پشتی داگیرکرنا بازارێ ترۆمبێلان و ب تایبەت یێن کارەبێ، چین نها کار ل سەر وێ چەندێ دکەت ببیتە مەزنترین بەرهەمئینەرا رۆبۆتێن مرۆڤ ل جیهانێ. ب گۆرەیی پەیمانگەها چنزن یا چینی، نها ل چینێ زێدەتری ٦٠ کۆمپانیێن رۆبۆتێن مرۆڤ هەنە، د دەمەکی دا کو ل ئەمریکا ٣٠ کومپانی و ل ئورۆپا ٤٠ کۆمپانی هەنە.
نە ئەڤە و ب تنێ، بەلکو نها وەلاتێ چینێ دەست یێ دانایە سەر بەرهەمئینانا ٦٣٪ ژ رۆبۆتێن جیهانێ. ب گۆرەی مۆرگن ستانلی و نها خودانا ١٩٠ داهێنانێن نوویە د وارێ چێکرنا رۆبۆتان دا کو ئەڤە ژی دبیتە هندی سێ پشکێن جیهانێ. بۆ ڤێ مەرەمێ و پشتەڤانیا ڤی کەرتی حکومەتا وەلاتێ چینێ14 ملیار دۆلار خستیە د خزمەتا پێشخستنا ڤی کەرتی دا.
ئیلۆن ماسک زەنگینێ ئێکێ ل جیهانێ و خودانێ کۆمپانیێن ناڤدار یێن ڤی واری ل وەلاتێ ئەمریکا پێشبینی دکەت کو هەتا سالا ٢٠٤٠ێ بگەهیتە ٤٠ ملیار رۆبۆتان.
وه‌لاتێ چینێ سه‌ركه‌فتنه‌كا گه‌له‌ك مه‌زن د به‌رهه‌مئینانا ترۆمبێلان دا ئینایه‌ و ب تایبه‌ت ژی یێن كاره‌بایی و ژ به‌ر وێ ژی چه‌ندین كۆمپانیێن جیهانێ به‌رهه‌مێن خوه‌ یێن ترۆمبێلان راوه‌ستاندن یان ژی كێمكرن و هنده‌كان ژی بزاڤ كرن ئێك بگرن، دبیت ئه‌ڤ واره‌ ژی كارتێكرنه‌كا مه‌زن ل سه‌ر كۆمپانیێن به‌رهه‌مئینه‌رێن وارێ رۆبۆتان بكه‌ت.
هه‌ر دیسا دربێ دی یێ مه‌زن یێ وه‌لاتێ چینێ ل مه‌زنه‌ كۆمپانیێن جیهانێ دایی د وارێ زیره‌كیا ده‌ستكرد دابوو، د ئه‌ڤی واری ژی دا شیا پێشكه‌فتنه‌كا مه‌زن ل سه‌ر ئاستێ جیهانێ ب ده‌ست ڤه‌ بینیت، ئه‌ڤه‌ ژی وێ چه‌ندێ دگه‌هینیت كو وه‌لاتێ چینێ بزاڤێن مه‌زن دكه‌ت وه‌كو گه‌له‌ك وارێن دی یێن ژیانێ د وارێ ته‌كنۆلۆژیایێ ژی دا خوه‌ ب سه‌لمینیت كو مه‌زنا جیهانێ یه‌، ب تایبه‌ت ژی بزاڤێ دكه‌ت داهێنانا د زیره‌كیا ده‌ستكرد و ترۆمبێلێن خوه‌ یێن كاره‌بێ دا د رۆبۆتێن مرۆڤ دا بكاربینیت.

د. ئەحمەد سەلاح، تایبه‌تمه‌ندێ نشته‌رگه‌ریێن گشتی و نازوورێ دیاركر ده‌مێ مرۆڤ هه‌ست ب ره‌قاتیێ دكه‌ت ل مال ئه‌م دبێژینێ گرێكێن زكی و ئه‌گه‌رێن وان گه‌له‌كن و دشێن دابه‌ش كه‌ین بو یێن جوران یێن باش و یێن نه‌باش، وگۆت: دروستبوونا وان ره‌نگه‌ ده‌سپێكێ كیسه‌ك بیت ل سه‌ر هێكا یان ل سه‌ر په‌نكریاسی یان ل ئه‌ندامه‌كێ دی وه‌ك گه‌ده‌یی یان مێلاكێ یان ره‌حمی یان روڤیكا و هندەك جاران ئه‌ڤ كیسه‌ ژ گۆشتی دهێت وه‌ك ماسولكه‌ یان دوهنی ل سه‌ر زكی ره‌نگه‌، هنده‌ك جاران ژ هه‌ودانان بیت و دكه‌ته‌ وه‌ك قونێر، وه‌ك هه‌ودانێن روڤیكا كوره‌ و ب په‌قیت و دبیته‌ قونێر و نه‌خۆش دهێت وه‌ك گرێكه‌ك و جاران هه‌ودانیێن دومدرێژی دروستدکەن.
دیاركر ژی دبیت نه‌خۆش بخۆ هه‌ست ب گرێكێ یان وه‌رمینێ بكه‌ت یان هنده‌ك جارا وه‌ك ئێشان هه‌ست پێدكه‌ت، نیشانێن گرێدایی هه‌رسكرنێ وه‌ك عێلنجی و دلرابوون و قه‌بزبوون لێ دیاردبن وگۆت: هه‌رده‌مێ نه‌خۆش هه‌ست ب هه‌بوونا گرێكا بكه‌ت پێدڤیه‌ سه‌ره‌دانا نۆشداری بكه‌ت و ده‌سپێكێ ئەم هنده‌ك پرسیاران ژنه‌خۆشی دكه‌ن و پاش هنده‌ك پشكنینێن كلینیكی بۆ دكه‌ین و پاش پشكنینێن خۆینێ بو چێدكه‌ین یان سونه‌رێ، ره‌نگه‌ پێدڤی ب میفراسێ بیت بو دیاركرنا ئه‌گه‌ر و قه‌بارێ وێ و ره‌نگه‌ ره‌نینێ بو بگرین، و پشتی هه‌می پشكنینان و نه‌گه‌هینه‌ چ ئه‌نجامان، ب رێیێن نشته‌رگه‌ری یان نازوورا هه‌تا ئه‌م بشێرن نمونه‌یێ ژوێ گرێكێ وه‌رگرین و بگه‌هینه‌ ده‌ستنیشانكرنا گرێکێ.
و ل دویف جور و ده‌ستنیشانكرنێ و ئه‌گه‌رێن وێ ئه‌م دشێن رێیێن چاره‌سه‌ریێ دیاربكه‌ین، و به‌هرا پتر ئه‌وێن قه‌بارێ وان یێ بچویك و گرێكێن باش بتنێ چاڤدێری و دویفچوون بو دڤێت، هنده‌ك پێدڤی ب نشته‌رگه‌ریان دبن چ یێن ڤه‌كری چ یێن نازوورێ و هنده‌كان ئه‌م ره‌وانه‌یی تیشكا ته‌ده‌خلی دكه‌ین و سه‌ره‌ده‌ریێ دگه‌ل ڤێ گرێكێ بكەین.

ئێکەتیا ئەلمانیا بۆ خوارنێ تەکەز دکەن، چەند کریارێن رۆژانە شاش هەنە دبنە ئەگەرێ زێدەبوونا دوهنی د زکی دا، ئەڤ چەندە ژی بۆ گەلەک کەسان بویە ئاریشە و بێزاری..!
ئەو پێنج رێین دبنە ئەگەرێ مەزن بوونا زکی ئەو ژی ئەڤە، بزاڤێ بکە ژێ دور بکەڤە:
٭کێم خەوی:
کێم خەوی دبیتە ئەگەرێ زێدەبوونا بەرهەمئینانا هورمونێ ستیرۆید کورتیزۆل ژلایێ لەشی ڤە، ئەڤ هورمونە بەرپرسە بۆ زێدەکرنا حەزا خوارنێ، بۆ کێم کرنا ئاستێ کورتیزۆل پێدڤیە شەڤانە 7 بۆ 8 دەمژمێرا بنڤی.
٭ ڤەخوارنا شەربەت:
رێژەیەکا مەزن شەکرێ د شەربەتێ دا هەیە، ئەڤە ژی دبیتە ئەگەرێ زێدەبوونا حەزا خوارنێ، هەر وەکی ئەوان خوارنا شەکر تێدا کێمترە هەرچارەسەر نینە، ژبەر کو بهەمان شێوە حەزا خوارنێ زێدە دکەن، لەورا پێدڤیە گوهری بۆ ئاڤێ.
٭ئەو خوارنێن لسەر نڤیسی دوهن کێم تێدایە:
تایبەتمەندێن خوارنێ ل ئەلمانیا هوشداری ددەن، لسەر وان خوارنا یێن سەر قەپاخا نڤیسی “دوهنێ کێم” ە گەلەک جاران رێژا شەکرێ تێدا یا زێدەیە، لەورا پێدڤیە وان جورە خوارنا بگوهری بۆ وان خوارنا یێن دوهنێ سروشتی تێدا بیت وەکی: چەرەزات، ئەڤوکادو،ماسی …ئەڤ جورە خوارنە دبنە ئەگەرێ کێمکرنا قەلەوی و هەست ب تێر بوونێ کەی.
٭رینشتن بو دەمێن درێژ:
رینشتن بۆ دەمێن درێژ دبیتە ئەگەرێ لاواز کرنا گوهرینا خوارنێ ژ خوارنێ بو هێز و دەورانا خوینێ، ئەڤە ژی کارتێکرن لسەر سوتنا دوهنی هەیە.
٭نان خوارنا شەڤێ:
نان خوارنا شەڤێ بەری نڤستنێ ب دەمەکێ کێم، دبیتە ئەگەرێ ماندیبونا مەعیدەی لدەمێ هەرسکرنێ، ناهێلیت بشێوەیەکێ نمونەی ئەرکێ کارێ خوە بکەت، لەورا شارەزایێن خوارنێ شیرەتان ددەن کو پێدڤیە دوو دەمژمێرا بەری نڤستنێ هیچ خوارنێ نەخوی هەتا دوهن ل زکی دا کوم نەبیت.

هندەک جورێن خوارنان یێن هەین دڤێت زاروکی ژێ بدەیە پاش دا یێ ساخلەم بیت:
– خوارنا شرینی یێن دەستکرد کو چ بهایێ ساخلەمی یێ تێدا نینە و ددانێن زاروکی ژی بێ سەروبەر دکەت و دل چوونا وی ژی بو خوارنێن باش کێم دکەت.
– خوارنێن ڤەخوارنێن غازی وەکی پێپسی و کولا و چایێ کو کارتێکرنێ ل کوئەندامێ هەرسکرنێ و هەستی و خەوا زاروکی دبیت بکەت.
– هەمبەرگەر و خوارنێن دی یێن ب لەز کو زاروکی ب تنێ تێردکەن و رێژا کەرستێن خراب بو زاروکی پترن ژ یێن مفا یانکو نابیت خوارنا وی یا بەردەوام بیت، ب کێمی بێتە دان ل هەلکەفتنێن تایبەت ب تنێ.
– خوارنێن هەلگرتی یێن ئامادە کو دئێنە فروتن (معلب) کو باراپتر کەرستێن خوێ و کەرستێن ب زیان پتر یێن تێدا.
– ڤەخوارنێن د پاکیتا دا کو رێژا شەکرا دەستکرد پتر تێدایە. هندی ڤەخوارنێن سروشتی بیت چێترن.
– چپس و پتاتێن قەلاندی ب تایبەت هەکە گەلەک بێنە خوارن و شینا دانێن خوارنێ بگریت.