جێگرێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و وەزیرێ دەرڤە راگەهاند: پشتی خەرجكرنا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ یێ مەها پێنج ژ ئالیێ بەغدایێ ڤە، دێ مووچەیێ هەردو مەهێن شەش و حەفت ژی هێنە خەرجكرن.
دوهی سێشەمبی 22/7/2025، د. فوئاد حسێن، جێگرێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و وەزیرێ دەرڤە گوت» دەمێ مووچەیێ مەها پێنج هاتە خەرجكرن، ئانكو مووچەیێ مەهێن دووڤدا ژی ئانكو مەهێن شەش و حەفت ژی دێ هێنە خەرجكرن».
د. فوئاد حسێن باس ل وێ چەندێ ژی كر» ل بەغدا باس ل مووچەیێ مەها حەفت دهێتە كرن، لەوما چاڤەڕێ دهێتە كرن پشتی هنارتنا مووچەیێ مەها پێنج، مووچەیێن مەها شەش ژی بهێتە هنارتن».
ئەو وەزیرێ كورد ل جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ كو بەری دو رۆژان ب تەلەفۆنێ ل گەل سەرۆك بارزانی و سەركردەیێن دی یێن هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ د دانوستاندنێدا دابوو ل دۆر مووچەی دبێژیت» د ڤی دەمیدا سەرۆك بارزانی گەلەك خەمخوورێ گەلێ كوردستانێ بوو، پرسیار دكر پرسا مووچەی بەر ب كیڤە دچیت».
د. فوئاد حسێن ل گەل نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و بافل تالەبانی، سەرۆكێ ئێكەتی نیشتمانی كوردستانی ئاخفتییە و راگەهاند» بۆ چارەسەرییا كێشەیێ من پەیوەندی ل گەل وان كر، تاكو تێكگەهشتن هەبیت».
جێگرێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ سوپاسییا وەزیرێن كورد ل ناڤ جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ كر وگوت» هەموو د پەیوەندیێدا بوون ل گەل سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و وەزیرا داراییا ئیراقێ و ل شەڤا 21 ڤێ مەهێ گەهشتنە وێ چەندێ كو كێشە چارەسەر ببیت».
بابەتێ مووچەی هاتبوو گرێدان ب هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ و بەرهەمئینانا وێ، سەبارەت وێ چەندێ د. فوئاد حسێن گوت» رێككەفتن ب ڤی شێوەیە، ئەو پەترۆلا ل هەرێما كوردستانێ دهێتە بەرهەمئینان، دڤێت بهێتە هنارتن بۆ دەرڤە، ژبلی وێ چەندێ 50 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ بۆ ناڤخوە بهێتە بكارئینان، بەلێ نوكە كێشە هەیە».
سەبارەت وان كێشەیێن ل دۆر پەترۆلێدا هەین، د. فوئاد حسێن ئاماژە كر» كێشە ل زەڤیێن پەترۆلی و بۆریێن پەترۆلی هەیە، بەلێ ب دیتنا من دێ هێتە چارەسەركرن».
د. فوئاد ل دۆر وێ راپۆرتا ژ هەولێرێ ئاراستەی بەغدایێ هاتیە كرن ل دۆر ئاستێ بەرهەمئینانا پەترۆلێ ل زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێمێ گوت» د نڤیسارێدا باس ل وێ چەندێ هاتیە كرن كو شیانێن بەرهەمئینانا 81 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ هاتیە كرن، ل دووڤ رێككەفتنا مە، رۆژانە 50 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ بۆ ناڤخوە دێ هێنە بكارئینان، 31 هزار بەرمیلێن دی ژی دڤێت رادەستی وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ بهێنە كرن».
ل دووماهیێ د. فوئاد حسێن گوت» پشتی بلندكرنا ئاستێ بەرهەمئینانا پەترۆلێ ل هەرێما كوردستانێ، دێ پەترۆلا زێدەتر بۆ دەرڤە هێتە هنارتن، هەرچەندە د بودجەیدا هاتیە دیاركرن كو دڤێت رۆژانە 400 هزار بەرمیل بۆ دەرڤە بهێنە هنارتن، بەلێ رەوش نوكە یا ئاسایی نینە».

جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: ل گەل بالیۆزێن رووسیا، ئوسترالیا و رۆمانیا مە باس ل پرسا مووچەی و هێرشێن درۆنی ل سەر زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ كر.
شاخەوان عەبدوللا، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل تۆرا جڤاكییا فەیسبووكی بەلاڤكر كو ل گەل هەر ئێك ژ ئەلبرۆس كۆتراشیڤ، بالیۆزێ رووسیا، رادو ئۆكتاڤیان، بالیۆزێ رۆمانیا، گلێن مایلز، بالیۆزێ ئوسترالیا ل ئیراقێ كۆمبوویە. دیاركر ژی كو د وان كۆمبووناندا باس ل دەرئەنجامێن قەیرانا خەرجنەكرنا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ، كو بوویە بارگرانییەكا راستەقینە و زیانەكا مەزن ل ژیانا هەڤوەلاتییان كریە.
هەڤدەم بابەتێ بەردەوامییا هێرشێن درۆنی ل سەر دەزگەهێن پەترۆلی یێن هەرێما كوردستانێ و هەڤبەندیێن دو قۆلی تەوەرەی دی یێ كۆمبوونان بوو.

هەولێر، قائید میرۆ

بسپۆرەكێ كەرتێ پەترۆلێ ئاشكراكر، هێرشێن درۆنی ل سەر زەڤیێن پەترۆلی یێن هەرێما كوردستانێ زیانێن مەزن گەهاندینە وان زەڤییان و مەرەم ژ وان هێرشان ئالۆزكرنا رەوشێ و ئاریشەیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بەغدایێ بوویە هەروەسا دبێژیت، رێژەیا بەرهەمئینانا پەترۆلێ كێم بوویە و دەم پێدڤیە ئاستێ بەرهەمئینانێ ڤەگەڕیت بۆ ئاستێ بەرێ.
د. سیروان عارەب، بسپۆرێ كەرتێ پەترۆلێ بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت « هێرشێن درۆنی ل سەر سەر زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ راستەوخوە كاریگەری ل سەر بەرهەمئینانا پەترۆلێ هەیە، چونكە هێرش ل سەر هەر كەرتەكی بهێنەكرن دێ كاریگەریێن خوە هەبن و تووشی ئاریشەیان بیت، بێگومان پەترۆل ئێكە ژ كەرتێن گرنگ و ستراتیژی ل هەرێما كوردستانێ، لەوڕاژی هێرشێن درۆنی بووینە ئەگەرێ راگرتنا پشكەكا بەرهەمئینانا پەترۆلێ ل زەڤیێن هەرێما كوردستانێ، هەروەسا ترس و دلگرانی بۆ كارمەندێن بیانی یێن ل زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ كاردكەن پەیداكریە و هندەك ژوان ڤەگەڕیاینە وەلاتێن خوە، مخابن ب ئەگەرێ ئەڤان هێرشێن درۆنی 60%ێ بەرهەمئینانا پەترۆلێ كێم بوویە، زەڤیێن پەترۆلی یێن بووینە ئارمانجا درۆنان ژ باشترین زەڤیێن پەترۆلێ نە ل هەرێما كوردستانێ، ب تایبەتی ژی ئەو زەڤیێن ل سنورێ پارێزگەها دهۆكێ هێرش ل سەر هاتیە كرن، چونكە رۆژانە رێژەیەكا مەزن یا بەرهەمێ پەترۆلێ ل ڤان زەڤیێن پەترۆلی دهێتە بەرهەمئینان و نوكە ئەو رێژەیە كێم بوویە و كاریگەری ل سەر بەرهەمێ زەڤیێن پەترۆلی ل هەرێما كوردستانێ هەیە».
د. سیروان عارەب گوت ژی» ب دیتنا من مەرەم ژ ڤان هێرشێن درۆنی ل سەر زەڤیێن پەترۆلێ ئارمانجێن سیاسی و ئابۆری ل پشت هەنە، هەتا ئاریشەیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بەغدایێ دا هەنە ئالۆزتر بكەن، ژ بەر ستراتیژییا دەڤەرێن پەترۆل دهێتە بەرهەمئینان هەر زیانەكا بەركەڤیت پێدڤی ب دەمەكێ درێژ هەیە هەتا بەرهەمئینان بگەهیتە ئاستێ بەری ئەنجامدانا هێرشان، ئەز باوەرم هەر زەڤییەكا پەترۆلی دەمێ 20 رۆژ هەتا مەهەكێ پێدڤیە بۆ ڤەگەڕاندنا بەرهەمی ئەوژی ب مەرجەكی ب شێوەیەكێ لەز كار تێدا بهێتەكرن، هەروەسا ئەندازیار و كارمەندێن وان زەڤیێن پەترۆلی ڤەگەڕن سەر كارێن خوە، حوكمەتا ئیراقێ ژی مەرج داناینە هەمبەر هەرێما كوردستانێ بۆ هنارتنا مووچەیێ فەرمانبەران ئەوژی رادەستكرنا پەترۆلێیە، ئیرادە و خۆڕاگریا خەلك و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بووینە ئەگەر هەرێما كوردستانێ خوە ل سەرپێن خوە بگریت و تێگەهشتنا خەلكی بۆ رەوشێ خالەكا گرنگە بۆ پاراستنا هەرێما كوردستانێ، رۆژانە زێدەتری 250 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ دهاتنە بەرهەمئینان و د دەمێ نوكەدا ئەو رێژەیە گەلەك كێمترە ل بەری ئەنجامدانا هێرشان».

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

ئەنداما كۆمیتەیا ناڤەندییا پارتی دیموكراتی كوردستان خانم ئەشواق جاف ل دۆر پێكئینانا كابینەیا دەهێ یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و رۆلێ ئالیێن سیاسی یێن هەرێمێ و ئێك هەلوەستییا وان ل سەر پرسێن نەتەوەیی بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت:» د ڤێ قوناغا هەستیاردا پێكئینانا كابینەیا دەهێ یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و چالاككرنا پەرلەمانێ كوردستانێ ئێك ژ گرنگترین و ب هێزترین ئالاڤ و میكانیزمایە بۆ پاراستنا هەڤوەلاتییان و بەرگریكرنێ ژ مافێن كوردستانییان و هەكە كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێمێ پێك بهێت و پەرلەمان چالاك ببیت ، دشێین ب ئێكگرتی و ب پلانەكا ئێكلاكەر رووب روویێ هەر فشار و هەرەشەیەكێ ببین كۆ ئاراستەی كوردستانێ دهێنە كرن ، چونكو هندەك جاران ل هند ئالییان گوهدار دبین، دبێژن ئەم ناهێینە كۆمبوونان و ئەم دیڤەلانكێن پارتی نینین ، نەخێر نابیت ب ڤی رەنگی بهێتە نێرین و هزر لێ بهێتە كرن ، پارتی دڤێت هەموود بەشكدار بن د هەر بریارەكا دهێتە دان و ئەم هەموو پێكڤە د خزمەتا خەلكێ كوردستانێدا بین، لەوما ئێكدەنگی و ئێكڕێزی گەلەك یا گرنگە، چونكو نوكە پێدڤییە ئالیێن سیاسی بلەز ل سەر پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ رێكبكەڤن و جودا ل وێ ئێكگرتن و هەڤكاری د ناڤبەرا هەموو ئالیێن سیاسی یێن هەرێما كوردستانێ گەلەك یا گرنگە بۆ پاراستنا مافێن خەلكێ كوردستانێ، ب تایبەتی ل ڤێ قوناغا هەستیار نەك هەر پارتی و ئێكەتی بەلكو پێدڤییە هەموو پارتێن سیاسی ئێك دەست و ئێكهەلوەست بن بۆ كاركرن و دانا بڕیارێن راستەقینە بۆ چارەسەركرنا پرسگرێكان».
ئەنداما كۆمیتەیا ناڤەندییا پارتی زێدەتر گوت» ب دلخوەشیڤە دبینین حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل دووڤ دەستووری بەرگری ژ مافێن خەلكێ كوردستانێ كریە، و چو دەمان موزایەدە ب سەر خەلكێ كوردستانێدا نەكریە، حوكمەتا هەرێمێ نەك بتنێ پارێزگاری ل خەلكێ كوردستانێ كریە، بەلكو ل پاشەرۆژێ دێ گرەنتییا ئێكێ ژ مافێن خەلكێ كوردستانێ بیت».
‏سەبارەت ب هێرشێن درۆنان بۆ سەر هەرێما كوردستانێ ئاشكرا كر» ئەڤە وەك كارتەكا فشارێ دهێتە ب كارئینان بۆ لێدان ل ئابۆرێ كوردستانێ و ناخوازن كوردستان یا ئارام و پێشكەفتی بیت».