NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

5858 POSTS 0 COMMENTS

11

دهۆك، لەزگین جوقی

رێڤەبەرێ گشتیێ چاندنێ ل پارێزگەها دهۆكێ راگەهاند، ژ ئەنجامێ هاتنا بارانان، جوتیاران ل هەمی دەڤەرێن سەر ب دهۆكێ ڤە دەست ب چاندنا بەرهەمێ دەخلۆدانێ كریە، هەتا نوكە ل دهۆكێ 99 ملیمێن بارانێ بارینە و ئەڤ رێژا بارانێ بۆ چاندنێ یا باشە.

ئەحمەد جەمیل، رێڤەبەرێ گشتیێ چاندنێ ل پارێزگەها دهۆكێ بۆ ئەڤرۆ گۆت: دبیت ئەڤ سالە هەتا 900 هزار دونەمێن ئەردی بهێنە چاندن، ئەم دبینین هەمی بەرهەمێ دەخلۆدانی دێ هێنە چاندن، هەر نوكە دەست ب كارێ چاندنا گەنمی هاتیە كرن، ل هەمی دەڤەران ئەم وەسا دبینن ئەڤ ساڵە پتریا جوتیار چاندنێ بكەن، چونكو بارانێن ئەڤساڵە دەمەكێ گونجای دا هاتیە و رێژا بارانێ ژی بۆ چاندنا دەخلودانێ باشبوویە.
ئەحمەد جەمیل زێدەتر گۆت: پێشبینی دكەین ئەڤسالە هەموو رووبەرێ ئەردێ هاتیە پیشبینێ كرن بۆ چاندنێ بهێنە چاندن ژلایێ جۆتیاران ڤە، چونكە باران باش هاتیە د دەمێ گونجایێ دا ئەڤسالە رێژەكا باشە بارانێ هات، ئەڤە بوویە هاندەر جۆتیار دەست ب كارێ چاندنا گەنمی بكەن.

21

د. عبدالرحمن عبدالله محسن، تایبەتمەندێ زاروکا و نەخۆشیێن خوینێ یێن زارۆکان دیارکر کو د ڤان روژان دا گەلەک زارۆک تووشی پەرسیڤێ بووینە و ئەڤێ پێلێ گەلەک زارۆک ڤەگرتینە و گۆت: پتر دەهان ڤایروس پەرسیڤێ ل نک زاروکا پەیدادکەن وەک رینو و ئەنفلوەنزا.
ل دۆر نیشانێن وانژی پێکهاتینە ژ “ تا ل ئەنفلوەنزایێ دژوارترە و کوخک و بێهنژین، ئاڤ ژ دفنێ د ئێتە دەر و دفن گرتن پەیدادبیت، سەرئێشان و هندەک جارا دلرابوون و کەسێ تووش دبیت پێدڤیە زێدە ئاڤێ ڤەخۆت دگەل خوارنا شلەمەنیا و خارنێن روهن وەک شوربە و عصیر و کێمکرنا گەرماتیا لەشی ب رێیا پاراسیتولێ و کەمادێن تەزی د ب کارئینانا دروبا نورمال سێلان بو ڤەکرنا دفنێ.
د.عبدالرحمن عبدالله د بەرسڤا پرسیارەکێ دا، دێ کەنگی سەرەدانا خەستێ و نۆشداری کەی؟ گۆت:هەکە خارنێ نەخۆت و دلرابوونا زێدە هەبیت، گازندە ژ سەرئێشان و گوهـئێشانا دژوار.، بێهنتەنگی، کوخکا بەردەوام یان کوخکا ب بەلغەمێ خوین د ناڤ دا.
و هەکە پلا گەرماتیێ ژ ٣٨ و نیڤێ دەرباز بوو، یان پشتی دو روژا چ باشی نەکەت حالەتێ وی دگەل ئێشانا دژوار یا ماسولکان و ئازار ژ دیتنا روناهیێ، دەرکەفتنا هندەک پرسک یان هەر خلتەک ل پیستێ زاروکی.

6

رێژا دلرابوونێ ل دەف زاروكان ب شێوەیەکێ بەرچاڤ زێدەدبیت ژ ئەگەرێ توشبوونا وان ب ڤايروسێن زڤستانێ.
كۆمەک ژ ڤايروسێن جورا و جور وەک “مينا روتا، نورو ، ئەدينو ، و انتيرو ڤايروسان” نوکە د بەربەلاڤن كو (مەعيدێ) و رويڤيكان تووشدكەن و دبیتە ئەگەرێ دلرابوونێ تايبەت و زكچوونێ و ئێشانا زكى و كێمبوونا ئاڤێ ژ لەشی و پێدڤی ب نەخۆشخانێ دبن.
هەروەسا تا ( Fever) يا ڤان ڤايروسان لڤینا مەعیدێ کێم دکەت و دبیتە ئەگەرێ دلرابوونێ.
بەردوام ڤايروسێن هەناسێ ئاڤێ ل دفنێ زێده دكەن ( Nasal secretions) و پتریا زاروکان نەشێن خۆ ژێ خلاس كەن و ڤێ ئاڤێ دادعويرن و دبیت ئەگەرێ دلرابوونێ،
بۆ زانين گەلەك دەرمان دهێنە وه رگرتن بو چارەسەريا ڤان زاروكان وەک دەرمانێن دژى بەكتريا (Antibiotics) پروفين (Ibuoprofen) بو كێمکرنا تايێ و هندەك دەرمانێن دژى كۆخكى ( Cough drugs) هەکە ب ريژەکا مەزن بهێنە وەركرتن دلرابوونێ پەیدادکەن.
پتریا حالەتێن دلرابوونێ د سڤكن بەلێ هەکە بەردەوام بوو ل ٢٤ سعەتان و خوارنا زارۆکی تێكچوو ونيشانێن هشکبوونێ ل لەشێ وی وى ديارکرن، پێدڤیە بهێتە رەوانەکرن بۆ نەخۆشخانێ.

8

ئەڤ رەفتارە مرۆڤی زوی پیردکەن
* خوارنا گەلەک شرینی و خوارنێن سەرپێ.
* وەرنەگرتنا دەمێ پێدڤی بۆ بێهنڤەدانێ.
* نەڤەخوارنا رێژا پێدڤی یا ئاڤێ.
* جگارەکێشان.
* ڤەخوارنا گەلەک کافائینی و ڤەخوارنێن کحولی.
* نەبوونا رێژا پێدڤی یا وان خوارنێن دژە ئۆکسێنەران د سیستەمێ خوارنێ دا.
* پشتگوهـ هاڤێتنا ساخلەمیا خوە یا دەروونی.
* هەبوونا فشارەکا دەروونی یا بەردەوام.

23

بێگۆمان جۆرێن چاێێ گەلەکن ئێک ژوان جۆران چایا کەسکە ، چایا کەسک کۆمەکا مفایێن باش و گرنگ هەنە بۆ ساخلەمیا مرۆڤی ب تایبەتی ئەو کەسێن کو هندەک کێشەیێن ساخلەمیێ هەبن:
* چەند ماددەیەکێن دژە ئۆکسان تێدانە ڕێگریێ دکتت ل توشبوونێ ب هەوکرنا گەوری و ئەزمانی
* چەوریێن کۆمڤەبوویێن لەشی دسۆژیت و هاریکاریا کێمکرنا کێشێ دکەت.
* حەزا خوارنێ کێم دکەت و دبیتە ئەگەرێ ڕێکخستنا سیستەمێ شەکرێ د لەشیدا
* ژ پەنجەسێرا ڕووڤیکان تە د ژاریزیت.
* پێستی شهدار دکەت و چرچوونا دەڤ و چاڤان ناهێڵیت
* خانێن دلی ب هێزدکەت و ل جەلتەیا دڵی د پارێزیت.

5

چاڤەرێ‌ دهێتە كرن ئەڤرۆ ل دانێ‌ نیڤرۆ تیما ڤۆلی بۆلی بۆلا یانەیا سەنحاریب دێ‌ یارییا خوە یا سێیێ‌ ژ چارچووڤەیێ‌ هەڤڕكیێن قارەمانییا رۆژئاڤا ئاسیا ل سەر ئاستێ‌ كچان ب هیڤیینە سەركەڤتنێ‌ بینن و وەكو قارەمانا كۆما خوە دەربازبنە قووناغا دویێ‌، ئەوا هەڤڕكیێن وێ‌ ل هۆلا سەلوا وەلاتێ‌ كۆێتێ‌ بەردەوامن و ب پشكدارییا 12 یانەیان ل سەر ئاستێ‌ پێشكەڤتیان دهێتە كرن.
\
كچێن سەنحاریب بۆ سەركەڤتنێ‌ بەرهەڤن
تیما یانەیا سەنحاریب نوونەرا پارێزگەها دهۆكێ‌، كوردستانێ‌ و ئیراقێ‌ دێ‌ یارییا خوە یا سێیێ‌ ژ چارچووڤەیێ‌ كۆما سێیێ‌ بەرانبەر یانەیا نەسر یا ئۆردنی ل دەمژمێر ئێكێ‌ نیڤرۆ كەت، كچێن سەنحاریب د یارییا ئێكێ‌ دا سەركەڤتنەكا باش ل سەر یانەیا فەیحا یا سعۆدیێ‌ ئینابوو ب(3-1) گێمان، یارییا دویێ‌ بەرانبەر قدوس یا فلەستینی ب سێ‌ گێمان بێ‌ بەرانبەر سەركەڤت و دەربازبوونا خوە بۆ قووناغ دویێ‌ مسۆگەر كر، دیارییا ئەڤرۆ دا بەرانبەر یانەیا نەسر دێ‌ بزاڤێ‌ كەتە سەركەڤتنا سێیێ‌ بینیت، نوونەرا كوردستانی و ئیراقی چاڤ ل سەركەڤتنێ‌ یە وەكو قارەمانا كۆما خوە دەربازبیتە قووناغا دووڤدا
لدۆر یارییا ئەڤرۆ داود ڕەبەن سەرۆكێ‌ یانەیا سەنحاریب و سەرۆك شاندنێ‌ تیمێ‌ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: هەتا نوكە بەرهەڤیێن تیما مە بۆ یارییا ئەڤرۆ گەلەك د باشن و ب مۆرالەكا بلند دێ‌ هێنە دناڤ یاریێ‌ دا، هەڤڕكا مە نەسر یا ئۆردنی وەكو مە سەركەڤتنێن یێن ئیناین لەوما ژی یارییەكا ب سانەهی نابیت، لێ‌ مە باوەرییەكا مەزن ب یاریزان و كادرێ‌ ڕاهێنانێ‌ هەیە كو دێ‌ ل دووڤ پلان و هیڤیێن مە شێن سەركەڤتنا سێیێ‌ ئینن.
هەروەسان ناڤهاتی گۆت: هەردو یانەیان دو یاریێن كرین ئەڤەژە بۆ ڕاهێنەر ویاریزانان ئاست و هێزا ئێكود دیاربووینە، لەوما ژی دێ‌ یارییەكا پری هەڤڕكی بیت، كچێن مە د ڕژدن و گەشبینن دێ‌ بەردەوامیێ‌ دەنە ئەنجامێن باش و پلێتەكا دەربازبوونێ‌ بۆ قووناغا پێش دووماهیێ‌ وەرگرن، راستە بۆ جارا ئێكێ‌ یە د دیرۆكا یانەیا مە دا پشكداربووینە، لێ‌ گەشبینن دێ‌ پشكدارییەكا سەرفەراز و سەركەڤتی بیت و هیڤییا مە دەستكەڤتەكە.
بۆ زانین تیما ڤۆلی بۆلا یانەیا سەنحاریب د كۆما سێیێ‌ دایە پێكهاتینە ژ یانەیێن نەسر یا ئوردنی، قودس یا فلەستینی و فەیحا یاسعودی، كۆما ئێكێ‌ پێكهاتییە ژ قەلەمۆن یا لوبنانی، قەتەر یا قەتەری، عەلا یا سعۆدیێ‌، فەتات یا كۆێتی، كۆما دویێ‌ پێكهاتینە ژ نەسر یا یەمەنی، شارقە یا ئیماراتی، عەرەبی یا قەتەری و سەلوا یا كوێتی.

5

عائیشا عەجیب

دیدارەکا کورت دا سەلام عەلی ڕاھێنەرێ تیما تایکواندۆیا یانەیا زاخۆ بۆ ڕۆژنامەیا ئەڤرۆ بەحسێ بەرھەڤییێن تیما وان یا تایکواندۆیێ بۆ خۆلا ئێراقێ و دەرڤە بۆ سالا ٢٠٢٦ێ کر و گۆت: د نوکەدا ئەم وەکۆ یانە بەردەوام ڕاھێنان ب یاریزانێن خوە دکەین، پشتی ئەزموونێن نیڤا سالێ دێ وەرزێ نوو دەستپێکەت.
ناڤھاتی گۆت ژی: ئەم بەردەوام خولا ل وەرزێن زڤستان و ھاڤینێ ڤەدکەین، لێ ژ بەر دەواما قوتابخانان خۆلێن مە کێم بووینە، ھەروەسا مە یاریزان ھەیە قارەمانییا ئاسیایە، ل گەل ھەلبژارتییێ ئێراقێ، پشکداری قارەمانییا ژ دەرڤە کری، ڤێتنام، ئەندونیسیا، مالیزیا، ئوردون، لوبنان و ھەروەسا ٢٠٢٣ پشکداری قارەمانییا جیھانێ ژی کریە ل گەل ھەلبژارتییێ ئێراقێ ل بۆلگاریا.
ناڤھاتی ئاشکرا ژی کر: فوتبۆلێ زیانەکا مەزن گەھاندییە تایکواندۆیێ، وەکۆ پێدڤی ھێدی پشتەڤانییا یانەیێ و یاریزانان مە ناھێتە کرن، سەڕەرای نە بوونا داھاتەکێ باش ژی کارتێکرن ل یانە و یاریزانان کریە، لەوڕا ژ نەچاری ژ داھاتێ خۆ بۆ یاریزانان پێدڤییێن وان دابین دکەین.
سەلام عەلی ئاشکرا ژی کر: بەری یاریا فوتبۆلێ گرنگییەکا زێدە ب تایکواندۆیێ، کیک بۆسینگێ و ھەر چ یاریا ھەی دھاتە کرن، لێ د ڤان سالێن دووماھییێ دا فوتبۆل زیانەکا زێدە ل یانەیا مە کرییە و ئاستێ یاریزانێن مە بەرزەبوویە، بەردەوام چاڤدێری ل یانەیا مە ھەبوو لێ نوکە نەمایە، ژ بەر ڤی ئەگەر نە چاربوویمە ھندەک یاریزانێن خۆ بۆ هندەک یانەیێن دی فرێکەین.

5

ب دووماهی هاتنا هەڤڕكیێن گەڕا شەشێ‌ ژ خولا نایابا كوردستانێ‌ یا فوتبۆلێ‌ ژ سەرجەمێ‌ شەش یاریێن ڤێ‌ گەڕێ‌ پێنچ یاری ب وەكهەڤی ب دووماهی هاتن، ژ وانا یاریێن نوونەرێن پارێزگەهێ‌ ئاكرێ‌ و زاخۆ ئەوێن ژ دەرڤەیێ یاریگەهێن ب خالەكێ‌ ڤەگەریان.
ئاكرێ‌ رێزا پێنجێ‌ پاراست
تیما یانەیا ئاكرێ‌ ئەوا دگەل یانەیا سیروانی نوو ب دو گۆلان وەكهەڤ بووی د یارییا واندا ئەوا ل یاریگەها زانكۆ ل باژێرێ‌ سلێمانیێ‌ هاتیە كرن جهێ‌ خوە ل ڕێزا پێنجێ‌ پاراست ب كۆمكرنا هەشت خالان ژ سەركەڤتنەك و پێنچ وەكهەڤی بێ‌ هێچ خوسارەتیەك، هەشت گۆل تۆماركرینە و سێ‌ ل سەر هاتینە تۆماركرن.
زاخۆ وەكهەڤییا دویێ‌ ئینا
ژلایێ‌ خوە تیما یانەیا زاخۆ نوورا دویێ‌ یا پارێزگەهێ‌ وەكهەڤییا دویێ‌ د خولێ‌ دا ئینا پشتی دگەل خودانێن ئەردی یانەیا هندرین سەركێشا خولێ‌ ب گۆلەكێ‌ وەكهەڤ بووین، بڤێ‌ ئەنجامی كوڕێن خابووری هەشت خال كۆمكرینە ڕێزا حەفتێ‌ دهێت ژ دو سەركەڤتن، دو وەكهەڤی و دو خوسارەتی هەنە، یاریزانێن وێ‌ حەفت گۆل تۆماركرینە د بەرانبەر دا حەفت گۆل ل سەر هاتینە تۆماركرن.
ژ ئەنجامێن یاریێن دی، شێروانە 1-چنە دەربەندیخان، چوارقۆڕنە چنە-چنە ڕانیە، ڕزگاری 1-1 پیشەسازی، پێشمەرگەیا هەولێر چنە-چنە قەلادزێ‌.
هەلوەستێ‌ گشتی پشتی ب دووماهی هاتنا یاریێن گەڕا شەشێ‌
1- هندرین 12 خال.
2- چوارقۆرنە نەهـ خال.
3- ڕانیە نەهـ خال.
4- سیروانی نوو هەشت خال.
5- ئاكرێ‌ هەشت خال.
6- ڕزگاری هەشت خال.
7- زاخۆ هەشت خال.
8- پێشمەرگەیا هەولێر هەشت خال.
9- شێروانە حەفت خال.
10- قەلادزێ‌ شەش خال.
11- پێشەسازی پێنچ خال.
12- دەربەندیخان دو خال.
یاریێن گەڕا حەفتێ‌
بڕیارە ل پێنچشەمبییا بهێت یاریێن گەڕا حەفتێ‌ ژ خولا پلا نایابا كوردستانێ‌ بڤی شێوەیی بهێتە كرن، زاخۆ- پێشمەرگەیا هەولێر، دەربەندیخان- ڕزگاری، ڕانیە- سیروانی نوو، رۆژا ئەینی، ئاكرێ‌- هندرین، قەلادزێ‌- سێروانە، پیشەسازی- چوارقۆرنە.

4

ل ئەینیا بۆری پشككێشان بۆ هەلبژارتیێن دەربازبوون بەر ب مۆندیالا 2026ێ‌ هاتنە كرن ئەوا بڕیارە ل هاڤینا سالا بهێت هەرسێ‌ وەلاتێن ئەمریكا، كەنەدا و مەكسیك مێڤاندارییا وێ‌ بكە تكو دهێتە هژمارتن ئێكەم مۆندیال ڕێژەیا زێدە یا هەلبژارتییان پشكدارن ئەوا دگەهنە 48 هەلبژارتیێن جیهانێ‌ ل هەموو كێشوەران، ئەوێن هاتینە بەلاڤكرن ل سەر 12 كۆمان بڤی شێوەیی.
كۆما ئێكێ‌: مەكسیك، باشۆرێ‌ ئەفریقیا، كوریا باشۆر، (دانیمارك یان مەقەدونیا باكۆر، یان چیك یان ئیرلەندا -پاشكۆیێ‌ ئۆرۆپا)
كۆما دویێ‌: كەنەدا، سەركەڤتیێ‌ ئیتالیان و ئیرلەندا باكۆر و وێلز و بۆسنە، قەتەر، سویسرا.
كۆما سێیێ‌: بەرازیل، مەغرب، هایتی، ئسكوتلەندا.
كۆما چارێ‌: ئەمریكا، باراگۆایی، ئوسترالیا(توركیا یان رۆمانیا یان سلۆڤاكیا یان كۆسۆفۆ-پاشكۆیێ‌ ئۆرۆپا).
كۆما پێنجێ‌: ئەلمانیا، كۆراساۆ، ئیكوادۆر، كۆتیڤوار.
كۆما شەشێ‌: هولەندا، چاپان، تۆنس،( ئۆكراینا یان سوید یان بۆلەندا یا ئەلمانیا-پاشكۆیێ‌ ئۆرۆپا).
كۆما حەفتێ‌: بەلجیكا، ئیران، مسر، نیۆزیلەندا.
كۆما هەشتێ‌: ئسپانیا، كابۆ ڤێردی، ئۆرۆگۆایی، سعۆدیە.
كۆما نەهێ‌: فرەنسا، سینیگال، نەرویج، (بۆلیڤیا یان سۆرینام یان ئیراق-پاشكۆیێ‌ جیهانی).
كۆما دەهێ‌: ئەرجەنتین، جەزائیر، نەمسا، ئۆردن.
كۆما 11: پۆرتۆگال، كۆلۆمپیا، ئۆزپاكستان،( جامایكا یان كۆنگۆیا دیموكرات یان كالیدونیا-پاشكۆیێ‌ جیهانی).
كۆما 12ێ‌: ئنگلتەرا، كرواتیا، غانا، بەنەما.

كەنگی ڤاڤارتنێن دووماهیێ‌ نە و دەستپێكا مۆندیالێ‌ یە
فدراسیۆنا فوتبۆلا جیهانێ‌ دیاركر ڤاڤارتنێن پاشكۆیێ‌ جیهانی و یێن ئۆرۆپا ژبۆ دەربازبوون بۆ مۆندیالا جیهانی دێ‌ ل 26ێ‌ هەتا 31ێ‌ ئادارا سالا بهێت هێنە كرن، هەروەسان دیار كر دەستپێكا مۆندیالێ‌ دێ‌ ئێكەم یاری دناڤبەرا هەلبژارتیێ‌ مەكسیك و باشۆرێ‌ ئەفریقیا ل 11ێ‌ خزیرانا 2026ێ‌ ل یاریگەها ئازتیكا هێتە كرن، یارییا دووماهییا موندیالێ‌ دێ‌ ل 19ێ‌ تیرمەها 2026ێ‌ ل یاریگەها میتلایف ل باژێرێ‌ نیۆجێرسی هێتە ئەنجامدان.
ترامب: رۆژەكا دیرۆكی یە
د دیدارەكا رۆژنامەڤانی دا دۆنالد ترامب سەرۆكێ‌ ئەمریكا كەیفخوەشیا خوە دیار كر و گۆت: بۆ مە خەلكێ‌ ئەمریكا رۆژەكا دیرۆكی یە، هەموو بەرهەڤی دهێنە كرن و بەرپرسێن ئەمنی ب كارەكێ‌ مەزن ڕادبن، پێنەڤێت فوتبۆلێ‌ هەموو وەلاتێن جیهانێ‌ كۆمڤەكرینە و روودانەكا كێم وێنەیە، پێخوەشحالم هێشتا مۆندیال دەستپێنەكرییە پلێتێن یاریگەهان ب ڕێژەكا مەزن هاتینە فرۆتن، ئەڤەژی بەلگەیە فوتبۆلێ‌ جەماوەرەكێ‌ مەزن هەیە، ب ئۆمێدم مۆندیال سەركەڤتیانە بڕێڤەبچیت.
بۆ زانین دۆنالد ترامب وەكو ئێكەم كەس و سەرۆك وەلاتەك خەلاتێ‌ فیفایێ‌ یێ‌ ڕێزگرتنێ‌ وەردگریت، ژبەر بزاڤێن وی بۆ باشترین شێوە مۆندیالا جیهانی 2026ێ‌ بهێتە بڕێڤەبرن، ئەڤ خەلاتە بۆ جارا ئێكێ‌ یە فیفا بۆ كەسەكی ددانیت.
رۆنالدۆ: دێ‌ درێژترین مۆندیال بیت
د دیدارەكێ‌ دا چیڤانۆكێ‌ جیهانی و شرۆڤەكارێ‌ وەرزشی یێ‌ بەرازیلی رۆنالدۆ نازاریۆ گۆت: ئێكەم مۆندیالە ب پترین هەلبژارتی و سێ‌ وەلاتێن جیهانی، ئەڤە ژی دێ‌ بیتە بارگرانیەك ل سەر وەلاتێن میڤان و هەلبژارتیێن پشكدار، دبیت هەتا جەماوەرێ‌ جیهانێ‌ د هندەك یارییان دا بێ‌ زاربن و دبیتە درێژترین مۆندیال د دیرۆكا ڤێ‌ قارەمانیێ‌ دا، هەرچەندە ناسنامێ‌ قارەمانیێ‌ بۆ دانا ئیك ژ هەلبژارتییان وەكو پێشبینی ب زەحمەتە لێ‌ دبیت ئسپانیا پتری هەموو هەلبژارتیێن دی چەنس هەبیت.
دەلیڤەیا مۆندیالێ‌ بەرانبەر ئیراقێ‌ یە
د پاشكۆیێ‌ جیهانی دا شەش هەلبژارتنێن كێشوەران ژبلی یا ئۆرۆپا ل دووڤ ڕێزبەندییا وان د فیفایێ‌ دا بڤی خشتە هاتیە، هەلبژارتیێ‌ بۆلیڤیا- هەلبژارتیێ‌ سۆرینام، سەركەڤتیێ‌ وان دێ‌ بەرانبەر هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ بیت، دووڤدا سەركەڤتیێ‌ یارییا بەرانبەر ئیراقێ‌ ئێكسەر دێ‌ دەربازبیتە مۆندیالێ‌، هەلبژارتیێ‌ جاماكیا- هەلبژارتیێ‌ كالیدونیا، سەركەڤتیێ‌ وان دێ‌ كەڤیتە بەرانبەر كۆنگۆیا دیموكراتی، دووڤدا سەركەڤتییا یارییا بەرانبەر كۆنگۆیێ‌ دێ‌ پلێتا دەربازبوونێ‌ مسۆگەر كەت.

6

ئەحمەدێ‌ جارەللایێ‌ یاسینی

تنێ‌ ئەو
ئەڤە سەردەمەكە
هەر تشت تێدا تەنگە:
ئەڤینی
گۆڕ
بەریك
كراس
جەنگ تێنە،
ئەو بەرفرەه بوویە.

بیرهاتن
جارەكێ‌
من پرسیار ژ دارەكا دسەكەراتێ‌ دا كر:
– ژیێ‌ تە چەندە؟
بەرسڤ دا:
ژیێ‌ من هزار سێڤن و
ب سەدان سڤیانكن و
ب دەهان هێلینن و
بیرهاتنەكا بتنێ‌ یە
یا دو ئەڤیندارێن ل نێزیك من
ژێكڤەبووین.
ئەوە ئەو بیرهاتنە
لسەر قورمێ‌ من هاتیە كۆلان
بەلگێن من ژ وەشاندنێ‌
نە ڕاوەستیاینە و
چقێن من ژ وەریانێ‌ و
دەمارێن من ژ تەلافتنێ‌.

تەنیاتی
هەلبەستڤانێ‌ ئێكێ‌
ژ زارۆیێ‌ خوە یێ‌ ئێكانە ڕا گوت:
ژن دارە.
هەلبەستڤانێ‌ دویێ‌
ژ زارۆیا خوە یا ئێكانە ڕا گوت:
زەلام ئەورە.
پشتی چەند سالان
زەلامەكێ‌ ئێكانە و
ژنەكا ئێكانە
ئێكو دو دیتن
بارانەكا بۆش و
فێقیەكێ‌ مشە
ب سەرواندا باری.

وەسیەت
بەرانبەری ژنا جوان نە روونە خوار
چونكی دەمێ‌ ڕادبت و دچت
تو دێ‌ د وێ‌ دا روونشتی مینێ‌.

شەرم
دەمێ‌ ل پاییزێ‌
دارا خوە تازی كری
ئەردی چاڤێن خوە
ب بەلگان نقاندن.

كوشتن
كەس نەوێرت
هەلبەستڤانەكێ‌ بكوژیت
ژ بلی ئەڤیندارا وی و
رەخنەگرێن بونیاتگەری .

بۆ موتەنەبی
تو درەوینەكێ‌ مەزنی
چونگی هەسپ ل ڤی سەردەمی
گەلەك رەنگێن ئالفی ناس دكن
لێ‌ تە ناس ناكن.
ئەدەب
كەنگی دێ‌ قونبەلە ب ئەدەب كەڤن؟
دێ‌ دەرگەهی قوتن
بەری ڤ مە دكەڤن ؟

بارەكێ‌ گران
دەمێ‌ خانما من باركری
هەمی تشتێن د باژێری دا
كرن د جانتا دلێ‌ خوە دا:
جاددە، دار، رەسیف، ئاڤاهی،
پەرتووك، چوچك، هەلبەست وباران
ئەز تێ‌ نە
ژ ترسا نەكو بارێ‌ وێ‌ گران بت.

جەنگەكا گەلەك تایبەت
ئەڤینا تە جەنگەكا درێژە
ئو دلێ‌ من
تنێ‌ فیشەكێن رۆژەكێ‌
دگەل خوە ئیناینە.

سەرهاتیا وارەكێ‌
دایك ب واری ڤە مژوولن
هەر ژ رۆژا ئێكێ‌ یا ژ دایكبوونا وی
ئێك شیری ددەتێ‌
یا دوێ‌ لاندكا وی دهەژینت
یاسیێ‌ جلكێن وی ڕادئێخت
یا چارێ‌ بەرەڤ دبستانێ‌ دەستێ‌ وی دگرت
یا پێنجێ‌ هوشداریێ‌ ژ كچكێن زانكویێ‌ ددەتێ‌
یاشەشێ‌ بۆ تلیلیا ڤەددەت ل ئاهەنگا دەرچوونێ‌
لێ‌ باب
ب درێژیا سالان
ب شەری ڤە مژوولن و
ب كۆلانا گۆڕێ‌ وی
ب تڤەنگان.

ژێدەر :
الی …….. برقیات وصلت متأخرە .2009 ژ وەشانێن رێڤەبەریا گشتی یا پەروەردا نەینەوا .

ئەحمەدێ‌ جارەللایێ‌ یاسین:
هەلبەستڤان و چیرۆكنڤیسەكێ‌ ئیراقییە، ل باژێرێ‌ میسلێ‌ ژدایكبوویە. دوكتورا د ئەدەبێ‌ نوی دا هەیە

ژ بەرهەمێن چاپكری:
هەوامش – هەلیەست 1999
دیوانەكا هەلبەستان یا هەڤپشك لژێر ناڤێ‌ – مونتیفێن ڤەكری – سالا 1999 .
كۆمەلەكا چیرۆكێن هەڤپشك بناڤێ‌ چیرۆك ژ نەینەوا ، سالا 2003. كۆمەلەكا چیرۆكان بناڤێ‌ (حەرب) سالا 2004

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com