جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ دوهی ب سەرپەرشتییا سەرۆكوەزیران مەسرور بارزانی كۆمبوو و تێدا دیار كر كو هەر پابەندییەكا ل سەر هەرێما كوردستانێ هەی ب زێدەهی هاتییە بجهئینان و هەمی ژ بۆ دەستپێكرنا هنارتنا نەفتێ نەرمییەك نیشادایە و چاڤەرێی بەغدا دكەن.
هەر د كۆمبوونێ‌ دا ئاماژە ب وێ‌ چەندێ‌ ژی هاتیە كرن كو هەرێما كوردستانێ و كۆمپانیێن پەترۆلێ‌ ئامادەییا هاریكارییێ ل گەل حكومەتا فیدرال نیشا دایە بۆ دوبارە هنارتنا پەترۆلا هەرێمێ‌ و بۆ نەهێلانا وان هەموو بەهانەیان یێن بەغدا بكاردئینیت بۆ نەهنارتنا مووچەیان دئینیت و نوكە چاڤەرێی بڕیارا حكومەتا فیدرال دكەن بۆ پەسەندكرنا تێگەهشتنێن هەڤپشك یێن هاتینە ئەنجامدان.
هەروەسا هاتە باسكرن كو هەمی بابەتێن پەیوەندیدار ب لیستا مووچەیی، هەژمارا وەزیفی، هووربینیا هەڤپشك، و ب بانكیكرنا مووچەیان هاتینە بجهئینان و داخوازیا هەرێما كوردستانێ ئەوە كو بەغدا سیاسەتا نەهنارتنا مووچەیێ‌ خەلكێ كوردستانێ ب دووماهی بینیت، چونكو مووچە مافەكێ یاسایی و دەستوورییە.

پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند: رێككەفتن ل دۆر دەستپێكرنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ بۆ دەرڤە هاتیە كرن و تنێ مایە سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ ئیمزا بكەت و مووچە بهێتە هنارتن.
دوهی چارشەمبی 2/7/2025، پێشەوا هەورامانی، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانییا تایبەت دا بۆ مالپەرێ فەرمیێ پارتی دیموكراتی كوردستان گوت» ئەڤرۆ تەوەرێ ئێكێ یێ كۆمبوونا جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ ل دۆر مووچەی بوو و شاندێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل سەر پرسێن پەترۆلێ و مووچەی د دەمێ چەند رۆژێن بۆریدا كۆمبوون كرینە و هووركاری بەرچاڤكرن، كو سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بەردەوام ل گەل وان بوو ل سەر هێلێ، چونكە نوكە بەغدا پەترۆل كریە مەرج بۆ هنارتنا مووچەی و سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژی وەكو نیازپاكی بێی رێككەفتن بەرهەڤی دیاركر ب 50 هزار بەرمیلان رۆژانە دەست پێبكەت ل دووڤ دانوستاندنان هەتا بەرهەمئینان وەكو خوە لێ دهێت، لەوما دخوازین دەست پێبكەت بۆ وێ چەندێ بزانین ئەم د نیازپاقژین و د ناڤبەرا كۆمپانییان و حوكمەتا ئیراقێ كۆمبوون هاتیە كرن و رەشنڤیسەك هاتیە بەرهەڤكرن، كو گرفت ل سەر تێچوویا بەرهەمئینانا پەترۆلێیە و گەلەك گەنگەشە هاتیە كرن و ب شاندێ مە گوتییە ئەم یێن رێككەفتین، لەوما ئەو رەشنڤیسە یێ هاتیە بەرهەڤكرن و چاڤەڕێ دهێتە كرن بهێتە ئیمزاكرن و دەست ب هنارتنا پەترۆلی بهێتە كرن، لەوما چاڤەڕێی ئیمزاگرنا وێ رێككەفتنێ دهێتە كرن».
پێشەوا هەورامانی گوت ژی» حوكمەت ب جۆرەكی یا چوویە پێش كو ئەو ب خوە ژی چاڤەڕێ ناكەن، لەوما حوكمەتا هەرێما كوردستانێ یا بەرهەڤە 50% ژ داهاتێ ناڤخوە بدەتە ئیراقێ و هنارتنا پەترۆلێ ژی دەست پێبكەت، لەوما نوكە تەپ یا د مەیدانا ئیراقێدا».
پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دیاركر ژی» هەتا دووماهی خولەك مە باوەری ب وێ چەندێ هەیە بشێین بگەهینە رێككەفتنێ ل گەل بەغدایێ بۆ چارەسەركرنا كێشەیێن دارایی و سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژی ژ هەر كەسەكێ دی ل هەرێمێ زێدەتر خەما چارەسەرییا وان گرفتان دخوت و هەتا دووماهی خولەك ژی كاری بۆ چارەسەریێ دكەین و چەندین رۆژە شاندێ هەرێمێ بەردەوام د بزاڤێدابوو و سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ژی ب خوە ل سەر هێل بوو ل دۆر وان كۆمبوونێن هاتینە كرن، ئەڤە بۆ وێ چەندێ كێشە بهێنە چارەسەركرن، لەوما نوكە هەموو هاتینە تمامكرن و رادەستی سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ بووینە بۆ وێ چەندێ ئیمزایێ ل سەر بكەت، دەمێ پێدڤی ژی نینە و تنێ نیەتا جدی دڤێت و هەكە نیەتا جدی هەبیت دشێن ئەڤرۆ ئیمزا بكەن و مووچەی ب هنێرن.

سەرۆككۆمارێ ئیراقێ راگەهاند: رۆژانە پەیوەندی د ناڤبەرا حوكمەتێن هەرێما كوردستانێ و بەغدایێ بۆ چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی هەیە و بەردەوامە.
دوهی چارشەمبی 2/7/2025، د. لەتیف رەشید، سەرۆككۆمارێ ئیراقێ د دیدارەكێدا ل گەل رۆژنامەیا مۆندۆ یا ئیسپانی گوت» سەبارەت ناكۆكی و كێشەیێن هەلاویستی د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا، رۆژانە پەیوەندی د ناڤبەرا حوكمەتا فیدرالی و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ هەیە بۆ گەنگەشەكرنا كێشەیێن هەلاویستی».
سەرۆككۆمارێ ئیراقێ گوت ژی» بۆ چارەسەركرنا وان كێشەیان دڤێت قانوونا پەترۆل و غازێ بهێتە دەركرن» .
د. لەتیف رەشید گوت ژی» ئیراق هەر جۆرە پێشێلكارییەكا ئەسمانێ خوە ل شەڕێ 12 رۆژی د ناڤبەرئا ئیسرائیلێ و ئیرانێدا رەت دكەت» هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر» پێدڤی بوو هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتییا دژی داعشێ ب سەرۆكایەتییا ئەمریكا د وی دەمی دا ئەسمانێ ئیراقێ پاراستبا».
سەرۆككۆمارێ ئیراقێ دوپاتكر ژی» ئەم پێشێلكرنا ئەسمانێ ئیراقێ ل دەمێ شەڕێ د ناڤبەرا ئیسرائیلێ و ئیرانێدا پرۆتەستۆ دكەین و هەروەسا ئەم داخوازا كڕینا سیستەمێ بەرگریێ بۆ پاراستنا ئەسمانێ خوە دكەین».
هەروەسا خویاكر» پێدڤی بوو هێزێن هەڤپەیمانان پارێزگاری ژ ئەسمانێ ئیراقێ كربا».
سەرۆككۆمارێ ئیراقێ ل درێژییا دیدارێدا گوت» هەبوونا هێزێن هەڤپەیمانان ل سەر بنەمایێ رێككەفتنێن د ناڤبەرا واشنتۆنێ و حوكمەتا ئیراقێدا یە، هەروەسا چارەنڤیسێ بەردەوام بوونا یان چوونا وان گرێدایە ب دانوستاندنێن د ناڤبەرا حوكمەتا ئیراقێ و ئەمریكا دا» .
د. لەتیف رەشید هۆشداری دا ژ مەترسییا گرۆپێن چەكدار و راگەهاند» داعش ل هەموو جهان مەترسیێ دروست دكەت نەك تنێ ل ئیراقێ، بەلێ ئەڤە ئەو مەترسی نینە كو ل بۆری روو ب روو بووین ،چونكە شكەستن ئینایە، ئەو تاوانێن كو ب تایبەتی دژی ئێزدییان ئەنجامداین، ژ بیرا مە ناچیت».
سەرباەت دیاردەیا چەك هەلگرتنێ، سەرۆككۆمارێ ئیراقێ دیاركر» سیاسەتا حوكمەتا ئیراقێ یا ئاشكرایە، دڤێت چەك ب رێكا هێزێن ئەمنی یێن فەرمی د دەستێ دەولەتێدا بیت».
ل دۆر هەلبژارتنێن داهاتی یێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، د. لەتیف رەشیدی گوت» داخوازێ ژ هەموو هێزێن سیاسی دكەم پشكداریێ د هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێدا بكەن ،ب تایبەتی ئەو هێزێن بایكۆت كری». هەروەسا دویاتكر كو» پێدڤییە پێكڤە كاركەین بۆ چارەسەركرنا كێشەیان و بەرهنگاربوونا گەندەلیێ و پرسێن دی، بەلێ بایكۆت ژی دیاردەیەكا سرۆشتییە و ل هەموو وەلاتاندا روو ددەت».

وەزیرێ هەرێمێ بۆ كاروبارێن پێكهاتەیان راگەهاند: ئیراق خەلكێ هەرێما كوردستانێ برسی دكەت و یا رژد نینە د چارەسەركرنا كێشەیاندا، هەروەسا گوت ژی: بەغدا ستەم ل كۆتایا كریە.
ئایدن مەعرووف، وەزیرێ هەرێمێ بۆ كاروبارێن پێكهاتەیان گوت» پرسا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ بابەتەكێ هەستیارە، مافێ قانوونی و بنەڕەتیێ فەرمانبەرێن هەرێمێیە، بەلێ حوكمەتا ئیراقێ یا رژد نینە د چارەسەركرنا كێشەیێ دا و نییەتا وێ یا باش نینە، هەروەسا بەغدا ل دەمێن بۆری ژی ب رژدی كار ل سەر چارەسەركرنا وێ كێشەیێ نەكریە».
وەزیرێ هەرێمێ بۆ كاروبارێن پێكهاتەیان رۆهنكر ژی» دستوورێ ئیراقێ كو مافێ هەموو پێكهاتەیان تێدا هاتیە گرەنتیكرن، وەكو خوە ناهێتە بجهئینان و پێدڤییە حوكمەتا ئیراقا فیدرال پێگیری بڕیارێن دادگەها فیدرالی و دستوورێ ئیراقێ بیت، بەلێ مەژیێ حوكمڕانێن بەغدایێ ژ دەرڤەی دستووری بڕیارێ دەردكەت و ب ئارەزوویا خوە سیاسەتێ دكەن، پێدڤییە گوهۆڕین د وی مەژیێ ل بەغدا حوكمڕان بهێتە كرن، ئەڤ مەژیە نوكە نینە ستەمێ ل مللەتێ كورد دكەت، بەلكو پێشتر ژی ستەم لێكریە».
ل دۆر دانوستاندنێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ ژی، ئایدن مەعرووفی گوت» دانوستاندن د ئەرێنی بوون و نێزیكبوونەك یا هەی، هیڤیدارین ئەڤ تێكگەهشتنە بگەهیتە رێككەفتنا دووماهیێ و هنارتنا مووچە و شایستەیێن دارایی یێن خەلكێ كوردستانێ».
پتر گوت» تێكگەهشتنەكا خراب ل بەغدایێ هەیە بۆ بڕێڤەبرنا پرسا دەولەتسازیێ و داهاتێن وەلاتی، ئەڤ رەفتارە وەدكەت بەری هەموو ئالییەكی ئیراق ب خوە زیاندارا ئێكێ بیت و ل پاشەڕۆژێ ژی دێ باجا وێ چەندێ دەت».
ئەوژی بەرچاڤكر» رەفتارێن حوكمەتا ئیراقێ بۆ ئیدارەدانا پارەی و داهاتی ب جۆرەكییە، هەست دهێتە كرن ئەڤ حوكمەتە ناخوازیت گرفتان چارەسەر بكەت، ئەگەر نە هەكە نیازەكا جدی هەبا بۆ چارەسەریێ، دەمەك بوو ئەو دەرفەتا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ چارەسەرییا پرسان دایە ئیراقێ دا كەنە دەلیڤە. پرسا مووچەی د قانوونا بودجەیا ئیراقێدا ب رۆهنی هاتیە باسكرن و بابەتەكێ قانوونییە، سەبارەت وێ چەندێ ژی بڕیارا دادگەها فیدرالی هەیە ب وێ چەندێ ئەڤ پرسە ژ ململانێیا سیاسیدا بهێتە دەرئێخستن، هەكە نیازەك بۆ چارەسەریێ هەبا، دەمەك بوو ئەڤ پرسە دا هێتە چارەسەركرن، ئەڤ رەفتارێن حوكمەتا ئیراقێ دژی فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ باشترین بەلگەنە بۆ ئەوێن هێشتا ل هەرێمێ دبێژن كو خەتایێن هەرێما كوردستانێ نە، پشتی ڤان هەموو فشار و سزادانا خەلكێ هەرێما كوردستانێ بۆ من جهێ حێبەتیێیە هێشتا خەلكەك هەیە بەرگریێ ژ نەحەقیێن دەستهەلاتدارێن ئیراقێ دكەن».
وەزیرێ هەرێمێ بۆ كاروبارێن پێكهاتەیان دیاركر ژی» ئێدی دەمێ گوهۆڕینێیە د مەژیێ بڕێڤەبرن ئیراقێدا یا هاتی، گوهۆڕینێن مەزن ل دەڤەرێ رووداینە، نابیت ئیراق ب ڤێ نكۆلیكرنێ و سیاسەتا نەهێلانا كوردستانێ بەردەوام بیت. دستوور كو مافێ هەموو پێكهاتەیان تێدا یا هاتیە گرەنتیكرن، وەكو خوە ناهێتە بجهئینان، پێدڤییە حوكمەتا فیدرالی پێگیری بڕیارێن دادگەها فیدرالی و دستوورییا ئیراقێ بیت، بەلێ بەرۆڤاژی هاتیە كورسیێن پێكهاتەیان ژ 11 كورسییان هاتنە لادان و پاشی ب فشاران پێنج كورسی هاتنە زڤراندن».

شیرەتكارێ سەربازیێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ راگەهاند: ل دووماهییا ئەڤسالە هەرێما كوردستانێ 11 فیرقە و ئێك هێزا پێشمەرگێ كوردستانێ دێ هەبیت.
بابەكر زێباری، شیرەتكارێ سەربازیێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانیدا گوت» نوكە ژ سەرجەمێ 11 فیرقەیان 10 فیرقە یێن تمام بووین و كارێن ئێكگرتنا هێزا پێشمەرگەی بەر ب دووماهییێە».
شیرەتكارێ سەربازیێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دوپاتی ل سەر بەردەوامییا هاریكاریێن هەڤپەیمانان بۆ هێزا پێشمەرگێ كوردستانێ كر.
دیاركر ژی» پرۆسەیا ئێكخستنا هێزا پێشمەرگێ كوردستانێ ب شێوەیەكێ باش یا بەردەوامە و سەركەفتییە و پێشكەفتنا بەرچاڤ بخوەڤە دیتییە، ئەوژی پێنگاڤەكا گرنگە بەر ب دروستكرنا لەشكرەكێ نیشتمانیێ ئێكگرتی بۆ هەرێما كوردستانێ».
زێباری ئاشكراكر ژی» هەموو هێزا پێشمەرگێ كوردستانێ دێ هێتە رێكخستن و لەشكرەكێ رێكوپێك دێ هێتە دروستكرن، هەتا نوكە 10 فیرقە ژ سەرجەمێ 11 فیرقەیان تمام بووینە، هەتا دووماهییا ئەڤسالەژی هەرێما كوردستانێ دێ بیتە خودانا 11 فیرقەیێن هێزا پێشمەرگێ كوردستانێ».
زێدەتر گوت» ئارمانجا سەرەكی ژ وێ چەندێ ئەوە، كو هەموو هێزێن كوردستانێ ل بن چەترێ وەزارەتا كاروبارێن پێشمەرگەیدا بهێنە ئێكخستن. ئێدی ناخوازین جوداهی د ناڤبەرا پێشمەرگەیاندا هەبیت، یان بهێتە كوتن ئەڤە پێشمەرگەیێ ئالییەكییە و ئەوێ دی سەر ب ئالییەكی دیڤەیە».
بابەكر زێباری دیاركر دوپاتی ل سەر وێ چەندێ ژی كر» هێزێن هەڤپەیمانان گەلەك د هاریكارن و پشتەڤانیێ ل هێزا پێشمەرگەی دكەن و هەماهەنگییەكا گەلەك باش د ناڤبەرا مەدا هەیە و هەر ژ دەستپێكێ هەڤپەیمان بۆ ئێكخستنا هێزا پێشمەرگێ كوردستانێ د هاریكار بوون».