NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

5858 POSTS 0 COMMENTS

5

عبدالخالق سولتان

نڤیسین وەكو كریار نە تنێ دەربرینێ ژ ئێش و ئازار و كاودانێن نڤیسەری دكەت، بەلكو پروسەیەكا كویرترە، زانستەكێ ب ساناهی نینە، بەلكو مەودایێن جودا ب خۆڤە دگریت، پروسەیا نڤیسینێ نەك تنێ بەهرەیەكە، بەلكو پێدڤی ب فێربونێ و ب كارئینانا چەندین كەرەستە و ئالاڤانە، تا ب دروستی بهیتە ئەنجامدان.
گرنكترین ئالاڤێن نڤیسنێ هەبوینا پێزانینایە لدۆر دەنگ وشێوەیێ پیتێن زمانێ نڤیسینێ، هەروەسا زانیاری لسەر فونیم و ئەلەفونێن هەر دەنگەكی هەبن، ژبەركو پەیڤەكا وەكی (گەر) دبیت پتر ژ رامانەكێ هەبن، دیسان پێدڤیە زانین دەربارەی واتایا پەیڤان هەبن، ئانكو فەرە نڤیسەری فەرهەنگەكا بەرفرەهـ یا پەیڤان د مێشكێ خودا هەبیت، و بەردەوام زێدەكەت، ئەڤ زێدەهیە ب تێكەلییێ و خواندنێ پەیدا دبیت.
زێدەباری ئەڤا چووی، پێدڤییە نڤیسەری زانینا تەمام لسەر رێزمانێ هەبیت، دا بشێت ب دروستی رستەیان دارێژیت، هەروەسا ئالیێ رەوانبێژیێ ژی یێ گرنكە، نەخاسمە بو كەسانێن تێكستێن ئەدەبی دنڤیسن، دڤێت هونەرێ رەوانبێژیێ بزانن.
گرنگیدان ب خالبەندیێ، چونكو خالبەندی نە بۆ جوانیێ دهێتە دانان، بەلكو بۆ شروڤەكرنێ و رۆنكرنێ دهێتە بكارئینان، و جهێ بلندی و نزمییا دەنكی و مەندەهوشیێ و پرسیارێ دیاردكەت، ئەڤجا رۆلێ هەر هێمایەكی د پروسەیا نڤیسینێ دا یێ گرنكە.
پەرگرافكرنا دەقی: فەرە نڤیسەر دهەر پەرگرافەكێ دا باس لسەر پارچەكا هزرێ یا دەستنیشانكری بكەت، و هەر پەرگرافەك یا گرێدای بیت ب ئەوا د دویڤ دا دهێت، و یا تەمامكەر بیت بۆ یا ل بەری وی هاتی، ب ئەڤێ چەندە دێ ئێكگرتنا بابەتی بۆ تێكستی پەیدابیت، هەمی پارجە دێ ب هەڤرا هێنە گرێدان.
هەر نڤیسەرك حەز دكەت ببیتە خودان شێوازەكێ نڤیسینێ، شێواز لسەر جۆرێ رستەیان رادوەستیت، د كورتن یان د درێژن؟ د سادەنە یان دلێكدراون؟ هەروەسا جۆرێ پەیڤێن بكاردئینیت، رامانا وان یا ب زەحمەتە یان نە؟ ئەڤجا شێواز لسەر بەهلەوانیا نڤیسەری ورەهوانیا وی دمینیت.
لێ خالا كارتێكەر لسەر پروسەیا نڤیسینێ، هزرا نڤیسەری یە، تا چەند ئەو هزر یا گلالەیە و دیارە د مێشكێ وی دا، بێگۆمان هەر نڤیسینەك نیگەرانی و پشتراستیا نڤیسەری دیاردكەت، لەورا دڤێت هزر د سەرێ نڤیسەری دا یا رۆهن و ئاشكرابیت.
پروسەیا نڤیسینێ بەردەوام ل جەم نڤیسەری پێشدكەڤیت، ب مەرجەكی یێ بەردەوام بیت لسەر نڤیسینێ، هەر هەولەكا نڤیسینێ نڤیسەری پێشڤە دبەت، تا دگەهیتە كۆپیتكا نڤیسنێن خۆ، كو نڤیسین مینا پیشەیەكێ لێ دهێت، بەلێ ل ڤێرێ دڤێت نڤیسەر یێ هشیار بیت، ب شەهرەزایێ رەفتارێ دگەل هەردو ئالیێن زمانی (واتا – پەیڤ) دا بكەت، و بشێت واتایێن جودا ب زمانەكێ ساخلەم بەرهەمبئینیت.

52

سوسمان عومەر ئەحمەد

ڕۆژەکا پڕی ماندیبوونە، دەریایەکا خەمان د چاڤێن ژیندایێ دا دیاردبوو، بەردەوام خەیال د هزرا خوەدا د ئازراندن داکو بگەهیتە ئەوان خەیالێن بێ وێنە، ئەو خەیالێن د دەستێن خەلکێدا هاتینە گڤاشتن! ب پێنوسێ خوە ل سەر بەرپەڕەکێ نڤیسی، بۆ بارا پتریا زارۆکان مال جهێ خەون و خەیالانە هەروەسا جهێ خوەشی و نەخوەشیانە، دەمەکێ خوەش تێدا دبۆرینن وەکی یاریکرنێ و… ژۆر ئەو مالکا جهێ ئارامییێ، لێ بۆ ئەوێ ببوو هێلینا خەم و ئازاران. هەر ڕۆژ وەکی بەلاتینکان ئەوێ هەمی گولێن باخچەیێ خوە هەمبێز دکرن، د هەمی شەڤێن تاری دا بارێ خوە یێ هزاران دناڤ بابەلیسکا شەڤێن تاری دا دنڤینیت، د ناخێ خوەدا دگۆت: بۆچی ژیانێ بارێ خوە دەیناتیە ل سەر ملێن من؟ ژیان، ما ئەز ژ هەژی ژیانەکا خوەشتر نینم؟!
ژیندا ل ڕۆژەکا وەکی بەختێ ئەوێ یێ ڕەش پشتی ژ فرۆتنا کلینسان ب دویماهی هاتی ب چلكێن کەڤن و گریەکا گەرم دیسان قەستا باخچەیێ گولانکر، خەون و خەیالێن خوە دناڤ باخچەیێ گولان دا بەرزەکرن، هەتاڤ خەمگین بوو، ڕۆندکێن ئەسمانی ب سەر چاڤێن ئەردی دهاتنە خوارێ، ژیندا بۆ گولێن باخچەیێ خوە چووبوو هەڤپەیڤینێ و دگۆت: ئەو زارۆكێن ب مالا خوەڤە گرێدای و مالا ئەوان حەزژێدكەن، دنیا بۆ ئەوان وەكی خەمل و جوانییا هەوە برێڤە دچیت، وەكی گولان شین و گەش دبن، بەلێ ئەو مالێن حەز ژ زارۆكێن خوە نەكەن، دنیا بۆ ئەوان زارۆکان ژەهرە، وەکی ئەوێ گولا د باخچەیەکێ دا ب نەچاری سەرێ خوە بلندکری و چ کەسان چپکەکا ئاڤێ ژی نەداییێ و ژ خەمان دا چرمسی و وەغەرکری. مانە مخابن تو گولێن باخچەیێ خوە ئاڤنەدەی! یا جهێ گۆمانێ ئەوە؛ بۆچی تە ئەو گول چاندینە داکو کەسێن دی ئاڤبدەن یان داکو زەر ببن و ژ نەچاری ب وەرن..!
ئاخ .. ئاخ ناخێ من، دەنگێ تە د گوهێن من یێن بێ گونەهە دا چەندێ بێ دەنگە! ئەڤا من بۆ تە گۆتی پشکەکە ژ یا من بۆ تە نە گۆتی؛ چونکی هەر شەڤ خەیالەکا من بەرەڤ ئەسمانی دهێتە فڕین، ئەسمانی هندەک جاران ژبەر خەم و ژانێن من دکەتە گری و هندەک جاران دکەتە هاوار و گازی!
ببۆرینا سالان.. ژیندا مەزن دبیت، بەلێ مەزنبوون تابلۆیەک بوو، چ ژ ئەوان ڕەنگان تێدا نەبوون یێن ژیندایێ ل زارۆکینیێ خەون پێڤە دیتین، بتنێ خەونا ئەوێ ئەو بوو، د ناڤ ئەوێ تابلۆیێ دا ئەوێ باخچەیەک هەبیت و د ناڤ ئەوی باخچەیی دا د هەمبێزا گولێن باخچەی دا بیت بۆ هەتا هەتایێ؛ دا دەنگێ با و بارۆڤەیان نەگەهیتە گوهێن ئەوێ! بەلێ ژیانێ یاری ب خەم و ژانێن ئەوێ دکر، ئازار و نەخوەشی د مێشکێ ئەوێ دا چکلاندبوون، ل سەر ئەڤان ئاستەنگانڕا هیڤیێن ژیانێ هەبوون بۆ بژیت و دبوونە هاریکار بۆ سەرکەفتنێ، لەوڕا بڕیارێ ددەت هەڤڕکییا ژیانێ بکەت و بەرەڤ جیهانەکا دیتر بچیت، هندابوونەکا بێ ڕاوەستیان دناڤ ئەوێ جیهانێ دا، پێنگاڤ ل گەل ئێش و تۆزا ڕێکێ تێکەل دبوون.
ڕۆژ دناڤ جەرگێ ئەسمانی دا دەردکەڤیت، ژیندا یا چەلەنگ بریارێ ددەت پشكداری بەریکانەیەکا نیڤ دەولەتی ببیت، ب دەستێن وەستیایی و ب ناخەکێ دەرزی تابلۆیەکێ دروستدکەت، دناڤ تابلۆیا خوەدا ئەو باخچەڤانەکا چەلەنگە، ئەوان خەیالێن چەندین سالان دناڤ باخچەیێ ئەوێ دا بەرزەبووین دناڤ ئەوێ تابلۆیێ دا هاتنە ڤەدیتن، ئەو تابلۆ ب باخچەیێ ڤیانێ هاتە بناڤکرن؛ چونکی ئەو گۆل ل باخچەیێ ناخێ ئەوێ دا هاتبوونە چاندن، ئەو گول نە دهێنە فرۆتن و نە ژی دهێنە کرین، حەزژێکرنەکا بێ دویماهیک هەبوو بۆ تشتێن نەهێنە کرین و فرۆتن وەکی؛ ڤیانێ، ئەسمانی، ڕۆژێ، هەیڤێ، باران و کانیکێن زەلال. پشتی ژ هەڤڕکییێ ب دویماهی هاتی خەلاتێ باشترین وێنەکێش بدەستخوەڤەئینات و دوبارە ئەو گول د ناخێ ئەوێ دا گەش بوون، لێ ئەڤ جارە ب ئاڤدانا خوینەکا سۆر، ئەو گول بوونە هەناسەیەکا کویر بۆ ژیندایێ، ئەو هەناسە ژ بێهنا گولان بۆ ئەوێ دهات، هیڤیێن ئەوێ گەشبوون دگەل گەشبوونا گولێن د ناخێ ئەوێ دا هاتینە چاندن!
ڕۆژ دناڤ تارییێ دا بەرزەبوو، تاری چوو د هەمبێزا هەیڤێ دا و دۆرماندۆرێن ئەوێ بوونە تژی گول، دلۆپ دلۆپ ڕۆندکێن کویفخوەشییێ ب چاڤێن ژیندایێ دا دهاتنە خوارێ، دبێژیتە گولێن خوە: ژ گولەکا بێ باخچەڤان بوومە باخچەڤانەک و پاشی بوومە وێنەکێشەکا سەرکەفتی، من هوین د باخچەیێ ناخێ خوەدا چاندن، داکو ببم ئەو گولا مەزنا چەقێن ئەوێ د ڤەداینە هەروەکو ئاسمانی هەمبێز دکەن، ڕەهێن ئەوێ د ناخێ دا چووینە خوارێ و سیبەرەکا هەی هەمی گول ل ژێر سیبەرا ئەوێ گولێ دپاراستینە.

5

رەمەزان دەشتمری/ زاخۆ

3- 3

ناڤهاتی هەر وەسا گوت: رێكخراوا مە یا خەبات بۆ جەولێ‌ هات دەڤەرێ‌ و بریار هات دان ژبۆ لێدانا رەبیا ڕەشێ‌ شەهید ل تەنشتا گوندێ‌ بوسەلێ‌ بین. پشتی كومبون هاتی بەستن و ل شەڤا بەری هینگێ‌ بەرچاڤكرنا ئەڤێ‌ رەبیێ‌ هات كرن و رێكا هیرشبرنێ‌ و هات دەستنیشانكرن. ئەوبی ل شەڤا 5/5/1984ی هەژمارا شازدە پێشمەرگەیان ب سەرپەرشتیا شەهید سەعید سوفی ئوسمان پساغایی جێگرێ‌ رێكخراوا خەبات هاتن ڕاستپاردن بۆ لێدانا ئەڤێ‌ ڕەبیێ‌. ل ڤێرێ‌ هەشت پێشمەرگە دگەل شەهید سەعید سوفی ئوسمان بۆ هێرشبرنێ‌ و هەشت پێشمەرگەیێن دیتر وەك بەرەڤانیكرن ل تەنشتا ئەڤێ‌ رەبیێ‌ مان. دگەل دەمژمێرا دەستنیشانكرێ‌ تەفە ب گولەیێن ئاربیجیان ل ڕەبیێ‌ هات كرن و مە ب نارنجوكا هیرشی رەبیێ‌ كر. و ئەم پێشڤەچوون و هەتا ئەم گەهشتین بەر تەنشتا دیوارێ‌ ئەڤێ‌ رەبیێ‌ شەهید سەعید ل بەراهیكا مە خۆە هاڤێت د خەوشا رەبیێ‌ دا و من هەڤالێ‌ خۆە سەدیق جەرجیس خۆە هاڤێت سەر دیوارێ‌ رەبیێ‌ و ل دەمەكێ‌ نارنجوكەك ژ ناڤ رەبیێ‌ یا ئەسكەری د مەوەركرن. هەر دجهدا جێگرێ‌ رێكخراوا خەبات سەعید سوفی ئوسمان هات شەهیدكرن و كەلەخێ‌ وی كەفت دناڤ حەوشا رەبیێ‌ دا و ئەز و سەدیق جەرجیس برینداربین و بۆ لایێ‌ دەرڤەیی رەبیی كەتین و ئەسكەر ب نارنجوكا و ب رەمیا كلاشینكوفا تەقە ل مەكرن. هەر دجهدا سەعید سوفی ئوسمان هات شەهیدكرن و ئەز سەدیق جەرجیس ب ساجەمیێن نارنجوكان هاتن برینداركرن و كەتن بەر دیوارێ‌ رەبیێ‌ و ئەسكەری تەقەیەكا زور ل مەكر. ئەم بۆ ماوێ‌ دوو دەمژمێران ب برینداری ل بەر دیوارێ‌ رەبیێ‌ ماین و هەڤالێن مەژی نەشیان بگەهنە دەفمە و یان بشێن هێرشێ‌ رەبیێ‌ بكن. و هەر وەسا نەشیان جەنازێ‌ شەهید سەعید سوفی ئوسمان ژ ناڤ رەبیێ‌ بینن دەرێ‌ و كەلەخێ‌ وی خلاسبكن. ب هەر حالێ‌ هەیی ئەز سەدیق پاشدا زەڤرین هەتا بۆ ژ بەر دیوارێ‌ رەبیێ‌ هاتن خوار و دویر كەتین. ئەوبی هەڤالێن مە ئەز سەدیق ب برینداری هەلگرتین بۆ بنێ‌ گوندێ‌ بوسەلێ‌ جهەكێ‌ دبێژنێ‌ گەلوكێ‌ شیخا كو جهێ‌ هەشاردانا پێشمەرگەیی بی ئینان و ئەم ب بەر ئەوان كەڤران هەتا ئیڤاری بێ‌ نان خوارن و بێ‌ دەرمانكرنا برینێن لەشێ‌ مە هەمی وەرمتن و گەلەك بێچارەبین و هێز دلەشێ‌ مەدا نەمان. ئەوژی ژ ئەگەرێ‌ گەلەك خوین ژناڤ لاشێ‌ مەچووبی و هەر وەسا خەما هەڤالێ‌ مە شەهید سەعید سوفی ئوسمان گەلەك بی و جەنازێ‌ ئەوی دا دناڤ دەستێن ئەسكەرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ دا مابوو. پێشمەرگە سالم ئیسماعیل بەردەوامی دا ئاخفتێن خۆە و گوت: ئەم هەتا ئێڤاری ب شەڤ ل ئەوی جهی ماین و پاشی هەڤالێن مە یێن پێشمەرگە بۆ گوندێ‌ داسیكێ‌ چوون و دوو دەوارێن هێستر ئینان و ئەم لێ‌ سیاركرن و ب شەڤێ‌ ل جادا گشتی ئەوا دنافبەرا باژێرێ‌ زاخۆ و قەزا باتیفا دا دەربازبین و بۆ سەر سیلاڤێ‌ هاتین و ل دەمژمێر دوی شەڤێ‌ بۆ گوندێ‌ پیرەكا گەهشتین و ئەز ل مالا پسمامێ‌ خۆە موسا یونسی مام هەتا چارەسەریا برینێن لەشێ‌ من ژ لایێ‌ دختور سەربەست محەمەد نوشدارێ‌ شۆڕەشێ‌ ڤە هاتی كرن، و بۆ ماموێ‌ هەژدە رۆژان برینێن لەشێ‌ من ساخ بین و پاشی ئەم هاتن دگەل رێكخراوا خۆە یا خەبات مە بەردەوامی دا خزمەتا پێشمەرگایەتیێ‌ و هەتا نوكە چوار ساچمەیێن ئەوان نارنجوكان دلەشێ‌ مندا ماینە شیانێن دارایێ‌ من نەبیت كو سەرەدانا نوشدارێن تایبەتمەند بكم كو نەشتەرگەیێ‌ بۆ لاشێ‌ من بكن و ئەڤان پارچەیێن ساچمەیان ژناڤ لاشێ‌ من بینن دەرێ‌.
دیسان سالم ئیسماعیل گوت: ل هەیڤا تەباخا سالا 1984ی رێكخراوا مە یا خەبات بۆ دەڤەرا گەلیێ‌ پساغا هات ژبۆ مەرەما جەولێ‌ و پشتی كومبون دناڤبەرا چەند رێكخراوێن لەشكری یێن سەر ب لیژنا ناوچا زاخۆ هاتی بەستن كو چالاكیەكا هەڤشك ئەنجام بدن و هەر ئێك رێكخراوێن پشكدار ( رێكخراوا رێنجبەران، رێكخراوا گوڤەند، رێكخراوا خەبات) كو بارەگایێ‌ سریا گرێ‌ گرهرچینكێ‌ ل هنداڤی دەشتەتەخێ‌ ل دەڤەرا سەناتێ‌ هات بەرچاڤكرن، ل شەڤا 31/5/1985ی و ل دەمژمێر دوازدەیی شەڤێ‌ پێشمەرگە هێرشی ئەڤی بارەگایێ‌ سریا هرچینكێ‌ كر. ل دەمێ‌ دەمژمێرا دەستنیشانكری پێشمەرگەیی ب گولەیێن ئاربیجیان و ب چەكێ‌ سڤك هێرشی ل بارەگایێ‌ سریێ‌ هاتكرن. پێشمەرگە گەهشت دناف ئاڤاهیێ‌ سریێ‌ دابین و ل ئەوی دەمی دوو عەسكەر دناف بارەگایی دا مابین ساخ و ب نارنجوكان تەقە ل پێشمەرگەیی كرن. بەلێ‌ دئەگەرێ‌ دا هەژمارا یازدە پێشمەرگەیان برینداربین. ئەو پێشمەرگەیێن ب برینداری كەتین ئەڤە بین( عەلی قادو بەرپرسێ‌ رێكخراوەا رێنجەبەران، مغاویر شیلانێ‌ جێگرێ‌ رێكخروا گوڤەند، سمایل سێڤو جێگرێ‌ رێكخراوا رێنجبەران، محەمەد سالح حاجی پێشمەرگیێ‌ رێكخراوا خەبات، رەشید تەتەر پێشمەرگەیێ‌ رێكخراوا رێنجبەران، عەبدوللا یاسین پێشكەرگەیێ‌ رێكخراوا رێنجبەران) بەلێ‌ ب مخابنیڤە ناڤێن هەڤالێن دیتر یێن پێشمەرگەیێن بریندار ل بیرا من نەماینە، ل ئەوی دەمی بریارا خوەڤەكێشانێ‌ هات دان و مە بریندار هەلگرتن و ل ئەوی دەمی ئەز ب هێز بیم و من رابی پێشمەرگەیێ‌ بریندار مغاویر شیلانێ‌ دا پشتا خۆە و هەتا ئەم ژ جهێ‌ بارەگایێ‌ سریێ‌ دویر كەتین و پاشی بۆ دەڤەرا گەلیێ‌ پساغا ڤە هاتین و ب راستی ئەم ل ئەوێ‌ شەڤێ‌ گەلەك پەریشان بین و ژ بێ‌ خەوی و هەلگرتنا برینداران و ل دەمێ‌ خوە ڤەكێشانێ‌ ئەوان رەبیێن ئەسكەری هەمیان پێكڤە رەمی و تەقە ل مە دكرن. و ل دەمێ‌ رۆژهەلاتنێ‌ ل جهەكێ‌ دبێژنێ‌ ئاڤا گویزێ‌ مە خوە لێ‌ هشاردا و ل دەمژمێر حەفتێ‌ سپێدێ‌ چوار فروكەیێن ژ جورێ‌ هەلیكەپتەر بۆ سەر دەڤەرێ‌ هاتن و ل هنداڤی مە نەچوون و مەژی خۆە ل ناڤ گیایێ‌ هەلزێ‌ دا هەشاردا هەتا دونیا بێ‌ ئیڤار و پاشی مە بریندار هەلگرتن بۆ گوندێ‌ كەلوكێ‌ هاتن و ل وێرێ‌ چارەسەریا بریندارێن پێشمەرگەیی ژلایێ‌ نوشدارێن شۆڕەشی ڤە هاتن كرن.
ل رۆژا 12/10/1986ی هێزەكا مەزن ژ ئەسكەرێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ و ب هەڤكاری دگەل فەوجێن جاشان هێرشی سەر دەڤەرێ‌ كرن و شەرێ‌ هەری مەزن كەفتە دناڤبەرا گوندێ‌ دوبانكێ‌ و پشتی ئەم هەڤریشی شەرەكی گران دگەل ئەسكەری بین و شەرێ‌ هەرە مەزن كەفتە دناڤ گورستانا گوندێ‌ تەمەرئاڤا و لایەكێ‌ حكومەتا ئیراقێ‌ توپێن دویرهاڤێژ د مەوەردكرن و ژ لایەكی دیترڤە فروكەیێن هەلیكوپتەر ب ساروخان رەمی ل مەدكرن و هەر وەسا هێزا ئەسكەری و جاشا و دگەل مودڕەعا ل بەرسینگی هێرشی مە دكرن. ل دەمژمێر چواری ئێڤاری هەڤالەكێ‌ مە یێ‌ پێشمەرگە ب ناڤێ‌ عەلی محەمەد یێ‌ ناسیار ب عەلیێ‌ سێلوانێ‌ گولەیەكا ئیكەیسێ‌ ل تەنشتا وی كەفت برینداربی و ئەڤ گولەیا هەنی ل نیڤا زكێ‌ وی چوودەرێ‌ و و دەمێ‌ كەفتی عەردی و گازی من كر و گوت: سالم من قورتال بكە. هەر دجهدا من هەڤالێ‌ خۆە عەلی دا پشتا خوا و بۆ دوماهیا شەرێ‌ ئینات و هەتا ئەم گەهشتین بەر لێڤا رویبارێ‌ ڕوگەرمی و ژبەر دژواریا برینا لاشێ‌ غەلی و خوین ژبرینا وی نە ڕاوەستا و عەلی یێ‌ ل پشتا من و هەر یێ‌ گازی دگت سالم من دەینە خوار و من بهێلن و هەڕن خوە قورتال بكن و شەر ل سەرمە گەلەك دژواربی و ئەڤێ‌ هەڤالێ‌ من عەلی دەڤێ‌ خوە هاڤێتە ستویێ‌ من گرت و دا بەر لەقا ئەز دگڤاشتم و هەر ژبەر دژواریا برینا لاشێ‌ خۆە. بەلێ‌ هنەر ئەز چووم و من نەشیا ئەوی ل ناڤا شەڕی ب هێلم. بەلێ‌ ب مخابنبڤە ل پشتا من ئەوی گیانێ‌ خوە ژ دەستدا و هات شەهید كرن. ب راستی خەما ئەوی بۆمن گەلەكا مەزن بە هەمی دەمان ئەڤ دیمەنێ‌ شەهید عەلی یێ‌ ل پێش چاڤێن من و هوسا ل پشتا من ب برینداری شەهیدبی و جهێ‌ لەقدانا ئەوی ئەوا ل ستویێ‌ من دایی جهێ‌ وێ‌ بی برین و خوین ژێ‌ هات و هوسا هەڤالێ‌ مە عەلی محەمەد هات شەهیدكرن.
هەر وەسا پێشمەرگە حەجی سالم گوت: ئەم بەردەوام بووین ل سەر خزمەتا پێشمەرگایەتیێ‌ هەتا سەرهلدانا برهارا سالا 1991ی و دگەل هێزا خابیر مە بەردەوامی دا خزمەتا پێشمەرگایەتیێ‌ ئەوبی هەتا سالا 2010ی و ل دویف بڕیارا وەزارەتا پێشمەرگەیی ب پلەیا (عریف) هاتم خانەنشینكرن. بەلێ‌ ب مخابنیڤە هەتا نە وەك بریندارێ‌ سەنگەر یێ‌ پەكەوتوو هاتم وەرگرتن و نەژی ژ پارچە زەڤیان مفادار بوویمە. لەوما ب رێكا روژنا ما ئەڤرو یا قەشەنگ داخوازێ‌ ژ جهێن شولەژی دكم وەك بریندارێ‌ پێكەوتوو بێم وەرگتن و هەر وەسا ژ پارچە زەڤیێ‌ ژی مكفادار بم هەتا كو ئەف خزمەت و خەبات و ماندیبون و دەردەسەری و دوو جاران بریندار ب فیڕو و هەر و هەروە نەچت و زاروكێن منژی ب ئەڤێ‌ ژیانێ‌ و ب ئەڤێ‌ خزمەت و خەباتێ‌ دلخوەش ببن و ل ژیر سبەرا ئالایێ‌ كوردستانێ‌ ب سەربەستی و ب سەرفرازی بژیت و زور سوپاس بۆ ئەڤێ‌ دیدارا ل روژناما ئەڤرو دگەل من هاتی كرن و هەر دكارێ‌ خوەدا سەركەفتی بن.

5

دلۆڤان هالۆ:

د. نزار عسمەت، ماموستایێ‌ پشكا درەروناسی ل زانكۆیا زاخۆ، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: پەرتووكا من كو د بنیاتدا ڤەكولینەكا من بوو ل دۆر ئازارێن پەنابەران و رێكارێن چارەسەریی ژلایێ‌ دەروونی ڤە ل پارێزگەها دهۆكێ‌ و ل سنۆرێ‌ ئیدارەیا سەربەخۆیا زاخۆ، ئەڤ پەرتووكە ب زمانێ‌ ئنگلیزی هاتبوو نڤیسین و ژ وەشانێن دەزگەهەكێ‌ (ئەلمانی) بوو، هەر ژلایێ‌ كۆمپانیەكا ئەلمانی ڤە هاتیە وەرگێڕان بو سەر هەشت زمانێن جیهانی و ئەڤە ژی جهێ‌ خۆشحالیێ‌ یە، چنكو ب  هەشت زمانان خەلكێ‌ جیهانی دێ‌ پتر ئاگەهداری ئێش و ئازارێن پەنابەران و بەلكو ئەڤ چەندە ببیتە دەرگەهەك كو وەلاتێن جیهانی پتر خوە ل پەنابەران بكەنە خودان و هاریكاریێن زێدەتر پێشكێشی وان بكەن.

5

سۆلین سلێمان:

كەتی رەحیم، كو خەلكا پارێزگەها سلێمانیێ‌ یە و چەند سالن وەك دیزاینەران جلكێن كوردی كاردكەت، د دیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: ژبەركو دژیەكێ‌ بچووكدا من حەزژ دیزاینكرنا جلكێن كوردی دكر، من دەست ژ حەزا خوە بەرنەدا هەتا گەهشتیمێ‌ و نوكە من سەنتەرەكێ‌ تایبەت ب كارێ‌ خوە ڤە هەیە و گەلەكا دلخۆشم و ئارامم.
هەروەسا گۆت: ژبەر حەزا من بۆ جلكێن كوردی هەتا یازدە جۆرێن دیزاینێ‌ ل دەف من هەنە و هەموو ژی د نایباب و جیاوازن، چنكو گەلەك خانم ژمن داخواز دكەن و ئەز ژی گەلەك حەزدكەم خانمێن مە جلكێن كوردی یێن رەسەن بكەنە بەرخوە دا كلتۆرێ‌ مە ب پارێزن و ب چو رەنگان حەزناكەم شێوازێ‌ جلكێن كوردی بهێتە گۆهاڕتن، چنكو نەیا دروستە دەستكاری د جلكێن رەسەن دا بهێتە كرن.

6

بێوار حەمدی:

مۆزیكژەن (سەعید حسێن) كو ب سەعید شەنگۆ دهێتە نیاسین، د دیدارەكێ‌ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیاركر كو ژ سالا 2007 وەرە ئەو ئامیرێ‌ درامسێ‌ دژەنینیت و رۆژ بۆ رۆژێ‌ حەزا وی بۆ وی ئامیرەی زێدەتر لێ‌ دهێت و دبێژیت: درامس ل گەل هەموو ئامیرەیێن مۆزیكێ‌ دهێتە ژەنینن.
هەروەسا گۆت: ژبەركو درامس ئامیرەیەكێ‌ مۆزیكی یێ‌ (رتمی) یە، لەوما ئامیرەیان پێكڤە گرێددەت و ل گەل هەموویان دهێتە ژەنین و ل ڤێرە مە دو جۆرێن مۆزیكژەنان هەنە، یێن ئیكێ‌ ئەو دچنە دەواتان داهاتێ‌ وان پترە ژ وان مۆزیكژەنان ئەوێن بتنێ‌ دچنە ئاهەنگان یان لایف مۆزیكان.

جێگرێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و وەزیرێ دەرڤە راگەهاند: پشتی خەرجكرنا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ یێ مەها پێنج ژ ئالیێ بەغدایێ ڤە، دێ مووچەیێ هەردو مەهێن شەش و حەفت ژی هێنە خەرجكرن.
دوهی سێشەمبی 22/7/2025، د. فوئاد حسێن، جێگرێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و وەزیرێ دەرڤە گوت» دەمێ مووچەیێ مەها پێنج هاتە خەرجكرن، ئانكو مووچەیێ مەهێن دووڤدا ژی ئانكو مەهێن شەش و حەفت ژی دێ هێنە خەرجكرن».
د. فوئاد حسێن باس ل وێ چەندێ ژی كر» ل بەغدا باس ل مووچەیێ مەها حەفت دهێتە كرن، لەوما چاڤەڕێ دهێتە كرن پشتی هنارتنا مووچەیێ مەها پێنج، مووچەیێن مەها شەش ژی بهێتە هنارتن».
ئەو وەزیرێ كورد ل جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ كو بەری دو رۆژان ب تەلەفۆنێ ل گەل سەرۆك بارزانی و سەركردەیێن دی یێن هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ د دانوستاندنێدا دابوو ل دۆر مووچەی دبێژیت» د ڤی دەمیدا سەرۆك بارزانی گەلەك خەمخوورێ گەلێ كوردستانێ بوو، پرسیار دكر پرسا مووچەی بەر ب كیڤە دچیت».
د. فوئاد حسێن ل گەل نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و بافل تالەبانی، سەرۆكێ ئێكەتی نیشتمانی كوردستانی ئاخفتییە و راگەهاند» بۆ چارەسەرییا كێشەیێ من پەیوەندی ل گەل وان كر، تاكو تێكگەهشتن هەبیت».
جێگرێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ سوپاسییا وەزیرێن كورد ل ناڤ جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ كر وگوت» هەموو د پەیوەندیێدا بوون ل گەل سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و وەزیرا داراییا ئیراقێ و ل شەڤا 21 ڤێ مەهێ گەهشتنە وێ چەندێ كو كێشە چارەسەر ببیت».
بابەتێ مووچەی هاتبوو گرێدان ب هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ و بەرهەمئینانا وێ، سەبارەت وێ چەندێ د. فوئاد حسێن گوت» رێككەفتن ب ڤی شێوەیە، ئەو پەترۆلا ل هەرێما كوردستانێ دهێتە بەرهەمئینان، دڤێت بهێتە هنارتن بۆ دەرڤە، ژبلی وێ چەندێ 50 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ بۆ ناڤخوە بهێتە بكارئینان، بەلێ نوكە كێشە هەیە».
سەبارەت وان كێشەیێن ل دۆر پەترۆلێدا هەین، د. فوئاد حسێن ئاماژە كر» كێشە ل زەڤیێن پەترۆلی و بۆریێن پەترۆلی هەیە، بەلێ ب دیتنا من دێ هێتە چارەسەركرن».
د. فوئاد ل دۆر وێ راپۆرتا ژ هەولێرێ ئاراستەی بەغدایێ هاتیە كرن ل دۆر ئاستێ بەرهەمئینانا پەترۆلێ ل زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێمێ گوت» د نڤیسارێدا باس ل وێ چەندێ هاتیە كرن كو شیانێن بەرهەمئینانا 81 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ هاتیە كرن، ل دووڤ رێككەفتنا مە، رۆژانە 50 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ بۆ ناڤخوە دێ هێنە بكارئینان، 31 هزار بەرمیلێن دی ژی دڤێت رادەستی وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ بهێنە كرن».
ل دووماهیێ د. فوئاد حسێن گوت» پشتی بلندكرنا ئاستێ بەرهەمئینانا پەترۆلێ ل هەرێما كوردستانێ، دێ پەترۆلا زێدەتر بۆ دەرڤە هێتە هنارتن، هەرچەندە د بودجەیدا هاتیە دیاركرن كو دڤێت رۆژانە 400 هزار بەرمیل بۆ دەرڤە بهێنە هنارتن، بەلێ رەوش نوكە یا ئاسایی نینە».

جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: ل گەل بالیۆزێن رووسیا، ئوسترالیا و رۆمانیا مە باس ل پرسا مووچەی و هێرشێن درۆنی ل سەر زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ كر.
شاخەوان عەبدوللا، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل تۆرا جڤاكییا فەیسبووكی بەلاڤكر كو ل گەل هەر ئێك ژ ئەلبرۆس كۆتراشیڤ، بالیۆزێ رووسیا، رادو ئۆكتاڤیان، بالیۆزێ رۆمانیا، گلێن مایلز، بالیۆزێ ئوسترالیا ل ئیراقێ كۆمبوویە. دیاركر ژی كو د وان كۆمبووناندا باس ل دەرئەنجامێن قەیرانا خەرجنەكرنا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ، كو بوویە بارگرانییەكا راستەقینە و زیانەكا مەزن ل ژیانا هەڤوەلاتییان كریە.
هەڤدەم بابەتێ بەردەوامییا هێرشێن درۆنی ل سەر دەزگەهێن پەترۆلی یێن هەرێما كوردستانێ و هەڤبەندیێن دو قۆلی تەوەرەی دی یێ كۆمبوونان بوو.

هەولێر، قائید میرۆ

بسپۆرەكێ كەرتێ پەترۆلێ ئاشكراكر، هێرشێن درۆنی ل سەر زەڤیێن پەترۆلی یێن هەرێما كوردستانێ زیانێن مەزن گەهاندینە وان زەڤییان و مەرەم ژ وان هێرشان ئالۆزكرنا رەوشێ و ئاریشەیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بەغدایێ بوویە هەروەسا دبێژیت، رێژەیا بەرهەمئینانا پەترۆلێ كێم بوویە و دەم پێدڤیە ئاستێ بەرهەمئینانێ ڤەگەڕیت بۆ ئاستێ بەرێ.
د. سیروان عارەب، بسپۆرێ كەرتێ پەترۆلێ بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت « هێرشێن درۆنی ل سەر سەر زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ راستەوخوە كاریگەری ل سەر بەرهەمئینانا پەترۆلێ هەیە، چونكە هێرش ل سەر هەر كەرتەكی بهێنەكرن دێ كاریگەریێن خوە هەبن و تووشی ئاریشەیان بیت، بێگومان پەترۆل ئێكە ژ كەرتێن گرنگ و ستراتیژی ل هەرێما كوردستانێ، لەوڕاژی هێرشێن درۆنی بووینە ئەگەرێ راگرتنا پشكەكا بەرهەمئینانا پەترۆلێ ل زەڤیێن هەرێما كوردستانێ، هەروەسا ترس و دلگرانی بۆ كارمەندێن بیانی یێن ل زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ كاردكەن پەیداكریە و هندەك ژوان ڤەگەڕیاینە وەلاتێن خوە، مخابن ب ئەگەرێ ئەڤان هێرشێن درۆنی 60%ێ بەرهەمئینانا پەترۆلێ كێم بوویە، زەڤیێن پەترۆلی یێن بووینە ئارمانجا درۆنان ژ باشترین زەڤیێن پەترۆلێ نە ل هەرێما كوردستانێ، ب تایبەتی ژی ئەو زەڤیێن ل سنورێ پارێزگەها دهۆكێ هێرش ل سەر هاتیە كرن، چونكە رۆژانە رێژەیەكا مەزن یا بەرهەمێ پەترۆلێ ل ڤان زەڤیێن پەترۆلی دهێتە بەرهەمئینان و نوكە ئەو رێژەیە كێم بوویە و كاریگەری ل سەر بەرهەمێ زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ هەیە».
د. سیروان عارەب گوت ژی» ب دیتنا من مەرەم ژ ڤان هێرشێن درۆنی ل سەر زەڤیێن پەترۆلێ ئارمانجێن سیاسی و ئابۆری ل پشت هەنە، هەتا ئاریشەیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بەغدایێ دا هەنە ئالۆزتر بكەن، ژ بەر ستراتیژییا دەڤەرێن پەترۆل دهێتە بەرهەمئینان هەر زیانەكا بەركەڤیت پێدڤی ب دەمەكێ درێژ هەیە هەتا بەرهەمئینان بگەهیتە ئاستێ بەری ئەنجامدانا هێرشان، ئەز باوەرم هەر زەڤییەكا پەترۆلی دەمێ 20 رۆژ هەتا مەهەكێ پێدڤیە بۆ ڤەگەڕاندنا بەرهەمی ئەوژی ب مەرجەكی ب شێوەیەكێ لەز كار تێدا بهێتەكرن، هەروەسا ئەندازیار و كارمەندێن وان زەڤیێن پەترۆلی ڤەگەڕن سەر كارێن خوە، حوكمەتا ئیراقێ ژی مەرج داناینە هەمبەر هەرێما كوردستانێ بۆ هنارتنا مووچەیێ فەرمانبەران ئەوژی رادەستكرنا پەترۆلێیە، ئیرادە و خۆڕاگریا خەلك و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بووینە ئەگەر هەرێما كوردستانێ خوە ل سەرپێن خوە بگریت و تێگەهشتنا خەلكی بۆ رەوشێ خالەكا گرنگە بۆ پاراستنا هەرێما كوردستانێ، رۆژانە زێدەتری 250 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ دهاتنە بەرهەمئینان و د دەمێ نوكەدا ئەو رێژەیە گەلەك كێمترە ل بەری ئەنجامدانا هێرشان».

6

پەیڤدارێ وەزارەتا دەرڤەیا ئەمریكا راگەهاند كو وەلاتێ وی ب توندی دژی پڕۆژە قانوونا پێشنیازكرییا ئیراقێ دێ راوەستیت كو ئارمانج ژێ دەزگەهكرنا هێزێن حەشدا شەعبییە، هەروەسا هۆشداری ژی دا كو ئەڤە بەرۆڤاژی ئارمانجێن هەڤپشكێن ئەمنی یێن واشنتۆنە ل گەل بەغدایێ.
تامی بروس، پەیڤدارێ وەزارەتا دەرڤەیا ئەمریكا گوت» ئەمریكا ب توندی دژایەتییا هەر قانوونەكێ دكەت كو نەگونجیت ل گەل ئارمانجێن هاریكاری و هەڤپشكییا ئەمنی یا مە یا دو ئالییانە و بەرۆڤاژی ب هێزكرنا دەزگەهێن ئەمنی یێن نوكە یێن ئیراقێ و سەروەرییا راستەقینەیا ئیراقێ».
پەیڤدارێ وەزارەتا دەرڤەیا ئەمریكا رەخنە ل وێ پڕۆژە قانوونێ گرت و گوت» پێنگاڤەكا گەلەك نەهاریكارە و ئەڤ چەندە فەرمی بوونێ ب وان گرۆپێن چەكداری د بەخشیت كو پەیوەندی ب قەوارە و سەركردەیێن تیرۆرستیڤە هەیە، كو هندەك ژوان بەرژەوەندیێن ئەمریكا كرینە ئارمانج و كارمەندێن ئەمریكی كوشتینە».
پڕۆژە قانوونا ناڤبری كو ل مەها شوباتا بۆری ژ ئالیێ جڤاتا وەزیرێن ئیراقێڤە وەكو رەشنڤیس هاتبوو پەسەندكرن، قانوونا خزمەت و خانەنشینیێ بۆ حەشدا شەعبی بخوەڤە دگریت و بزاڤێ دكەت هێزێن حەشدا شەعبی ل گەل دەزگەهێن ئەمنی یێن دی یێن ئیراقی هەڤشێوە بكەت.
حەشدا شەعبی ل سالا 2014 ل سەر بانگەوازییا ئایەتووللا عەلی سیستانی پشتی پەیدابوونا داعشێ هاتە پێكئینان و پاشی هاتیە تێكهەلكرن ل گەل هێزێن چەكدار یێن فەرمی ل ئیراقێ و هەمان ئیمتیازاتێن لەشكرێ ئاسایی پێ هاتنە بەخشین، بەلێ حەشدا شەعبی هەڤبەندییەكا نێزیك ل گەل ئیرانێ هەیە و بال تێدا هەنە كو د تۆمەتبارن ب ئەنجامدانا هێرشان ل سەر بەرژەوەندیێن ئەمریكا ل ئیراقێ، ب تایبەتی پشتی هێرشا درۆنی یا ئەمریكا ل مەها ئێك ل سالا 2020 كو تێدا قاسم سەلەیمانی ل بەغدایێ كریە ئارمانج.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com