دەولەتا ئیتالیایێ د رێورەسمەكێ تایبەت دا ل باژێڕێ هەولێرێ، مەزنترین پلەیا رێزلێنانا فەرمی یا خۆ ددەتە نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ. د ڤی رێورەسمی دا، نیكۆلۆ فۆنتانا، بالیۆزێ ئیتالیایێ ل ئیراقێ، ب نوونەرییا سێرگیۆ ماتەرێلا، سەرۆككۆمارێ ئیتالیایێ، «میدالیا ئەستێرا ئیتالیایێ» پێشكێشی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دكەت، كو ئەڤ میدالیا مەزنترین خەلاتە ئیتالیا ددەتە كەسێن د ژیانێ دا ماین.
سۆران یاسین، سەرۆكێ ئینستیتیوتا كوردی ل رۆما بۆ گۆت: «خەلاتكرنا نێچیرڤان بارزانی ب مەزنترین میدالیا یا ئیتالیایێ، دەستكەفتەكێ دیرۆكی یە بۆ گەلێ كورد و دێ بیتە ئەگەر كو هەرێما كوردستانێ ل سەر ئاستێ جیهانێ پتر بهێتە نیاسین».
سەرۆكێ ئینستیتیوتا كوردی ئاماژە ب وێ ژی كر كو ئەڤ هەلبژارتنە پشتی وێ هەماهەنگییا بهێز دهێت یا د شەڕێ دژی داعشێ دا دروست بووی، چونكە داعش مەترسییەكا مەزن بوو ل سەر وەلاتێن ئۆرۆپا و ئیتالیایێ.
سۆران یاسین رۆهنكر كو ئەڤ خەلاتە ژ سالا 2011 ێ ڤە دهێتە دان بۆ كەسایەتیێن كارتێكەرێن جیهانێ و سێ تایبەتمەندیێن گرنگ هەنە:
-وەك ناسنامەیەكا فەرمییە كو ئیتالیا وەك دۆستەكێ نێزیك سەرەدەریێ ل گەل دكەت.
– ژ روویێ ئەكادیمی ڤە هەڤشێوەی باوەرنامەیا دكتۆرایێ یە.
-خودانێ وێ دشێت ل دەمێ پێشوازییێن ناڤنەتەوەیی دا ب ملێ خۆڤە بكەت.
یاسین گۆت: «ئەڤە جارا ئێكێ یە كوردەك ڤی خەلاتی وەردگریت و وەك ڤەكرنا دەرگەهێ مالا ئیتالیایێ یە ل سەر پرسا كوردان».
ژ ئالیێ خۆڤە دلشاد شەهاب، پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ راگەهاند: «ئاگاهداركرنا مە ل سەر ڤی خەلاتی بێ چاڤەڕێكرن بوو. پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و ئیتالیایێ دەرگەهەك بوون بۆ تێكهەلییا ئیتالیایێ د ژیانا سیاسی و ئابۆری یا هەرێمێ دا».
ناڤبری دیار كر كو پیڤەرێن ڤی خەلاتی پێكڤەژیان، گرنگیدان ب ئافرەتان، و سیاسەتا دروست یا سەرۆكێ هەرێمێ نە، كو ب زمانەكێ سیاسی یێ قەبوولكری كار دكەت و هەموو پێنگاڤێن وی د چارچوڤەیێ دەستووری دا نە.
شۆڕش عەزیز سورمێ، شرۆڤەكارێ سیاسی، گۆت: «ئەڤ خەلاتە ب وان كەسێن ئیتالی و نەیێن ئیتالی دهێتە دان یێن رۆلەكێ مەزن د پەیوەندیێن دۆستانە یێن ناڤنەتەوەیی دا هەین. ڤاتیكان ژی ب رێیا ڤان پەیوەندییان دانپێدانێ ب پێكڤەژیانا ئایینی ل هەرێما كوردستانێ دكەت».
نیكۆلۆ فۆنتانا، بالیۆزێ گشتی یێ ئیتاڵیایێ ل بەغدایێ، هۆكارێن پێشكێشكرنا مەزنترین میدالیا یا دەولەتا ئیتالیایێ ب ناڤێ «سوارچاكێ خاچێ مەزن» بۆ نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ئاشكرا كر. ناڤبری راگەهاند، ئەڤ خەلاتە ژ ئالیێ سەرۆككۆمارێ ئیتالیایێ ڤە دهێتە دان ب وان كەسایەتیێن دیار یێن كو رۆلەكێ مەزن د بهێزكرنا پەیوەندیان دگەل ئیتالیایێ دا گێڕاین.
سەبارەت ب رۆلێ نێچیرڤان بارزانی د ڤان پەیوەندیان دا، فۆنتانا گۆت: «نێچیرڤان بارزانی دۆستەكێ زۆر باشێ ئیتالیایێ یە و هەڤپەیمانەكێ جهێ باوەریێ یە».
هەروەسا ئاماژە ب وێ ژی كر كو سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ «كەسایەتییەكا سەرەكی بوو د بڕیارا مە دا بۆ دامەزراندنا قونسلخانەیێ ل هەولێرێ و بلندكرنا ئاستێ وێ بۆ قونسلخانەیا گشتی».
باڵیۆزێ ئیتالیایێ رۆلێ نێچیرڤان بارزانی وەك «ناڤەندگیرەكێ جهێ باوەریێ و سەركردەیەكێ پراگماتیك» ناڤكر و دوپاتكر كر كو ژ ئەگەرێ شیانێن وی یێن دەربازكرنا ناكۆكیان، نێچیرڤان بارزانی ل ئۆرۆپا رێزەكا مەزن لێ دهێتە گرتن. فۆنتانا ئاماژە ب وێ ژی دا كو د دووماهی سەرەدانا نێچیرڤان بارزانی بۆ ئیتالیایێ دا ل مەها گولانا 2026 دانوستاندنێن «گەلەك ئەرێنی» ل گەل سەرۆك ماتارێلا ئەنجام داینە، كو ئەڤە ژی وەرچەرخانەیەكا دی یە د بهێزكرنا پەیوەندیێن سیاسی و ئابۆری یێن د ناڤبەرا هەردو ئالییان دا.

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

ئەندامەكێ سەركردایەتییا پارتی دیموكراتی كوردستان ل دۆر پێشڤەچوونێ د دۆزا پەرلەمانی و حوكمەتێ و پێكهاتێ ئێك پاكێج ژ ئالیێ ئێكەتیێ ڤە دیاركر، ئەڤ دۆزە داهێنانەكا خرابە و ل جهێ خۆ نینە و ئاماژەكركو باوەر ناكەت ب راستی مەبەستا وان ئەڤ چەندە بیت، بەلكو مەبەستا وان زێدەتر ئێشاندن و ئەزیەتدانا پارتی یە و گۆت ژی: هەكە ئێكەتی خۆ ب هەڤپشك بزانیت، دڤێت بهێتە پێش و رامانێ بدەتە وێ هەڤپشكیێ و بلا د هەلبژارتنان دا زیرەك بن و كورسیێن باش ب دەست خۆ ڤە بینن، ئەڤجا داخوازییا هەر تشتی بكەن و مافێ خۆ ب ڕەوا بخوازن و ئەو پلانێن پارتی بۆ ئاڤاكرنا كابینەیا نوو داناین دێ دیسان سەركەڤن و پارتی دێ چیتە سەرێ لیستی، چونكی پێگەهێ سەرۆكێ هەرێمێ، سەرۆكێ جڤاتا وەزیران و پۆستێن مەزن و گرنگ دێ هەر بۆ پارتی بن.
جەعفەر ئێمینكی، ئەندامێ سەركردایەتییا پارتی دیموكراتی كوردستان دەربارەی رێككەڤتنا د ناڤبەرا ئێكەتی و نەوەی نوێ دا، ئاشكراكر، پارتی چو دەرگەه نەگرتینە، بەلكو ئەو برادەرێن ئێكەتیێ نە یێن كو دەرگەه گرتین دڤێت ئەو بخۆ ڤەكەن و گۆت ژی پێدڤییە ئێكەتی دەست ژ وێ هەڤپەیمانییا تەكتیكی ل گەل نەوەی نوێ بەردەت، چونكی كارێ پێتڤی یێ كو پارتی بۆ ئێكەتیێ دكەت، نەوەی نوێ بۆ ناكەت.
ل دۆر بابەتێ هەلبژارتنێن پێشوەخت، دیاركر كو ئەڤ چەندە نوكە د ئارادا نینە و ل جهێ خۆ نینە، چونكی هەكە نوكە هەلبژارتن بهێنە كرن، ب پشتگرێدای ڤە دانپێدان ب ئەنجامان وەك پێتڤی نابیت.
ل دۆر پەیڤ و دەستەواژەیا خۆدەستدانێ ئێمینكی گۆت: پارتی دڤێت یا ڕژد و پێداگیر بیت ل سەر مافێن خۆ وەك سەركەڤتییا ئێكێ، چونكی دیموكراسی ل دەڤ پارتی تنێ مافە، نە پلەیە و نە پۆستە.
ل دوماهییێ ئاماژە ب هەلوەستێ رێبەرایەتییا پارتی كر و گۆت: سەرۆك بارزانی دخوازیت ل گەل ئێكەتیێ بگەهینە ئەنجامەكێ راستگۆیانە و راشكاوانە و بجهكری و كۆنكریت و كریاری و ئەڤە ژی ل دەڤ وان ل بەری هەموو كار و ئەولەویەتەكێ دایە .

هێمن هەورامی ل پیرمام ب جودا ل گەل قونسلێ گشتی یێ ژاپۆنێ و شیرەتكارا سیاسی یا هێزێن ئەلمانیایێ ل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ كۆمبوو و پرسا كاراكرنا پەرلەمانێ كوردستانێ گەنگەشە كر.
هێمن هەورامی، ئەندامێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان ل سەر هەژمارا خۆ یا فەرمی یا فەیسبووكی بەلاڤ كر، دگەل هیتۆشی ئیشیزوكا، قونسلێ گشتی یێ ژاپۆنێ و تۆمۆهیرۆ ماتسوشیما، بەرپرسێ كارێن سیاسی یێ بالیۆزخانەیا ژاپۆنێ ل ئیراقێ كۆمبوویە. هەروەسا د دیدارەكا دی دا، پێشوازی ل لویسیا، شیرەتكارا سیاسی یا هێزێن ئەلمانیایێ ل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ كر.
هێمن هەورامی گۆت: گەنگەشە ل دۆر دووماهی پێشهاتێن سیاسی یێن ناڤخۆ یێن هەرێما كوردستانێ هاتە كرن و ئاماژە ب وێ دا، پشتی 20 مەهان ژ ئەنجامدانا هەلبژارتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ، پارتی وەك هێزا ئێكێ یا سەركەفتی، هەمی بزاڤێن خۆ ب رێیا كۆمبوونێن دووقۆلی و فرەقۆلی و پەیامان ب كار ئیناینە دا كو رێككەفتن بهێتە كرن و پەرلەمان كارا ببیت و ئەركێن خۆ یێن دەستووری و یاسایی بحهبینیت.
ناڤبری گۆت ژی: «نوكە چو بەهانەیەكا سیاسی، یاسایی و نیشتمانی بۆ كارا نەبوونا پەرلەمانی نەماینە، لەورا هەموو ئالیێن سیاسی یێن خودان كورسی د پەرلەمانی دا، ل بەرامبەر بەرپرسیارەتییەكا دیرۆكی دانە بۆ كاراكرنا پەرلەمانی و پاراستنا قەوارەیا هەرێما كوردستانێ».
د ڤی چوارچوڤەی دا، هێمن هەورامی بەرهەڤییا تەڤایا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ پشكداریكرنێ د روونشتنێن پەرلەمانێ كوردستانێ دا دیار كر و راگەهاند: «هەكە هەر ئالییەكێ دی ب رێككەفتنەكێ یان ب هەر رێكارەكێ خۆ ب خودانێ زۆرینەیێ یان وەكهەڤییا كورسیێن پارتی دزانیت، بلا بهێتە د ناڤ پەرلەمانەكێ كارا دا و ل وێرێ درێژەیێ ب گەنگەشەیێن سیاسی بدەین».
هەروەسا ئاماژە ب وێ دا كو هەر خۆدزینەك ژ ڤی پرسی، ب رامانا پشتگوه هاڤێتنا دەنگێ دەنگدەران و ب بارمتەگرتنا پەرلەمانێ كوردستانێ دهێت.