NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

5858 POSTS 0 COMMENTS

12

مرۆڤ دشێت ب دو رێیان ڤیتامین A بۆ لەشی دابین بکەت، ئێك ب رێیا حەبکان ئێك ژی ب رێیا خوارنێن وەك گوشتێ سۆر، ماسی، ھێك، بەرھەمێن شیری و ھندەك جۆرێن فێقی وەك فێقیێ رەنگ سۆر و زەر نەبوونا ڤیتامین A دێ کێشەیان بۆ تە دروست کەت وەک:
-1 ھشكبوونا پیستی: ڤیتامین A گەلەك یا گرنگە ل دروستبوونا خانێن نوی دا، لەورا کێمیا وێ دێ بیتە ئەگەرێ ھشكبوونا پیست و نەخۆشیا ئێکزیمایێ.
-2 ھشکبوونا چاڤان: کێمیا ڤیتامین A دێ بیتە ئەگەرێ کورەبوونێ، ھشکبوونا چاڤان و ژناڤچوونا بیبلکا چاڤان.
-3 شەڤکویری: ڤەکۆلینەکێ ئەڤە پشت راست کریە، کو شەڤکویری ژ ئەگەرێ سەرەکی یێ کێمبوونا ڤیتامین A یە.
-4 ئاریشێن دوگیانیێ: ڤیتامین A بۆ ھەردو ڕەگەزێن ژن و زەلامان یا گرنگە، ھەکە ھەر ئێك ژ وان ئەڤ ڤیتامینە یێ ژێ کێم بیت، رەنگە نەشێن ببنە خودان زارۆك.
-5 کێمیا گەشەیا زارۆکی: ڤیتامین A ئێکە ژ وان ڤیتامینێن گەلەك گرنگ بۆ گەشەکرنا زارۆکی، لەوما کێمیا ڤێ ڤیتامینی ھۆکارە بۆ لاوازیا گەشەیا زارۆکی.
-6 کولبوونا گەوریێ و سینگی: زوو زوو توشبوون ب کولبوونێ بتایبەتی ل گەوری یێ و سینگیدا ھۆکارە بۆ کێمیا ڤیتامین A د لەشی دا.
-7 پرسك: د دو ڤەکۆلینان دا ئەو چەندە دیارکریە، کو کێمیا ڤیتامین A دێ بیتە ئەگەرێ ھەبوونا پرسکان ل سەر پستێ مرۆڤی

9

• داعویرانا هەوای دگەل بلەز خوارنێ.• داعویرانا هەوای دگەل بلەز خوارنێ.• گەلەک زێدە خوارن.• خوارنا زادێ نەهەڤسەنگ.• خوارنێن کو گەلەک ترشاتی تێدا هەبیت.• گەلەک ڤەخوارنا ئاڤێ دگەل خوارنێ.• ڤەخوارنا ڤەخوارنێن غازی وەک (پیپسی و کولا و ھتد).• خوارنا پشتی وەستیان و بێ ئارامیێ.• گەلەک ڤەخوارنا بیرێ.• گەلەک خوارنێ سپییاتیان وەک ماست و پەنیری.• خوارنێن کو باش نەھێنە هەرسکرن وەک (پیڤاز و گەلەمی و ..ھتد).• گەلەک خوارنا خوارنێن رووشال تێدا وەک دانک و زەرزەواتان.مرۆڤ دشێت خو پیچەک ژ نەخوشیێ، وەرمینا زکی ب پارێزیت ب کارئینانا ھندەک جورێن چارەسەریێ وەک ڤەخوارنا کاچکەکێ بچووک یێ بیکاربوناتێن سودیوم.دهەموو ئێشانێن مەعیدێ و زکی دا، نەدوورە مرۆڤی کولبوونا وێ یان هەودانەک یان رووڤیکا کۆرە یان هەر تشتەکێ ژڤی رەنگی هەبیت، ئەگەر ھات و ئێشان گەلەک د دژوار بن و گەلەک دوبارە ببین، پێدڤیە قەستا نوشدارەکێ تایبەتمەند بکەن ژبو دەستنیشانکرن و چارەسەریێ.

 

1

قەیس وەیس:

هەردو یانەیێن پارێزگەهێ‌ دهۆك و زاخۆ یاریێن خوە ژ هەڤڕكیێن گەڕا 10ێ‌ یا خولا ستێرێن ئیراقێ‌ یا فوتبۆلێ‌ ئەنجامدان ئەوا ب سەركەڤتنا ئەلهۆیێن چیا و خوسارەتییا كوڕێن خابۆری بەرانبەر یانەیێن بەغدایی ب دووماهی هاتین.
دهۆكێ‌ سەركەڤتنا چارێ‌ ئینا
تیما فوتبۆلا یانەیا دهۆكێ‌ ب سەرپەرشتییا ڕاهێنەرێ‌ خوە عەبدولغەنی شەهەد شیا سەركەڤتنا چارێ‌ د خولێ‌ دا بینت پشتی دگەل مێڤانا خوە یانەیا ئەمانەت بەغدا ب گۆلەكێ‌ پێشكەڤیت، د یارییا واندا ئەوا ل یاریگەها یانەیا دهۆكێ‌ هاتیە كرن، گۆلا ئەلهۆیێن چیا ژلایێ‌ ستێرێ‌ وێ‌ پیتەر گۆرگیس د خولەكا 61ێ‌ دا تۆماركر، د ڤێ‌ یاریێ‌ دا ستێرێ‌ دهۆكێ‌ مونتەز محەمەد(عنكوش) پشتی وەرگرتنا دو كارتێن زەر ب كارتا سۆر هاتە دوورئێخستن، بڤێ‌ ئەنجامێ‌ تیما دهۆكێ‌ پێشڤە هاتە ڕێزا 11ێ‌ پێشوەخت ب كۆمكرنا 14 خالان ژ چار سەركەڤتن، دو وەكهەڤی و چار خوسارەتیان، یارییا بهێت یا تیما دهۆكێ‌ ل ئەینییا بهێت دەمژمێر سێیێ‌ ئێڤاری مێڤاندارییا یانەیا مینا یا بەسرایی كەت.
ڕاهێنەرێ‌ دهۆكێ‌ كەیفخوەشە
د كۆنگرەیێ‌ رۆژنامەڤانی دا عەبدولغەنی شەهەد ڕاهێنەرێ‌ یانەیا دهۆكێ‌ گۆت: دەستپێكێ‌ پیرۆزباهیێ‌ ل پشتەڤانێن یانەیێ‌ دەم ئەوێن بەردەوام د سارمایێ‌ و گەرمێ‌ دا پشتەڤانییا تیمێ‌ دكەن، سەركەڤتنەكا ژ هەژی بوو و دڤیابا گۆلێن زێدەتر هاتبانەكر، هەتا نوكە تیما مە ل سەر ڕێیەكا راست دچیت، هەموو یاریزان د پلانێن مە د گەهن كو پێكڤە كار دكەین بۆ سەركەڤتنان، ژبەر شێوازێ‌ خولێ‌ و گڤاشتنێن یارییان و گەشتێن بەردەوام یێن تیمێ‌ بۆ باژێرێن جودا یێن ئیراقێ‌ كارتیكرنا خوە ل سەر تیمێ‌ كرییە لەوما ژی دێ‌ چەند یاریزانان ل سەر تیمێ‌ زێدەكەین بۆ ئاسانكاری و سەنگا تیمێ‌ بمینیت.
زاخۆ بێ‌ خال ژ بەغدا ڤەگەڕیا
تیما یانەیا زاخۆ دەست ڤالا ژ پایتەختێ‌ ئیراقێ‌ بەغدا ڤەگەریا پشتی دگەل یانەیا شورتە قارەمانا وەرزێ‌ بۆری ب گۆلەكێ‌ بێ‌ بەرانبەر تووشی خوسارەتیێ‌ بووی، گۆلا ئێكانە یا شورتە د خولەكا هەشتێ‌ دا بوو ژلایێ‌ یاریزانێ‌ وێ‌ محەمەد داود هاتە تۆماركرن، ئەڤ ئەنجامە زاخۆ هێلا ل ڕێزا 10ێ‌ ب 15 خالان ژ چار سەركەڤتن، سێ‌ وەكهەڤی و سێ‌ خوسارەتیان، یارییا بهێت یا زاخۆیان دێ‌ ل یاریگەها وێ‌ بەرانبەر یانەیا ئەمانەت بەغدا بیت ل دەمژمێر سێ‌ ئێڤاری د ناڤا یاریگەها خوە دا.
ویسام ئەگەرێن خوسارەتیێ‌ دیاركر
د كۆنگرەیێ‌ رۆژنامەڤانی دا یێ‌ قەتەری ویسان ڕزق ڕاهێنەرێ‌ یانەیا زاخۆ گۆت: مە سێ‌ خالێن گرنگ ژ دەستدان سەرباری یاریزانێن مە ئاستەكێ‌ باش نیشان دا و كونترۆلا یاریێ‌ ژی كربوو، لێ‌ نە پشكدارییا چار باشترین یاریزانێن مە ژبەر هنگاڤتنێ‌ و كارتێن سۆر بوو ئەگەر كارتیكرنێ‌ ل سەر تیما مە بكەت، دگەل دا گڤاشتنێن یاریان تایبەت بۆ یانەیێن هەرێمێ‌ و باكۆرێ‌ ئیراقێ‌ كو ژبەر دووراتییا ڕێكێ‌ و هەر سێ‌ رۆژان یارییەك و هەروەسان پشكدارییا تیما مە د كۆپا كەنداڤی دا هەموو گڤاشتنن ل سەر یاریزانان و تیمێ‌، دێ‌ هەموو بزاڤان كەین د ڤەگوهاستنێن زڤستانێ‌ دا هندەك یاریزانان بینن پێخەمەت پركرنا كێماتییان و چارەسەكرنا هندەك ئاریشەیان.
یانەیێن دهۆك و زاخۆ دێ‌ پیشەكارێن ئاست بلند ئینن
دوهی ب شێوەیەكێ‌ فەرمی دەرگەهێ‌ ڤەگوهاستنێن زڤستانێ‌ بۆ یانەیێن پشكدار د خولێ‌ دا هاتییە ڤەكرن ژبۆ ئیمزاكرنا گرێبەستێن یاریزانێن نوو، فدراسیۆنا فوتبۆلا ئیراقێ‌ ماف دایە هەر یانەیەكێ‌ هەتا پێنچ یاریزانان ل سەر پێكهاتیێ‌ تیما خوە زێدەكەت ژ 25 یاریزانان بكەنە 30 یاریزان ژ وانا دو یێن پیشەكار بن و مافێ‌ هەی گۆلپارێز ژی پیشەكار بیت.
ل دووڤ ژێدەرێن رۆژنامەڤانی هەردو یانەیێن پارێزگەهێ‌ دۆڤچوونا چەند یاریزانان كرینە و دبیت ئەڤرۆ هەتا سوبەهی گرێبەستا یاریزانەكی یان دو ژ وان بهێتە ڕاگەهاندن، ژ یانەیا دهۆك دهێتە پێشبینیكرن یاریزانێ‌ هێلا بەرەڤانیێ‌ لایێ‌ چەپێ‌ یێ‌ یانەیا نەجەف عەلا عەباس و هێرشبەرێ‌ سۆری خالد كردەغلی بهێنە دناڤ ڕیزێن تیما دهۆكێ‌ دا، هەروەسان دانۆستاندنێ‌ دگەل سێ‌ یاریزانێن دی هەنە.
لدووڤ ژێدەرێن رۆژنامەڤانی ژلایێ‌ خوەڤە یانەیا زاخۆ یا بزاڤێ‌ دكەت دو یاریزانێن پیشەكار بینتە دناڤ ڕێزێن تیمێ‌ دا دگەل دو یاریزانێن ناڤ خولا ئیراقێ‌ دا، لێ‌ كارگێریێ‌ ناڤێن ئەوا یاریزانان ڤەشارتییە و دبیت هەتا سوبەهی ناڤ بهێنە ڕاگەهاندن.

5

دلۆڤان هالۆ:

د داخۆیانیەکێ دا هشیار شەهباز سکرتێرێ یانەیا زاخۆ بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیارکر پشتەڤانێن یانەیێ د هەلبژارتنێن خەلاتێ زەبێست دا شیان 3 ملیۆن و 700 هزار دەنگان ب دەستڤەبینن، ب ئەڤێ چەندێ ڕیکوردا جیهانی شکاندیە، لەورا مافێ وانە هزر د وێ چەندێ دا بکەن کو ناڤێ وان بچیتە د پەرتووکا گینس دا.
ناڤهاتی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی کر کو ل سالا بووری د هەلبژارتنێن خەلاتێ زەبێست دا ئەو کەسێ کو پلا ئێکێ ب دەستڤە ئینایی ڤینیسیوس جونیۆر بوو کو 660 هزار دەنگ ب دەستڤەئینابوون، لێ ئەڤ سالە پشتەڤانێن یانا زاخۆ شیان 3 ملیۆن و 700 هزار دەنگان بدەستڤەبینن.
گۆت ژی:د هەڤرکیا هەلبژارتنێن خەلاتێ زەبێست یێ ئەڤ سالە دا دناڤبەرا پشتەڤانێن یانا زاخۆ لگەل هەر دوو بەربژێرێن دی یێن وەلاتێن ئیسپانیا و ئەرجەنجتین، هەموو خەلکێ کوردستانێ دەنگ ب پشتەڤانێن یانا زاخۆ دا، بڤێ چەندێ پشتەڤانێن یانا زاخۆ شیان پلا ئێکێ ب دەستخۆڤە بینن و ڕیکۆردا جیهانی بشکێنن، و بەرەڤ سەرکەفتنەکا دی بچن کو تۆمارکرنا ناڤێ وانە د پەرتووکا گینس دا.
هەژی گۆتنێ یە پشتەڤانێن یانەیا زاخۆ ل ئادارا سالا بۆری د یارییا بەرانبەر یانەیا حدود ژ کۆپا ئیراقێ وەکو دەربرینەک یاریێن زارۆکا هاڤێژت بوونە دناڤأ یاریگەهێ دا بۆ زارۆکێن تووشی پەنچەشێرێ بووین، بوو ئەگەر ئەڤ کریارە فدراسیۆنا فوتبۆلا فیفایێ بەربژاربکەت ئێک ژ لایەنێن دەستڤەئینانا ناسناڤێ زەبێست باشترین پشتەڤانێن جیهانێ و هەڤرکیا پشتەڤانەکێ ئسپانی و ئەرجەنتینی کربوو.

1

شاهۆ فەرید:

د دیدارەکێ دا د.هەکار برقی راهێنەرێ تیما ڤولی بۆلا سەنحاریب بۆ روژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: پشکداریا تیمێ مە د قارەمانیا رۆژئاڤایێ ئاسیا سەربورەکا نوو یە بۆ من وەکۆ راهێنەر، هەروەسا ئێکەم جار ژی بۆ تیما کچێن یانەیا سەنحاریب پشکداریێ قارەمانیەکا دەرڤە دا دکەت.
هەروەسان ناڤهاتی گۆت: ئەڤە دیرۆکەکا زێرین بوون و یا باشبوو مە دەستڤە ئینا چونکۆ پتریا یانەیێن دیێن پشکدار یاریزانیێن پێشەکار ل سەر ئاستێ هەری باش و پیشەکار ئینابوون، لێ ئەم شیاین سوپرایزەکێ بۆ وانا ئامادە بکەین و رێزبەدیا پێنجێ ب دەستڤەبینین، قارەمانێن دەرڤە راهێنەری پتر هانددەت کۆ کاریێن باشتر بکەت و پیلانێن نوی بخوە بدانیت.
د. هەکار برقی گۆت ژی: سوپاسیا جەنابێ پارێزگاریێ دهۆکی د.عەلی تەتەری دکەم بۆ پالپشتیا وی و پێشوایا مە کری پشتی قارەمانیێ ڤە گەریاین، سەبارەت وێ قارەمانیا کۆ بڕیارە هەیڤا شوباتا سالا بهێت بهێتە ئەنجامدان، مە حەزا پشکداریێ نینە ژبەر کۆ قارەمانیەکە هەڤالینی دهێتە هەژمارتن نە یا باوەرپێ تایبەت ژلایێ ئێف ئای ڤی بی ڤە، دێ پتر کار کەین ل سەر تیمێ بۆ وەرزیێ نوو پاراستنا ناسناڤێ خولێ بکەن، سەبارەت یاریزانێن پێشەکار یێن ناڤا تیمێ هێشتا دیار نەبوویە کا دێ مینن یان دێ چن، لێ مە چەندین یاریزانێن باش بۆ ناڤ تیمێ دەستنیشانکرینە بشێن تیمێ پێ هێزتر بکەین.
ل دووماهیێ هەکاری گۆت: دو یانەیێن ئیراقێ گرێبەستێن باش پێشکێشی من کربوون لێ رازی نەبووم، ئەگەر ژی بۆ وێ چەندێ ڤەدگەریت ئەز ل یانەیا سەنحاریب یێ ئارامم، حەز ناکەم کەس مایێ خوە دکارێ من دا بکەت و یانەیا سەنحاریب ئەڤە ماوەیێ حەفت سالانە ل گەل وانا هەتا نوکە کارگێڕیێ مایێ خوە ل کارێ من نە کریە، بەردەوامی و مانا من بۆ وێ چەندێ دزڤریت کۆ ئەڤ یانە پتر گرنگیێ دەتە ڤان جورە یاریێن وەکۆ ڤولی بۆلی ئێکلایا دایی بەردەوامی بدەمێ.
بۆ زانین ل دەستپێکا کانوونا ئێکێ یا سالا ٢٠٢٥ێ تیما یانەیا سەنحاریب پشکداری د کۆپا رۆژئاڤا ئاسیا دا کربوو ئەوا ب پشکدارییا ١٢ یانەیێن کەنداڤی ل وەلاتێ کوێتێ هاتینە کرن، تیما سەنحاریب شیا پشتی پینچ سەرکەڤتن و خوسارەتیەکێ ڕێزا پێنجێ ل سەر ئاستێ گشتی یێ قارەمانیێ دهێت کو دهێتە هژمارتن بۆ جارا ئێکێ ل سەر ئاستێ ئیراقێ و کوردستانێ یانەیەک پشکداربیت و بگەهیتە ڤێ ڕێزێ.

3

ب شێوەیێ‌ جودا هەر ئێك ژ بەرپرسێن یانەیێن ئارسنال، مانچستەر ستی و چێلس مەزنە یانەیێن خولا ئنگلتەرا و ئۆرۆپایێ‌ بزاڤێن ڕازیكرنا ستێرێ‌ بەرازیلی رۆدرێگۆ یاریزانێ‌ ڕیال مەدرید یا ئسپانی و دوور نینە د ڤەگوهاستنێن زڤستانێ‌ دا ئێكلا بیت.
رۆژنامەیا سەن یا بریتانی بەلاڤكرییە كو هەرسێ‌ یانەیێن ئارسنال، مان ستی و چێلسی مفا ژ ناكۆكیێن دناڤبەرا ڕۆدرێگۆیی و یانەیا وی ڕیال مەدرید دیتینە و خوە نێزیكی بریكارێ‌ یاریزانی كرینە ژبۆ ڕازیكرنا وی د ڤەگوهاستنێن زڤستانێ‌ دا، هەرچەندە بیت كریارا ڤەگوهاستنێ‌ گیرووبیت ژبەر هەبوونا هنگاڤتنا هێرشبەرێ‌ ڕیالێ‌ كێلیان مباپی و پێدڤییا ڕیالێ‌ ب رۆدرێگۆیی، لێ‌ نیشانێن ڕازیبوونێ‌ هەنە و هەكە د ڤەگوهاستنێن زڤستانێ‌ دا ئێك ژ یانەیێن ئنگلتەرایێ‌ گەهشتە ڕێكەڤتنێ‌ دێ‌ 100 ملیۆن یۆرۆ بەرهەڤ كەت لێ‌ هەكە بۆ ڤەگوهاستنێن هاڤینێ‌ هاتە پاشئێخستن دێ‌ گرێبەستا وی 60 ملیۆن یۆرۆ بن.

4

شەمال ئاکرەیی

(1) خەوارزمی
پارچەیەکا مۆزیکێ ب ژیرییا دەستکر دانا، هەر کەسێ گوهداری لێکربا، دا هەست و نەستێن خۆ ژ دەست دەت و دا د خەوارزمییان دا نقۆ بیت.

(2) ئەنتیڤایرۆس
د تەلارەکا مگرتی دا میرزایەکێ پرۆگرامکری دژییا. ل شەڤەکێ ڤایرۆسەکی هار هێرش برە سەر و پرۆگرامێ میرزای تێکدا؛ چونکی تەلار یا بێ ئەنتیڤایرۆس بوو!

(3) ویستگەهـ
ل هەر ویستگەهەکا ژیانێ، شەمەندەفڕەک ل بەر مە ڕا دبۆریت.. ب تنێ ئەو کەسێن راستییا خۆ ژ دەست داین، لێ سوار دبن؛ چونکی د هەر فارگۆنەکی دا، هۆڤەکێ تێدا مە ژ دوهییا مە دترسینیت.

(4) کراسگوهۆڕین
ل باژێڕێ کراسگوهۆڕینێ، هندەک سیبەرێن بێ جەستە پەیدا بوون. خەلکی دگۆت: ئەڤە ئەو روحێن بەرێ نە، هێشتا کۆدێن وان نەهاتینە ڤەکرن!

(5) پاشکەفتن
دەمژمێرەکا راگرتنا دەمی ل گەل باهۆزەکا تۆزێ ژ بیابانێ هات. مە بکارئینا و دەم راوەستاند. ژ نشکاڤە، پاترییا دەمژمێڕێ مر! مە گەلەک بزاڤکرن داکو دەمژمێر کاربکەتەڤە و بەردەوامیێ ب دەتە لڤینا دەمی، بەلێ ل جهێ خۆ پاشکەفتی ما!

(6) تابلۆ
نیگارکێشەکی هەر تەبلۆیەکا چێکربا، د بوو راستی. جارەکێ دەرگەهەک ژ بۆ رەڤینێ نیگار کر. چوو تێدا و خۆ د تابلۆیەکا دی دا دیت، ئیمزا و ناڤێ وی ل سەربوون!

(7) درەو
هەر درەوەکا کربا دا برینەک ل سەر لەشێ وی پەیدا بیت. ئەڤرۆ لەشێ وی مینا لەشێ جەنگاوەرەکێ تژی برینە، بێی کو وی ئێک شەڕ ژی کربیت!

(8) دارا هیڤییان
دارەکا هیڤییان چاند، بەلێ بەرۆڤاژی شین بوو… رەهێن وێ بەر ب ئەسمانی ڤە بلند بوون و تاکێن وێ کو هیڤیێن وی پێڤەهاتبوون، د ئەردی دا چوونە خوار.

(9) مرۆڤ
رۆژ ژ هەلاتنا خۆ غەییدی، ستێرناسان گۆت: ئەم یێن دهێینە سزادان، ژ بەر کو مە گەلەک گرنگی دا ئەسمانی و مە مرۆڤ ژ بیر کر!

(10) دل
دلەکێ نوو ژ بازارێ رەش بۆ خۆ کڕی. هەر دەما کەفتبا د ئەڤینییەکی دا، دترسییا خودانێ بەرێ یێ دلی، ئەڤینا وی ژێ بستینیت!

(11) خەونێن رەنگین
ل بازاڕێ کەڤن، پیرەمێرەکی خەونێن رەنگین د شووشەیێن بچووک دا دفرۆتن. من خەونەکا شین کڕی، دەما من ل مال ئەو شووشە ڤەکری، ژۆرا من ژ بەلاتینکان تژی بوو. من زانی ئەو خەونا زارۆیەکی بوو بەری مەزن ببیت مر بوو!

(12) دەرمانخەنەیا پەیڤان
دەرمانخانەیەکێ، پەیڤ ل باتی دەرمانان دفرۆتن. (حەز ژ تە دکەم) ب سەد دۆلاران، (ببۆرە) ب پێنجی دۆلاران. من، (ب خاترا تە) ب هەر تشتێ من هەیی کڕی. دەما من ب لێڤکری، د دەڤی من دا بوو (ل گەل من بمینە)!

(13) دەمژمێرا سۆزێ
دەمژمێرا باپیرێ من، دەمی ناهەژمێریت، بەلکو هەستان دپیڤیت. دەما دبێژم ئەز حەز ژ تە دکەم، میلێن وێ ب لەز دلڤن. دەما دبێژم دێ من هێلی؟ رادوەستن. ژ چوونا تە وەرە، میلێن دەمژمێرێ ل سەر 2:30ێ ئەڤینا مە یا هەتا هەتایی راوەستییانە!

(14) فرۆشکارا ماچان
ل بازاڕێ شەڤێ، پیرەژنەک ماچان د سندۆقێن بچووک دا دفرۆشیت. ماچا دایکەکێ بۆ زارۆکێ خۆ، ماچا مالئاڤاهییا پێشمەرگەیەکی… . من ماچا ئەڤینا ئێکێ کڕی، دەما من بکارئینای، من تاما رۆندکێن سویر کر!

(15) نەزان
چو جاران د رۆژا خۆ دا نە دژییا، یان دا د هەمبێزا زارۆکینی و سنێلەیی و گەنجاتییا خۆ دا بیت و ئاخینکان بۆ راهێلیت؛ یان دا ب خەیال فڕیت و هیڤییان بۆ سوبەهی خوازیت.

(16) ناڤ
هندی د ژیانێ دا بوو، کەڤالێن نموونە نیگار دکرن، لێ کەسێ های ژێ نەبوو! مر.. بوو ناڤ!

(17) زارۆک
ب خۆدانکرنا هەر چار زارۆکێن خۆ گەلەک ماندی بوو. ژیانا وێ بەر ب دووماهیێ چوو، بەرهەمێ پەروەردەیا خۆ نە دیت؛ چونکی نها، هەر چار زارۆکێن وێ ل دەرڤەی وەلاتینە و ئەو ژی یا ل مالا دانعەمران.

(18) داهێنان
داهێنانەک دروستکر، داکو هزرێن خۆ پێ زەنگین بکەت. لێ داهێنانا وی بەروڤاژی لێ زڤڕی و سەرێ وی ژ هزران ڤالاکر.

(19) پەنگاندن
هزرێن خۆ د سندۆقا سەرێ خۆ دا دپەنگاندن، سندۆق شکەست و هزر بوونە بەلاتینک و فڕین و خۆ د ئاگرێ داب و نەریتان دا وەرکر.

(20) دەلیڤە
هەر ل هیڤییا دەلیڤەیەکێ ما، لێ چێنەبوو. ل دووماهیێ زانی کو شیانا دەستێن وی ب خۆ دەلیڤەیە، لێ وی نە دزانی بکاربینیت!

(21) ئاسێبوون
دا نامەیکێ بۆ (وێ) نڤیسیت، بەلێ ئەو نامە د گەورییا وێرەکیێ دا ئاسێ ما!

(22) چرکە
زارۆیەکی ژ پیرەمێرەکی پرسی: چ جوداهییا تەمەنی د ناڤبەرا مە دا هەیە؟ پیرەمێری بەرسڤدا: «ب تنێ چەند چرکە سالەک!»

(23) بزمار
دەما چەکووچی بزمار د دارێ ڕا قوتای، دارێ هەوار کر: چما من دئێشینی؟ بزمارێ بەرسڤا وێ دا و گۆتێ: نێ تە های ژ من نینە، چەکووچی چو د من نەهێلا، نێ ئەز ژی یێ دئێشم!

1

‏ خورشید تەوفیق باکۆزی

‏‏ئەڤ پێلاهە
‏دکەندە مژێن بەڤل و کین و
‏کەربا خۆدا
‏باڕۆڤەکا ئازخرۆیە
‏ژئازرین و گورێخەک دی
‏کولە ژانێن دلێ منۆ
‏برینێن ئاخێ دزۆخینیت
‏دەروێشێ دەفا کەربێ
‏ل بەربانگ و ئاوازێن گەفا
‏یێ دەفەکا دی دهەلاڤێت
‏شەڤ چیڕۆکا هڕا ڕەش و
‏شەڤ چیڕۆکا گویینێ دبێت
‏ئەڤ پێلاهە …
‏جار تلپەکە ژتا و دەلنگێن ئاگر و بایی
‏دڤی بەدەنێ کەڕخیدا
‏ل (خزرجیجە) و قەراجێ هە
‏کڕنۆشێ بۆ خاک و خوین و مرنێ دبەتن
‏مینا : سولتانێ غەزەبێ
‏خاک و خەڕاج و خوین دڤێت
‏لەورا برینا (بارزانی) و هەرسێ برا
‏برینەکا پڕی ژانە و
‏دلێ دایکێ پڕ کۆڤانە و
‏دلێ دایکێ پڕ شەواتە و ئاگرە و پێت
‏سێ جەگەڕن
‏دگەل سێ چڕایێن زوممارێ
‏هەیڤ و ستێر و ئەردو ئاسمان
‏رۆژا ژبەرکەتییە نیهارێ
‏دل ددلدا پەریشانە و کۆڤانان دکێت
‏کۆڤانان دکێت.

4

رۆژا مزووری

روحەك
دکاڤلەکێ تژی ژیان دا مر!
وئەز نزانم
كاڤل گۆڕبوو یان ژیان شۆڕ بوو
یان ژی مرن سختەچی بوو…
دەنگەكێ دگۆت درەنگە
دو چاڤێن نقاندی
نە گری راوەستیا و نە رۆناهیێ
دلێ دیتنێ برە دیمەنان
هەمی تشت دبوو زێمارەكا ب كەزی…
هزار “ئەزا” تێرا هەمبێزا وێ روحێ نەدكر…
نالینان ب تلیلی ڤە دربێن نازك
دادوەشاندن نیڤ گڕنژینەكا خۆڤەدزی
دەستێ خۆ دانا سەر دلێ خۆ و گۆت
ئەی دەهۆل.. بەلایا سەرێ هزرێ..
داوەتی ژی حەزێن ب ناكۆكینە..
خۆ ل سەر سێلا قەدەغە دهێلن
خەونا ب شەواتا خۆناڤێ دشۆن..
خۆناڤ ژی نازكە و مریتۆیە..
و بێهنا دویكێلا بیرئانینا چپك چپك
دكرە گولاڤ و ل بەژنا سەرمایا خۆ دا دكر..
دەڤ دبوو تاڤی
رویێ بایی شل دكر
و ژۆردا بیبیكا بیناهییا رۆناهییێ تیژدكر
ئەو روحە سیتاڤە
ب حەزە ب هەستە
هەبوونە بێ بەرجەستە
لێ جاران ژی دبوو لەش
و بەس من ددیت..
ژبەر بنئاخکرنا لەشەکێ پیرۆز
خۆ کربوو هێلینا خەمەکا ئەزەلی
دەرگەهێ دلسۆزیێ دگرت
و ئارامی لبن پێلێن دەستهەلاتەکا دژوار
دبوو پشیكەكا كەهی
هشکبوونا خوینێ د دەمارێن دلی دا
لەشێ بێ چارە دکوشت
گەهشتن ب حەزەکا بۆرییا ئازریایی
دادگەهـ ب دوماهیکا خۆ دکر
ل جهەکێ دویر، دوبارە
ل دلخۆشییێ دگەڕیا
دزینا دلدارێ وێ دچاڤێن وێ دا
دەردەکێ کوژەک دسینگی دا ڤەدکر.
بۆ دۆزەخەکا نوی؛ پێنگاڤێن خۆ
ب ئاخێ ڤە دهێلان!
پاشی وێرەك دبوو و حەز ژ فڕینێ كر
چاڤێن خۆ ب سیمایێ سەمایێ ڤە دشێلان
دەستیێن خۆ دكرن شالۆك..
دلپاکییا خۆ گۆری هەڤدژیێ دکر.
تیشکێن ڕۆژێ بوونە وەریسێن ڕزگاربوونێ
بوهار بۆ دلداران دکرە سەرهلدان
دبوو دارا ئادارێ و
نەورۆزێن تەمەنی پێڤە دبوون میمۆك..
سەربۆرا خۆ دکرە دیرۆکەکا نەمر
دیمەنێن دلتەزین دگەل گەزییا دڤەهاندن و
لبن گرێکێن كەزییان خۆ
دڤەشارتن.

8

رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

هەبوونا گوندان ئێك ژ خەمل و ڕەوشا كوردستانێ‌ یە، و ژلایێ‌ پێشخستن و ڤەژەنا ئابوری و خوەشكرنا ژین و ژیارا ئابوری یا خەلكێ‌ كوردستانێ‌ یە، لەوما هەمی دەمان چاڤێن نەحەز و دوژمنان ل هەرێما كوردستانێ‌ بوو، ب هەمی ڕێكان ب هەمی شێوان بشێن ئابوورێ‌ وەلاتی لاواز بكەن، و خەلكێ‌ برسی بكەن و نەخوەشی و دەرد ئێشان ل ناڤ خەلكێ‌ بەلاڤە بكەن، ژبەر ئەڤان ئەگەر و هوكاران كو شۆڕشا ئەیلۆنا مەزن ل ڕێكەفتی 11/9/1961ی بەرپا بوو.
هەروەسا چریسكا شۆڕەشا 26ی گولانا پێشكەفتنخواز ل رۆژا 26/5/1976ی ل دژی ئەڤی ستەم و زولم و زوردارییا ل سەر مللەتێ‌ كورد دەستدانە چەكێ‌ خەباتێ‌ ل دژی دەستهەلاتدارێن ئیراقێ‌ بەرخوەدان كرینە و قوربانی داینە ژبۆ پاراستتا كەرامەتا مللەتێ‌ كورد، بەلێ‌ حكومەتێن ئێراقێ‌ یێن ئێك ل دویف ئێك ب هەمی جورێن چەكی ب توپ فڕوكە و ڕاجیمان و بۆمبێن ناپالم ئابوریا كوردستانێ‌ بومبەباران دكرن، هەتا كو بشێن شوڕشێن كوردی لاواز و سەركوت بكەن.
مە وەك ڕۆژنامەیا ئەڤرو سەرەدانا پێشمەرگەیی شۆڕشا 26ی گولانێ‌ كر و پرسیارا رەواشا ئەوی كر و چەندەكێ‌ و مە ڤیا ل دور خزمەت و خەبات و ماندیبونا خۆە ئەوا دناڤ شۆرشێ‌ دا بوراندی بەحس بكەت. پشتی خێرهاتن ب مە كری ب ئاخینك و ئوف كەسەر و ول و دەردڤە دەستدا پاكیتا خۆە یا جگارا و جگارەك ئینا دەر و كرە ددەڤێ‌ خوەدا و ئاگر بەردایێ‌ و دوو قورمە مز لێدان و گوت هوین گەلەك ب خێرهاتن: ناڤێ‌ من سامی حاجی حەسو ل سالا 1955ی ل گوندێ‌ متیفا سەر ب ناحیا دەركار عەجەم ل قەزا زاخۆ ژ دایك بوویمە. هەر ل زاڕوكینیا خۆە من كارێ‌ ڕینجبەریێ‌ بۆ مالێ‌ دكر ئەڤا بیرا من لێ‌ دهێت ل هاڤینا سالا 1962ی هێرشا حكومەتا یراقێ‌ ب ئەسكەر و جاشان ڤە هێرشی دەڤەرێ‌ كرن، و ل ئەوی دەمی گوندێ‌ كتیفا و گوندێ‌ بەرزیری و گوندێ‌ كەڕنێ‌ سوتن و خەلكێ‌ ئەوان گوندان دەربەدەر و تەڕابەرابن. ل ئەوی دەمی هەژمارا بیست هەتا بیست و پێنج مالان ل گوندێ‌ متیفا هەبین. هەلبەت هەر ل دەسپێكا شوڕەشا ئیلونا مەزن زوربەیا خەلكێ‌ گوندێ‌ متیفا دەست دانە چەكێ‌ خەباتێ‌ و بوونە پێشمەرگە و بەشداری د شۆڕەشا ئیلۆنێ‌ دا كرن. هەر وەسا دهێت بیرا من ل سالا 1962ی پێشمەرگە سەلیم نەعمەت ئێكەم پێشمەرگە بوو كو ل دەڤەراناحیا مانگێشكێ‌ هاتی شەهیدكرن، و جەنازێ‌ وی بۆ گوندێ‌ متیفا ڤەگوهاستن و ل ناڤ گورستانا گوندی هات ڤەشارتن.
پشتی شۆرەشا ل سالا 1974ی دەستپێكری ل ئەوی دەمی خەلكێ‌ گوندێ‌ متیفا ژبەر ڕەمیا فڕوكەیان توپان خەلكێ‌ گوندێ‌ متیفا گوندێ‌ خۆە چولكرن، و مالێن خۆە برن ئەوان نهال و شكەفت و نزارێ‌ پشتا گوندی بۆخوە كولك و ئاڤاهی چێكرن و گیانێ‌ زاروك و خێزانێن خۆە لێ‌ ڤەحەواندن و پاراستن، بەلێ‌ هەیڤا یازدە بۆ جارا دوێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ ب ئەسكەر و هێزێن جاشان ڤە هیرشە گوندێ‌ متیفێ‌ كرن، و نیڤەكا گوندێ‌ سۆتن و ئاگر تێ‌ بەردان. بەلێ‌ هیزێن پێشمەرگەیی گەهشتن هنداڤی گوندی و شەڕەك مەزن د ناڤبەرا پێشمەرگەیی و ئەسكەرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ دا پەیدا بوو، و ئەسكەر ب سەر شوڕی ڤە پاشدا زڤری و ب زەند و باسكێن پێشمەرگەیی نەهێلان گوندێ‌ متیفا هەمی بێت سۆتن.
هەر وەسا ل سالا 1973ی من گەلەك حەزا پێشمەرگایەتیێ‌ هەبی، بەلێ‌ ل ڤێرێ‌ شەهیدێ‌ سەركردە عیسا سوار قەبیل نەكر و گوتە من تو هێشتا زاڕوكێ‌ و بۆ دەیك بابێن خۆە كارێ‌ مالێ‌ بكە، بەلێ‌ هەر من گوت: دڤێت هەر ئەز ببم پێشمەرگە و چەكی خەباتێ‌ ب دمە ملێ‌ خۆە و خزمەتا مللەتێ‌ خۆە بكەم، ل دەمەكێ‌ شەهید عیسا سوار گوتە شەهید عەمەرێ‌ لەعلێ‌ بلا سامی ببت پێشمەرگە و تڤەنگەكێ‌ ب دەنێ‌، من بەرێ‌ خۆە دایێ‌ پێشمەرگەیەك هات تڤەنگەكا بڕنۆ یا وەست ل ملێ‌ ئەوی پێشمەرگەیی ڤەبی، من شەهید عیسا سوار ئەڤ تڤەنگا ل ملێ‌ ئەڤی پێشمەرگەیی گەلەك یا دەلال و جوانە بلا ئەڤێ‌ تڤەنگێ‌ ب دەتە من، شەهید عەمەرێ‌ لەعلێ‌ گوتە من سامی: ئەو كەسە ژی وەكی مە هەمیان پێشمەرگەیە و تڤەنگ یا ئەوی یە ما دێ‌ چەوا چەكا خۆە خۆە دتە ملێ‌ نە، ئینا شەهید عیسا سوار ئەو پێشمەرگە ناس دكر وگازی ئەوی پێشمەرگەیی كر و گوتێ‌: كا ئەوێ‌ تڤەنگێ‌ بینە بە ئەڤی گەنجی و تو ئەڤێ‌ تڤەنگا دیتر بۆ خۆە ڕاكە و بدە ملێ‌ خۆە. من ئەو تڤەنگ ڕاكر و دا ملێ‌ خۆە و ئەركێ‌ من ما دگەل شەهید عەمەرێ‌ لەعلێ‌ و ئەركێ‌ پێشمەرگایەتیا مە كەتە دەڤەرا گوندێ‌ دەشتماسەكێ‌ بوو. دەمێ‌ نسكویا خیانەتكاریا جەزایر ل ڕوژا 6/3/1975ی هاتی موركرن خەلكێ‌ گوندێ‌ متیفا وەكی هەمی گوندێن دەڤەرێ‌ قەستا سەر مولك و مالێن خوە كرن، و ئەڤێن پێشمەرگەژی چەكێن خۆە ڕادەستی حكومەتا ئیراقێ‌ كرن و دەست ب كەد و ژین و ژیارا گوندەواری كرن، و زاڕوك ز خێزانێن خۆە ب خودانكرن. بەلێ‌ شەهید عەمەرێ‌ لەعلێ‌ هەم خزم و هەم زاڤایێ‌ مەبی و دگەل شەهید ئەنوەر مەلا حەیدەر هەردوویان چەكێن خۆە یێن پێشمەرگایەتیێ‌ نەدەینان و خوە دانە چیایی و خوە ل دەور و بەرێن گوندێ‌ دەحلكێ‌ و نهالا كەندەلیسێ‌ خۆە هەشاردان، هەلبەت هەر ل ئەوی دەمی شەهید ئەنوەر مەلا حەیدر كادرەكی چەلەنگێ‌ پارتی دیموكراتی كوردستان بی و هەر ئێكسەر دەست ب نویژەنكرن و رێكخستنا پارتی ل دەڤەرێ‌ هاتكرن. پشتی من چەكێ‌ خۆە یا پێشمەرگایەتیێ‌ ڕادەستی حكومەتا ئیراقێ‌ كری ئەم مانە ل گوندی و مە دەست ب كەد و كەسپا كوندەواریێ‌ دكر. هەلبەت ل ئەوی دەمی مالا شەهید عەمەرێ‌ لەعلێ‌ ل گوندێ‌ دەحلكێ‌ بوو و هاتن و چوون و تێكەلیا مە دگەل ئێك هەبوو. پشتی بۆرینا شەش هەیڤان ژ نسكویا شۆرشا ئیلۆنا مەزن رێخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان وەرار و ڤەژەنەكا باش لێ‌ پەیدایی و هەر وەسا هێلین ڕێكخستنێ‌ ل دەڤەرێ‌ هەتا بۆ ناڤ باژێڕێ‌ زاخۆ و باژێرێ‌ دهوكێ‌ بەلاڤەبین.

ل ناڤەراستا هەیڤا حەفت سالا 1975ی خودێ‌ ژێ‌ رازی عەمەرێ‌ لەعلێ‌ گوتە من سامی: ئەڤە مە یا دەست ب نویژەنكرن و ڕێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان یا كری و وەرە دا ناڤێ‌ تەژی دگەل ئەڤێ‌ ڕیكخستنا تهێنی یا پارتی یموكراتی كوردستان بنڤیسم و تو ژی دگەل مە كارێ‌ ڕێكخستنێ‌ ل دەڤەرێ‌ ب نهێنی ئەنجام بدە. ل ئەوی دەمی من پوستە و بەلاڤوك و پێزانین ژ دەف شەهید عەمەر لەعلێ‌ بۆ دەف مالا خودێ‌ ژێ‌ ڕازی مەلا حسێن بێزهی دئینان و دبرن. ل سەرێ‌ هەیڤا دەهـ بی ل سپێدەهیەكێ‌ من هندەك پوستە بۆ مالا خودێ‌ ژێ‌ ڕازی مەحسێن ئینان و ل ئەوی دەمی مالا خودێ‌ ژێ‌ رازی مەلا حسێن ل باژێرێ‌ زاخۆ ل تاخێ‌ شۆڕەش بی، دگەل دونیا زەلال بینێ‌ ئەز ژ گوندێ‌ متیفا بۆ باژێڕێ‌ زاخۆ هاتم و دگەل ڕۆژهەتانێ‌ ئەز گەهشتم تەنشتا باژێڕێ‌ زاخۆ ل دەف خانیێن حكومی ل تەنشتا تاخێ‌ شوڕەش هەبوون و مالێن ئەفسەر ڕەفیقێن حكومەتا ئیراقێ‌ تێڤە بین. من بەرێ‌ خۆە دایێ‌ زەلامەكێ‌ ژ ئەوان مالان یێ‌ ل سەر جادێ‌ دهێت و یێ‌ سەرخوشە و وەكی گێژان ب ڕیكێ‌ ڤە دهێت. ل دەمەكێ‌ كەفتە سەر ئەردێ‌ و دەمانجا ئەوی ژ بەر كەفت و بێ‌ هشبی و ل سەر ئاخێ‌ درێژی ئەردێ‌ بی، هەما ب لەز ئەز چووم و من خۆە گەهاند دەف ئەوی كەسی و من دەمانجا وی ڕاكر و ب لەز و بەز من قەستا مالا خودێ‌ ژێ‌ رازی مەحسێن ل تلخێ‌ شۆرەش كر، دەمێ‌ ئەز گەهشتیم بەر دەرگەهێ‌ مالا حەلا حسێن من زەنگا دەرگەهێ‌ لێدا و دەمێ‌ وخودێ‌ رازی مەلا حسێن دەرگەهێ‌ حەوشێ‌ ل من ڤەكری و ئەز دیتیم و هەر ئێكسەر گوتەمن سامی ب خودێ‌ هەبت نەبت تە شولەك یا كری هەما دچاڤێت تەدا یێ‌ دیاردبت. منژی گوتێ‌: سەیدا من دەمانجا زەلامەكی عەرەب ئەوێن ل ئەوان ئاڤاهیێن حكومی ڤە. ئەو زەلام سەرخوەشی بی و دەمانجە ژێ‌ كەفت و من ژی ئەڤ دەمانجا وی راكر و دگەل خۆە یا ئینایی. خودێ‌ ژێ‌ ڕازی مەلا حسێن گوتە من: نوكە ب لەز هەڕە خۆە قورتال بكە هێشتا حكومەت تو دەستەسەرنەكری. من هندەك ئاڤ ل مالا مەلا حسێن بێزهە ڤەخوار و هەر ئێكسەر من قەستا گوندێ‌ متیفا كر و پاشی ئەز بۆ گوندێ‌ دەحلكێ‌ چوم و ل هەشارا نهالا گوندەلیسێ‌ جهێ‌ هەشارا پێشمەرگەیی كر. دەمێ‌ من بابەت بۆ شەهید عەمەر لەعلێ‌ كر و كو من ئەو دەمانجە یا دگەل خۆە ئینایی. شەعید عەمەری گوتە من دێ‌ ڤێجا بەرپێكێن خۆە ب شدینە و جانتێ‌ خۆە بدە ملێ‌ خۆە دێ‌ دگەل مە تو دێ‌ بی پێشمەرگە و بۆ جەولێ‌ دێ‌ چینە دەڤەرێ‌. هەر ل ئەوی دەمی من ئەو دەمانجا من ژ ئەوی كەسێ‌ ئەمنێ‌ وەرگرتی من فروت و بۆ خۆە دا ب چەكەكێ‌ ژ جورێ‌ كلاشینكوف و من دا ملێ‌ خۆە و بۆ دەڤەرێ‌ هاتین. ئەوبی ل ئەوی دەمی خودێ‌ ژێ‌ ڕازی ەمەرێ‌ لەعلێ‌ وەك ئامر مەفرەزە و ئەو پێشمەرگەیێن ل ئەوی دەمێ‌ ئەم گەل ئێك مە هاتن و چوونا ڕۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ دكر ئەوژی حەسەن تەها، عەبددوللا بەفری، عەبدوللا چاویش، سالح خورشید، زێدان نەسرەدین. دەمێ‌ ئەم بۆ ڕۆژئاڤایێ‌ چووبان مە دوو رێك هەین ئەوژی ئێك ب ڕیكا دەڤەرا شەرنەخێ‌ و گوندێ‌ بلكا و گلندورێ‌ و پشتا باژێرێ‌ سلوپیا ل جزیرا بوتا دەربازی ڕۆژئلڤایێ‌ كوردستانێ‌ دبین و بۆ یاژێرشێ‌ دێركێ‌ و هەتا ئەم دگەهشتن بارەگایێ‌ پارتی دیموكراتی كوردستان ب باژێرێ‌ قامیشلو دچوین.
ل دوماهیا سالا 1979ی ئەم دگەل شەهید عەمەر لەعلێ‌ و فەرماندە محەمەد خالد بوسەلی و كادرێ‌ پارتی ئەحمەد ڕەمو بێتاسی، عەبدوللا شاهین ناسیار عەڤدلێ‌ بەفرویێ‌. بۆ دەڤەرا لێفێ‌ چووین و گەهشتن چیایێ‌ سپی ل نێزیكی گوندێ‌ بێتاسێ‌ مە ل گەلیێ‌ قەپانێ‌ خۆە هەشاردا و ل ئەوی دەمی نان خوارنا مە نەما و ئەم دا ب ڕێكا گوندێ‌ پێشابیرێ‌ و قەڕەولا بۆ ڕۆژئاڤایێ‌ كوردستانی دێ‌ چین. هەڤالان گوت ئەم دێ‌ چەوا هندەك خوارنێ‌ پەیداكەین. ل ئەوی دەمێ‌ خودێ‌ ژێ‌ ڕازی ئەحمەد ڕەمو گوتەمن: سامو تو پەیایێ‌ پێ سفكی تو دێ‌ شێ‌ بچی ناڤ گوندێ‌ بێتاسێ‌ و هندەك خوارنی بۆمە بینی و هەرە مالا سالحێ‌ مەحمویدێ‌ ئەو دێ‌ شێت خولرنێ‌ بو مە بینت. ئەز ژی ڕابووم من چەكێ‌ خوە ل دەف هەڤالان هێلا و ئەز بۆ ناڤ گوندێ‌ بێاسێ‌ هاتم و من ب ڕێكێ‌ ڤە بەرملەكی دارێن هشت ڤێكدان و كرە ملك و دەینان سەرملێ‌ خۆە و بۆ مالا سالحێ‌ مەحمودێ‌ ئێنان. هەر چەندە ل هەشارێ‌ من سالحێ‌ مەحمودێ‌ دیتبی، بەلێ‌ من مالا وی نەدزانی ل كیش راستا گوندێ‌ بێتاسێ‌ یە. ل بنێ‌ كولانا گوندی من زاروكەك دیت و من پرسیارا مالا سالحێ‌ مەحموی ژێ‌ كر. ئەزی زاروكی گوت خال: ئەڤ خانیە مالا سالحێ‌ محمودی یە. دەمێ‌ ئەز چویم دەڤ خانیێ‌ مالا سالحێ‌ محمودی و من دەرگەهێ‌ حەوشێ‌ قوتا و زاڕۆكێن وان دەرگەهـ ل من ڤەكرن و ئەز چووم من سلاڤی ئەوان كر و سالحی خێرهاتن ب من كر و گەلەك كەیفا ب من ئینا و ب سوحبەتكی ڤە گوت: ئەڤە تە دار یێن بۆ مالا مە ئیناین؟ من ژی گوتێ‌: بەلێ‌ ئەڤە من دار یێن بۆ مالا هەوە ئیناین و هەڤالێن مە یێن ل سەرێ‌ گەلیێ‌ گوندێ‌ بێتاسی ل هەشارێ‌ دا ماین و مە خوارن نەمایە و ئەز یێ‌ هاتی مدا بێژمەتە كو تو خوارنێ‌ بۆ ئەوان ببی. سالحێ‌ محمودی گەلەك كەیفا ب ب من ئینا و گوت: بلا سەرچاڤا دێ‌ نوكە خوارنا تێشت و فراڤینا بۆهەوە بەمە گەلی و ئەز ناهێلم پێشمەرگە ل گەلی برسی بمینت. ل ئەوی دەمی من سالح هێلا ئەز بۆ پشتا گوندێ‌ بێتاسێ‌ هاتم و ب لەز و بەز من خۆە گەهاندە دەف هەڤالان. دەمێ‌ ئەز زڤریم ل ئەوی دەمی خودێ‌ ژێ‌ ڕازی ئەحمەد رەمو گوتە من: ب ڕاستی سامی هندی وە یێن وەكی تە ل ناڤ شورەشێ‌ هەبن ئەم چ جاران برسی و ماندی نابن. پشتی سالحێ‌ مەحمویدی نان خوارن بۆمە ئینایی ئەم ل هەشارا گەلیێ‌ قەپانێ‌ ماین هەتا دونیا ل مە شەڤا تاری و بۆ دەڤەرا گوندێ‌ قەڕولا چووین. ل رستا گوندێ‌ حەسەن ئاڤا ئەم ل جادا گشتی دەربازین و بۆ بەر بنێ‌ چیایێ‌ بێخێری و بۆ گوندێ‌ دێرەبینێ‌ ل تەنشتا گوندێ‌ قەرەولال ڕەیبارێ‌ ئاڤا مەزن دەرباوبین و گەهشتن بۆ سێمالكا و پاشی بۆ باژێڕێ‌ قامیشلو گەهشتن بارەگایێ‌ پارتی ، ل وێرێ‌ مە بێهنا خۆە ڤەدا. پشتی بورینا هەشت ڕۆژان ژ بێهنڤەدانێ‌ مە هندەك چەكێن ژ جورێ‌ سمینوف و فیشەك مە دانە پشتا خۆە بۆ ناڤ شۆڕەشێ‌ ڤە هاتین. ل دەمێ‌ زڤڕینێ‌ ئەم ل دەراڤێ‌ بنێ‌ باژێرێ‌ جزیرێ‌ ل سنوری دەرباز بین و بۆ قەسركا گەلی و گوندێ‌ بلكا و سەناتی بۆ بارەكایێ‌ كوماتەیی هاتین.

ل ئەوی دەمی خودێ‌ ژێ‌ ڕازی مام ئەبو عنتەر ل بارەگایێ‌ كوماتەیی بین و ئەوی پێشەوازیەكا گەرم ل مەكرن كو د ئەوی ماوێ‌ كورت دا مە شیا ئەوی چەك و تەقەمەنیان ژ ڕۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ بۆ ناڤ شۆرەشێ‌ ب گەهینن.
هەر وەسا ل سالا 1976ی مەفرەزا مە یا شەهید عەمەرێ‌ لەعلێ‌ و دگەل خودێ‌ ژێ‌ ڕازی محەمەد خالد بوسەلی و و هەژمارەكا دیتر پێشمەرگەیی بۆ دەڤەرا گوندێ‌ بلكا و سلبێ‌ چوین كز ل ئەوی دەمی مەفرەزەیكا ئێكەتی بۆ ئەوێ‌ دەڤەرێ‌ هاتبی و خوە ئامادەكرن كو نیازا وان ئەوبی ڕێكخستیێن خۆە چەكدار بكەن و شەرێ‌ پارتی بكەن. بەلێ‌ ئەو پیلان ئاشكرا بوو، ئەو كادربن ل ئەوی دەمی دگەل ئەوێ‌ مەفرەزێ‌ هەر ئێك ژ مەلا تەها، مەلا غەنی و بوزێ‌ و عسمەت هاتن خۆە تەسلیمی حكومەتا ئیراقێ‌ كرن، و مەژی هەژمارا پێنجی چەكێن ژ جورێ‌ كلاشینكوف تەكلنگ مە گرتن و بۆ بارەگایێ‌ كوماتەیی ڤەگوهاستن. پشتی كونگرێ‌ نەهی یێ‌ پارتی دیموكراتی كوردستان بڕیارا لقێ و لیژنەیان هاتەدان هەر دیسان خودێ‌ ژێ‌ ڕازی عەمەرێ‌ لەعلێ‌ وەك مەفرەزیەكا تایبەت هاتەدستنشانكرن بۆ هاتن چونا ڕۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ بكەن، و چەك تەقەمەنیا بۆ شۆرەشێ‌ ب دگەهننە دەڤەرێ‌.
پێشمەرگەیێ‌ دێرین سامی حاجی دبێژت: ل زڤستانا سالا 1981 ئەم ژ بارەگایێ‌ كوماتەبی بۆ دەڤەرێ‌ هاتین، ل دەڤەرا سەركێ‌ ڕەشینێ‌ ئەم دناڤ بەفرێ‌ دا ماینە ئاسێ‌ هەر ل سحارێ‌ هەتا پشتی نیڤرو ئەز دناڤ بەرفرێ‌ دا مام و دەمێ‌ هەڤالا ئەز ژناڤ ئەوێ‌ بەفرێ‌ ئینام دەرێ‌ لاشێ‌ من مر و بێ‌ روح بی و هەتا ئەز گەاندیم ناڤ ئەوێ‌ زوما مالێن ل گەلیێ‌ شڤەرمەنیا و ئەز بێ‌ ئەزمان بووم. ئەوێ‌ مالێ‌ ئاڤ گەرمكر و پێن من كرنە دناڤ ئەوێ‌ ئاڤاگەرم دا، پشتی بورینا دوو دەمژمێرا ژنوی پچەكێ‌ لاشێ‌ من گەرم بی و من چاڤێن خۆە ڤەكرن، و هندەك خوارن دانە من هەتا من شیا ئەز خۆە ل پێن خۆە بگرم و پاشی ئەم بۆ دەڤەرێ‌ هاتین. هەر وەسا جارەكادیتر ل زڤستانا سالا 1981ی مەفرەزا مە یا شەهید عەمەرێ‌ لەعلێ‌ ژ گوندێ‌ دەحاكێ‌ یا دەڤەرا بەربنارێ‌ چیایێ‌ كێڕەیی بۆ دەڤەرا گوندێ‌ سەركو هاتین. مە شیڤ ل گوندی خوار و ل سپێدێ‌ ئەم بۆ هەشارێ‌ چوین. ل دەمژمێر حەفتی سحارێ‌ چوار فروكەیێن ژ جورێ‌ هەلیكوپەر ژ فرقا عەسكەری یا زاخۆ بۆجهێ‌ مە هاتن و ئەسكەرێن مغاویر ل دەور و بەرێن مە دانان. ل ئەوی دەمی چەندین پوستە و بەلاڤوك د جانتێ‌ من دا بین و پشتی شەڕی تەقەكرنێ‌ دوو هەڤالێن مە ب ناڤێ‌ محەمەد خەلیل سندی و محەمەد ئەحمەد خەلكێ‌ ڕۆژئاڤایێ‌ كوۆدستانێ‌ بین هات شەهیدكرن، و هەر وەسا من زانی ئەز قورال نابم. ئەز ڕابیم من ئەو جانێ‌ خۆە و دگەل ئەوان پوستەیان ل بن بەرەكێ‌ ڤە ڤەشارتن. من خۆە دا بەر بەرەكێ‌ و دا تەقێ‌ ل عەسكەری كەم، بەلێ‌ هێشتا من تەقە نەكری فڕوكەیا هەلیكوپتەر ڕاست بۆ لایێ‌ من هات و رەمی ل من كر هەر دجهدا ئەز برنداریم و پیەك من گەلەك برینداری و ئەز ژوردا بۆ ئەوی شوركێ‌ هاتم و كلاشینكوفا من ژ دەست من فری و ئەسكەر ب مغاویر هاتن هنداڤی سەرێ‌ من و ئەز ب دیلی گرتم. دوو ئەكەرێن مغاویر هاتن ئەز ڕاخوشاندم بۆ سەرێ‌ ملێ‌ برم و ل هەر ئێكسەر ل فڕوكا هەلیكوپتەر سیاركرن و چاڤێن من گرێدان و ئەوان ئەسكەران گەلەك قەسێن نەخوش گوتنە من و هەر ل وێرێ‌ ئەز قوتام. دەمێ‌ گەهاندیم بۆ فرقا زاخۆ و ژبرینێن لاشێ‌ من نەهات دەرمانكرن و هەر ئێكسەر بۆ زیندانا باژێڕێ‌ كەركوكێ‌ ڤەگوهاستم. دەمێ‌ ئەز ل زیندانی خەلكەك دیتر ژی د ئەوێ‌ زیندانێ‌ دابی. دزیندانێ‌ دا حەفتیێ‌ جارەكێ‌ برنا لاشێ‌ من دەرمان دكرن.
سامی ئەڤ چەندە ژی گوت: ل شەڤەكێ‌ ئەز بۆ ژورا زیندانێ‌ برم و من بەرێ‌ خۆە دایێ‌ ئیكە پلە ئەفسەر ل پشت مێزێ‌ یێ‌ ڕوینشتی بی. چەوا ئەڤی ئەفسەر ئەز د ئەڤێ‌ رەوشێ‌ دا دیتیم و ئەوی ئەفسەری گوتە نوبەدارا هوین دەركەفن و مە ب تنێ‌ ب هێلن. ئەڤی ئەفسەری ب زمانی كوردی دگەل من ئافت و گوت بۆمن راستی بێژە: تو بوچی هاتی گرتن و تە چ كار دكر. من ژی گوتێ‌ سەیدا: ب راستی دە دڤێن ئەز پێشمەرگە و ئەم داب ۆ سوریا چن و مە چەك و تەقەمەنی بۆ ناڤ شۆرەشێ‌ دانان. چەوا من ئەف سوحبەتە بۆ ئەوی ئەفسەری كرین. من دیت روندك ژ هەردوو چاڤێن وی هاتن خوار و سەرێ‌ خۆە هەژاند و گوت: ژ ڤێرێ‌ و پێڤە تو دێ‌ مرتاح ل ژورا زیندانێ‌ بی و كەسەك دگەل تە نائاخڤت و نەخوشیێ‌ ژی بوتە پەیداناكەت. ئەوبی پشتی بورینا دوو سال و چوار هەیڤان ئەز ل زیندانێ‌ دا ماین، ئەوبی حكومەتا ئیارقێ‌ لێبورینەكا گشتی بۆ زیندانیا دەرخست و ئەم هاتم ئازادكرن. ل سپێدێ‌ ئەم ل ترومبێلا سیاركرن و بۆ دایرا ئەمنا باژێرێ‌ دهوكێ‌ ئینان و پاشی بۆ فرقا زاخۆ گەهاندم. ل فرقی زاخۆ ئەز ئازادكرن، و هەر ئێكسەر من قەستا ناڤ شۆرەشێ‌ كر و ل ئەوی دەمی مالا من ل گوندێ‌ تەمەر ئاڤابوو. پشتی بورینا چەند ڕۆژەكان من بێهنا خۆە ڤەدا و خەلكێ‌ دەڤەرێ‌ هەڤالێن لیژنا ناوچا زاخۆ هاتن سەرەدانا من كرن. ل ئەوی دەمی برینا پێ‌ من هێشتا بار ساخ نەببی و ڕۆژەكێ‌ ئەز دگەل دوو پێشمەرگەیێن هەڤالێن خۆە بۆ جهێ‌ ڕیدانێ‌ كو ئەو جهێ‌ ئەز لێ‌ هاتیم گرتن هاتین و دەمێ‌ ئەم گەهشتن جهێ‌ ڕویدانێ‌ من ئەو ئەو جهێ‌ جانتێ‌ ۆە و پوستە لێ‌ ڤەشارتین هێشتا ل جهێ‌ خۆە مابوون، و من ئەو جانتێ‌ خۆە راكر و دگەل خۆە ئینا و بۆ مالێ‌ هاتین. پاشی ب هەر حالێ‌ هەیی دگەل مەفرەزل عەمەرێ‌ لەعلێ‌ ئەم بۆ ڕۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ چووین و چارەسەریا برینا لاشێ‌ خۆە ل باژێرێ‌ قامیشلو هاتە كرن. هەر وەسا مە بەردەوامی دا كارێ‌ خوە یێ‌ هاتن و چوونێ‌ بۆ ڕۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ دكر و هەر وەسا ئەو جهێ‌ مە هاتن و چوون لێ‌ دكر ئەوژی مە دوو رێك هەبین ئەوژی رێكا دەڤەرا چیایێ‌ بێخێری و گوندێ‌ قەڕولا دەربازی سنوری دبین. هەر وەسا رێكا دیتر ئەوبۆ تەنگا خەرزێ‌ و چیایێ‌ جودی گەلیێ‌ قەسركێ‌ یان رێكا گوندێ‌ سلبی و دەشتا سلوپیا جزیرێ‌ و ل ئاڤا ڕویبارێ‌ ئاڤا هیزلی و ڕویبارێ‌ ئاڤا مەزن دەربازی سنوری دبین. ئەوبی ل دەمێ‌ ئەنفالا ڕەش یا سالا 1988ی ئەم ئاوارەیی توركیا ل كەمپا ئامەدێ‌ بین. مە رۆژانێن پر بیرهاتن و نەخوەشی ل كەمپا ئامەدێ‌ بوراندن. هەتا سەرهلدانا بهارا سالا 1991ی ئەم بۆ كوردستانێ‌ هاتین و من بەر دەوامی دا خزمەتا پێشمەرگایەتیێ‌ هەتا سالا 2010ی و دویف بڕایارا لیژنا پزیشكی ئەز وەك پەكەوتوویێ‌ سەنگەر ب ڕێژا 50% ژ سەدێ‌ و یێ‌ پلە و پوست هاتم خانەنشینكرن. بەلێ‌ مخابن و بۆ ئەڤێ‌ بێ‌ دادیێ‌ وەك زیندانێ‌ سیایی نەهاتم وەرگرتن و هەر وەسا پارچا ئەردە من نەوەرگرتیە و ئەڤ خزمەت و خەبات و قوربانی دان دەردەسەری هەمی ئەز ژ هەمی پشتی یێ‌ بار و مفادارم، ئەڤەژی بۆ ئەوێ‌ چەندێ‌ گەهیتن كەس پرسیارا حالێ‌ فەقیری ناكەت و هەمی دەمان ئەوێ‌ بێ‌ دەستهەلات و بێ‌ واستە و مرۆڤانێ‌ ل بەر پیان دچن و كەسێ‌ هایی ژ ئەوان نینە. ل دوماهیێ‌ پێشمەرگەیێ‌ دێرین و پەكەوتویێ‌ سەنگەر و زیندانێ‌ سیاسی و گوت: ئەز سۆپاسیا ڕۆژنامەیا ئەڤرو دكەم كو خۆە ل ئەوان جورە بابەتان دكەنە خودان و پرسیارا رەوشا شاخلەمیا مرۆڤی دكەن. هەر وەسا زور سوپاس بۆ ئەڤێ‌ دیدارا دگەل من هاتی سازكرن هەتا وەكوخواندەڤان ب زان شۆرەشا ئیلونێ‌ و گولانێ‌ و ب چی شێوە خو خەبات و سایا ئەڤێ‌ ماندیبونێ‌ مەحكومەت و پەرلەمان هەیە و هەر بەرز و بلند بیت ئالا كوردستانێ‌.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com