هونەر میڕایی

ڕۆندکێـــن مە پێکڤە دبارین
تەگۆتبوو بۆ هـــەڤ نە بارین
چاوا دبێژی تــــە ناس ناکەم؟
د گونەهەکێ دا هــــەڤ بارین

مـــــن دل بتنێ بۆ تـــــە ڤەکر
بڤان دەستــــــا پڕچا تە شەکر
چاوا دبێژی تە نــــاس ناکەم؟
من عەمرێ خـــۆ گۆری تەکر

هەمی وەرزێــــن سالا تە بووم
کاڤل بووم، بەس مالا تە بووم
چاوا دبێژی تـــــە ناس ناکەم؟
ئەز خەون و خـــەیالا تە بووم

تـــــــە ژ کەسوکــــارا دویر کرم
تە ئــــەز دیـــل و ئێخسیرکرم
چاوا دبێـــژی تە ناس ناکەم؟
هوسا زویکـــــا تـــــە ژ بیرکرم

کۆرە بووی بۆ تە بوومە چاڤ
تێهنی بووی بۆ تە بوومە ئاڤ
چاوا د بێژی تـــــە ناس ناکەم؟
حەلیام بۆ تە بووم ڕۆژ و تاڤ

سنور عسمەت ئیبراهیم

ئەرێ ما ژ کەنگی وەرە ئەڤ باژێرە هندە مەزن بوویە و ژ کەنگی وەرە کۆلانێن وێ هندە هاتینە گوهۆڕین کو ئەز ب ڕێکا مالا خوە نە کەڤم، دزانم ڤێ سپێدەهیێ ئەز ل مالەک نێزیک ڤارا دەرکەفتبووم بەلێ ب دورستی ل بیرا من نینە کیژک بوو، یان دبیت د بنەرەت دا من چو جھ نەبن ب ناڤێ مال!
– هێی پیرەمێرۆ(کەسەکێ ب دەنگەکێ بلند گۆت) نیڤا جادەیێ بەردە، ما تو نابینی تڕومبێل یێ دهێن. ئەز ب دروستی د ئاخفتنێن وی یێن دی نەگەهشتم و من باش های ژێ نەبوو کا چ دگۆت، چونکی دەنگێ خوە نزم کر و بەردەوامی دا ڕێکا خوە و د بن لێڤکا ڤە پتپتەک دکر، من دزانی بەحسێ من بوو. من گۆپالێ خوە دا بن ملێ خوە و هەولدا مالا خوە ببینم، ئەو ژی ئەگەر من هەبیت!. ئەز د کۆلانەکا تەنگ و درێژ را بۆریم، من هزر دکر مالا من یا ل وێرێ چونکی من گوھ ل دەنگێ کەنیێ خوە یێ زاروکینییێ دبوو، دگەل وان زارۆکێن نوکە یارییا تەبەلانێ دکەن. بەلێ من سەرێ خوە بلند کر و چاڤێ من ب مالەکا ئاخێ یا کەڤن و دەرگەهێ وێ یێ ژەنگی کەفت، کو دکەفتە د کۆلانا بەرامبەر دا.
من ژنەک دیت یا ل بەر وی دەرگەهی ڕاوستیای و چانتەکێ قوتابخانەیێ یێ د دەستی دا و بەرێ خوە ددەتە من، ئەو یا ل هیڤییا من!. ب هەمی شیانێن خوەڤە من هێز دا وی لەشێ خوە یێ لاواز، یێ ب دروستی شیانێن ڕێڤەچوونێ نەبن و ئەز بەرەڤ وێڤە چووم. ئەز یێ ب کەیفم چونکی من مالا خوە دیت. لێ بەری ئەز بگەهمە وێ، زارۆکەکێ بەری من غاردا و دەیکا من هەمبێز کر، وێ ژی ئەو ماچی کر و چوونە د مالا خوەڤە. وەی ئەز چەند كوڕەكێ خرابم، ئەز چاوا دێمێ دەیکا خوە دگەل یێ دەیکێن خەلکی خەلەت دکەم. بەلێ ناڤەشێرم دێمێ وێ ل بیرا من نینە. ئەز وەستیام و بێ هیڤی بووم، هێدی هێدی ل سەر وێ پیادەیێ ڕەخێ جادەیێ ڕوینشتم و ئەو تشتێن من ژ دکانێ کرین ئینانەدەر. دو سمیت و دو شەربەتێن هنارێ، ئەز نزانم بۆچی هەر تشتەک دونە، بەلێ دزانم گەلەک یێ برسیمە و من سمیتەک خوار. ژبلی ڤان تشتان من دەستکەکێ گولێن بەیبینێ ژی یێن ئیناین کو ژبەر مانا وا یا زێدە د عەلاگەیدا پەرێن وا یێن چرمسین.
ئەز هندەک جاران د خوە نا گەهم، ئەرێ ما من بۆ خوە گول کرینە ؟ بەلێ ئەز حەز ژ گولان ناکەم، یان ژی دبیت حەز ژێ بکەم، بەلێ ل بیرا من نەبیت. ئەز یێ مژویلی خوارنا سمیتێ بووم، دگەل بەرێخوەدانا چوونا هێدی هێدی یا ڕۆژێ بۆ پشت وان ئاڤاهیێن دویر و بلند، دەمێ ل سەر ملێ خوە یێ ڕاستێ زڤریم و من ژنەک دیت هێدی هێدی ژ کۆلانێ دهێتە خوار، وەسا دیارە ئەو ژی وەکی من ژبەر ئێشانا پێیێن خوە نەشێت ب دروستی ب ڕێڤە بچیت. ئەو یا نێزیک دبیت و هەست پێ دکەم یا بەرەڤ من ڤە دهێت. ئەوێ شالەکا کەڤن و شین کو ب گولێن بەیبینێ ل سەر هاتینە نەخشاندن دانابوو ل سەر ملێن خوە، ئەڤە ئەو شالە یا من ل ئێک ژ سالڤەگەرێن شەهیانا مە بۆ وێ کرییە دیاری، وەی خودێ ئەو خانما منە!.
وێ ب تووڕەی ڤە گۆت: دێ بێژی تو گەنجەکێ بیست سالی و چەند تە بڤێت دێ ژدەرڤە بی بێی گوھ بدەیە ساخلەمییا خوە، ژ سپێدێ وەرە ئەز یا ل هیڤییا تە و د خەما تەدا بووم، ما تە ژی پیچەک هزرا من نەدکر و نە دگۆتە خوە کو تە پیرەژنەک ب تنێ یا هێلایە د مال ڤە؟ کا وێ هەمییێ بهێلە، نۆژداری چ گۆتە تە؟
– ژنوی ل بیرا هات، ئەوی گۆت: تو یێ تووشی نەخوەشییەکا ژبیرکرنێ بووی، بەلێ ل بیرا من نینە ناڤێ وێ چ بوو!

نارین حەمید سەبیح

«کچامن دێ بیتە نۆشدار»، ئەڤە ئێکەم ڕستە و پەیڤێن بەردەوام یێن وێ دایکێ نە لدەمێ پرسیار دەربارەی پاشەڕۆژا خودانێ یا کچا وێ یا پرچێ زەر و خودان دو چاڤێن جوانێن وەکی یێن خەزالا ژێ دهێنە کرن، بێی کو ئاگەهی ژ وێ شیانا خوەرستی هەبیت ئەوا کو دناخێ هەر ئافراندیەکی دا هاتییە چاندن، و بێی کو وێ چەندێ بەرچاڤ وەربگریت کا زارۆکا وێ بەهرە و شاهرەزایی د چ بواردا هەنە و لدەما مەزن دبیت دێ هزر و شیانێن وێ بەرەف چ ئاراستە بن.
کچا ٨ سالی هوسا هاتییە فێرکرن و پەروەردەکرن کو ڕێزێ ل یێن ژخوە مەزنتر بگریت و ئاخفتنا وان بتنێ یا دروستە و ئەو بدروستی ڕێبەریا مە دکەن و دزانن. هەر ژ زارۆکینی وێ ب ئەرک و پێدڤی دیت کو ئەو چەندا دایکا وێ گۆتی وەربگریت و ئەنجام بدەت و دمێشکێ وێدا هاتە چاندن. هەر جهەکێ بەرەڤ چووبا و پرسیارا پاشەڕوژێ ژێ هاتبا کرن دا بەرسڤ دەت و بێژیت: دایکا من یا گۆتی تو دێ بییە نۆژدار ئەڤجا ئەز دێ بمە نۆژدار.
ببۆرینا دەمی و ل ئێک ژ قۆناغێن بنەرەتی، شیان و بەهریێن وێ خوە لسەر لاپەرێن سادە دیارکرن و ئەوێ پەیوەندیەکا ئاشنا و زەلال دگەل وان لاپەرێن سادە هەبوو، وێنە و نەخشێن ئەندازەیی یێن جۆراوجۆرێن لسەر شێوەیێ جوانییا سروشتی وێنەدکرن، چونکی وێ حەز ژ سروشتی و جوانییا چەوانیا ئافراندنا ئافرێنەرێ وێ هەبوو. بەردەوام د وێنەکێشانا ئەندازەیی دا دەستەکێ زێرین هەبوو، و د نیڤا دەستێ دیدا خوەزییا دایکا وێ یا نۆژداریێ هاتییە کۆلان! و هێدی هێدی یادبیتە گرێک بێی کو ئەو هەست پێ بکەت.
لدەمێ چرا گەهشتییە قۆناغا دووماهیێ یا ئامادەیی و دگەل دو هەڤالێن خودان ئارەزوویەکا هەڤپشک کو ئەوژی نۆژدارییە تێکەلی کری، ببۆرینا دەمی لسەرەرای شاهرەزاییا وێ د وی بواریدا و ئەوان فورمێن خوە پێشکێشی زانکۆیێ کرن. پشتی بۆرینا سالەکێ ژ پشكا نۆشداریا گشتی هەست پێکر کو ئەو ل وارێ خوەیێ دروست نینە و یا کەیف خوەش نینە و پێدڤییە ب گوهۆڕیت. لدەمێ دایکا وێ گوهـ ل وان پەیڤێن وێ یێن نەڕازیبوونێ بووی بانێ هیڤیێین وێ هەرفت! خوە ژێ تووڕەکر و ئەو ب مەژی هشک بناڤکر لێ ژبەر ڕژدیا وێ یا بەردەوام و ڤیانا کچا وێ یا مەزن بۆ پشكا ئەندازیاری ئەو بدلەکێ تژی خەم ڕازیبوو…
هێرشێن جڤاکی دەستپێکرن و هەول ددان گرێکان دڕێکا وێدا دروست بکەن و هزرا وێ پاش بێخن: ئەرێ ما مرۆڤ هندە بێ مەژی؟ ما کەس نەبوو ڕێگریێ لێبکەت؟ چ پێنەڤێت دایک و بابێن وێ دنەزانن هەکەر دا یا دخێرا زارۆکا خوەدا هەلبژێرن… ئەڤە و چەندین پەیڤێن دی یێن زڤر دهاتنە گوهێن چرایێ، لێ وێ ل شوینا بارێ خوە پێ گران بکەت دگوهارتن بۆ دەنگێن مێش و مۆرا و گرنگی پێنەددا، چونکی وێ دزانی شیانێن وێ ژ ئاژاوە و نەزانینا وان پترن و پاشەڕوژا وێ ب وان شیانان دێ یا مسوگەربیت. دایک و بابێن وێژی ب وان ئاخفتنا نەخوەش دبوون و ژبەر ئاخفتنێن خەلکی هەولددان هزرا کچا خوە بگوهۆڕن و بزڤریننە خواندنا وێ، بێی کو بزانن ئەو چرایێ د میشکێ چرایێ دا هەلبووی ڤەمراندنا وی یا بساناهی نابیت ئەگەر ئەو چەند ڕێگریێ لێبکەن. پرا سستا هندە دێ هەرفیت دناڤبەرا خەون و شیانێێن چرایێ و خوەزیێن دایکێ یا ل هیڤییا رێکەکێ دوبارە بهێتە شداندن ژ بنەکۆکێ!
ل لایێ دی خاتینا ١٩ سالی دگەل دیتن و گوهلێببونا ڤان کاودانا بریارەکا وێرەک دایە. دبێژن: «لدەمێ ئەو کاودانێن ل شوینا تە بکەنە خاتین و نازدارا دایبابان شیان لهەمبەر تە نەبن و ژناڤبچن؛ تو دێ بییە جەنگاوەرەکا خودان شیان؛ هەمی ئەگەر ژناڤ دچن و دێ کلیلا سەرکەفتنان هەلگری».
ئەڤرو چرا ئەندازیارەکا ژێهاتییە و بوویە خودان کۆمپانییەكا تایبەت، هەتا کو ناسیارێن وێ و گەلەک ژوان کەسێن رەخنە لێدگرت ژێ دخوازن ئەو بەشداربیت د چێکرنا چوارچۆڤە و دیکورێن ناڤمالیێن وان، و دایک و بابێن وێ ب سەربلندی یێن تەماشەی وی ئاڤاهیێ ب جوانی و ڕێک و پێک ژلایێ چرایا وانڤە هاتییە دروستکرن دکەن و چرایێ وی هەردەم گەش دکەن، و ڕستە و گۆتنا دایکێ هاتە گوهۆڕین و بوو: «کچا من باشترین ئەندازیارە».