ئەڤرۆ نیوز، نەوزاد زادە:

ل گورەی ژێدەرێن بازرگانی و ژێدەرێن ڤەگوھاستنا دەریایی ، ھەرێما کوردستانێ بازارێ پەترولا باکورێ رۆژئاڤایێ ئەوروپا کریە ئارمانج کو ب دەڤەرا بالتیک دھێتە نیاسین.
بڤێ یەکێ ژی وەکو ئاژانسا رویتەرز یا بەریتانی ئاماژەیێ پێ دکەت کو پەترولا ھەرێما کوردستانێ ” ھەڤرکیا پەرتولا روسیا دکەت ل وان دەڤەران و بوویە سەدەما بەرفرھکرنا پەترولا زێدە ل دەڤەرێ ”
ئەوی ژێدەرێ بازرگانی دیارکر ژی کو ب کێمی سێ گەشتیێن پەرتولێ ھەلگرتینە و دمەھا ١٠ و ١١ یێن ئەڤ سالە دا گەھشتینە بنەجھێ ، یان ژی دێ گەھنە کەنارێن بەندرێ دانسک یا پولەندی و بەندەرێ بوتیک ل لیتڤانیا.
ژێدەرەکێ بازرگانی دیارکریە ” ئەوا ئێکێ گەشتیا پەترولا کوردستانێ یە و بەر ب باکوورێ ئەوروپاڤە دچیت ”
رۆژا سێشەمبی ١٧ی چریا دوویێ یا ٢٠١٥ ئاشتی ھەوارمی وەزیرێ سامانێن سروشتی یا حکومەتا ھەرێما کوردستانێ راگەیاند کو بکرێن پەترولا کوردستانێ بوو ١٠ وەلاتان بلندبویە ”
ھنارتنا پەترولا ھەرێما کوردستانێ بوو بازارێن باکورێ ئەوروپا ھێمایەکێ مەزنە بوو ب ھێزبوونا شەرێ دناڤبەرا روسیا و بەرھەمھێنەرێن پەرتولا ئوپیک ، و بڤێ یەکێ ژی بازارێ پەرتولا ئەوروپا دەمەکێ زورە ب پەترولا روسیا دێ ھێتە پرکرن.
لگورەی ھەمان ژێدەر گەھشتیا پەترول ھەلگرا سیکینوس کو پەترولا کوردستانێ ھەلگرتبوو ل دوماھیا ھەیڤا ١٠ گەھشتیە بەندەرێ گدانسک ژ دەریایا باتیک و وەسا بریارە کو بارێ پەرتولا دن ژی دڤێ مەھێ دا بگەھیتە ھەمان بەندەری.
مەزنترین کومپانیا پالاوتنا پولەندی کو ب PKN دھێتە نیاسین و کومپانیایەکا حکومی یە بریارە دوماھیا ڤێ مەھێ بکوژمێ ١٠٠ ھزار تەنێن پەرتولا کەرکوکێ ڤەگوھێزیتە پالاوتگەھا ماژێیکێ ل لیتڤانیا.
جاک کراویچ رێڤەبەرێ جێبەجێکارێ کومپانیا PKN دیارکر کو ھەردەم کومپانیا وان چاڤەرێ گەھشتنا بارێ پەترولێ یە یاکو ژ ئاراستەیەکێ نووڤە بوو وان بھێت ، و پەرتولا کوردان ژی دێ گەھیتە پالاوتگەھا ماژێیکێ.
شارەزایەکێ ناڤەندا ھزری JBC ئینێرژی دبێژیت ھەڤرکی دناڤبەرا جورێن پەترولێ بازارێن ئەوروپا روو ب روویەکێ بەرفرەھیێن پەترولێ کرینە.
بڤێ یەکێ ژی پەرتولا کوردستانێ بوویە ئێک ژ ھەڤرکێن پەرتولا روسیا و سعودیا بو ب دەستکەفتنا وان ل بازارێن ئەوروپا.

ئەڤرۆ نیوز:
رێڤەبەریا ئاڤا دەوروبەران و ئاڤا دھۆکێ راگەھاند، پێدڤیە ھەموو خێزان پیڤەرێن ئاڤێ ل مالا خوە بدانن و ئەو پارێ ژ ھەر خێزانەکێ کو نێزیکی 40 ھزار دینارانە دھێنە وەرگرتن بۆ دانانا پیڤەرێن ئاڤێ، پشتی خواندنا پیڤەران دێ ھەیڤانە کۆژمەکێ پارەی بۆ وەلاتیان ژ ویپارەی ھێتە ڤەگەراندن. ل گۆرەی داخویانیێن وەزارەتا شارەوانی و گەشت و گۆزار ژی، پێدڤیە پیڤەرێن ئاڤێ ل گشت پارێزگەھا دھۆکێ بھێنە دانان و ژ نوو دەست ب خواندنا پیڤەران بھێتە کرن و رەنگە ھەتا مەھا پێنچ ژ سالا بھێت ڤەکێشیت.
ئەندازیار موسا عومەر سالح، سەرپەرشتێ لیژنا دانانا پیڤەرێن ئاڤێ ل رێڤەبەریا ئاڤا دەوروبەرێن دھۆکێ بۆ ئەڤرۆ دیار کر، کارێ وان دانانا پیڤەرێن ئاڤێ یە ل قەزا و ناحیێن ب سەر دھۆکێ ڤە و نھا ل پتریا قەزا و ناحیان دەست ب دانانا پیڤەرێن ئاڤێ ھاتیە کرن، رێژا ھەرە ھەتا نھا مەزن ل قەزا سێمێلێ و فەیدیێ و شێخان ھاتینە دانان، بەلێ ھەتا نھا ل ئامێدیێ و سەرسنکێ دەست ب دانانا وان نەھاتیە کرن و گۆت: ئاریشەکا ئاڤێ یا تەکنیکی ل قەزا ئاکرێ ھەیە و ئەو ئاریشە بوویە ئەگەر کو ھەتا نوکە چو پیڤەر ل وێ قەزایێ نەھاتینە دانان.
ناڤبری زێدەتر دبێژیت: ل قەزا سێمێلێ ب رێژا 75% پیڤەر ھاتینە دانان، بەلێ ل ھندەک قەزایان ھێشتا نەھاتینە دانان و ژ بەر ھندێ رێژا گشتی یا دانانا پیڤەرێن ئاڤێ ل سنوورێ رێڤەبەریا مە دگەھیتە 30% و گۆت ژی: ماوێ پرۆژێ دانانا پیڤەرێن ئاڤێ دو سالن و پێدڤیە ل سالا 2017 ئەڤ پرۆژە ب دووماھی بھێت و ل ھەموو مالان پیڤەر بھێنە دانان و کار پێ بھێتە کرن.
سەرپەرشتێ لیژنا دانانا پیڤەرێن ئاڤێ ل رێڤەبەریا ئاڤا دەوروبەرێن دھۆکێ خویا کر کو راستە نھا پیڤەرێن ئاڤێ ل گەلەک مالان ھاتینە دانان، بەلێ ئەو ناھێنە ھژمارتن و پارێ ئاڤێ نھا ھەر ل دووڤ سیستەمێ بەرێ دھێتە وەرگرتن و ھەتا ل ھەموو مالێن پارێزگەھا دھۆکێ نەھێنە دانان، پیڤەر ناھێنە خواندن و گۆت: ل گۆرەی پێزانینێن ژ وەزارەتێ گەھشتینە بەردەستێ مە، ھەتا مەھا پێنچ ژ سالا بھێت پارێ ئاڤێ ل دووڤ پیڤەران ناھێتە وەرگرتن و ئەو خواندنا ھەتا وی دەمی پیڤەران خواندی ژی دێ ھێتە لادان و ل وی دەمی سەر ژ نوو دێ خواندن ھێتە کرن.
ئەندازیار موسا عومەر سالح ئاماژە دا وێ چەندێ کو دبیت بەری نھا چو دادی د وەرگرتنا پارێ ئاڤێ دا نەبوو و ل گۆرەی رووبەرێ خانی دھاتە وەرگرتن و ئەڤ سیستەمە ژی ل چو وەلاتێن جیھانێ نینە و چو دادی تێدا نینە، چونکو دبیت رووبەرێ خانیەکی 100 مەترن بەس دو جارکی تەمەت خانیەکێ 250 مەتری ئاڤێ د مەزێخیت و دانانا پیڤەرێن ئاڤێ دێ دادیەکا مەزن د وەرگرتنا پارێ ئاڤێ دا پەیداکەت و گۆت: بەری نھا گەلەک ئاڤ زەعی دبوو، بۆ نموونە ھندەک خێزان ھەبوون تەوافێن ئاڤێ د شکەستی بوون و رێژەکا مەزن یا ئاڤێ ب ھەروە دچوو، بەلێ دانانا پیڤەرێن ئاڤێ دێ ھەموو خەلکی ناچارکەت تەوافان بدانن و ب چو رەنگەکی ئاڤێ زەعی نەکەن.
موسا زێدەتر دا زانین، پارێ ئاڤێ ل گۆر پیڤەرێن ئاڤێ ژی تەساعدیە، وەکو سیستەمێ کارەبێ یە، چەند ئاڤێ زێدە ب مەزێخیت دێ پارێ وێ ھێدی ھێدی زێدەتر لێ ھێت و گۆت ژی: ل دەستپێکێ کۆمپانیا جێبەجێکاران دانانا پیڤەرێن ئاڤێ سێ جۆرێن پیڤەران ئینابوون، ئێک ب 40 ھزار دیناران، یێ دی ب 41 ھزاران و یێ سیێ ب 46 ھزار دیناران بوو، بەلێ پشتی دەست بکاربوونا پرۆژەی جۆرێ سێ ھاتە لادان ب مەرەما گرانیا بۆھایێ وێ و خەلکی ژی گەلەک کێم د دانان.
جەلال جەمیل بەرئاشی، رێڤەبەرێ ئاڤا دھۆکێ بۆ ئەڤرۆ دیار کر، ھەتا نوکە 75% پیڤەرێن ئاڤێ ل دھۆکێ ھاتینە دانان و خەلکێ دھۆکێ گەلەک یێ ھاریکارە و گۆت: خەلکێ دەست کورت پتر ژ خەلکێ دەولەمەند یێ ھاریکار و پێگیرە، د دەمەکی دا نھا پیڤەرێن ئاڤێ پتر ل تاخێ بەرۆشکێ و گژەبەرا ھاتیە دانان ژ تاخێن دەولەمەند وەکو تاخێ (K.R.O).
ل دور گازندێن وەلاتیان کو بھایێ پیڤەرێن ئاڤێ د سەر 40 ھزار دیناران دایە و ئەڤە ژی ل گۆرەی قەیرانا دارایی یا نھا ھەرێم تێدا دبۆریت یا ب زەحمەتە وەلاتی بشێن وی پارەی بدەن، ئەرێ گازندێن خەلکی ل سەر ڤێ چەندێ ھێشتا ھەنە؟ رێڤەبەرێ ئاڤا دھۆکێ گۆت: بێگۆمان گازندە ھەنە، بەلێ ئەم بۆ خەلکی دۆپات دکەین کو ئەو پارێ خەلک ددەت دێ جارەکا دی پشتی دەست ب کاربوونا پیڤەرێن ئاڤێ ھێتە ڤەگەراندن، ب وی شێوەی کو ھەر ھەیڤ کا پیڤەرێن ئاڤێ دێ چەند پارەی خوینیت، رەنگە ھەیڤانە دو یان سێ ھزار ژ پارێ ئاڤێ یێ ھەر خێزانەکێ بھێتە بڕین ھەتا ئەو 40 ھزار دینارێ وێ خێزانێ دای ھەموو بۆ ب ڤەگەریت.