NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

8111 POSTS 0 COMMENTS

دژوار فایق، نوونەرێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د لیژنەیا جێبەجێكارا مادەیا 140ێ ل بەغدایێ، ب توندی بەرسڤا داخۆیانیێن محەمەد سەمعان، پارێزگارێ كەركووكێ ددەت.
دژوار فایق، داخۆیانییا پارێزگارێ كەركووكێ كو گۆت بوو «مادەیا 140ێ شاشییەكا ستراتیژی یا دەولەتێ بوو» ب «شاشییەكا ستراتیژی» یا پارێزگاری ناڤ كر و راگەهاند كو مادەیا 140ێ مادەیەكا دەستووری یە بۆ چارەسەركرنا كێشەیا ب ئەرەبكرن و دەربەدەركرنا زۆرەملی.
فایقی دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو مادەیا 140ێ تنێ بۆ كوردان نینە، بەلكو بۆ هەموو پێكهاتەیێن ئیراقێ یە و توركمان ژی ژێ مفادار بووینە. ناڤبری گۆت «ل سالا 2005ێ، 63% ێ خەلكێ كەركووكێ ب بەلێ دەنگ ب دەستووری دان، كو پشكەكا مەزن یا توركمانان ژی دناڤدا بوون، چونكە مافێن وان د دەستووری دا هاتینە پاراستن».
د پشكەكا دی یێ پەیاما خۆ دا، دژوار فایق داخواز ژ پارێزگارێ كەركووكێ كر كو گرنگیێ بدەتە بجهئینانا وێ نڤیسارا فەرمی یا كو بۆ پارێزگارێ هاتیە هنارتن، ژ بۆ دابینكرنا ئەردی بۆ دەربەدەران، و گۆت «باشترە وی كارێ د دەستێ تە دا بجهبینی».
هەروەسا دژوار فایق وەك بەلگە بۆ كوردستانیبوونا كەركووكێ، ئاماژە ب چەند داتایێن دیرۆكی كر:
١. تۆمارێن 1957: كو داتایێن فەرمیێن دەولەتا ئیراقێ بوون و سەلماند كو زۆرینە كورد بوون.
٢. بەلگەیێن بیانی: ئاماژە ب راپۆرتێن كۆمپانیایێن ئەلمانی یێن سالا 1875 و قاموسێن دیرۆكی كر كو نیشاددەن سێ ژ چارێ خەلكێ رەسەنێ كەركووكێ كورد بووینە.
٣. ئەنجامێن هەلبژاردنان: دیار كر كو سەرەرای هەموو بزاڤێن ب ئەرەبكرنێ ، د هەموو هەلبژارتنێن پشتی 2003ێ هەتا نها، كورد ل كەركووكێ زۆرینە بووینە.
فایقی ل دوماهیێ رەخنە ل پارێزگاری گرت كو بۆچی د پرۆسەیا سەرژمێریێ دا ئەو دژی نڤیسینا نەتەوەی بوون، و گۆت «باش دزانن هەكە نەتەوە بهێتە نڤیسین، دێ دەركەڤیت كو زۆرینە كوردن».

12

دهۆك، دلۆڤان ئاكرەیی:

دەڤەردارێ دهۆكێ دیاركر، ژ ئەگەرێ ڕەوشا نوكە یا پانزینێ و گرانبوونا بهایێ وێ، كۆمبوونەك ل كۆشكا دەڤەرداریا دهۆكێ، ب ئامادەبوونا رێڤەبەرییا نەفت و كانزایان و رێڤەبەرێ ئاسایشا پارێزگەها دهۆكێ هاتە ئەنجامدان و چەندین بڕیار هاتنە دان.
بریندار حەیدەر، دەڤەردارێ دهۆكێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: «د نوكە دا ئەو بڕیارێن هاتینەدان، كەفتینە د بیاڤێ‌ بجهئینانێ‌ دا، نوكە نۆبەیا وەرگرتنا پانزینێ بوویە دیجیتالی و شوفێرێن ترۆمبێلێن تایبەت پێنج رۆژان جارەكێ مافێ‌ هەی پانزینێ وەربگرن، یێن كرێ ژی سێ‌ رۆژان جارەكێ مافێ‌ هەی پانزینێ‌ وەربگرن، ئەو پانزینخانەیێن ئەڤ سیستەمە لێ‌ دهێتە بجهئینان، ب چو رەنگەكی نابیت، چو بەرهەمێن سۆتەمەنییێ نە بازرگانی و نە ئیشتیراك لێ‌ بهێنە فرۆتن، دیسا نابیت چو جۆرە كەرەستەیەك ل سەر جاددان ب مەرەما گرتنا نووبێ بهێتە دانان».
گۆت ژی: «پێدڤی یە هەمی سازیێن فەرمی و ئەمنی د هاریكاربن بۆ رێكخستنا بەلاڤكرنا پانزینا حكومی، هەر سەرپێچیەكا بهێتە كرن، وەلاتی دشێن ب رێكا هەژمارا گازندەیان بگەهینن، كو ژمارەكا فەرمی یە و ل هەموو پانزینخانەیێن دهۆكێ هاتیە هەلاویستن، د نوكە دا ئەڤ سیستەمێ دیجیتالی ل سەنتەرێ دهۆكێ و دەڤەرداریا سێمێلێ دهێتە بجهئینان و رۆژانە دێ دەمژمێر هەشتی سپێدێ پانزینا حكومی هێتە بەلاڤكرن».

6

دهۆك، لەزگین جۆقی:

وەكیلێ میرێ ئێزدییان بۆ كاروبارێن پەیوەندییان ڕاگەهاند، 12 سال ب سەر جینۆسایدا ئێزدییان دا ل شنگالێ‌ بۆرین، هێژ ئاوارە د ناڤ كەمپان دا دژین، هەموو گۆڕێن بكۆم نەهاتینە ڤەكرن و چارەنڤیسێ ڕەڤاندییان ژی یێ‌ دیار نینە.
جەهوەر عەلی بەگ، وەكیلێ میرێ ئێزدییان بۆ كاروبارێن پەیوەندییان بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: «جینۆسایدا ئێزدییان یا بەردەوامە، لەورا داخوازێ ژ حكومەتا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دكەین، ڕەوشا شنگالێ ئارام ببیت و خەلك بهێتە قەرەبووكرن و دوبارە بزڤڕنە دەڤەرێن خۆ و دەست ب ژیانا خۆ یا ئاسایی بكەن».
وەكو دیار 12 سالن خەلكێ شنگالێ‌ د ناڤ كەمپان دا و حكومەتا هەرێما كوردستانێ پشتەڤانی و هەڤكاریا وان دكەت، دیسا هەتا نوكە پتر ژ 270 هزار ئاوارە ل دهۆكێ‌ و زاخۆ ماینە و نەشیانیە ڤەگەڕنە شنگالێ‌.

6

دهۆك، دلۆڤان ئاكرەیی:

ڕێڤەبەرێ گشتی یێ كارەبا پارێزگەها دهۆكێ دیاركر، بكارئینانا سیستەمێ تێهنا رۆژێ بۆ پەیداكرنا كارەبێ ل پارێزگەها دهۆكێ د زێدەبوونێ‌ دایە، ئەڤ چەندە ژی بوویە ئەگەرێ‌ كێمكرنا گڤاشتنێ‌ ل سەر كارەبا نیشتمانی و پاراستنا ژینگەهێ و دبێژیت: هەتا نوكە ل سنۆرێ پارێزگەها دهۆكێ پتر ژ هزار و 760 پشكدارێن كارەبێ ئەڤ سیستەمە دانایە و بڕا كارەبا هاتییە بەرهەمئینان دگەهیتە 22.4 مێگاواتان.
حازم مەحەمەد، رێڤەبەرێ گشتی یێ كارەبا دهۆكێ دوپاتی ل سەر وێ چەندێ كر كو دانانا ڤی سیستەمی كاریگەرییەكا باش و ڕاستەوخۆ ل سەر پاقژ ڕاگرتنا ژینگەهێ هەیە و ئەڤ گاڤە نە ب تنێ گڤاشتنێ‌ ل سەر تۆڕا كارەبا نیشتمانی كێم دكەت، بەلكو بارسڤكیەكا دارایی یە ژی بۆ وەلاتیان، ژ بەركو پارێ كارەبێ بۆ دزڤڕیت.

6

رەمەزان زەكەریا:

ل گۆر بڕیارەكا وەزیرێ ناڤخۆ یێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ، شوفێر دشێن مۆلەتا شوفێریێ هەلنەگرن و ب تنێ د بەرنامەیێ KRDpass دا تۆمار بكەن و ب ڕێكا مۆبایلێن خۆ نیشا كارمەندێن هاتنوچوونێ‌ بدەن.
ل گۆر وێ بڕیارا ژ لایێ ڕێبەر ئەحمەد، وەزیرێ ناڤخۆ دەركەفتی تێدا هاتییە: ب پشتەڤانیا وێ دەسهەلاتا پێ هاتیەدان، د یاسایا وەزارەتا ناڤخۆ دا یا سالا 2009 ئەڤ بڕیارە هاتینەدان.
هەلگرتن نیشادانا مۆلەتا شوفێریێ، كو ل ئێك ژ ڕێڤەبەریێن هاتنوچوونێ ب فەرمی دەركەفتییە، ژ لایێ شوفێری ڤە د دەمێ داخوازكرنێ ژ لایێ ئەفسەر یان كارمەندێ هاتنوچوونێ ڤە دێ ب ئێك ژ ڤان دو شێوازان بیت: مۆلەتا شوفێریێ ب شێوازێ كارت، یان مۆلەتا شوفێریێ ب شێوازێ دیجیتالی، كو ل سەر KRDpass بەردەستە ل سەر ئامیرێن زیرەك یێن پەیوەندیكرنێ.
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی هاتییە كرن، هەلگرتنا مۆلەتا شوفێرییا دیجیتالی هەمان هێزا مۆلەتا شوفێرییا كارتی هەیە، ئەڤە ژی ب هەموو خەسلەتێن ئۆتۆماتیكی و نیشانێن تەكنیكی ڤە ژ لایێ فەرمانگەها تەكنۆلۆژیایا زانیاریان ڤە دیار كرینە.

4

ئامێدیێ، مەحمود نهێلی:

د بەردەوامیا كارێ تیمێن راكرنا مین و تەقەمەنیان دا یێن سەر ب رێڤەبەرییا گشتی یا كاروبارێن مینان ل پارێزگەها دهوكێ، د ڤان رۆژان دا چەندین پارچەیێن مین و تەقەمەنیان ل دەڤەرا ئامێدیێ راكرن و ژناڤبرن. ژ وانا ژی شەش بۆمبێن هێشوویێی یێن مەترسیدار بووینە.
رێگر بێسفكی، بەرپرسێ ڕاگەهاندنا ڕێڤەبەریا گشتی یا كاروبارێن مینان ل پارێزگەها دهۆكێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیاركر، تیما ژناڤبرنا تەقەمەنیان د بەردەوامیا كارێن خوە ل سنۆرێ ناوچەداریا بامەڕنێ یا سەر ب دەڤەرداریا ئامێدیێ ڤە، شیان د سێ هەوێن پەقاندنێ دا، شەش بۆمبێن هێشۆیی ژ جۆرێ (BLU63) ب شێوەیەكێ سەركەفتییانە ژناڤ ببەن.
ناڤهاتی گۆت: «بەری چەند رۆژان ژی تیمێن مە ل گوندێ قۆمریێ، یێ‌ سەر ب ناوچەدارییا كانی ماسێ ڤە ل دەڤەرداریا ئامێدیێ شیان 12 مینێن ژ جۆرێ V69 كو د دەمێ كێلانا زەڤیەكێ دا بۆ مەرەما چاندنێ هاتبوونە دیتن و 11 پارچە تەقەمەنیێن نەپەقی ژناڤ ببەن».

9

زاخۆ، دلۆڤان هالۆ:

یونس محەمەد، سەرۆكێ باژێڕڤانیا زاخۆ بۆ ڕۆژناما ئەڤرۆ دیاركر كو ژ بۆ پێشئێخستنا ژێرخانا باژێڕی و پێشكێشكرنا خزمەتگوزاریێن باشتر بۆ وەلاتیان، وان دەست بجهئینانا پڕۆژەیەكێ نوو یێ خزمەتگوزاری ل تاخێ تلكەبەرێ ل زاخۆ كریە.
سەرۆكێ باژێڕڤانیا زاخۆ گۆت: «ئەڤ پڕۆژە ژ چێكرن و قێركرنا جاددەیێن تاخێ تلكەبەرێ ب درێژاهیا هەشت كیلۆمەتران و چێكرنا سۆلینێن ئاڤڕێژ ب درێژاهیا 450 مەتران پێك دهێت، مەرەم ژێ‌ ئەوە، مەترسیا كۆمبوونا ئاڤا بارانێ و دروستبوونا لەهیان ل سەر تاخی نەمینیت، دیسا نووژەنكرنا هێلێن ئاڤێ و كارەبێ، داكو ل گەل گەشەكرنا ئاكنجیبوونا تاخی بگونجن».
گۆت ژی: «ئارمانجا سەرەكی ژ ڤی پڕۆژەی باشتركرنا خزمەتگوزاریێن بنەڕەتی یێن ڤی تاخی یە، كو دێ بیتە ئاسانكاریەكا مەزن د هاتنوچوونا ڕۆژانە یا وەلاتیێن تاخێ تلكەبەرێ دا و سیمایەكێ شارستانی ژی دێ‌ دەتە باژێڕێ زاخۆ».

8

بەرپرسێن دەم پارتی پرۆژە یاسایا ئاشتیێ وەکو پێنگاڤا ئێکێ بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی دبینن و ل ئالیێ دی بەرپرسێن دەولەتا تورکیا ژی دبێژن دێ بیتە ئەگەرێ ژناڤچوونا تیرۆرێ و د پرۆژە یاسایێ دا بەحسێ کوردان نەهاتیە کرن.

سەزایی تەمەللی ئەندامێ پەرلەمانێ تورکیا سەر ب فراکسیۆنا دەم پارتی دیار کر، پرۆژە یاسایا ئاشتیێ دێ هێتە پەرلەمانی و دێ دەنگ ل سەر هێتە دان، ئەو یەک دەستپێکەکا گەلەک گرنگە و دێ بیتە ئەگەرێ چارەسەرکرنا پرسا کوردی و ئێدی سەردەمێ زۆرداریا ل سەر کوردان ل تورکیا ب دووماهی هات و کورد دشێن ب رێیا خەباتا سیاسی و مەدەنی بگەهنە گەلەک مافێن خوە و گۆت: (دەولەتا تورکیا نەشێت ئێدی ب بەهانەیا تیرۆرێ و جوداخوازیێ ئاستەنگان ل هەمبەر خەباتا سیاسی یا کوردان ل تورکیا دروست بکەت و هەروەسا دێ یاسایێن دی ژی دەرکەڤن و نها دهێتە چاڤەرێکرن کو نێزیکی سێ هزار گرتیێن سیاسی یێن کورد ژی بهێنە ئازاد کرن و ئەو یەک بێگومان گەلەک یا گرنگە).
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، نها ژی خەباتا سیاسی یا کوردان ل تورکیا بهێزە، لێ مخابن دەستهەلاتا تورکیا هەردەم ب بەهانەیا تیرۆرێ ئاستەنگی دروست دکرن و نها ب دەرئێخستنا یاسایا ئاشتیێ ئێدی کەس نەشێت کوردان ب تیرۆری و پارچەکرنا تورکیا تاوانبار بکەت و کورد ژی وەکو تورکان دێ گەهنە هەموو مافێن خوە، ئەو یەک ژی بێگومان دەستپێکا قووناغەکا نوو یە بۆ هندێ کو کورد ژی ل تورکیا بگەهنە مافێن خوە.
ل ئالیێ دی هاکان فیدان وەزیرێ دەرڤە یێ تورکیا ژی بۆ دەزگەهێن راگەهاندنا تورکیا دیار کر، پشتی کو دەزگەهێ هەوالگریا نشتیمانی و وەزارەتا بەرگریێ راپۆرتێن خوە رادەستی سەرۆک کۆماری بکەن و تێدا ئاماژە ب ڤێ یەکێ بهێتە کرن کو ئەندامێن پەکەکێ چەکێن خوە رادەست کرینە وی دەمی دێ شێن مفایێ ژ یاسایێ ببینن، لێ ئەندامێن کو چەکێن خوە رادەست نەکەن نەشێن مفادار بن و ئالیێن پەیوەندیار دێ یا پێدڤی بۆ قووناغا تورکیا بێ تیرۆر کەن.
سەبارەت ب یاسایێ نومان کورتولمیش سەرۆکێ پەرلەمانێ تورکیا ژی دیار کر، مە دڤێت شەڕێ ٥٠ سالان ل تورکیا ب دووماهی بهێت و تورکیا ژ بەلایا تیرۆرێ قورتال بیت، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی پرۆژە یاسا گەلەک یا گرنگە و جهێ دلخوەشیێ یە کو پرانیا فراکسیۆنێن پەرلەمانێ تورکیا ژی یاسایا ئیمزا کرینە و دێ د نێزیکترین دەم دا ب کریاری گەلەک تشت هێنە کرن.
چاڤدێرێن سیاسی ژی دیار دکەن نها دو خواندنێن جودا بۆ پرۆژە یاسایێ دهێنە کرن، هەرچەندە دەم پارتی وەکو دەستپێکەکا نوو بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی ل تورکیا دبینیت، لێ د پرۆژە یاسایێ دا بەحسێ چارەسەرکرنا پرسا کوردی نەهاتیە کرن و دیار نینە کا دێ پاشی یاسایەک نوو دەرکەڤیت یان نە.

10

بەرپرسەکێ سەربازی یێ ئسرائیلێ کو ناڤێ وی نەهاتیە ئاشکرا کرن بۆ کەنالێ ١٣ یێ وی وەلاتی دیار کریە، بزاڤێن ئیدارەیا ترامپی ل گەل ئیرانێ دێ بیتە ئەگەرێ بهێزبوونا ئیرانێ و ئەو یەک مەترسیەکا گەلەک مەزنە بۆ پاشەرۆژا ئسرائیلێ، چونکی ئیرانێ هەتا نها چو مەرجێن ترامپی قەبوول نەکرینە و هەروەسا ئیران یێ بزاڤان دکەت بابەتێ دەرتەنگا هورمزێ ژی ب رەنگەکێ دی بکار بینیت و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی ئسرائیلێ بەری نها بۆ بەرپرسێن ئەمریکا ژی دیار کریە کو ئەو ژ رەوشا نها رازی نینن و ئسرائیل دێ یا پێدڤی بۆ پاراستنا خوە کەت.
هەمان بەرپرسی ئاماژە ب ڤێ یەکێ ژی کریە کو ئسرائیل بەرهەڤیان دکەت کو د دەمەکێ گونجای دا ئێرشی ئیرانێ بکەت و نها بەرهەڤیێن تەمام ژی ژ ئالیێ لەشکرێ ئسرائیلێ ڤە هاتینە کرن.

8

پەیڤدارێ وەزارەتا دەرڤە یا ئیرانێ دیار کر، رێککەفتنا مەککە یا د ناڤبەرا هەر سێ وەلاتێن پاکستان، تورکیا و عەرەبستانا سعوودیێ دڤێت نەبیتە ئەگەرێ روودانا ئاریشەیێن نوو، رێککەفتنا مەککە نیشا ددەت کو وەلاتێن دەڤەرێ ئێدی تێگەهشتن دڤێت پێکڤە کار بکەن و پشتا خوە ب هێزێن دەرڤە گەرم نەکەن و گرنگە هەر سێ وەلاتێن کو رێککەفتن ئیمزا کرینە ب کریاری نەبنە ئەگەرێ روودانا ئالۆزیێن نوو ل رۆژهەلاتا ناڤین.
ئیسماعیل بەقایی ئەو یەک ژی دیار کر، ئیرانێ دڤێت پەیوەندیێن خوە ل گەل هەموو وەلاتێن دەڤەرێ باش بکەت و گرنگە هەموو وەلاتێن رۆژهەلاتا ناڤین ژی هاریکاریا هەڤدو بکەن و ئێدی نەبنە پشکەک ژ ستراتیژیا شەڕی یا ئەمریکا ل دەڤەرێ، چونکی ئەمریکا هەردەم کار بۆ ڤێ یەکێ دکەت کو رەوشا دەڤەرێ ئالۆز بیت و مخابن هندەک وەلاتێن دەڤەرێ ژی بەری نها هاریکاریا ئەمریکا کرن و هیڤیدارین ئێدی ئەو یەک دوبارە نەبیت.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com