ و ئالیه‌كێ‌ خه‌بات بهێته‌ كرن، یا ل نك من گرنگ دلسۆزیا وی خه‌لك و وان لاوێن خه‌باتكه‌ر بوو، كو به‌رهه‌ڤی خه‌باتێ‌ و فیداكاریێ‌ بوون، لێ‌ بنه‌مایێ‌ سه‌ره‌كی ئه‌و بوو كو درێژه‌پێده‌رێن ره‌وتا 1966ێ‌ نه‌بن، ب هزرا من ئه‌و لاوێن خوینگه‌رم و دلسۆز و فیداكار یێن ب ناڤێ‌ ئێكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ‌ ده‌ست ب خه‌باتێ‌ كری و به‌رگری ژ ملله‌تێ‌ خوه‌ كر، جوداهیا وان گه‌له‌ك بوو ژ ره‌وتێ‌ سالا 1966ێ‌

به‌ری دامه‌زراندنا ئێكه‌تیێ‌، خه‌باته‌ك ل سنۆرێ‌ سلێمانیێ‌ هه‌بوو، ده‌مه‌ك بوو شاسوار جه‌لال (ئارام)، سكرتێرێ‌ كۆمه‌لێ‌، ده‌ست ب كارێ‌ رێكخستن و خه‌باتێ‌ كر بوو. ده‌مێ‌ ساله‌كێ‌ بوو، كه‌سه‌كێ‌ كاریگه‌ر و به‌رچاڤ بوو ل وێ‌ ده‌ڤه‌رێ‌ خو هه‌تا ژ هه‌موو سه‌ركردێن ئێكه‌تیێ‌ زێدده‌تر كارتێكرن ل سه‌ر جه‌ماوه‌ری هه‌بوو. ده‌مێ‌ ئارامی ل ده‌ڤه‌را سلێمانیێ‌ ده‌ست ب خه‌باتێ‌ كری، پتریا دامه‌زرێنه‌رێن ئێكه‌تیێ‌ ل ده‌رڤه‌ی وه‌لاتی بوون. ساله‌كێ‌ پشتی ده‌ستپێكرنا خه‌باتێ‌ ژ ئالیێ‌ ئارامی ڤه‌، جه‌لال تاله‌بانی و نه‌وشێروان و ئه‌ندامێن دی یێن سه‌ركردایه‌تیا ئێكه‌تیێ‌ ڤه‌گه‌ریانه‌ كوردستانێ‌، له‌ورا به‌ری دامه‌زراندنا ئێكتیێ‌ خه‌بات ل ده‌ڤه‌را سلێمانیێ‌ هه‌بوو، پاشی ئارام د ره‌وشه‌كا به‌رگۆمان دا هاته‌ شه‌هیدكرن و تا نها ژی راستیا شه‌هیدبوونا وی ب ته‌مامی دیار نینه‌.

پشتی ده‌مه‌كی ئاریشه‌ و ناكوكیێن ناڤخوه‌ ده‌ست پێكرن و دو ئاراسته‌یان سه‌ر هلدا

ئاراسته‌یه‌كێ‌ نه‌وشێروان مسته‌فای سه‌رپه‌رشتی لێ‌ دكر، و مه‌لا به‌ختیاری ژی سه‌رپه‌رشتیا ئاراسته‌یا دی دكر. ئه‌ڤ دو ئاراسته‌یه‌ بوونه‌ هێمایێ‌ ناكوكیان و ده‌ستپێكا جودابوونێ‌ د ناڤ كۆمه‌لێ‌ نیشا دا. رۆژا 5ی چریا ئێكێ‌ یا سالا 1985ێ‌، ل گوندێ‌ ته‌كیه‌ ل ده‌ڤه‌را قه‌ره‌داغ مه‌لا به‌ختیار و هه‌ژماره‌كا هه‌ڤالێن وی ژ ئالیێ‌ ئێكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ‌ ڤه‌ هاتنه‌ ده‌سته‌سه‌ركرن و ڤه‌گوهاستنا دۆلا جافایه‌تی، ل نك جه‌لال تاله‌بانی و نه‌وشێروان مسته‌فای ل پلینیۆما كۆه‌لێ‌، ل رۆژا 10ی كانوونا ئێكێ‌ 1985ێ‌ ب به‌رهه‌ڤبوونا 60 ئه‌ندامان بابه‌تێ‌ گرتن و جودابوونا مه‌لا به‌ختیاری هاته‌ گۆتوبێژكرن و پشتی گه‌نگه‌شا بابه‌تی بڕیارا كوشتنا وی هاته‌ دان، لێ‌ ب بزاڤێن جه‌لال تاله‌بانی ئه‌و بڕیار بجه نه‌هات.

ل رۆژا 19ی ئێلۆنا سالا 1989ێ‌، مه‌لا به‌ختیار ل به‌ندیخانێ‌ هاته‌ ئازادكرن، لێ‌ بۆ ده‌مێ‌ ساله‌كێ‌ وه‌كو بنچاڤكری ل نك ئێكه‌تیێ‌ ما، پاش ب ئێكجاری هاته‌ ئازادكرن و دچیته‌ ئیرانێ‌ و ل سنه‌ و شنۆ و پاشی ل ئورمیێ‌ دمینیته‌ ئاسێ‌. سالا 1992ێ‌ ل گه‌ل زه‌حمه‌تكێشان هه‌ڤگرت و پشتی ده‌مه‌كی ڤه‌گه‌ریا ناڤا ئێكه‌تیێ‌.

ئێكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ‌، ل سووریێ‌ ب هاریكار و پشته‌ڤانیا حزبا به‌عس و ب چاڤدێریا راسته‌وخوه‌ یا (عه‌لی دۆبا) رێڤه‌به‌رێ‌ موخابراتا له‌شكری یا سووریێ‌ هاته‌ دامه‌زراندن. مام جه‌لال تاله‌بانی، سه‌ره‌دانا سووریێ‌ كر و په‌یوه‌ندی ل گه‌ل مه‌زنه‌ به‌رپرسێن وی وه‌لاتی رێكسختن و ب هاریكاری و پشته‌ڤانیا وان ل خزیرانا 1975ێ‌ ئێكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ‌ دامه‌زراند.

ده‌ستپێكێ‌ وه‌سا دیار كر كو ب نیازن دۆستێن پارتی بن، لێ‌ پشتی هینگێ‌ وه‌سا ده‌رنه‌كه‌فت. سووریا چ وه‌كو حكومه‌ت و چ ژی وه‌كو حزبا ده‌ستهه‌لاتدار ژ روویێ‌ چه‌كی و پاره‌ی ڤه‌ هاریكاریه‌كا بێ‌ وێنه‌ بۆ ئێكه‌تیێ‌ دكر، گه‌له‌ك ب مخابنی ڤه‌ ئێكه‌تیێ‌ به‌رنابه‌ر كوردێن سووریێ‌ رۆله‌كێ‌ خراب و نیگه‌تیڤ دیت، هه‌ژماره‌كا به‌رچاڤ ژ خه‌باتكه‌رێن كوردێن سووریێ‌ دانه‌ گرتن، ژ به‌ر كو د به‌رهه‌ڤ نه‌بوون بۆ پشته‌ڤانیا ئێكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ‌ دژایه‌تیا پارتی بكه‌ن. ئێك ژ وان خه‌باتكه‌ران (حه‌مید سینۆ)، سكرتێرێ‌ پارتی بوو. ده‌نگێ‌ وی یێ‌ تۆماركری راده‌ستی (عه‌لی دۆبا) رێڤه‌به‌رێ‌ موخابراتا سه‌ربازی یا سووریێ‌ كر. پشتی ئه‌شكه‌نجه‌دانه‌كا مه‌زن هاته‌ ئازادكرن، لێ‌ ب مخابنی ڤه‌ ژ به‌ر گرانی و كارتێكرنا ئه‌شكه‌نجێ‌ گه‌له‌ك ڤه‌نه‌كێشا و ژیانا خوه‌ ژ ده‌ست دا.

هه‌ر د وی ده‌می دا چه‌ندین هه‌ڤال و كادرێن پێكه‌فتی یێن پارتی ژ ئه‌گه‌رێ‌ ئێكه‌تیێ‌ ژ ئالیێ‌ موخابراتا سووریێ‌  ڤه‌ هاتنه‌ ده‌سته‌سه‌ركرن، ژ وان كادرێ‌ پێشكه‌فتی یێ‌ پارتی كاك عه‌بدولره‌حمان سالح بوو كو بۆ ده‌مێ‌ چارده‌ رۆژا د به‌یندیخانا موخابراتا سووریێ‌ دا ما، هه‌ڤالان عه‌بدوللا سالح و شه‌هید مه‌حموود ئێزدی و عادل مزووری ژی بۆ ده‌مێ‌ 12 رۆژان ژ ئالیێ‌ ده‌زگه‌هێن ئه‌منی یێن سووریێ‌ ڤه‌ ده‌سته‌سه‌ركری بوون.

ئێكه‌تیێ‌ د وی ده‌می دا نامیلكه‌یه‌ك به‌لاڤكر ل ژێر ناڤونیشانێ‌ (ئێكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ‌ بۆچی؟) د نامیلكێ‌ دا ئارمانج و به‌رنامێن خۆ ب ئاشكرایی دیار كربوون.

دامه‌زرێنه‌رێن ئێكه‌تیا نشتیمانیا كوردستانێ‌ پێكهاتی بوون ژ: جه‌لال تاله‌بانی، نه‌وشێروان مسته‌فا، فوئاد مه‌عسووم، عادل موراد، كه‌مال فوئاد، عه‌بدولره‌زاق فه‌یلی(1)، عومه‌ر شێخمووس.

هه‌ر چه‌نده‌ په‌یوه‌ندیێن سه‌ركردایه‌تیا ده‌مكی ب شێوه‌كێ‌ گشتی ل گه‌ل پتریا پارتێن كوردستانی دۆستانه‌ بوون، لێ‌ ب پله‌یا سه‌ره‌كی ل گه‌ل پارتێن پارچێن دی ب هێزتر و پتر برایه‌تی بوون. هه‌روه‌سا سه‌ركردایه‌تیا ده‌مكی، په‌یوه‌ندی ل گه‌ل كه‌سایه‌تیێن نشتیمانپه‌روه‌ر و دلسۆزان ب هێزتر بوون، جه‌ماوه‌رێ‌ كوردستانێ‌ ب گشتی خه‌مساری د هاریكاری و پشته‌ڤانی دا نه‌ر و بوونه‌ پالپشتێن مه‌زن و سه‌ره‌كی یێن پارتی و شۆره‌شێ‌ ل ناڤخۆ و ده‌رڤه‌.

ب مه‌ره‌ما دوماهی ئینان ب ناكوكیان و چاره‌سه‌ركرنا ئاریشان، مه‌ها چریا ئێكێ‌ یا سالا 1976ێ‌، ل له‌نده‌ن ب به‌رهه‌ڤبوونا سامی عه‌بدولره‌حمان و نووری شاوه‌یس مه‌ جه‌لال تاله‌بانی و ئیبراهیم ئه‌حمه‌د دیتن و پشتی گه‌نگه‌شه‌كا دوور و درێژ ل سه‌ر وێ‌ ئێكێ‌ رێككه‌فتین كو د قۆناغا ئێكێ‌ دا هێرشا رگه‌هاندنێ‌ دژی ئێكودو بهێته‌ راگرتن و هه‌موو كاروبارێن ڤه‌گوهاستنا كه‌لوپه‌لان ب رێكا لژنه‌كا هه‌ڤپشك بیت، لێ‌ پشتی رێككه‌فتنێ‌ بزاڤدكرن بێی لژنا هه‌ڤپشك و د پشت را چه‌كی ڤه‌گوهێزن. مه‌ ره‌شنڤیسا رێككه‌فتنێ‌ راده‌ستی جه‌لال تاله‌بانی كر و ڤه‌گه‌ریا سووریێ‌، لێ‌ ل سه‌ر زانیاریێن شاش كو ژ ناڤخوه‌یا كوردستانێ‌ بۆ دهاتن، ئێكه‌تی تووشی بێ‌ منه‌تیێ‌ بوو و به‌تران بوو و هه‌ست پێ‌ كر كو ئه‌و ب ته‌مامی بالاده‌ستن ل كوردستانێ‌. بزاڤ و په‌یوه‌ندی بۆ نه‌هێلانا ناكوكیان به‌رده‌وام بوون لێ‌ ئێكه‌تی پێگیر نه‌بوو(2).

پشتی ئیمزاكرنا رێككه‌فتنا هه‌ڤكاریێ‌  د ناڤبه‌را پارتی و ئێكه‌تی دا، هه‌ڤالێن مه‌ بزاڤكرن رێكێ‌ ل ده‌ستپێكرنا شه‌ری د ناڤبه‌را هه‌ردو ئالیان دا بگرن، بۆ ڤێ‌ مه‌ره‌مێ‌ ژی لژنه‌یێن ته‌نسیق و هه‌ڤكاریێ‌ ب مه‌ره‌ما هه‌ماهه‌نگی و هه‌ڤكاریێ‌ بۆ چاره‌سه‌ركرنا ئاریشان د ناڤبه‌را هه‌ردو ئالیان دا ل ده‌ڤه‌رێن جودا هاتنه‌ دانان. به‌ری شه‌رێ‌ هه‌كاری، هێزه‌كا ئێكه‌تیێ‌ ب فه‌رمانداریا دكتۆر خالد سه‌عید گه‌هشته‌ دۆلا گۆسته‌ و بنگه‌هه‌ك ل گوندێ‌ (گه‌ره‌پێچ) ڤه‌كر. دكتۆر خالد ژ ئالیێ‌ ئێكه‌تیێ‌ و عه‌بدوللا سالح ژ ئالیێ‌ پارتی ڤه‌ وه‌كو ئه‌ندامێن لژنا ته‌نسیقێ‌ ل ده‌ڤه‌رێ‌ هاتنه‌ ده‌ستنیشانكرن، لێ‌ پشتی وان جهێ‌ پێن خۆ ل ده‌ڤه‌رێ‌ مۆكم كری، ل هێزێن مه‌ زڤرین و روو ب روو وان بوون. خو هه‌تا دكتۆر خالدی ب ئاشكرایی راگه‌هاند كو رێككه‌فتنا هه‌ڤكاریێ‌ هه‌لوه‌شاندیه‌ و ب چ شێوه‌یه‌كی پێگیر نینن. هه‌ر چه‌ند هه‌ڤالێن مه‌ بزاڤه‌كا مه‌زن پێخه‌مه‌ت رێگرتنێ‌ ل ئاریشه‌ و ناكوكییان كر، لێ‌ هێزێن ئێكه‌تیێ‌ رژد بوون ل هێزێن مه‌ بده‌ن ل ده‌ڤه‌رێ‌.

 hitpcgames.com majidsaleem.com keygensoft.com yellowcrack.com