ئهڤرۆ نيوز:
دهقێ گۆتارا مهسرۆر بارزانى شيرهتكارێ جڤاتا ئاسايشا ههرێما كوردستانێ د ههوا پرۆپاكندا بانگهشهيا ههلبژاتنێن پارتى ديموكراتى كوردستان دا:
ئهڤرۆ نيوز:
رێڤهبهريا هاتنوچوونا پارێزگهها دهۆكێ راگههاند كو دێ رێيا رۆڤيا بۆ چهمهيێ ههولێر هێته گرتن ژ بهر كارێ سهخبێركرنێ.
دهقێ ئاگههداريێ
رێڤەبەریا ھاتن و چوونا پارێزگەھا دھوکێ ئاگەھداریا ھەمی شوفیران دکەت ل روژا ئێک شەمبێ رێکەفتی 2018/4/29 ل دانێ ئیڤاری دێ رێکا روڤیا بو گوندێ چەمە ھەولێر دێ ھیتە گرتن ژبەر کارێ سەخبێرکرنی لسەر دھیتە کرن تا کو روژا پینچ شەمبێ ل دانێ ئێڤاری رێکەفتی 2018/5/3 کار دێ لسەر ڤێ ریکێ یی بەردەوام بیت ھین دشین ریکا دھوک بەردەرەش بو ھەولیر بکار بینن ، ھیڤیە ئاکەھدار بن.
وەلاتیەکێ کورد کو خەلکێ قەزا چەمچەمالە بو ئێکەمین جار ل کوردستانێ رابوو ب درۆستکرنا روبوتەکا تایبەت ب پێشمەرگەیان بناڤێ (روبووتا پێشمەرگەی) و د نھادا روبوت تەمام بوو و دخوازیت لایەنێن شولەژێ مفای ژ روبووتا پێشمەرگە وەربگرن.
سەعید چیمەنی ئەو گەنجە یێ کو ئەو روبووت درۆستکری بو ئەڤرۆ نیوز گۆت: (پشتی ھەول و بزاڤەکا زور سوپاس بو خودێ ل داویێ شیام رووبووتا پێشمەرگە درۆست بکەم کو ب دوو شێوەیان کاردکەت ، ب شێوەیێ manul کو ئەو ژی ب رێکا کونترولێ یە و د کاری فرێبکەی جھێ مەبەست بو ئینانا وی تشتێ تە دڤێت ، ب شێوەیێ auto کو لسەر سیستەمێ GPS ھاتیە گرێدان و ب رێیا 12 و 14 یا سەتەلایتێ پێزانینا بو جھێ مەرەم فرێدکەت).
زێدەتر گۆت: (ئەڤ رووبووتە ب رێیا کومپیوتەرێ و لسەر نەخشێ عەردی ھاتیە گرێدان ، و دیسان ب رێیا ground station ئەم ھایدارێ لەزاتی و شەحنا روبووتێ دبین ژبەرکو ئەڤ روبووت ب رێیا سێ شەپولێن جوداجودا پەیوەندیێ ب وی کەسی دکەت کو پەیوەندی ل گەل ھەیە ب تایبەتی د فێکرنا زانیاریان دا ، و دیسان دوو کامیرایێن تایبەت ل گەل ھاتینە گرێدان ژ وانان ئێک یا تایبەتە ب روژێ و 36 ئێکسە ئانکو زوم پێڤەیە و دکاریت ب دویری وێنە بکەت و نێزیک بکەت ، کامیرا دوویێ ژی تایبەتە ب شەڤێ ، و پێشمەرگە دکارن ل دەما پێشرەویان ئەڤێ روبووتێ بکاربینن ژبەرکو دشیاندایە ھەتا دوو کیلومەتران بو جھێ شەری و پێش پێشرەویان بچیت).
ناڤبری ل سالا 1981 ل چەمچەمال ژ دایکبوویە و فەرمانبەرە و نێزیکێ 10 سالایە وەکو داھێنانکارن ل کوردستانێ کاردکەت و ھەتا نھا چەندین داھێنان ئەنجامداینە و ل دوماھیێ گۆت: (دخوازم لایەنێن شولەژێ بشێن مفا ژ ئەڤێ روبووتێ وەربگرن داکو گیانێ پێشمەرگەیان سلامەت بیت و ئەو ژی بشێن ئارمانجێن خوە ب ساناھیتر دەستخوڤە بینن).
ئهڤرۆ نيوز:
نەقیبێ سەندیکا رۆژنامەڤانێن ھەرێما کوردستانێ دیار کر کو بڕیارە 700 رۆژنامەڤان ژ وەرگرتنا پارچێن ئەردی مفادارببن و گۆت: “ب تنێ پەسەندا سەرۆکاتیا جڤاتا وەزیران مایە بۆ بەلاڤکرنا ئەردی ل سەر تەخا رۆژنامەڤانان”.
حاکم ئازاد حەمەدەمین، نەقیبێ سەندیکا رۆژنامەڤانێن کوردستانێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ ئاشکرا کر ژ بەر کو رۆژنامەڤانان چو وەزارەتێن دیاریکری نینن و پشکەکا رۆژنامەڤانان فەرمانبەرێن چو فەرمانگەھێن حوکمەتی نینن، لەوڕا سەندیکا رۆژنامەڤانان وەک ئەرکەک فۆڕمێن وەرگرتنا پارچێن ئەردی ژ وەزارەتا باژێڕڤانیێ وەرگرتینە و ب سەر ھەموو لق و نڤیسینگەھێن خوە بەلاڤکرینە و گۆت: “ل گورەی ئامارا بۆ مە ھاتی 700 رۆژنامەڤانان فۆڕم تژیکرینە بۆ وەرگرتنا پارچێن ئەردی و مە ژی ھەموو فۆڕم پێشکێشی وەزارەتا باژێڕڤانیێ کرینە داکو ئەرد ل سەر وان بھێتە بەلاڤکرن”.
ناڤھاتی ئاماژە دا وێ چەندێ کو وان دووڤچوون بۆ ئەردێ رۆژنامەڤانا کریە و وەزارەتا باژێڕڤانیێ گۆتیە وان کو ناڤێن رۆژنامەڤانان چووینە سەرۆکاتیا جڤاتا وەزیران و ھەر دەمێ رازیبوون ل سەر ھاتەکرن دێ پارچێن ئەردی ل سەر رۆژنامەڤان ھێنە بەلاڤکرن و گۆت: “داخوازێ ژ رۆژنامەڤانان دکەین فشارێ پێخنە سەر سەرۆکاتیا جڤاتا وەزیران داکو ب زووترین دەم ناڤێن وان بھێنە پەسەندکرن و ئەر ل سەر وان بھێتە بەلاڤکرن”.
ھەلبژارتنێن پێشوەخت دێ ل ٢٤ خزیرانا ئەڤسالە ل تورکیا برێڤە بچن و بەری نھا ئاکپارتیێ شیا بوو نێزیکی ٧٠ پەرلەمانتاران ل باکورێ کوردستانێ رەوانەی پەرلەمانێ تورکیا بکەت لێ ژ بەر سیاسەتا نەتەوەپەرستانە یا ئەردۆگانی نھا کوردێن باکور خوە ژ ئاکپارتیێ دوور کرینە و ب گشتی باکورێ کوردستانێ ١٣١ کورسی ل پەرلەمانێ تورکیا ھەنە و نھا پارتێن تورکیا چاڤ بەرداینە دەنگێ کوردان و دخوازن جارەکا دی کوردان ب خاپینن.
مستەفا بایرام چاڤدێرێ سیاسی ل باژێرێ ئامەدێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیار کر کو ھەلبژارتنێن پێشوەخت د بنەمایێ خوە دا پیلانا ئەردۆگانی و ئاکپارتیێ ل دژی ئیی پارتی (IYI PARTI) بوو، چونکو چەند مەھن راپرسی ل تورکیا و باکورێ کوردستانێ دھێنە کرن و بۆ ئەردۆگانی و ئاکپارتیێ دیار بوو ھەکە نھا زوو ھەلبژارتنان نەکەن رەنگە پشتی دەمەکێ دەنگێ وان کێمتر ببن و گۆت: (خالا دی یا گرنگ ئەردۆگان و دەولەت باخچەلی دخواستن ب رێیا ھەلبژارتنێن پێشوەخت رێگریێ ل پشکداریا ئیی پارتیێ بکەن، چونکو مەرال ئاکشەنەر سەرۆکا وێ پارتیێ ژ پارتیا دەولەت باخچەلی جودا بوو و وان دخواستن جارەکا دی دەنگێ ھەموو نەتەوەپەرستان بدەستڤە بینن، لێ پیلانا وان سەر نەگرت).
ل دۆر ھندێ کا بۆچی پیلانا وان سەر نەگریت ناڤبری دیار کر کو ئیی پارتی ل پەرلەمانێ تورکیا چو گرۆپ نەبوون، ئەردۆگانی دخواست ب رێیا کۆمسیۆنا بلندا ھەلبژارتنان ئاستەنگیان ل ھەمبەر پشکداریا ئیی پارتیێ دروست بکەت، لێ ئەندامێن سەرکردایەتیا پارتیا کۆماری یا گەل زوو ھەست ب پیلانا ئەردۆگانی کرن و ژ بەر ھندێ ژی ١٥ ئەندامێن پارتا کۆماری ل پەرلەمانێ تورکیا چوونە ناڤ رێزێن ئیی پارتی و وان ژی شیان فراکسیۆنا خوە ئاڤا بکەن و نھا چو کەس نەشێت رێگریێ ل ھەمبەر پشکداریا ئیی پارتیێ دروست بکەت، ب ڤی رەنگی ژی پیلانا ئەردۆگانی سەر نەگرت و نھا ژی رەوش ئالۆزتر بوویە.
چاڤدێرێ سیاسی ئەو یەک ژی دیار کر کو باکورێ کوردستانێ خوەدانێ ١٣١ کورسیانە ل پەرلەمانێ تورکیا، بەری نھا ئاکپارتیێ شیابوو ھەتا ٧٠ کورسیان ل باکورێ کوردستانێ بدەستڤە بینیت، لێ نھا رەوش ب تەمامی ھاتیە گوھۆرین، چونکو بەری نھا گەلەک کورد د ناڤا ئاکپارتیێ دا بوون و ئاکپارتی گەلەک سۆز بۆ چارەکرنا پرسا کوردی دابوون، لێ ھەلویستێ توند یێ ئەردۆگانی ل ھەمبەر ریفراندۆما باشورێ کوردستانێ و پاشی ژی ھەڤپەیمانیا ئەردۆگانی ل گەل پارتیا نەژادپەرست یا مەھەپێ وەسا کر کو رۆژ ب رۆژێ پتر کورد ژ ئاکپارتیێ دوور بکەڤن، نھا ژی ژ بلی ئاکپارتیێ ئیی پارتی و پارتیا کۆماری ژی چاڤ بەرداینە دەنگێ کوردان و دخوازن ب رێیا ھندەک گۆتنێن شرین و سۆزێن بێ بنەما دەنگێ کوردان بدەستڤە بینن و گۆت: (لێ ئەز باوەر ناکەم ڤێجارێ وەکو جارێن بۆری کورد دەنگێ خوە بدەنە پارتێن دی یێن تورکیا، لێ مخابن ھەدەپە ژی کو خوە وەکو نوونەرێ کوردان ددەتە نیاسین خوەدانێ چو بەرنامەکا وەسا بەرچاڤ بۆ کوردان نینە).
چاڤدێرێ سیاسی یێ باکورێ کوردستانێ ئەو یەک ژی دیار کر کو دەمەکە عەفرین ژ ئالیێ تورکیا ڤە ھاتیە داگیر کرن، کوردێن باکور ژ ھەلویستێ تورکیا و ب تایبەتی ژی یێ ئەردۆگانی توورە نە و گەلەک کەس نھا پەشیمانن کو بەری نھا دەنگێ خوە داینە ئاکپارتیێ، ئانکۆ مرۆڤ دشێت بێژیت دێ دەنگێ ئاکپارتیێ ل باکورێ کوردستانێ گەلەکێ کێم بیت، ئەردۆگان ھەست ب ھندێ یا کری و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی ھەر زوو ھەڤپەیمانی ل گەل پارتیا نەتەوەپەرست دروست کر دا بشێت دەنگێ وان بدەستڤە بینیت، لێ مەھەپە ژی د ناڤا خوە دا بوویە دو پارچە و ئەو یەک ژی بوویە ئەگەرێ ھندێ کو ئەردۆگان ژ ئەنجامێن ھەلبژارتنان دلگرانە و گۆت: (ھەتا نھا دیار نینە کا دێ عەبدوللا گویل خوە بۆ پۆستێ سەرۆک کۆماریێ بەربژار کەت یان نە؟ لێ ھەکە پارتێن ئۆپۆزسیۆنێ ھەموو پێکڤە پشتەڤانیێ ل عەبدوللا گویل بکەن گویل دێ شێت ھەڤڕکیا ئەردۆگانی بکەت و دشێت سەرکەفتی ژی بیت، چونکو ئەز پشتراستم نھا ژی گەلەک ژ سەرکردە و ئەندامێن پەرلەمانی یێن ئاکپارتیێ پشتەڤانیێ ل گویل دکەن و ژ سیاسەتا ئەردۆگانی رازی نینن).
ئەڤرۆ نیوز ، زنار تۆڤی :
جێگری سەرۆکێ کۆمسیۆنا بلند یا سەربەخویا ھەلبژارتنێن عێراقێ د پرێس کۆنفرانسەکى دا دیار کر، کو ھەتا ههشتێ هەیڤا بهێت دێ دابهشكرنا كارتا دەنگدەران یا بهردهوامبیت و ئەو کەسێن هەتا نوکە کارتێن خوە وەرنەگرتین،دشێن هەتاکو ڤی دەمی کارتێن خوە یێن دەنگدانێ وەربگرن،ناڤهاتی گوت ژی،هەموو بەرھەڤیێن دەنگدانا تایبەت و گشتی بۆ ئاوارهیان ژی ھاتینە ئەنجامدان.
ئەڤرۆ نيوز:
وەزیرێ دەرڤە یێ روسیا سیرگێی لاڤرۆڤ راگەھاند کو سووریا پێدڤی ب چەکێن مودێرن ھەیە دا بشێت ئەسمانێ خوە ب پارێزیت و بەری نھا مە گەنگەشە ل سەر فرۆشتنا سارۆخێن پێشکەفتی بۆ سووریێ کربوو، مە بریار دایە ئەم ساروخان بدەینە سووریێ و گۆت: (ئارمانجا مە ژ دانا ڤان چەکان بۆ ھندێ یە دا سووریە بشێت خوە ل ھەمبەر ھەر ھێرشەکا ئەسمانی ب پارێزیت).
ل ئالیێ دی ھەتا نھا بەرپرسێن ئەمریکی ل دۆر ڤی بابەتی چو داخۆیانی نەداینە و ئیرانێ ژی پشتەڤانیا خوە بۆ ڤێ پێنگاڤا روسیا دیار کریە.
ئەڤرۆ نیوز ، زنار تۆڤی :
وهزارهتا دارایی و ئابووری یا حوکمهتا ههرێما كوردستانێ دایە دیارکرن،کو ل ناڤهراستا حهفتیا بهێت دێ دهست ب دابەشكرنا مووچهیێ هەیڤا شوواتێ یێ فەرمانبەران کەت.
هەروەسا وهزارهتا دارایی و ئابووری یا حوکمهتا ههرێمێ دیارکریە،كو پشتی گههشتنا پارهیێ مووچهیێن فهرمانبهرێن ههرێمێ ژ بهغدا، وهزارهتا دارایی ل ناڤهراستا حهفتیا بهێت دێ دهست ب دابەشکرنا مووچهیێن فهرمانبهران كهت.
دیسا گوتیه ژی: خشتهیێ دابەشکرنا مووچهیێن هەیڤا شوواتێ دێ وەکی خشتێ هەیڤا كانوونا دویێ بیت،كو دێ ژ ههردو وهزارهتێن پهروهردێ و ساخلهمیێ دهست پێكهت.
ئەڤرۆ نیوز ، زنار تۆڤی :
ڤەکۆلینەکا زانستى كو تهركیز خستیه سهر پهیوهندیێن نڤستنێ و كێشا زارۆیان و سنێلەیان و پێگههشتیان دهردئێخیت،کو ب گشتى د ههموو ژیان دا كێمخهویێ و درهنگ نڤستن د شهڤاندا مهترسیا قهلهویێ زێدە دکەت.
ئەڤ ڤەکۆلینە ل سهر 3500 كهسان دناڤبەرا سالێن 1994-2009 هاتیە ئهنجامدان،هەروەسا ژ بلی قهلهویێ ئهڤ ڤەكۆلینه زیانێن درهنگ نڤستن و كێمخهویێ ئاشكرا دکەت،کو پێکهاتینە ژ زێدەبوونا مهترسیا نهخۆشیێن دلی و جهلتێ ههروهسا خهمۆكیێ و نەرێکیا هۆرمۆنان.
شارەزا ئاماژێ ب هندێ ددهن كو پێدڤیە پشتی ژیێ پێنج سالیێزارۆ بۆ ماوێ 9,5-12 دەمژمێر بنڤن د رۆژێدا، ههروهسا پێدڤیە کەسێن پێگههشتی رۆژانه 6-8 دەمژمێران بنڤن و ژ ڤێ كێمتر دێ مهترسیا ساخلەمیێ دروست کەت.
ئەڤرۆ نیوز ، زنار تۆڤی:
دکتۆر موسهنا ئهمین ئهندامێ سهركردایهتیا ئێكگرتوویا ئیسلامیا كوردستانی و سهرۆكێ فراكسیۆنا ئێکگرتوو ل پەرلەمانێ عێراقێ د دیدارەکێدا بۆ ئەڤرۆ نیوز دا دیارکرن:کو سووند خوارنا وی یا دستوری بۆ ئهندامەتیا پهرلهمانێ عێراقێ مانا باوەریێ نینە ب ئێکپارچهیا ئاخا عێراقێ،ئەز سووندێ بۆ هندێ ناخۆم،کو ئێک پارچهیا ئاخا عێراقێ ژ عێراقیان بپارێزم، بهلكو سووندێ بۆ هندێ دخۆم،کو ئاخا عێراقێ ژ دهرڤەی عێراقێ بپارێزم،دیسا ل چو جهێن سووندا دستوری دا بەحسێ ئێکپارچەیا ئاخا عێراقێ نەهاتیە کرن.
د.موسهنا ئهمین زێدەتر گوتیە،ریفراندۆم تاوان نهبوو،هەتا بێژین بۆچی هاتە ئهنجامدان یان ژی نه،هەکە مە ژ چونە ژی ئهنجام دابیت، كێشه نینە،لێ كێشه ئهوه،کو دهستهەلاتدارێن عێراقێ كریە تاوانەک بۆ گهلێ كورد.
موسهنای جهخت ل هندێ كریه،کو وی باوەری ب ئێک پارچهیا ئاخا عیراقێ نینه و گوت ههر كهسێ باوەری ب سهربهخۆیا كوردستانێ هەبیت،وی باوەری ب ئێكپارچهیا عێراقێ نینه،ئهڤه گوتنا من نینه و گوتنا ههموو حیزبانە، بهلێ رهنگه ئەز وێرەکتر بم،کو ڤێ گوتنێ ب راشكاوانه دبێژم،ئهڤە باوەریا سیاسیه و هیچ بەرۆڤاژیەک نینه،ل توركیا كورد سووندێ ب مەزنیا مللهتی دخون و باوەری ژی ب دهولهتێ و سهربهخۆیا كوردان ههیه.
ناڤهاتی گوت ژی :لدووڤ ماددێ (٥٠) ژ دستورێ ههمیشهیی یێ عێراقێ،دەمێ كاندیدەک رێژهیا دهنگێن پێدڤی دئینیت بۆ ئهندامەتیا پهرلهمانێ عێراقێ،دڤێت سووندا دهستوری ب ڤی شێوهی بخوت سووند ب خودایێ مهزن،ئهرك و بهرپرسیارەتیا قانوونی ب دلسوزی جێ بهجێ بكهم و پارێزگاریێ ل سهروهریا عێراقێ بكهم و بهرژهوهندیا گهلێ وێ ل بهرچاڤ بگرم و شهونخونیێ بكهم بۆ سلامهتیا زهڤی و ئەسمان و ئاڤ و سامان و رژێما دیموكراتی و فیدرالیا وێ و كار بكهم بۆ پارێزگاری كرنێ ل ئازادیا گشتی و تایبهتی و سهربهخۆیا دادگەهێ و پابهندبوون ب جێ بهجێكرنا قانوونان ب ئهمانهت و بێلایهنی،خودێ شاهده ل سهر ئهوا ئەز دبێژم.
د.موسهنا دبێژیت ژی، سهروهریا ئاخا عێراقێ،ئانکو نە ئێكپارچهیا ئاخا عێراقێ یه،ل چو جهان ئهو سوونده بەحسێ ئێکپارچهیا ئاخا عێراقێ ناكەت،ئەز سووند دخۆم کو ئاخا عێراقێ بپارێزم،ژ دوژمنێن دهرڤە نهكو ژ گهلێن عیراقێ بخۆ،کو مالا وانە،هەروەسا هەکە عێراقیان ڤیا بكهنه دو یان سێ پارچه مالا وانە،د.موسهنای گوت ژی،ئەب عێراقێ ژ عێراقیان ناپارێزم ئهوێن وێ رهخنا سووندێ ل من دگرن،ئەو ب خۆ پاشكۆیێن دهولەتێن بیانی و دهرهكینە.
د.موسهنای دیارکریە کو،عێراقی ب خوە پابهند نهبووینە ب سووندا دستوری و گوت ژی بۆ عێراقیان سیستەمێ فیدرالی و دیموكراتی یێ پاراستیه،لێ عێراق ب خوە یا بوویە داردهستێ وەلاتێن بیانی.
ناڤهاتی گوت ژی، نابیت سهربهخۆیی جهێ ئاخفتنێ بیت، چونکی دەربرینێ ژ كهرامهتا مللهتەکێ دكەت،بهلێ مه باوەریەکا تهمام ههیه كو تاكه چارهسهری و ئیستیحقاقا كوردان سهربهخۆیی یه،بهلێ هەتا وی دەمێ پشکەک بین ژ ڤێ جوگرافیێ و ڤێ دهولەتێ پێدڤیه ئەم نوونهرهێن ب هێز یێن خوە ڤرێکەینە بهغدا،داکو بهرگریێ ژ كهرامهت و مافێ مە بكەن.
راگههاند ژی ڤەگەریانا مه بۆ بهغدا یا هندێ یە کو،ئەم نهشیاینه سهربهخۆ بین،هەکە رۆژەکێ ژی ئەم نە دماینە ل بەغدا،نوکە ژی کو مافێن مە ل بهغدانە دڤێتت ئەم بچینه بهغدا و پارێزگاریێ ل مافێن گەلێ کوردستانێ بكهین.