ئەڤرۆ:

دوھی ئێکشەمبی ٧/٣/٢٠٢١ پاپا فرانسیس، پاپایێ فاتیکانێ گەھشتە ھەولێرێ و د رێورەسمەکی دا کو رەنگڤەدانا پێکڤەژیانا ئاشتیانە یا ھەرێما کوردستانێ بوو، ب بەرھەڤبوونا سەرۆک بارزانی و سەرۆکێ ھەرێمێ و سەرۆکێ حوکمەتا ھەرێمێ و نوونەرێن پێکھاتێن ھەرێمێ، پێشوازی لێ ھاتە کرن.

پاپا فرانسیس د دیدارەکێ دا ل گەل سەرۆک بارزانی، سوپاسیا وی کر و ئاماژە ب رۆلێ ھەرێما کوردستانێ د پاراستنا پێکھاتان دا کر و گۆت” ل دەمێ ھێرشێن داعشێ ھەوە مەسیحی پاراستن و وەکو برا ھەوە پێشوازی ل مەسیحیان کر”.

سەرۆک بارزانی د پەیامەکێ دا ب خێر ھاتنا پاپایێ فاتیکانێ بۆ ھەرێما کوردستانێ کر و راگەھاند” سەرەدانا قەداسەتا پاپا بۆ عیراقێ و ھەرێما کوردستانێ، یا دیرۆکی یە و پێکڤەژیانێ ب خوەڤە دگریت و ب گەرمی ب خێر ھاتنا سەرەدانا قەداسەتا پاپا بۆ ھەرێمێ دکەم”.

پاپا فرانسیس د دیدارا خوە دا ل گەل سەرۆک بارزانی گۆت” کوردستان ژ بیرا من نەچوویە، ل سەر داخوازا سەرۆک بارزانی و سەرۆک وەزیرێن ھەرێما کوردستانێ ھاتیمە ڤێرێ، کو سەرەدانا ھەوە و سەرۆکی وەزیران ژ بیرا من نەچوویە، ھەوە پێشوازی من ب تنێ نەکریە، بەلکو ھەوە پێشوازی یا ل مەسیحیان ژی کری”.

پاپا فرانسیس ب سەرۆک بارزانی راگەھاند ژی” ل دەمێ ھێرشێن داعشێ، ھەوە مەسیحی پاراستن ووەکو برا ھەوە پێشوازی ل مەسیحیان کر”.

ھەر د وێ دیدارێ دا، سەرۆک بارزانی ھیڤی خواست سەرەدانا پاپای، برایینیێ و پێکڤەژیانێ دناڤ ئاینان دا ب ھێزتر بکەت و گۆت” شانازیێ ب فەرھەنگا پێکڤەژیانێ دکەین، فەرھەنگا پێکڤەژیانا مە برایەتی و خوەشتڤی زێدەتر کریە و ب ناڤێ ھەموو پێکھاتێن کوردستانێ پێشوازیێ ل تە دکەین و سەرەدانا ھەوە جھێ رێزەکا مەزنە ل دەف مە”.

ھەروەسا سەرۆک بارزانی پشتی کۆمبوونێ ل گەل پاپا فرانسیس، د تویتەکێ دا دووپاتکر کو سەرەدانا پاپای بۆ ھەرێما کوردستانێ پشتراستکرنەکە بۆ بھایێن مە یێن ھەڤپشک”.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکێ ھەرێما کوردستانێ د رێورەسمێن پێشوازیێ ل پاپا فرانسیس گۆت” سەرەدانا ھەوە بۆ ھەرێما کوردستانێ، رۆژەکا دیرۆکی یە و ب ناڤێ ھەرێما کوردستانێ ب گەرمێ ب خێرھاتنا تە دکەین کو ئەڤە روودانەکا دیرۆکی یا مەزنە و جھێ شانازیێ و خوەشحالیێ یە”.

سەرۆکێ ھەرێمێ گۆت ژی” ئەم ب ھەموو پێکھاتێن کوردستانێ شانازیێ ب سەرەدانا تە دکەین و مە باوەریەکا تمام ب ئازادیێ و فرەئاینی یا ھەی، لێبۆرین و پێکڤەژیان و ھەڤدوو قەبوولکرن د ناڤبەرا پێکھاتان دا، ناسنامە و کەلتوورەکێ دێرینێ کوردستانێ یە، ب ھەموو شێوەکی دێ وی کەلتووری پارێزین”.

نێچیرڤان بارزانی گۆت ژی” ئەم بەردەوام ل گەل ئاشتیێ و دیالۆکێ نە، تیرۆرێ و توندرەویێ رەتدکەین، چو جاران ژی رێ نادەین ھیچ پێکھاتەکێ ئاینی یان نەتەوی ل ھەرێما کوردستانێ، ببیتە قوربانیێ تیرۆرێ و توندرەویێ”.

پاپا فرانسیس ل دۆر ئارمانجا سەرەدانا خوە بۆ ھەولێرێ، گۆت” ئەز یێ ھاتیم تاکو پێکڤە ل گەل ھەوە لاڤا بۆ ھەوە و بۆ مەسیحیان و بۆ ھەموو مرۆڤایەتیێ بکەین، دوژمن ھاتبوو بۆ وێ چەندێ ڤی وەلاتی تێکبدەت، بەلێ ھەوە ب رەسەنیا خوە خزمەت کر و پێشوازی ل ئاواران و پێکھاتێن دی کر، شەر ژناڤبرن و وێرانکرنە، بەلێ ھەوە دوژمن شکاند و ھوون یێ وەلاتێ خوە ئاڤەدان دکەن، سوپاس بۆ ھەموو وێ چەندا ھوون ل گەل ھەموو ئاین و پێکھاتان دکەن، ل کوردستانێ ئازادی یا بەرقەرارە”.

مەسرور بارزانی، سەرۆکێ حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ، ل بەرپەرێ خوە ل سەر تۆرا جڤاکی یا فەیسبووکی، بەلاڤکر” ب خوەشحالی ڤە من پێشوازی ل قەداسەتا پاپا فرانسیس کر، وی پەیاما خوەشتڤیێ و لێبۆرینێ یا ھەلگرتی، نڤێژا قەداسەتا پاپای ل ھەولێرێ، مە رژدتر لێ دکەت ل سەر گرنگیدانێ ب ھەژار و چەوساندی و لێقەومیان”.

گۆت ژی” ئەڤرۆ پێکڤە د راوەستین بۆ بەرگریکرنێ ل ئازادیا ئاینی، کو چەندین نەڤیێن ئێک ل دووڤ ئێک ل کوردستانێ پەیرەو دکەن، ژوان ژی پێشمەرگێن قەھرەمان بوون کو خاچ زڤراندی سەر دێرەکێ ل دەشتا نەینەوا”.

کاردینال (خۆرخی ماریۆ بیرگۆ) کو ب ناڤێ (پاپا فرانسیس) یێ ناڤدارە، ل سالا ١٩٣٦ ل (بوینس ئایرس) پایتەختێ ئەرجەنتینێ ژدایکبوویە، دھێتە ھژمارتن ئێکەم کەس ژ کێشوەرێ ئەمریکا لاتین د دیرۆکا فاتیکانێ دا وەکو رابەرێ کاسۆلیکیێن جیھانێ دھێتە ھەلبژارتن، ل رۆژا ١٣ ئادارا ٢٠١٣ وەکو پاپایێ فاتیکانێ ھاتیە ھەلبژارتن ل جھێ پاپا بندیکتوسێ شازدێ، پاپا فرانسیس ھەلگرێ باوەرناما ماستەرێ یە د بوارێ فەلسەفێ و خودێ نیاسیێ دا ل زانکۆیا بوینس ئایرس ل ئەرجەنتینێ و ھەروەسا خودانێ باوەرناما ماستەرێ یە ب کیمیایێ ژ ھەمان زانکۆ.

ئەڤرۆ:

سکرتێرێ مەکتەبا سیاسی یا پارتی دیموکراتی کوردستان راگەھاند، ب دیتنا من باشترە زۆرینەیا شیعی و زۆرینەیا کوردی و ھەروەسا زۆرینەیا سوننی ھەڤپەیمانیێ پێک بینن، دیارکر ژی ب پێشبینیا من کورد نەشێن ھەڤپەیمانیێ ل گەل ھەڤدوو بکەن و ببنە ئێک لیست، چونکی ئەگەر لایەنێن کوردی د رێککەفتی بان، ئەڤ شەر فرۆشتە ب کوردان نەدھاتە کرن.

فازل میرانی، سکرتێرێ مەکتەبا سیاسی یا پارتی د ھەڤپەیڤینەکێ دا ل گەل (دەنگێ ئەمریکا) گۆت” کێشا کوردی ل عیراقێ، کێشا بودجەی و مووچەی نینە، ل سەردەمێ سەدامی بودجە دھاتە دان و مە شەر ژی ل گەل سەدامی دکر، ھەتا پشتی سەرھلدانێ ژی یێ بەرھەڤ بوو مووچێ فەرمانبەران بھنێریت، بەلێ ژبەرکو کێشا مە کێشەکا نەتەوی یە، ئەگەر پرسا مە یا نەتەوی بجە بھێت، مە مووچێ ژ بەغدا نەڤێت، ژبەرکو ب راستی ھەموو حزبێن کوردی خەبات یا کری نەکو ل پێناڤی بودجەی، بەلکو ل پێناڤی پرسا نەتەوی”.

میرانی گۆت ژی” ئێکرێزی کێشەکا کوردانە د نوکە دا، بەلێ چونکی ئەم زێدەتر ل بەردەم گەفاینە و حزبێن شیعی و سوننی د بنەرەتدا دژی پرسا کوردی نە، بەلێ وان پارتی یا کریە رووکەش، لەوما ئەم دێ پەیوەندیێن خوە باش کەین ل گەل بەغدا و بەرگریێ ژ پرسێن خوە یێن نەتەوی کەین”.

د بەرسڤا وێ پرسیارێ دا، بۆچی شاندێ پارتی ب تنێ سەرەدانا بەغدا کریە؟، فازل میرانی گۆت” ئەگەر لایەنێن کوردی د رێککەفتی بان، ئەڤ شەر فرۆشتنە ب کوردان نە دھاتە کرن، ژبەر وێ چەندێ مخابن کورد د ناڤخوە دا ئێک نینن، ئەم ھەموو بەحسێ ئێکرێزیێ دکەین، پارتی ھەر دێ ب دووڤ ئێکرێزیێ ڤەبیت ب گۆرەی وان ئارمانجێن نەتەوی یێن پارتی ل پێناڤی وان دروست بووی”.

دیارکر ” بریار بوو شاندەک ب سەرۆکایەتیا سەرۆکێ ھەرێما کوردستانێ کو ھەموو حزبان ب خوەڤە بگریت کۆمببن، بەلێ مخابن ھەتا نوکە نەھاتیە ئەنجامدان و سەرۆکێ ھەرێمێ ژی دخوازیت کوردان کۆم بکەت و شاندەکی دروست بکەت بۆ بەغدا، کێشەک یا ھەی ئەم ل گەل بەغدا د ناڤخوە دا مە ناکۆکی یا ھەی ومخابن ھندەک کەس ل گەل بەغدا جووت دبن دژی مافێن کوردان، پرسا لامەرکەزیەتێ دھێتە بەحسکرن یان ھندەک دبێژن بلا ئەم ھەروەک پارێزگەھان ل گەل عیراقێ بین و ل سەر فیدرالیەتا خوە، ل سەر خوینا شەھیدێن خوە دەرباز ببین و بێژین بلا ئەم وەکو پارێزگا ل گەل بەغدا بین، ب پشت راستی ڤە چەند لایەنێن کوردی، وێ داخوازیێ دکەن”.

سەبارەت پێکئینانا ھەڤپەیمانیێ بۆ ھەلبژارتنێن عیراقێ، فازل میرانی گۆت” ھەڤپەیمانی ب شێوەکێ ئاسایی باشە، بەلێ بۆ لایەنێن کوردی، ب پێشبینیا من نەشێن ھەڤپەیمانیێ ل گەل ھەڤدوو بکەن ژبەر ناکۆکیێن وان، شیعە ژی وەکو کوردانە، ل سەر پرسا ھەلبژارتنان و دژایەتیا ریفراندۆمێ و مووچە و بودجا ھەرێما کوردستانێ ئێک ھەلویستن، بەلێ ئەوژی ھەر ئێک ژێ دڤێت مەزنترین پارچا (کێکێ) یا وی بیت، لەوما نەشێن ھەڤپەیمانیێ بکەن، ب دیتنا من وان وەسا جادەیا خوە یا ھەستیار کری بەرامبەری کوردان، کو ئێدی خەلکێ وان گوھێ خوە نادەنێ”.

میرانی، د بەرسڤا پرسیارا، بۆچی کورد نەشێن ببنە ئێک لیست، دبێژیت” بەرسڤا ڤێ چەندێ ڤەدگەریت بۆ سالێن بۆری، کو رەحمەتی مام جەلال دژیانێ دا بوو، ئەم وی دەمی دشیاین ب ساناھی ئێک لیست بین و ئێک لیست ژی بووین، کوردان ب ئێک لیستیێ د ھەلبژارتنێن پێشتر ٧٧ کورسی ھەبوون، بەلێ دەمێ ژ ھەڤدوو ڤەبووین مە ھەموویان ٥٥ – ٥٦ کورسی ھەبوون، ڤێ چەندێ وەکر ئێدی ئەو حیسابا جاران ل گەل کوردان نەھێتە کرن، چونکی ب زۆرینە و کەمینە قانوونان دەرباز دکەن، ب زۆرینە و کەمینە دەنگێ ل سەر بودجەی ددەن، ئەو جھێن ڤالا یێن پشکا کوردان، ئەو سازانا کو کوردان ل گەل وان ھەبوو، ژ بەر لاوازبوون و نەبوونا ھەڤپەیمانیەکا کوردی، ئەو سازانە نەمایە”. گۆت ژی” ئەگەر زۆرینەکا شیعی، زۆرینەکا کوردی و زۆرینەکا سوننی ھەڤپەیمانیێ بکەن کارەکێ باشە بۆ پشتەڤانیکرنێ ل روودانێن پشتی ھەلبژارتنان”.

ل دۆر وێ چەندێ ئایا پارتی یا بەرھەڤە ب تنێ ھەڤپەیمانیێ ل گەل زۆرینەیا شیعی و سوننی بکەت بۆ ھەلبژارتنان بێ لایەنێن دی یێن کوردی؟ گۆت” جارێ مە بریار نەدایە، چونکی ب راستی نوکە د بزاڤان داینە بۆ ئێک لیستیا کوردی کو بێ ئوێمد نەبووینە، باشتر ئەوە زۆرینەکا کوردی و زۆرینەکا شیعی و زۆرینەکا سوننی ببنە ھەڤپەیمانیەک کو ئەز یێ بێ ئومێد نینم، بەلێ گەلەک یێ ب ئومێد ژی نینم، چونکی ھەر ئێکی مەبەستا خوە یا ھەی، ھەر ئێکی چاڤێ وی یێ ل پشکا (کێکا) خوە، ھەر ئێک حیساباتێن خوە دکەت، بەلێ نابیت بێ زۆرینەیا شیعی ببینە ئێک لایەن ل گەل ئێک لایەنێ شیعی بەرامبەر یێ دی بۆ وێ چەندێ نەبینە لایەن د وێ کێشێ دا باشترە”.

گۆت ژی” ئەم و ئێکەتی و تورکمان و ئاشووری و مەسیحی، ھەڤپشکێن ئێکین د پەرلەمان و حوکمەتەکێ دا کو دبێژنێ پەرلەمان و حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ، ئەم ھەڤپەیمانین د وەلاتێ خوە دا، بەلێ بۆ ھەلبژارتنان ئەز پێشبینیێ ناکەم پشتی ڤێ ژ ھەڤدوو دابرینێ ئەو حەزە ب وێ توندیێ ھەبیت، بەلێ دبیت رۆژگارەک بھێت ئەگەر تەنگاڤیەک کەفتە سەر مللەتێ مە وەکو سالا ١٩٨٨ و پاشی ھەلەبجە و ئەنفال کو بەرەیێ کوردستانی مە دروستکر، پێشتر ناکۆکیێن حزبی ژی مە ھەبوون، بەلێ ئەم ھەموو د ئێک بەرەی دا کۆمبووین و مە شیا سەرھلدانێ بکەین و ئەڤ ھەرێمە ژی ب وی بەرەیێ کوردستانی ھاتە دامەزراندن”.

سەبارەت ئەگەرێ دەربازکرنا پرۆژێ قانوونا بودجا عیراقێ بۆ سالا ٢٠٢١ بێی کوردان، فازل میرانی گۆت” پرۆسا سیاسی بێی کوردان یا سەقەتە، چونکی کورد پێکھاتەکێ گرنگە، ئەم نەتەوێ دوویێ نە، د وەلاتەکی دا دبێژین ئەم برا و ھەڤپشکێن ھەڤدووینە، لەوما ئەگەر وان ئەو چەندە کر، دێ وی دەمێ ئاخڤتن ل سەر ڤێ چەندێ ھەبیت، کورد ژی دڤێت خەما خوە بخوەن، ب پێشبینیا من نە عیراقێ بەرژەوەندی ھەیە وێ گاڤێ ب ھاڤێژیت، نە ئەم ژی عیراقێ پالدەین بۆ ھاڤێتنا گاڤەکا ھوسا یا چەوت”.

د بەرسڤا پرسیارا ئایا کوردان کارتا فشارێ بەرامبەر بەغدا ھەیە، میرانی گۆت” نە وان کارتا فشارێ ھەیە کو نوکە مووچە گرتیە ئەو کارتا فشارێ نینە، پرسا کوردی ئەم ھەموو ھێزێن سیاسی ئەگەر د راست بن ل گەل بیر و باوەر و پەیرەو و پرۆگرامان و سۆزێن خوە ل بەرامبەر مللەتێ خوە، کێشا مە بودجە نینە، ل سەردەمێ سەدامی بودجە دھاتە دان و مە شەر ژی ل گەل سەدامی دکر، ھەتا پشتی سەرھلدانێ ژی یێ بەرھەڤ بوو مووچێ فەرمانبەران بھنێریت، پرسا کوردی پرسەکا نەتەوی یە، پرسەکا سیاسی یە، پرسەکا کەلتووری یە، مخابن ھندەک ژ ھێزێن سیاسی ژی پرسا کوری کریە کێشا بودجەی بۆ ھەڤرکیێ و موزایەدا سیاسی، کو ئەڤە ب دیتنا من مەزنترین شاشیا دیرۆکی یە و مللەت ل چ لایەنەکی ژمە قەبوول ناکەت نە ل نوکە و نە ل پاشەرۆژێ دا”.

ھەروەسا گۆت” ئەگەر پرسا مە یا نەتەوی جێبەجێ ببیت، مە مووچە ژ بەغدا نەڤێت، چونکی ئەگەر پرسا مە یا نەتەوی ھاتە بجھئینان، ئانکو دێ مە قەوارەکێ سەربخوە ھەبیت و دێ داھاتێ مە بۆ مە بیت، دێ ئازاد بین، دشێین ببینە کۆنفیدرالیەک ل عیراقێ، وی دەمی دشێین پێکڤە بژین و پێدڤی بودجا وان ژی نابین، چونکی ب راستی ھەموو حزبێن کوردی خەبات کریە نەکو ل بیناڤی بودجەی، بەلکو ل پێناڤی پرسەکا نەتەوی”.

ل دۆر ھەبوونا مەترسیێ ل سەر قەوارێ ھەرێما کوردستانێ، گۆت” مەزنترین مەترسی ل سەر قەوارێ ھەرێما کوردستانێ، لێکدابرینا کوردان بخوەیە، ئەگەر نە دڤێت عیراق پێداچوونێ ب دستووری دا بکەت چونکی ھەر ژ سالا ١٩٩٢ مە قەوارەکێ فیدرالی ئێکلایەنە یێ راگەھاندی، بەلێ پشتی ٢٠٠٣ لایەنێ دی ژی یا قەبوول کری ل ٢٠٠٥ د ستوورێ عیراقێ دا و دستوور ژی گرێبەستەکە و ب کەیفا وان نینە، بەلێ میکانیزما راستڤەکرنا دستووری، د دستووری ب خوە دا ھاتیە ھەکە سێ پارێزگا دەنگی ب وێ راستڤەکرنێ نەدا، ئەو راستڤەکرن سەرناکەڤیت، مەترسی د وێ چەندێ دایە کو ئێک ژ پارێزگەھان، ھێزەکا سیاسی ھەکە شیا زۆرینەکێ رازی بکە تکو دەنگی بدەت بۆ راستڤەکرنا دستووری، ل وێرێ مەترسی ل سەر یا ھەی”.

د بەرسڤا پرسیارا ئایا ھوون دترسن حزبەکا کوردی ل گەل سێ پارێزگەھێن ھەرێمێ نەبیت د حالەتا راستڤەکرنا دستوورێ عیراقێ دا، گۆت” ھەکە ژ حزبەکێ یان ژ دوو حزبان ژی بترسین، بەلێ ژ مللەتێ خوە نا ترسین، ب دیتنا من مللەتێ کورد یێ رەوشەنبیر و نیشتمانپەروە و ھند خێزان و کەسوکارێن شەھید و سێدارەدای و ئەنفالکریان یێن تێدا کو ل پێناڤی ڤێ ھەرێمێ دا ناکەنە قوربانی مووچەکێ ئەڤرۆ بۆ پاشەرۆژەکا نە دیار”.

سەبارەت ھەبوونا جۆرە ھەستیاریەکێ ل دەف پارتی دەمێ بەحسا وێ چەندێ دھێتە کرن، بەغدا راستەوخوە مووچەی بدەتە فەرمانبەرێن پارێزگەھەکێ و مامەلا راستەوخوە ل گەل بکەت، میرانی دیارکر” ئەم نوکە ژی ھەستیار دبین ھندی ب مە بھێتە کرن دێ دژی وێ بۆچوونێ بین، چونکی دابرینا پارێزگەھەکێ ل پێناڤی مووچەی دا ل فیدرالیەتێ و ل ھەرێمێ بۆ لایێ بەغدا، ئەڤە ب خوە مەترسیەکا مەزنە و دێ دژێ وێ چەندێ بین، ب بۆچوونا من ژ مە زێدەتر دێ رەوشەنبیر و سیاسەتمەدارێن کورد و مللەتێ مە دژی وێ چەندێ راوەستیت، ھەکە مللەت رازی بیت قوربانیێ ب فیدرالیەتا خوە و ھەرێما خوە بدەت ل پێناڤی ئەوا ب ناڤێ (لامەرکەزیەتێ) بچیت مووچەی ژ بەغدا وەربگریت، ئەو پرسەکا دی یە، وی دەمی بلا مللەت حوکمێ خوە بدەت ئەگەر حزبەک ب تنێ ڤێ چەندێ بکەت، بلا مللەتە حوکمی ل دۆر وێ چەندێ بدەت، بەلێ ھەکە مللەت ب خوە رازی ببیت، ئەم نەشێین ل بەرامبەر زۆرینەیا بۆچوونا مللەتێ خوە ب راوەستین”.

سەبارەت وێ چەندێ ئایا داخوازا مامەلا راستەوخوە یا بەغدا ل گەل پارێزگەھێن ھەرێمێ پیلانەکا دەرەکی یە بۆ ھەلوەشاندنا ھەرێما کوردستانێ، سکرتێرێ مەکتەبا سیاسی یا پارتی دبێژیت” ئەڤ بابەتە یێ کوور و ستراتیژی یە، نابیت ھەردەم خوەشباوەر بین کو ئەو وەلاتێن وەلاتێ مە پارچەکری ئەم ھزار سالان بەری عەرەبا ل عیراقێ بووین، بەلێ ل کوردستانا عیراقێ یا وی دەمی کوردستان ب سەر عیراقێ ڤە نەبوو، عەرەب د دووماھیێ دا یێن ھاتینە ڤی وەلاتی ئەگەر سنوورێ وی بزانین، ئەگەر ئەم باوەر بکەین ئەو وەلاتێن کو وەلاتێ مە پارچەکری دێ کلی کەنە چاڤێن مە ل شوینا خوەلیێ، ژبۆ وێ چەندێ فیدرالیەتا مە بمینیت و گەشێ بکەت و ل دووماھیێ ب ھزرا وان ببیتە دەولەتەک، ب بۆچوونا من ئەوێن ئەڤ ئالایە ھەلگرتی، یان ئەڤ ھزرە کری،  ھزرا وان نینە و بێی پشتەڤانیا ئێک ژ جێرانێن مە، نەشێن ڤێ ببەنە سەری”.

ئەڤرۆ:

ل ڤان رۆژان بیرەوەریا  سالی٤٢ یا وەغەرکرنا مەلا مستەفا بارزانی سەرکردێ دیار و گرنگ یێ بزاڤا رزگاریخوازا گەلێ کوردستانێ دھێتە ساخکرن کو سەرکێشیا مەزنترین شۆرەش کری ئەوژی شۆرەشا ئەیلوولێ بوویە کو وێ شۆرەشێ گەلێ کوردستانێ بەر ب خەباتەکا سەرانسەری ڤەگوھاست بۆ دەستکەفتێن ئەڤرۆ.

د. مەحموود عوسمان، سیاسەتمەدارێ دێرین یێ کورد و ھەڤالێ نێزیک یێ (مەلا مستەفا بارزانی) ل دەمێ شۆرەشا رزگاریخوازا کوردستانێ دبێژیت” مەلا مستەفا کەسەکێ گەلەک باش بوو و چ غرور ل دەف نەبوو و خوە ب مەزن ژی نەزانی یە، ھەموو خەما بارزانی ئەو بوو کورد خودانێ ئاخا خوە بیت و ب ئازادی بژیت”.

دیارکر ژی” بارزانی د ژیانا خوە دا نەھامەتی و دەربەدەری و نەفیکرن و زەمەتەکا مەزن دیتیە و ئەزموونەکا مەزن ژ وێ ژیانا ب زەحمەت وەرگرتبوو”.

خویاکر ژی” مەلا مستەفا بارزانی سەرکردێ شۆرەشا ئەیلوولێ بوو، ئەنجامێن وێ ژی رێککەفتنا ١١ ئادارێ بوو کو ب سەرکەفتن دھێتە ھژمارتن، چونکی بۆ جارا ئێکێ بوو حوکمەتا بەغدا دانپێدانێ ب ئۆتۆنۆمیێ بکەت کو دەستکەفتەکێ مەزن بوو بۆ گەلێ کوردستانێ”.

د. مەحموود عوسمان ئاماژەکر” ھەموو خەما بارزانی ئەوبوو کورد ل سەر ئاخا خوە ب ئازادی بژیت و مافێ خوە ھەبیت و بگەھیتە مافێ چارەنڤیسێ خوە”.

ژلایێ خوەڤە سیاسەتمەدارێ کورد  و پێشمەرگێ ھەردو شۆرەشێن ئەیلوول و گۆلانێ، د. ناسح غەفوور دبێژیت” ل سالیادا ٤٢ یا وەغەرکرنا بارزانیێ نەمر، پێدڤیە ئەو خەباتا ٥٠ سالی ل پێناڤی بدەستڤەئینانا مافێن کوردان کری، بەردەوام بین ل سەر، چونکی دەستکەفتێن نوکە ب خەباتا بارزانیێ نەمر یێن ب دەستڤە ھاتین”.

گۆت ژی” مستەفا بارزانی بابێ روحیێ نەتەوا کوردە، د دەمێ ٥٠ سالێن خەباتا خوە دا، ژیانا خوە تەرخان کربوو بۆ بدەستڤەئینانا مافێن رەوا یێن گەلێ کورد و ب حوکمێ وێ چەندێ کو بنەمالا بارزانیێ نەمر کورد پەروەر بوون، شیان جھێ خوە دناڤ دلێ ھەموو کوردان دا بکەن، بارزانیێ نەمر ل سەردەمێ گەنجاتیێ دا بزاڤێن مەزن کرینە کورد بگەھنە ئارمانجا خوە، بۆ وێ مەرەمێ ژی چەندین سەرھلدان و شۆرەش کرینە، ھەروەسا پشکداری د راگەھاندنا کۆمارا مھابادێ ژی کریە و بەرگری ژ وێ کۆمارێ ژی کریە و ھەر ل وێرێ پلا جەنەرال پێ ھاتە بەخشین وەکو سەرکردەکێ لەشکری بۆ بەرگریکرنێ ژ کۆمارا کوردستانێ”.

زێدەتر گۆت” دەستکەفتێن نوکە یێن ھەرێما کوردستانێ، بەرھەمێ خەباتا بارزانیێ نەمرن، لەوما پێدڤیە وێ رێبازێ وەکو چاڤێن خوە بپارێزین و پارێزگاریێ ل دەستکەفتێن وێ بکەین، کو ب خەباتا بارزانیێ نەمر بدەستڤە ھاتین، لەوما پێدڤیە وەکو گەلێ کورد، ئەو خەباتا بارزانیێ نەمر کری، بەردەوام بین ل سەر و خەونا وی ژی بدەستڤەبینین و ئێک رێز و ئێک ھەلویست بین”.

د. محەمەد ئەمین خوشناو، بسپۆر د دیرۆکا کوردی یا ھەڤچەرخ دا، دبێژیت” نڤیسین و ڤەکۆلین ل سەر ھەر لایەنەک د بوارێن فرە رەھندێن ھزر و بۆچوونێن مەلا مستەفا بارزانی وەکو رێبەرەکێ کاریزمایی، کارەکێ ئاسایی و ب ساناھی نینە و پێدڤی ب خواندنەکا ھوور و رەوانگەھەکا کوور ب دیرۆکا دەرکەفتن و سەرکەفتنا وی سەرکردێ مەزن یا ھەی، بارزانی ب ب بۆچوونەکا کوردستانی ڤە رێبەریا بزاڤا رزگاریخوازا نەتەوێ کورد یا کری، کوردستان ب ھەموو پێکھاتێن نەتەوی و ئایینی و مەزھەبان ڤە، وەکو چەترەکی دلنیایی ب ھەموو تەخ و چوینێن جڤاکێ کوردستانی بەخشی بوو”.

گۆت ژی” پشتی ھەلوونا چریسکا شۆرەشا ئەیلوولێ، بارزانی بەردەوام دووپاتی ل سەر وێ چەندێ دکر کور ژێمێن دەستھەلاتدارێن عیراقێ و گەلێن عیراقی دو تشتێن جودانە و ئەم شەرێ عەرەبان ناکەین، ھەڤدەم بارزانی بۆ وەرگرتنا بۆچوونێن ھەموو پێکھاتێن نەتەوی و تەخ و چوینێن کوردستانێ و بەردەوامبوونا ئاشتبوونێ، سەبارەت رەوشا کوردستانێ ل ھەموو کۆمبوون و جڤات و کۆنگران دا داخواز ژ عەرەب و تورکمان و مەسیحی و کوردێن ئێزدی و شەبەک و فەیلی کریە و بیرورایێن وان ھاتینە وەرگرتن، وەکو کۆنگرێ کۆیە ل سالا ١٩٦٣ و دامەزراندنا جڤاتا سەرکردایەتیا شۆرەشێ ل سالا ١٩٦٤و کۆمبوونێن دی”.

ئەڤرۆ:

سەرۆکێ حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ ھوشداریا وێ چەندا دا کو نوونەراتیێن دبلۆماسی ل عیراقێ یێن ل بەردەم گەفەکا مەزن دا ودەمێ وێ چەندێ یێ ھاتی ئێمناھیا وان بھێتە پاراستن، چونکە ئەو بۆ روو ب رووبوونا تیرۆرێ و ئاڤەدانکرنا عیراقێ یێن ھاتین.

مەسرور بارزانی، سەرۆکێ حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ، د تویتەکی دا ئەو ھێرشا مووشەکی ل سەر بالیۆزخانا ئەمریکی ل بەغدا  شەرمزارکر.

سەرۆکێ حوکمەتا ھەرێمێ د پەیاما خوەدا ئاماژە ب وێ چەندێ کر کو گەفەکا مەزن ل سەر نوونەراتیێن دبلۆماسی ل عیراقێ یا ھەی، ل دەمەکی دا ئەو بۆ روو ب رووبوونا تیرۆرێ و ئاڤەداکرنا عیراقێ یێن ھاتین.

مەسرور بارزانی داخواز ژ حوکمەتا فیدرالی یا عیراقێ کر گاڤین پێدڤی بۆ پاراستنا نوونەراتیێن دبلۆماسی ب ھاڤێژیت و ب ئێکجاری دووماھیێ ب وان ھێرشان بینیت.

دھێتە زانین، ل شەڤا ٢٢ ڤێ ھەیڤێ میلیشیان ھێرشەکا مووشەکی دژی بالیۆزخانا ئەمریکی ل بەغدا ئەنجامدا، ئەو ھێرشە ژی پشتی وێ چەندێ ھات کو ل ھەولێرێ ھێرشەکا ھەڤشێوێ وێ ھاتە ئەنجامدان کو قوربانی ھەبوون، گرۆپەکێ میلیشیا یکو خوە ب شوینگرێن قاسم سلێمانی دانایە و سەر ب ئیرانێ ڤەیە، ھەر د شەڤا وێ ھێرشێ دا بەرپرسیارەتیا خوە ژ وێ کریارا تیرۆرستی راگەھاند.

ژلایێ خوەڤە، نید برایس، پەیڤدارێ وەزارەتا دەرڤە یا ئەمریکی د کۆنگرەکێ رۆژنامەڤانی دا ل واشنتۆن راگەھاند” ئەم ھەست ب تۆرەبوونەکا مەزن دەربارەی ھێرشا ل ل سەر ھەولێرێ دکەین و ل دەمەکێ گونجای ب ھەماھەنگی ل گەل ھەڤپشکێن مە ل عیراقێ و ھەڤپەیمانیا نێڤدەولەتی، دێ بەرسڤا وێ ھێرشێ دەین”.

برایس گۆت ژی” ھێشتا یێ کار دکەین بۆ وێ چەندێ بزانین کێ ئەو ھێرشە ئەنجامدایە، بەلێ مە پێشتر دووپاتی کریە کو ئیران بەرپرسە ژ کریارێن وان گرۆپێن کو ھێرشان دکەنە سەر ئەمریکیان”.

دھۆک، لەزگین جوقی

ھەر رۆژەکا بجھئێنانا رێککەفتنا ھەرێمێ و بەغدا بۆ ئاسایێکرنا رەوشا شنگالێ گیروببیت، مەترسیەکا مەزنتر ل سەر وی باژێری پەیدا دبیت

فەرماندەکی فەرماندەیا شنگال ب سەر ھێزێن پێشمەرگەی کوردستانی راگەھاند، پێشمەرگێ کوردستانێ ل مەزارگەھێ شەرفەدەین د ئامادەباشیێ دایە بۆ ھەر پێشھاتەکا نەچاڤەریکری ل شنگالێ رووبدەت و دێ خەلکێ خوە کەن پارێزن.

میرزا خەلەف،  فەرماندە ل فەرماندەیا شنگالێ یا پێشمەرگەی گۆت” لڤینێن داعشێ  بووینە جھێ مەترسیێ ل سەر شنگالێ و دەشتا نەینەوا کو چەکدارێن داعشێ لڤینێ دکەن د ناڤبەرا رۆژئاڤایێ کوردستانێ و شنگالێ دا ئەڤە ژی پشتی وێ چەندی پەیدابوویە کو ھێزەکا زۆر یا حەشدا شەعبی ھاتیە شنگالێ وسستبوونەک د سنورێ شنگالێ دگەل رۆژئاڤایێ کوردستانێ دا چیبوویە وھەر رۆژەکا بجھئێنانا رێککەفتنا ھەرێمێ و بەغدا بۆ ئاسایێکرنا رەوشا شنگالێ گیروبیت، مەترسیەکا مەزنتر ل سەر شنگالێ پەیدا دبیت”.

گۆت ژی” خەلکێ شنگالێ چاڤەرێنە رێککەفتنا شنگالێ بھێتە بجھئینان وپێشمەرگە ڤەگەریتە شنگالێ تاکو پاراستنا خەلکێ شنگال بھێتە کرن و ژ رەوشا خراب رزگارببن چونکو بێ پێشمەرگەی چو جاران رەوشا شنگالێ باش نابیت”.

خودێدا حسێن، موختاری گوندێ (وەردیە) ل قەزا شنگالێ دیارکر” رەوشا شنگالێ یا باش نینە و ترس بۆ وەلاتیێن ڤەگەریاینە شنگالێ چیبوویە”.

خویاکر” چەند گرۆپێن ب سەر حەشدا شەعبی ڤە ل شنگالێ  گەلەک ترس بۆ خەلکێ ڤەگەریاین شنگالێ دروستکریە و تشتەکێ ژ چارەنڤیسێ خوە نوزانن و ھەر جھەکێ حەشد ھاتە تێدا چوول ناکەت”.

گۆت ژی” باشترە خەلکێ شنگالێ بیژنە گرۆپێن نەشەرعی، شنگال چوول بکەن،  چونکو ب ھەبوونا وان گرۆپان دناڤ  شنگالێ دا مەترسی ھەیە تورکیا بھێتە شنگالێ وئەڤە چەند جاران تورکیا گەفێن ھێرشکرنێ ل سەر شنگالێ دکەت وئەڤە بوویە جھێ ترسەکا مەزن بۆ خەلکێ ڤەگەریایە شنگالێ”.