نڤیسەرێ ناڤدارێ تورك و دۆستێ دلسۆزێ گەلێ كورد د. ئیسماعیل بێشكچی، بۆ ئێكەمجار پشتی دەربازكرنا نەخۆشییەكا دژوار پەیامەك بەلاڤ كر و سوپاسییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كر بۆ هاریكاری و بەرسڤدانا وی یا بەردەوام د دەمێ وەرگرتنا چارەسەریێن نوشداری دا.
ئیسماعیل بێشكچی، ئێك ژ دیارترین ڕۆناكبیرێن توركیایێ د بەڕەڤانیێ ژ مافێن گەلێ كورد دا، ڕاگەهاند «گەلەك دلخوەش و سوپاسگوزارم بۆ بەرسڤدان و خەمخۆرییا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ».
ناڤبری ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، مەسرور بارزانی هاریكارییەكا مەزن پێشكێش كریە و چەندین جاران ل ڕەوشا ساخلەمییا وی پرسییە و گۆت «مەسرور بارزانی هاریكارییەكا بێئەندازە پێشكێشێ من كر د دەمێ نەخوەشییا من دا و چەندین جاران ل ساخلەمییا من پرسییە». هەروەسا سوپاسییا هەموو وان كەسان ژی كر یێن كو ب پەیام یان ب چاڤدێری خەمخۆرییا خوە بۆ باشتربوونا وی دەربڕی.

هەولێر، قائید میرۆ

سیاسەتمەدارەكێ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ئاشكرا كر، قووناغەكا نوو ل سووریێ دەستپێكرییە و كورد خوە بەرهەڤ دكەن ژ بۆ مسۆگەركرنا مافێن خوە د ناڤا دەستوورێ سووریێ دا. دیاركر ژی ژی، لەشكەرێ ڕۆژ دێ ڤەگەڕیت بۆ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ و هەر وەك هێزا پێشمەرگەی دێ مینیت. هەروەسا د شەش مەهێن بهێت دا دێ ئاوارەیێن ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ژی یێن ل هەرێما كوردستانێ ئاكنجی ڤەگەڕن بۆ جهێن خوە.
عەبدولڕەحمان ئاپۆ، سیاسەتمەدارێ كورد ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت «قووناغەكا نوو ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ هاتییە دەستپێكرن و 14 سالێن دەستهەلاتا هێزێن سووریا دیموكرات ژی دووماهی هاتن، چونكی ئەو هێز دێ چنە د ناڤا لەشكەرێ سووریێ دا و چو هێزێن چەكدار ل دەرڤەی دەستهەلاتا حوكمەتێ نامینن. ئانكو قووناغا سیاسی دەستپێكرییە و هەتا نوكە تنێ ڕێككەفتنێن لەشكەری هاتینەكرن د ناڤبەرا هێزێن سووریا دیموكرات و دەستهەلاتا دیمەشقێ دا. بەلێ ژ نوكە و پێڤە دێ ڕێككەفتنێن سیاسی هێنە ئەنجامدان ژ بۆ گەرەنتیكرنا مافێن كوردان ل سووریێ».
خۆیاكر ژی» بڕیارە هێزێن كوردی ب تایبەتی جڤاتا نیشتمانییا كوردی ل سووریێ دەست ب دانوستاندنان بكەت ژ بۆ وێ چەندێ مافێن كوردان ل دەستوورێ نوو یێ سووریێ بهێنە مسۆگەركرن. ل كۆنفرانسێ مەها نیسانێ ڕێككەفتن هاتییەكرن ئالیێن كوردی پێكڤە دێ چنە دیمەشقێ بۆ دانوستاندنێ. دەستهەلاتدارێن سووریێ داخواز كریە لەشكەرێ ڕۆژ ڤەگەڕیت سووریێ و مینا (قەسەدێ) تێكەلی لەشكەرێ سووریێ بهێتەكرن، بەلێ مە پێشنیازەكا دی هەیە، ئەو ژی لەشكەرێ ڕۆژ ڤەگەڕن بۆ ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ و مینا پێشمەرگەیێن هەرێما كوردستانێ ڕۆلێ خوە بگێرن. بڕیارا لەشكەرێ ڕۆژ د دەستێ سەرۆك بارزانی و هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی دایە. سەرۆك بارزانی بڕیار دایە لەشكەرێ ڕۆژ ڤەگەڕیت بۆ ڕۆژئاڤا، بەلێ ئەم دخوازین هەر وەك هێزا پێشمەرگەی بمینیت. ئەم باوەرین دێ ئەحمەد شەرع و دەستهەلاتا سووریێ ب ڤەگەڕیانا لەشكەرێ ڕۆژ ڕازی بن، ژ بەر كو هندەك دەڤەرێن ڕۆژئاڤایێ بۆ بنەجهكرنا لەشكەرێ ڕۆژ هاتینە دیاركرن و ل داهاتی ژی دێ د ناڤا دەستوورێ سووریێ دا ئاماژە ب هەبوونا پێشمەرگەیێن ڕۆژ هێتەكرن و بنە هێزەكا دەستووری و فەرمی».
ڤی سیاسەتمەداری گۆت ژی «پشتی 14 سالێن شۆڕشا سووریێ دێ ب شێوەیەكێ دەستووری مافێن كوردان هێنە بنەجهكرن ل سووریێ و ئێدی سەردەمێ سەربازی دێ ب دووماهی بهێت. ئەم دخوازین سیستەمێ سووریێ ببیتە پەرلەمانی و فیدرالی. سەرۆكێ جڤاتا نیشتمانییا كوردی ژی هەمان داخواز كریە و ل پاشەڕۆژێ ژی دێ سیستەمێ فیدرالی بنەجه كەین د ناڤا دەستووری دا».
پتر گۆت»ئەم ناڤەشێرین هەتا نوكە (قەسەدێ) تنێ نونەرایەتییا خوە كریە ل سووریێ نەكو هەموو كوردان. پشتی چەندین سالان ئەم تێگەهشتین ئەمریكا و هەڤپەیمانان تنێ بەرژەوەندییێن خوە ل بەرچاڤن، لەوڕا ژی ئەم وەك كورد داخوازا مافێن خوە دكەین و كار بۆ پاراستنا بەرژەوەندیێن خوە دكەین».
ل دۆر ڤەگەڕیانا ئاوارەیێن ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ژی عەبدولڕەحمان ئاپۆی ئاشكرا كر «ل هەرێما كوردستانێ 265 هزار ئاوارەیێن ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ هەنە و بەری نوكە هەژمارا ئاوارەیێن ڕۆژئاڤا زێدەتر ژ 300 هزار كەسان بوون. ئەز باوەرەم پشتی سەرێ سالا داهاتی دێ پرۆسەیا ڤەگەڕیانا ئاوارەیان ب ڕێڤە چیت و هەموو ئاوارەیێن ڕۆژئاڤا یێن نوكە ل هەرێما كوردستانێ ئاكنجی دێ ڤەگەڕن بۆ جهێن خوە ل ڕۆژئاڤای. نەتەوەیێن ئێكگرتی ژی كار ژ بۆ ڤەگەڕاندنا وان دكەت. ژ بەر ڕەوشێ خەلك هەتا نوكە بەرهەڤ نینە ڤەگەڕن، بەلێ شەش مەهێن دی دێ ڕەوشا ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ ئاسایی بیت و خەلك ژی دێ ڤەگەڕیت».
ئاماژە كر» ئەم سوپاسییا سەرۆك بارزانی و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژی دكەین كو 14 سالە ئەم مێڤانین. خەلكێ هەرێمێ قەنجی هەبوویە ل گەل خەلكێ مە و ئەم چو جارەكێ ڤێ چەندێ ژبیر ناكەین. بەلێ ژ نوكە و پێڤە پێدڤییە ئاوارە ڤەگەڕن بۆ جهێن خوە. ل چەند مەهێن بهێت دێ خزمەتگوزاریێن ڕۆژانە ژی ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ هێنە دابین كرن».

سەرۆك بارزانی ب هەلكەفتا مالئاڤاهیكرنا برایێ كاردینالێ كەنیسەیا كاسۆلیك و پاتریاركێ فەخری یێ كەنیسەیا كلدان مار لویس ساكۆ، پەیامەكا هەڤخەمیێ بەلاڤ كر. د پەیامێ دا، سەرۆك بارزانی هەڤخەمی و سەرەخۆشییا خوە ئاڕاستەیی كاردینالی و خێزانا وی و دۆستێن وی كر.
دەقێ پەیاما هەڤخەمییا سەرۆك بارزانی:
غیبتەیا كاردینالێ كەنیسەیا كاسۆلیك و پاتریاركێ فەخری یێ كەنیسەیا كلدان مار لویس ساكۆ، ب داخەكا زۆر ڤە دەنگوباسێ مالئاڤاهیكرنا برایێ هێژایێ هەوە ڕەحمەتی (لازار ساكۆ) گەهشتە مە.
بەهیداری و سەرەخۆشییا خوە ئاڕاستەیی هەوە و خێزانا هێژایا هەوە و دۆست و هەڤالێن هەوە دكەم و خوە ب هەڤپشكێ خەما هەوە دزانم. ژ خودایێ مەزن داخوازكەرم گیانێ ڕەحمەتی ب بەهەشتا بەرین شاد بكەت و سەبر و ئارامیێ ب هەموو ئالییەكی ببەخشیت.

پرۆسەیا چەكدامالینا پەكەكێ ب سەرپەرشتییا دەزگەهێ هەوالگرییا توركیایێ و ب هەڤكاری ل گەل عیراقێ و هەرێما كوردستانێ دەستپێدكەت، بڕیارە ب هەزاران چەكدارێن وێ ڕێكخراوێ ڤەگەڕنە توركیا و 2200 چەكدارێن وان ژی ل شنگالێ بچنە د ناڤ ڕێزین لەشكەرێ ئیراقێ دا.
ڕۆژنامەیا «حورییەت» یا نێزیكی حوكمەتا توركیایێ، پێزانینێن نوو دەربارەی پرۆسەیا چەكدامالینا پارتا كاركەرێن كوردستان (پەكەكە) بەلاڤكرن و باس ل وێ چەندێ كریە كو میكانیزمەكا هەڤپشك د ناڤبەرا ئەنقەرە، بەغدا، هەولێر و سلێمانیێ دا ب سەرپەرشتییا دەزگەهێ هەوالگرییا توركیا (میت) هاتییە دیاركرن ژ بۆ ب دووماهیئینانا هەبوونا چەكداری یا وێ ڕێكخراوێ.
ل دووڤ وێ رۆژنامەیێ، چاڤەڕێ دهێت كرن هەتا مەها چریا دوویێ یا بهێت ئەندامێن پەكەكێ چەكێن خوە دانن و ڤەگەڕنە توركیایێ. پرۆسەیا ڕادەستكرنا چەكان ل هەولێر و سلێمانیێ دێ ل دووڤ نەخشەڕێیەكا دیاركری بیت، هەموو چەك دێ هێنە تۆماركرن و دێ كەڤنە د ناڤ لیستا فەرمی دا.
وێ ڕۆژنامەیا توركی ئاماژە ب وێ چەندێ كریە كو دەزگەهێ میت ئەركێ چاڤدێرییا مەیدانی كریە ستوویێ خوە، ژ بۆ پشتراستكرنا ڤالاكرنا شكەفت و كەمپان ل دەڤەرێن هەرێما كوردستانێ. پشتی كۆمكرنا پێزانینان، دەزگەهێ ناڤبری دێ راپۆرتەكێ ئاراستەی جڤاتا ئاسایشا نشتیمانی یا توركیایێ كەت.
پشتی پشتڕاستبوون ژ وێ چەندێ كو پەكەكێ نە بتنێ ل ئیراق و سووریایێ، بەلكو ل ئۆرۆپایێ ژی دووماهی ب هەموو چالاكیێن خوە یێن نەیاسایی ئیناینە، وی دەمی ب بڕیارا جڤاتا ئاسایشا نشتیمانی ڤەگەڕیانا ئەندامێن وێ ڕێكخراوێ بۆ ناڤ توركیایێ دێ دەستپێكەت. هەڤدەم ل گەل ب جهئینانا یاسایا تایبەت ب پرۆسەیا چارەسەریێ، دێ پێداچوون بۆ دۆسییا وان كەسان ژی هێتە كرن یێن نوكە د زیندانان دا.
چاڤەڕێ دهێتە كرن 7000 بۆ 8000 چەكدارێن پەكەكێ ژ ئیراق و سووریایێ ڤەگەڕنە توركیایێ، ئەڤە ژی هەڤدەمە ل گەل ڤەگەڕیانا 8000 كەسێن سڤیل ژ كەمپا مەخمورێ.
یاسایا نوو یا توركیایێ بتنێ ئەندامێن ئاسایی ڤەدگریت، 230 سەركردەیێن بلند و ئەو كەسێن دەستێ وان د كوشتنا راستەوخوە دا هەبوویە یاسا ڤەناگریت.
هەروەسا ل شنگالێ ژی 2200 چەكدارێن سەر ب وێ ڕێكخراوێ دێ چنە د ناڤ ڕیزێن لەشكەرێ ئیراقێ دا.

بەرپرسێ لقێ 15 یا پارتی دیموكراتی كوردستان ل خانەقینێ ڕاگەهاند، ل خانەقینێ پۆلیس و ئاسایش و دادگەه د دەستێ ئەەربا دانە، ب كەیفا خوە هەر كەسەكێ بخوازن دێ دەستەسەر كەن. و گۆت ژی: «ل ڕۆژا دووشەمبی 31/8/2026 هەژمارەكا گەنجێن خانەقینێ هاتینە دەستەسەركرن و فەرمانا دەستەسەركرنێ بۆ 30 كەسێن دی ژی دەركەفتییە».
ئەكبەر حەیدەر، بەرپرسێ لقا 15 یا پارتی گۆت ژی «پشتی هێز و ئالیێن سیاسی یێن كوردی ل خانەقینێ بڕیارا خوەنێشادانێ داین، هێزێن ل دەڤەرێ دەست ب دەستەسەركرنا كوردان و ترساندنا چالاكڤانان كریە، دا كو چو نەڕازیبوون نەهێنە نیشادان».
وی بەرپرسێ پارتی باس ل هندێ ژی كر «پشتێ 16ی ئۆكتۆبەرێ، كوردان ل دەڤەرێ دەستهەلات نەما، و ئەرەب مولكان دكڕن و هەژمارا وان گەلەك زێدە بوویە، د دەمەكێ دا كو ل گۆرەی مادەیا 140 ێ ژ دەستوورێ ئیراقێ، ئەو هەموو نەیاسایی نە».
ئەكبەر حەیدەر گۆت ژی «ئەم دخوازین ل گۆرەی دەستووری ڕێگریێ ل وێ ڕەوشێ بكەین كو دیموگرافییا دەڤەرێ دگوهۆڕیت، بەلێ ژبەر كو ئەوان دەستهەلات هەیە و چو ئالییەك ژی نینە كو ڕێزێ ل دەستووری بگریت، پرۆسەیا ب ئەرەبكرنا دەڤەرێ بەردەوامە».
بەرپرسێ لقێ 15 یا خانەقینێ یا پارتی دیموكراتی كوردستان ئاشكرا كر ژی «ژ ئالیێ هێزا سەربازی یا خانەقینێ ڤە، ل رۆژا دووشەمبی هەژمارەكا گەنجێن خانەقینێ هاتینە دەستەسەركرن، د هەمان دەم دا فەرمانا دەستەسەركرنێ بۆ 30 كەسێن دی ژی دەركەفتییە».
بڕیار بوو كو دژی پرۆسەیا ب ئەرەبكرنێ و بنپێكرنا مادەیا 140 یا دەستووری، ل ڕۆژا دووشەمبی 31/8/2026، ل خانەقینێ خوەنیشادانەك بهێتە ئەنجامدان، بەلێ ژبەر گڤاشتنێن دەستهەلاتا دەڤەرێ، بۆ دەمەكێ نەدیار هاتە پاشئێخستن.
ل گۆرەی گۆتنا وی بەرپرسێ پارتی، خوەنیشادان هاتە پاشئێخستن و چاڤەڕێی نوونەرێن كوردن دا بزانن دێ ل بەغدایێ چ كەن.
دهێتە زانین ل ڕۆژا ئێكشەمبییا بۆری، ئالیێن سیاسی یێن خانەقینێ كۆمبوونەك ئەنجامدابوو، بۆ گەنگەشەكرنا وی شێوازێ نوو یێ «ب ئەرەبكرنێ» كو ل خانەقینێ و دەڤەرێن كوردستانی یێن پارێزگەها دیالە دهێتە پەیڕەوكرن. د كۆمبوونێ دا بڕیار هاتبوو دان كو ل رۆژا پاشتر دووشەمبی 31/8/2026 خوەنیشادانەكا بەرفرەهـ ل ناڤا بازاڕێ خانەقینێ دژی ئینانا ئەرەبێن هاوردە و بنپێكرنا مادەیا 140 یا دەستووری بهێتە ئەنجامدان.
بەرپرسێ لقێ پارتی ل باژێڕێ خانەقینێ ئاماژێ ب هندێ دكەت كو هێز و ئالیێن سیاسی یێن باژێڕی ل سەر هێلن دا كو بڕیارێن گرنگ و پێدڤی ل سەر ڕەوشا دەڤەرێ بهێنە دان، چونكی نابیت ڕێ بهێتە دان كو ب سانەهی ئەو دەڤەر ب زۆری بهێنە ب ئەرەبكرن و ئەم ژی ببینە تەماشەڤان و ئەم وێ چەندێ قەبوول ناكەین.

سەرۆك بارزانی پێشوازی ل قونسلێ گشتیێ ئەلمانیایێ ل هەولێرێ كر، د دیدارێ دا دوپاتی ل سەر پێگەهێ هەرێما كوردستانێ د ئارامییا دەڤەرێ دا و بەرفرەهكرنا هەماهەنگییێن د ناڤبەرا هەردوو ئالییان دا د بوارێن جودا جودا دا هاتە كرن.
بارەگەهێ بارزانی ڕاگەهاندنەك بەلاڤ كر و تێدا ئاماژە دا كو ل پیرمامێ سەرۆك بارزانی پێشوازی ل كریستیەن ئۆلف قونسلێ گشتیێ ئەلمانیایێ ل هەولێرێ كر.
د ڕاگەهاندنێ دا هاتییە، د دیدارێ دا قونسلێ گشتیێ ئەلمانیایێ ئاماژە ب پێگەه و گرنگییا تایبەت یا هەرێما كوردستانێ د ئارامییا ئیراقێ و دەڤەرێ دا كر و دوپات ل سەر حەزا وەلاتێ خوە بۆ هەبوونا هەماهەنگییێ د ناڤبەرا ئەلمانیایێ و هەرێما كوردستانێ دا د بوارێن جودا جودا دا كر.
ل دووڤ راگەهاندنێ، هەر د وێ دیدارێ دا باس ل دووماهی گۆڕانكاری و پێشهاتێن ئیراقێ هاتە كرن و باس ل كەف و مەترسییێن تیرۆرێ و بارودۆخێ ئیراقێ د قووناغا بهێت دا.
بارەگەهێ بارزانی دیاركر ژی: پرۆسەیا سیاسی یا هەرێمێ تەوەری دی یێ وێ دیدارێ بوو.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ، د پەیامەكێ دا خەمبارییا خوە بۆ مالئاڤاهییا شاه هارالدێ پێنجێ، شاهێ نەرویجێ دیار كرو د پەیاما خوە دا گۆت»گەلەك خەمبارم ب مالئاڤاهییا خودان شكۆ شاه (هارالدێ پێنجێ)، شاهێ نەرویجێ، یێ كو وەك شاهەكێ ب ڕێز و دلسۆز بۆ پتر ژ 30 سالان ب شكۆداری و ژیری و دلنزمی خزمەتا وەلاتێ خوە كری. بەهیداری و سەرەخوەشی و هەڤخەمییا خوە یا كوور ئاراستەی بنەمالا شاهانە و گەلێ نەرویجی دكەم بۆ ڤێ خەما مەزن».

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د پەیامەكێ دا خەمبارییا خوە بۆ مالئاڤاهییا شاهێ نەرویجێ دیار كر و سەرەخۆشی ل مالپاتا شاهانە و گەلێ وی وەلاتی كر.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د پەیامەكێ دا ل سەر هەژمارا خوە یا فەرمی د تورا جڤاكییا (ئێكس) دا نڤیسییە: ئەز یێ دلگران و خەمبار بووم ب بهیستنا دەنگوباسێ مالئاڤاهییا خودان شكۆ شاه هارالدی پێنجێ، شاهێ نەرویجێ.
مەسرور بارزانی د پشكەكا دی یا پەیاما خوە دا دبێژیت: ژ كووراتیا دلێ خوە سەرەخۆشی و هەڤخەمییا خوە ئاراستەیی مالپاتا شاهانە و هەموو گەلێ نەرویجێ دكەم د ڤی دەمێ دژوار و ڤێ ژدەستدانا مەزن دا، هیڤیدارم بیرهاتن و میراتێ وی یێ ب جهـ مای بۆ هەردەم ب زیندی بمینیت.

مەحموود محەمەد، پەیڤدارێ پارتی دیموكراتی كوردستان ڕاگەهاند ل دەمەكێ نێزیك هەردوو مەكتەبێن سیاسی یێن پارتی و ئێكەتیێ دێ كۆمبن. دیاركر ژی: پێدڤییە د زووترین دەم دا پەرلەمان بهێتە كاراكرن و پێنگاڤ بۆ پێكئینانا كابینەیا دەهێ دەستپێبكەن.
پەیڤدارێ پارتی ئاماژە كر كو «كۆمبوونا گۆپیتكێ» پشتی كۆمبوونا شاندێن هەردوو حزبان دێ هێتە ئەنجامدان. دوپاتی ل سەر وێ چەندێ ژی كر كو مێزا دانوستاندنێ بتنێ ڕێكا چارەسەركرنا وان بابەتانە یێن كو ماینە هەلاویستی. هەروەسا سوپاسییا ئالیێن سیاسی كر بۆ ڕۆلێ وان د شكاندنا قەیرانا سیاسی دا و ب ئەركەكێ نشتیمانی ل سەر ملان ناڤ كر. ل دۆر هەلبژارتنان گۆت، بڕیار د دەمێ خوە دا ل سەر دهێتە دان هەكە ڕێیەك هەبیت.

وەزیرێ سامانێن سروشتی یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕادگەهینیت، كۆمپانیێن نەفتێ دەست ب كارێن خوە كرینەڤە و ئاستێ بەرهەمهێنانێ گەهشتییە نێزیكی 230 هزار بەرمیلان د ڕۆژەكێ دا، هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ دكەت هەكە بەغدا تێچوویێ پارزینكرنێ وەك ناڤەڕاست و باشوورێ ئیراقێ هەژمار بكەت، دێ شێن بەنزینێ ب 450 دیناران دەینە وەلاتییان.
كەمال محەمەد سالح، وەزیرێ سامانێن سروشتی یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب وەكالەت د داخۆیانییەكا ڕۆژنامەڤانی دا باسێ بەرهەمهێنانا نەفتێ و كێشەیا بەنزینێ كر.
وەزیرێ سامانێن سروشتی ڕاگەهاند، پرۆسەیا بەرهەمهێنانا نەفتێ ل هەرێما كوردستانێ دەستپێكریەڤە و هەموو كۆمپانیا زڤڕینە سەر كارێن خوە.
باسێ وێ چەندێ ژی كر، ئاستێ بەرهەمهێنانێ د نوكە دا د ناڤبەرا 220 ب هزار بەرمیلان دایە د ڕۆژەكێ دا و پشكەك ژێ بۆ پێدڤییێن ناڤخۆ دهێتە بكارهێنان.هەروەسا هەموو زەڤییێن نەفتی دەست ب بەرهەمهێنانێ كرینەڤە، بتنێ زەڤییا سەرسەنك نەبیت، كو ژبەر چەند هێرشێن درۆنی، زیان گەهشتینێ و هێشتا دەستپێنەكرییە.
وەزیرێ سامانێن سروشتی ئاماژە ب وێ چەندێ كر، كێشەیا بەنزینێ تا ڕادەیەكێ باش چارەسەر بوویە، لێ بۆ وێ چەندێ ب ئێكجاری كێشە نەمینیت، پێدڤییە حوكمەتا فیدرال پشكا هەرێما كوردستانێ بدەت. گۆت ژی: «حوكمەتا فیدرال تێچوویێ پارزینكرنا هەر بەرمیلەكا نەفتێ بۆ پارزینگەهێن خوە ب پێنج هزار و 900 دیناران (نێزیكی چار دۆلاران) هەژمار دكەت، لێ بۆ پارزینگەهێن هەرێما كوردستانێ ب 16 دۆلارانە. هەر دەمێ بەغدا ئەو نەفتا ددەتە هەرێمێ ب چار دۆلاران بۆ مە هەژمار بكەت، ئەم ژی بێگومان دێ بەنزینێ ب 450 دیناران دەینە وەلاتییان».
هەڤدەم دوپاتی ل سەر وێ چەندێ كر كو پێدڤییە ڕێژەیا پارزینكرنا نەفتێ ل هەرێما كوردستانێ بهێتە زێدەكرن، چونكی د نوكە دا ڕۆژانە بتنێ 50 هزار بەرمیل دهێنە پارزینكرن، د دەمەكێ دا خواستا ناڤخۆیی دەگەهیتە 140 هزار بەرمیلان د ڕۆژەكێ دا.
ل دۆر دانوستاندنێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا بۆ چارەسەركرنا كێشەیا بەنزینێ، وەزیرێ سامانێن سروشتی ئاماژە ب وێ چەندێ دا، ڕۆژێن 26 و 27ێ ڤێ مەهێ ل گەل لژنەیا نەفت و غازی یا جڤاتا نوونەران و وەزارەتا نەفتا ئیراقێ كۆمبووینە، نوكە ژی چاڤەڕێی ڕاسپاردەیێن وێ لژنەیێ نە بۆ عەلی زەیدی، سەرۆكوەزیرێن ئیراقێ، دا كو بهێتە زانین دێ چ بڕیار د وی دەربارەی دا هێتە دان. دوپات ژی كرەڤە، سەرۆكوەزیرێن فیدرال هەر بڕیارەكێ بدەت، دێ پێگیریێ پێ كەن.
پێشتر د. غەزال هۆستانی، ڕێڤەبەرا گشتی یا گرێبەستان ل وەزارەتا سامانێن سروشتی ل هەرێما كوردستانێ د كۆنفرانسێ ڕۆژنامەڤانی ڕاگەهاندبوو»د كۆمبوونا مە دا ل گەل وەزارەتا نەفتا فیدڕال، مە دوو پێشنیاز بۆ چارەسەركرنا كێشەیا بەنزینێ داینە بەغدایی».
دەربارەی وان هەردوو پێشنیازان گۆتبوو «پێشنیازا ئێكێ، هەكە ب زووترین دەم بهایێ لترەكا بەنزینێ بكەینە 450 دینار، ئەو 50 هزار بەرمیلێن ل بن دەستێ مە دڤێت تێچوونا بەرهەمهینان و ڤەگوهاستنا وێ بدەن كو تێچوونا هەر بەرمیلەكێ 16 دۆلارن، وی دەمی ئەم دشێین سوبەهی بهایێ لترەكا بەنزینێ بكەینە 450 دینار. یا دوویێ، ئەو بەنزینا ئەم ڕۆژانە پێدڤی دبین ڕێژەیا وێ شەش تا حەفت ملیۆن لترن، كو دبیتە 140 هزار بەرمیلێن نەفتێ ڕۆژانە، ئەڤە ژی ل دووڤ دەستوور و یاسایێ ئاكنجیێن هەرێما كوردستانێ 14% ژ كۆما ئاكنجیێن ئیراقێنە و ئەڤە مافێ مەیە».
هەروەسا دیاركربوو «پێخەمەت ئەم بشێین ڤێ كێشەیێ ب شێوەیەكێ بنەڕەتی و درێژخایەن چارەسەر بكەین، دڤێت دادی هەبیت، دادی ژی ئەوە كو حوكمەتا ئیراقێ بودجەیەك بۆ پالپشتیێ یێ هەی، دڤێت بدەتە مە ژی».