NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

5829 POSTS 0 COMMENTS

9

هەولێر، قائید میرۆ:

بەرپرسەكێ هاتنوچوونا هەرێما كوردستانێ ئاشكرا كر، ل سەرانسەری هەرێما كوردستانێ زێدەتری دو ملیۆن ترومبێلان هاتینە تۆماركرن و دبێژیت: پشتی دانانا سیستەمێ كامیرەیێن كۆنترۆلكرنا لەزاتیێ رێژەیا مرنێ ب روودانێن هاتنوچوونێ‌ كێم بوویە.
عەمید ئەسعەد كەریم، بەرپرسێ ئامارێ ل رێڤەبەریا گشتیا هاتنوچوونا هەرێما كوردستانێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر، ل هەرێما كوردستانێ زێدەتری دو ملیۆن ترۆمبێلان هاتینە تۆماركرن و گۆت: «پشتی دانانا كامیرەیێن چاڤدێریا لەزاتیا ترومبێلان، كاریگەری ل سەر روودانێن هاتنوچوونێ هەبوویە، چونكی بەری كامیرەیێن كۆنترۆلكرنا لەزاتیێ بهێنە دانان، ل سالا 2018ێ زێدەتری 625 كەسان ب روودانێن هاتنوچوونێ گیانێ خۆ ژ دەست دابوو، بەلێ ل سالا بۆری 2024ێ ئەڤ رێژە كێمبوو بۆ 425 قوربانیان».
عەمید ئەسعەد گۆتژی: «گەلەك ئەگەر بۆ كێمبوونا رێژەیا قوربانیێن هاتنوچوونێ هەنە، بەلێ ئەگەرێ سەرەكی بۆ دانانا كامیرەیان ڤەدگەڕینین، ب تایبەتی كامیرەیێن خال ب خال كاریگەریێن خۆ هەبووینە كو شۆفێر لەزاتیێ كێم بكەن و ل گورەی ستانداردێ هاتیە دیاركرن بۆ هەر جادەكێ هاتنوچوونێ بكەن، هێشتا رێژەیا قوربانیان گەلەكە، بەلێ هەڤبەركرن ل گەل بەرێ كێمبوویە».

3

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

ئدریس عەبدولڕەحمان، ئەندامێ لژنا پڕۆژەیی بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیار كر كو ل ژێر چاڤدێریا ڕێڤەبەرییا سەخبێریا ڕێك و پڕان ل ئیدارا سەربخۆ یا زاخۆ، ب درێژاهیا دەهـ كیلۆمەتران ژ جاددەیا دەستپێكا دەڤەرداریا باتیفا هەتا پرا دووكەرێ دهێتە قێركرن.
ئەندامێ لژنا پڕۆژەیی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو پێشتر چەندین جهێن ڤێ جاددەیێ ژ كاركەفتبوون و هاتنوچوون لێ‌ ب زەحمەت و نەخوەش بوو، لێ د نوكە دا ب باشترین شێوە دهێتە دروستكرن و قێركرن و گۆت: «بڕیارە د دەمێ دو حەفتیان دا جاددە ب دوماهی بهێت و بكەڤیتە د خزمەتا وەلاتیان دا».

6

سەرۆکێ پەرلەمانێ تورکیا دلخوەشیا خوە ل هەمبەر بریارا هلوەشاندنا پەکەکێ دیار دکەت و ئاماژە ب ڤێ یەکێ دکەت کو بریارا هلوەشاندنا پەکەکێ دێ کاریگەریا خوە یا گەلەک باش بۆ تورکیا و هەموو دەڤەرێ هەبیت و دێ ل پەرلەمانێ تورکیا بەردەوامیێ دەنە قووناغا ئاشتیێ.

نومان کورتولموش سەرۆکێ پەرلەمانێ تورکیا دیار کر، بریارا هلوەشاندنا پەکەکێ بێگومان بریارەک گەلەک گرنگ و دیرۆکی یە، هەموو وەلاتیێن تورکیا ئەڤرۆکە دلخوەشن و گۆت: (بریارا هلوەشاندنا پەکەکێ دێ کاریگەریا خوە یا گەلەک باش بۆ تورکیا هەبیت، بێگومان دێ کاریگەریا خوە ل سەر ئارامیا رۆژهەلاتا ناڤین ژی هەبیت و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی نها هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن تورکیا پێشوازیێ ل بریارا هلوەشاندنا پەکەکێ دکەن، نها قووناغەکا نوو ل تورکیا دەستپێکریە و دڤێت ئەم هەموو پێکڤە کار بۆ ئاشتیێ بکەین).
سەرۆکێ پەرلەما‌نێ تورکیا ئەو یەک ژی دیار کر، قووناغا ئاشتیێ د بەرژەوەندیا هەموو گەلێن تورکیا دایە، کورد و تورک ئەڤرۆکە دلخوەشن، چونکی ٤٧ سالن ل تورکیا شەڕەک دژوار هەبوو و گەلەک کەس بوونە قوربانی، لێ نها قووناغەکا نوو دەستپێکریە و گۆت: (نها ئەرکێ پەرلەمانێ تورکیا گەلەک زەحمەتە، چونکی ئەم دێ ل پەرلەمانی بەردەوامیێ دەینە قووناغا ئاشتیێ، گەلەک کارێن مەزن یێن قانوونی هەنە دڤێت د چارچۆڤەیێ پەرلەمانی دا بهێنە کرن، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی دڤێت هەموو فراکسیۆنێن ل پەرلەمانێ تورکیا هەست ب بەرپرسیاریا خوە یا دیرۆکی بکەن).
ناڤهاتی د پشکەکا دی یا ئاخڤتنا خوە دا ئەو یەک ژی دیار کر، ئەزموونا چەندین سالێن بۆری ئەو یەک سەلماندیە کو ب چەکی چو پرسەک ناهێتە چارەسەرکرن، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی نها هەم پەرلەمانێ تورکیا و هەم ژی سازیێن پەیوەندیدار دڤێت ب رۆلێ خوە رابن و یا پێدڤی بۆ بەردەوامیا قووناغا ئاشتیێ بکەن و گۆت: (بەری نها ژی گەلەک جاران مە دیار کریە، ب ئاشتیێ هەموو پرسەک دێ هێتە چارەسەرکرن، لێ چەک ناهێلیت، هەکە چەک نەمینن دێ دەرگەهێ چارەسەریێ ژی ڤەبیت، هیڤیدارین ئەوا دەستپێکریە بەردەوام بیت و چەک بۆ هەتا هەتای بهێنە بێدەنگکرن دا تورکیا بشێت هەموو پرسێن هەی چارەسەر بکەت).
سەرۆکێ پەرلەمانێ تورکیا د دووماهیا ئاخڤتنا خوە دا ئەو یەک ژی دیار کر، هەلوەستێ هەموو هێزێن سیاسی یێن تورکیا ب دەستهەلات و ئۆپۆزسیۆنێ ڤە جهێ دلخوەشیێ یە، هیڤیدارین ل پەرلەمانی ژی ئەم هەموو پێکڤە کار بکەین و بەردەوامیێ بدەینە قووناغا ئاشتیێ و ب سەرکەفتنا قووناغا ئاشتیێ دێ تورکیا بهێز کەڤیت و هەموو وەلاتیێن تورکیا ژی دێ د ناڤ ئاشتیێ و ئارامیێ دا ژین و ئەو یەک داخوازیا هەموو وەلاتیێن تورکیایە.

3

ناڤەندا چاڤدێریا مافێن مرۆڤی یا سووریێ دوهی دیار کر، دو مەهن ئەمریکا بەردەوام هێز و چەکێن زێدەتر رەوانەی رۆژئاڤایێ کوردستانێ دکەت و بەری دو رۆژان ژی ئەمریکا چەندین تانکێن مودێرن ل بنگەهەکێ خوە یێ سەربازی ل نێزیکی باژێرێ حەسەکێ یێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ بجه کریە و ئەو یەک ژی نیشا ددەت کو چو نیەتا ئەمریکا نینە جارێ هێزێن خوە ژ سووریێ و رۆژئاڤایێ کوردستانێ ڤەکێشیت.
هەمان ناڤەندێ ئەو یەک ژی دیار کریە، ئەمریکا د ناڤ دو مەهێن بۆری دا چەندین بنگەهێن نوو یێن سەربازی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ ئاڤا کرینە و فەرماندارێن ئەمریکا بەردەوام چاڤدێریا رەوشا نها ل سووریێ دکەن و ئەمریکا جارێ نەڤێت هێزێن خوە ژ رۆژئاڤایێ کوردستانێ ڤەکێشیت و ئەو یەک ژی بوویە جهێ دلخوەشیا هێزێن سووریا دیموکرات و هەموو وەلاتیێن کورد، چونکی ب ڤەکێشانا ئەمریکا د رەوشا نها دا تورکیا و شام دشێن ئاریشەیێن مەزن بۆ رێڤەبەریا خوەسەر یا کوردان دروست بکەن.

5

دوهی دۆنالد ترامپ سەرۆکێ ئەمریکا گەهشتە عەرەبستانا سعوودیێ و ژ ئالیێ شازادە محەمەد بن سەلمان ڤە پێشوازی لێ هاتە کرن.
بەری نها وەزارەتا دەرڤە یا ئەمریکا و بەرپرسێن عەرەبستانێ ژی دیار کربوون د سەرەدانا ترامپی یا بۆ سعوودیێ دا دێ چەندین رێککەفتنێن مەزن د بیاڤێ چەکی و وزێ دا هێنە ئیمزا کرن و هەروەسا ئێک ژ تەوەرێن سەرەکی یێ سەرەدانا ترامپی ژی دێ بابەتێ بەرنامێ ئەتۆمی یێ ئیرانێ بیت.
وەزیرێ دەرڤە یێ ئەمریکا ژی دوهی دیار کر، ئەمریکا چەندین پەیمانێن گرنگ ل گەل عەرەبستانێ ئیمزا کرینە و ئەو یەک ژ بۆ هەر دو وەلاتان گەلەک گرنگە، بەری نها ژی ئەمریکا پەیمانێن وەسا مەزن د خۆلا ئێکێ یا دەستهەلاتا ترامپی دا ل گەل عەرەبستانێ ئیمزا کربوون.
چاڤدێرێن سیاسی ژی وەسا دبینن ترامپی دڤێت ب رێیا هەر سێ وەلاتێن عەرەبستان، قەتەر و ئیماراتێ پەیمانێن مەزن یێن ئابووری ئیمزا بکەت دا بشێت بارێ ئابووری یێ ئەمریکا گەلەک باشتر لێ بکەت.

5

ئەڤرۆ، هەرهین محەمەد:

كەرتێ‌ چاندنێ‌ ژ وان كەرتێن هەرە گرنگە یێن بهێزكرنا ژێرخانەیا ئابوری یا هەر وەلاتەكی و دەمێ‌ كەرتێ‌ چاندنێ‌ یێ‌ لاوازبیت دێ‌ كارتێكرنێ‌ ل ژێرخانەیا ئابوری كەت و ئەڤ سالە ژی ژ ئەگەرێ‌ كێم بارانا بارانێ‌ گەنم ب ئاڤا بیران و مرەشەیان دهێتە ئاڤدان.

وەلید سلێڤانەی، رێڤەبەرێ‌ چاندنێ‌ ل باتێلێ‌ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: د ئەڤێ‌ حەفتیێ‌ دا 92ملم بارانێ‌ هاتینە و ئەڤێ‌ بارانێ‌ ژی كارتێكرنێن خوە ل سەر هندەك بەروبوومان هەنە ب تایبەتی بەرهەمێ‌ دێم ودشێم بێژم 90% بەرب نەمانێ‌ دچیت، چونكو باران ب رێژەیەكا باش نەهاتیە و دیسان د دەمێ‌ خوە ژی دا نە هاتیە و گەنم گەلەكێ‌ لاواز و بێ‌ سەروبەرە و ئەو بارانێن دهێن ژی وێ‌ كارتێكرنێ‌ ناكەن كو گەشەیەكا باش بكەن بگەهیتە ئاستێ‌ دروینێ‌ و بەرهەمی ب تنێ‌ كەسكاتیە و ئەو گەنمێ نوكە هاتیە چاندن ب ئاڤا بیرا و رەشا ن و رویباران دهێتە ئاڤدان.
زێدەتر گۆت: ئەڤ بارانا هاتی بۆ وان گەلەك یا باش بوو و هاریكاریە بۆ وان جوتیاران یێن ئاڤدانێ‌ دكەن ب رێیا ماتۆران و كارەبێ‌ و ب ڤێ‌ چەندی تێچوو كێمتر دبیت، هەموو دەمان پلان هەنە و جوتیار ژی د ئازادن د چاندنا گەنمی دا و كا ئەو چەند رووبەرێ‌ ئەردی گەنمی بچینن ئەم دەستنیشان ناكەین. ل دەستپێكا چاندنێ‌ ژی كەس نزانیت كا دێ‌ وێ‌ سالێ‌ باران هێن یان نە، ب تنێ‌ پێشبینی دهێنەكرن كا دێ‌ چەند باران باریت و هەكە وان زانی با باران دێ‌ ب ڤی رەنگی هێن دبیت وان نەچاند بان.
ناڤبری گۆت: نەدانا پارەی و نەوەرگرتنا گەنمی هەموو دەمان ئیراق ڤی كەرتی ب ململانا سیاسی ڤە گرێدەت و ژ وان ناهێتە وەرگرتن، هەكە سەحكەینێ‌ ژی گەلەك جاران ژی ئیراق دێ‌ گەنمی ژ وەلاتێن بیانی كریت، بەلێ‌ گەنمێ‌ ناڤخۆ چەند كیلومەتران ژێ‌ دوورە و ئاستەنگان بۆ چێدكەت و ب ئەوێ‌ ململانا سیاسی ڤە گرێدەت و گرنگە گەنمێ‌ جوتیارێن مە ژی وەكو هەموو جوتیارێن دی یێن باشورو ناڤەراستا عیراقێ‌ بهێتە وەرگرتن، گەنمێ‌ مە ژی نمرە ئێكە و بكێر ئاری دهێت و سالوخەتێن باش یێن تێدا، بەلێ‌ هەموو گاڤان ئیراق رێگریێ‌ ل بەر هەمێ‌ مە یێ‌ ناڤخۆ دكەت.
خویاژی كر، ئەڤێ‌ چەندێ‌ ژی ب مەسەلەیێن سیاسی ڤە گرێدەت و یا جوتیار و وەكو كەرتێ‌ مە و وەزارەتا چاندنێ‌ ب تنێ‌ ئەم بەرهەمێ‌ خوە رادەست دكەین و نەوەرگرتن و نەبوونا بازاری ب تنێ‌ ل سەر ملێن وەزارەتا چاندنێ‌ نینە و دڤێت وەزارەتا پلاندانانێ‌ و وەزارەتا بازرگانی و پێشەسازی وەزارەتا دارایی هەموو خوە ل ئەڤی بەرهەمی بكەنە خودان و هەموو وەزارەتێن دی ژی كارگەه و كارخانە و بازاران بۆ ئەڤی بەرهەمی بینن و هەموو دەمان ژی ئەم وان شیرەتا ل جوتیاری دكەین دەست ژكارێ‌ خوە بەرنەدەن، چونكو كەرتێ‌ چاندنێ‌ گرێدای ژیانا مرۆڤانە.
ئەو چەندە ژی گۆت: نەبوونا پلانێن ستراتیژی و نەخەمخوریا ل سەر كەرتێ‌ چاندنێ‌ هەی و ژبەر ئەڤێ‌ چەندێ‌ ئاستەنگ بۆ بەرهەمێ‌ مە چێدبن و جوتیارێ‌ مە تووشی زیانەكا مەزن دبن و ئەو جهێن ژێدەرێن ئاڤێ‌ حكومەت لێ‌ بكەتە خودان و ئاڤێ‌ بۆ جوتیاری بگەهینتە دناڤ ئەردێ‌ وی دا كو بشێت بەردەوامیێ‌ بدەتێ‌ و دسالێن وەسا دا دا بشێن خوە ژ كێم بارانیێ‌ قورتال بكەین.

6

دلۆڤان ئاكرەیی

ل سالا 2013 حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بودجەیەكا دیاركری بۆ پشتەڤانیكرنا رێكخراوێن سڤیل تەرخان كربوو و د ڤی ماوەیدا ژمارەیەكا زۆرا رێكخراوان د بیاڤێن جودا ل هەرێمێ هاتنە دامەزراندن و ب گشتی ژمارەیا رێكخراوێن كۆ ژێ سالا 2013 هەتا نۆكە ل هەرێمێ هاتینە تۆماركرن نێزیكی 6360 رێكخراوانە كۆ 760 ژ ڤان رێكخراوان نێڤدەولەتینە و 50 ژێ ڤان رێكخراوان ئیراقینە.

فەلاح حەسەن سەرۆكێ فەرمانگەها رێكخراوێن نە حوكومی ل هەرێما كوردستانێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار كر، پشتی سالا 2014 و شەرێ تیرۆرستێن داعشێ هاریكاری بۆ ڤان رێكخراوان ژلایێ حوكمەتا هەرێمێ ڤە هاتنە راگرتن و ژمارەیا ڤان رێكخراوان د گەل بورینا دەمی كێمتر بوون و د نۆكەدا ب تنێ 1000 رێكخراو ل سەر ئاستێ كوردستانێ د 16 سێكتەرێن جودا جودا دا كار دكەن.
ل دۆر چەوانییا تۆماركرنێ و دامەزراندنا رێكخراوان گۆت: هەر ڕێكخراوەكا ل حوكمەتا ئیراقێ هاتبیتە تۆماركرن دشێت ل هەرێمێ كار بكەت، بەلێ مخابن حوكمەتا ئیراقێ دانپێدانێ ب رێكخراوێن هەرێمێ ناكەت و پێدڤییە رێكخراو ل بەغدا خۆ تۆمار بكەن و بۆ تۆماركرنێ چەندین ئاستەنگان دروست دكەت، بۆ چارەسەركرنا ڤێ پرسگرێكێ مە وەك هەرێم گونجاندن هەیە و كار ئاسانییێ بۆ رێكخراوان دكەین و ل ماوەیێ بوری ب رێكا شیرەتكارێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ مە كۆنوسەك گەهاندییە حكومەتا فیدرال و د نۆكەدا ئەو داخوازی دبن هویربینی یێ دایە ل بەغدا.
سەبارەت ب چاوانیا كاركرنا رێكخراوان خویا كر، پێدڤییە رێكخراو ل دووڤ رێنمایێن فەرمانگەها ناڤبری و یاسا و بەندێ ژمارە 1 یا سالا 2011 یا ل پەرلەمانێ كوردستانێ دەركەفتی تایبەتە ب رێكخراوانڤە رەفتارێ بكەن و ل دووڤ دابونەریتێن دەڤەرێ پرۆژە و چالاكییان ساز بكەن و جودا ژێ دانا مۆلەتێ ب رێكخراوێن سڤیل د هەمان دەمدا ژی رێ ل هندەك بیاڤان گرتییە مینا دامەزراندن و پشتەڤانیكرن ل هەڤ رەگەزخوازان كۆ ب چ شێوەیەكی رێ ناهێتە دان و ل دووڤ یاسایێ ل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ دێ ئەو لایەن و رێكخراو ب رێكا دادگەهێ ب 15 سالان هێتە حوكمكرن، هەر رێكخراوەكا دوور ژ ناڤەرۆكا مۆلەتا خۆ كار بكەت دێ بۆ جارا ئێكێ هێتە ئاگەهداركرن و جارا دوویێ دێ ڕوو ب روو دادگەهێ بیت و رەنگە مۆلەت ژێ بهێتە وەرگرتن.
سەبارەت رۆلێ رێكخراوێن بیانی ل هەرێما كوردستانێ گۆت: رێكخراوێن هەر ئێك ژێ وەلاتێن ئەمریكا و نەرویج و ئەلمانیا و دانیمارك ل هەرێما ل بیاڤێن جودا كارێن باش كرینە كۆ ل رێزا ئێكێ وەلاتێ ئەمریكا دهێت كۆ كارێن مرۆڤایەتی یێن زۆر ئەنجامداینە و زێدەتر گۆت: د نۆكە دا ئەو كاری دكەن كو ئەڤ رێكخراوێن ل هەرێمێ هەین بهێنە لوبیكرن و كار و ئەركێن وان بهێنە دیاركرن و ب رێكا بەژداریكرنا وان ل خۆلاندا چ ل سەر ئاستێ نافخو یان دەرڤە بهێنە ئامادەكرن دا سەرهەلی كارێن رێكخراوەیێ ببن ب شێوەیەكێ زانستی و ل دووماهییێ ئاشكرا كر، وان لبەرە ل ماوەیەكێ نێزیك سەرەدانا پارێزگەها دهۆكێ بكەن و كۆمبون بهێنە ساز كرن و پاشان ل هەولێرا پایتەخت ل گەل هەمی رێكخراوان سڤیل یێن كو دبیاڤێن جودا دا كار دكەن كوم ببن.

7

د.سەردار غازی، تایبەتمەندێ‌ زارۆكان و ئێشێن دلی یێن زكماكی دیاركر كو هندەك شاشی ل دەڤ وەلاتیان سەبارەت ئێشێن دلی یێن زكماكی هەنە و گەلەك خەلك دبێژن دكتور‌ زارۆكێ‌ من “ فتحە” یان “ كون” هەیە د دلیدا، هەلبەت هەردو ئێكن بەس زمان جودایە، دیسا گەلەك دهێن جوداهیا زارۆكێ‌ خوە ب زارۆكەكێ‌ دیتر دكەن، بۆ نموونە دێ‌ بێژیت زارۆكەكێ‌ مرۆڤاكە مە هەر ئەڤ نەخۆشیە هەبوو و نۆشداران فلان شیرەت لێكرن، یان ببە دەرڤە بۆ چارەسەریێ‌، ئەز دبێژمە وەلاتیان ئێشێن دلی ل دەف زارۆكان نە ئێك و دونە، بەلكو ب سەدان ئێشێن دلی یێن زكماكی هەنە و هەر زارۆكەك یێ‌ جودایە ژ ئێكێ‌ دیتر و چ جار زاروكێ‌ خوە دگەل ئێكێ‌ دی (مقارنە) نەكە، ئەو كارێ‌ نۆشدارێن تایبەتمەندە.
د.سردار غازی دیاركر، گەلەك خەلك دبێژن: دكتور ئەز و هەڤژینێ‌ خوە مرۆڤێن ئێك نینین، بۆچی زارۆكێ‌ مە ئاریشا دلی هەیە؟ و گۆت: ئێشێن دلی سەد دەر سەدێ‌ پەیوەندی ب زكماكیێ‌ و قنێتێ‌ ڤە نینە، ئانكو نە هەكە هەڤژین مرۆڤ ئێك بن، زارۆكێ‌ وان دێ‌ ئێشا دلی هەبیت، بەلكو گەلەك فاكتەر بۆ ڤێ‌ چەندێ‌ هەنە و هەكە تە زارۆكەك هەبیت، ئێشەكا دلی هەبیت، پتریا زارۆكێن تە یێن دی دێ‌ دساخلەم بن و هژمارەكا كێم رەنگە ئێكێ‌ دیتر ژی ئاریشەكا دلی هەبیت.
دەربارەی تیشكا سینگی بۆ زارۆكێ‌ كێمتر ژ سالەكێ‌، د.سەردار دیاركركو گەلەك جارا د تیشكێدا، دل دەردكەڤیت یێ‌ مەزن، بەلكو غودەكا ل سەر دلی هەی دبێژنێ‌ (فایماس) رەنگە پتریا جارا ژ ئەگەرێ‌ مەزنیا وێ‌ دل وەسا د تیشكێ‌ دا دیاركەت، ئەوژی پشتی سالەكێ‌ نامینیت و د تیشكێدا دل سرۆشتی دەردكەڤیتەڤە.
گۆتژی: هەكە زارۆكێ‌ تە ( تەوشیا داون) یان جارا حەلك دبێژنێ‌ ( زارۆكێ‌ مەنگولی) بیت، دڤێت پشكنینا دلی بۆ بهێتەكرن، چونكو 50% ژوان ئاریشێن دلی یێن زكماكی هەنە و دڤێت زوی بهێنە دەستنیشانكرن داكو چارەسەریا وان بهێتەكرن.
هەروەسا دیاركر، چارەسەریا ئێشێن دلی یێن زارۆكان بۆ هەیڤەكێ‌ یە و گەلەك دێ‌ بیتە دو هەیڤ و ئەم گەلەك ژ خەلكی دبینین ئەوێ‌ چارەسەریێ‌ دوبارە دكەن و دێ‌ سەحكەینێ‌ شەش هەیڤە بێی دكتوری هەمان چارەسەریێ‌ وەردگریت، ئەو كارەكێ‌ شاشە، چونكو ل دویف ئاریشێن وی و گەشەیا وی و پشكنینا ئیكۆیێ‌ ئەو چارەسەری دهێتە كێمكرن و زێدەكرن، لەورا پێدڤیە پێگیری ل دووڤ شیرەت و رێنمایێن نۆشداری بهێتەدان، نە ل دویڤ حەز و بووچوونێن خوە.

12

ڤیتامین سی ئێکە ژ گرنگترین پێکهاتان کۆ لەشی پێدڤی پێ هەیە، ڕۆلەکێ سەرەکی دگێڕیت ل بەرەف پێشڤەبرنا ساخلەمیێ.
د ڕاپۆرتەکا ماڵپەڕی “Healthline”دا بەلاڤکریە، ڤیتامین سی هاریکاریا چاکبوونا برینان و بەرهنگاربوونا هەوکرنان و دروستکرنا کۆلاجینی ددەت کو پرۆتینەکە پاڵپشتیا پیستی و هەستس و خوینبەرێن ساخلەم دکەت.
ل ڤێرەدا ئەوان نەخۆشیێن بەرچاڤ دێ دیارکەین کو ژ ئەگەرێ کێمیا ئاستێ ڤیتامین Cدروست دبن:
– خوینبەربوونا پێدیا: بەربەلافترین نەخۆشییە کو ژ ئەگەرێ کێمیا ڤیتامین سی دروست دبیت، ئەڤەژی ژئەگەرێ وێ چەندێ ڤیتامین سی پێدڤیە بۆ دروستبوونا کۆلاجینێ بهێز کو خوینبەران ب ساخلهم دهێلیت.
– کێمخوێنی: ڤیتامین سی هاریکاریا لەشی دکەت بۆ هەڵمژینا ئاسنی د خوارنێ دا، ئاسن یی پێدڤیە بۆ دروستبوونا خڕۆکێن سۆر یێن خوینێ کو ئۆکسجینس هەلدگرن.
– درەنگ چاکبوونا برینان: ڤیتامین سی یی گرنگە بۆ بەرهەمئینانا کۆلاجینی کو هاریکاریا چاکبوونا برینان ددەت، دەمێ ئاستێ وان کم دبیت، برین زێدتر ڤەدکێشن هەتا چاک دبن ئەڤەژی ژ ئەگەرێ تووشبوونێ ب هەوکرن و ئاڵۆزیێن دی زێدەدکەت.
– هەوکرنا پێدیا: کێمیا ڤیتامین سی دبیتە ئەگەرێ لاوازبوون ، هەوکرنا پێدیا، وەرمین و ئێشانا پێدیا نەساخلەم پێدڤی ب ڤیتامین سی هەیە بۆ پاراستنا هێزا خۆ و بەرهنگاربوونا بەکتریا.
– ئاریشێن گەهـ و هەستیان: کێمیا ڤیتامین سی دبیتە ئەگەری ئێشان و وەرمینا گەهان ژئەگەرێ خوینبەربوونێ ل ناڤ گەهاندا، هەروەسا کاریگەریێ ل سەر ساخلەمیا هەستیان دکەت ب لاوازکرنا ئەوی کۆلاجینی کو پشتگیریا وان دکەت، ئەڤەژی دبیتە ئەگەرێ پێتیبوون و شکەستنا هەستیان.
– ئاریشێن پیستس: دبیتە ئەگەرێ هشکبوونا پیستی و دروستبوونا پرسکێن پیستی ژئەگەرێ لاوازبوونا خوینبەران.
– لاوازیا سیستەمێ بەرگریا لەشی: ڤیتامین سی دژە ئۆکسێنەرەکێ بهێزە و هاریکاریا پاراستنا خانەیان ددەت و پاڵپشتیا سیستەمێ بەرگریا لەشی دکەت، ئەو کەسێن کێمیا ڤیتامین سیی هەی زێدەتر تووشی نەخۆشیان دبن.

8

ئەو کەسێن زێدە چایێ ڤەدخون، زێدەتر تووشی کۆمەکا ئاریشێن ساخلەمیێ دبن هەرچەندە دژە ئۆکسانێ ب مفا تێدایە، بەلێ زێدە ڤەخارنا وێ ل دویڤ بابەتەکێ “ lebanon24” دبیتە ئەگەرێ ڤان ئاریشا:
-1 دبیتە ئەگەرێ کێمخەویێ، کاریگەری ل سەر شێوازێ خەوێ هەیە ب تایبەتی هەکە ب ڕێژەیەکا زۆر یان درەنگی شەڤێ بهێته ڤەخارن..
-2 گۆهورینا رەنگێ ددانان، چایێ “تانین” تێدایە ب دەربازبوونا دەمر دبنە ئەگەرێ زەربوونا ددانان.
-3 کێمبوونا ماددێ ئاسنی، ئەو پێکهاتێن د چایێ دا هەین دبننە ڕێگر ل هەڵمژینا ئاسنیدا.
-4 بۆ هندەک کەسا چا دبیتە ئەگەرێ تێکچوونا مەعیدێ، ڤەگەڕیانا ترشەڵۆکێ، یان هەودانا مەعیدێ.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com