NO IORG
نووترين نووچه
نووترين نووچه

پارتی و ئێكەتی ڕەخنێ ل ڕەشنڤیسێ پڕۆژەیاسایا بودجەیا ئیراقێ دگرن و فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان دبێژیت دەنگ ب پڕۆژەیاسایا بودجەی ب ڤی شێوەی نادەین، فراكسیۆنا ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ژی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دبێژیت ڕەشنڤیسێ پڕۆژەیاسایا بودجەیا 2027 گەلەك خرابە و دڤێت بهێتە ڕاستڤەكرن، فراكسیۆنێن
ئێكگرتووی ئیسلامی و ڕەوتا هەلوەست ژی باس ل وێ دكەن هەكە ماف و شایستەیێن خەلكێ هەرێما كوردستانێ د پڕۆژەیاسایێ دا نەهێنە بنەجهكرن دەنگێ پێ نادەن.
دانەر عەبدولغەفار، پەیڤدارێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ڕاگەهاند» فراكسیۆنا پارتی ب ڤێ داڕشتنا نها دەنگ ب پڕۆژەیاسایا بودجەیا 2027 نادەت و پڕۆژەی كاریگەرییێن خراب نەك تنێ بۆ سەر هەرێما كوردستانێ بەلكو بۆ هەموو ئیراقێ هەنە و نەیێ بجهئینانێیە یە».
دانەر عەبدولغەفار دبێژیت» د پڕۆژەی دا چەندین مەرج بۆ هەرێما كوردستانێ هاتینە دانان كو هەرێما كوردستانێ ب چ ڕەنگەكی نەشێت بجهبینیت وەك دیاركرنا هنارتنا 400 هزار بەرمیلێن نەفتێ ڕۆژانە».
ب گوتنا دانەر عەبدولغەفاری» پشكا هەرێما كوردستانێ گەلەك كێمە و پشتی لێدەركرنا خەرجییێن سەروەر پشكا وێ ژ 6% كێمترە كو ب 13 تریلیۆن و 308 ملیار دیناران هاتییە دیاركرن د دەمەكێ دا كو د یاسایا بودجەیا 2023 دا پشكا هەرێما كوردستانێ 16 تریلیۆن و 498 ملیار دینار بوو».
پەیڤدارێ فراكسیۆنا پارتی ئاماژە ب وێ كر كو دانوستاندن بۆ چارەسەركرنا كێشەیێن ناڤ پڕۆژەیاسایێ بەردەوامن.
هەرێم كەمال ئاغا، سەرۆكێ فراكسیۆنا ئێكەتیێ ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ڕاگەهاند» ئەوا هەی تەنێ پڕۆژەیاسایەكە و ب فەرمی نەهاتییە د بەرنامەیێ كاری یێ جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ دا».
ناڤبری ئاماژە ب وێ ژی كر كو ئەو ڕەشنڤیسێ هەی گەلەك خرابە و ب تایبەت مادەیا10ێ ژ ڕەشنڤیسی و دڤێت ئەم ڕاستڤەكەین و دێ بەردەوام بین و پشتڕاستم كو دێ هێتە چێكرن .
موسەننا ئەمین، سەرۆكێ فراكسیۆنا ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ڕاگەهاند» هەكە د پڕۆژەیاسایا بودجەی دا ماف و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ نەهێنە دابینكرن فراكسیۆنا مە دەنگێ پێ نادەت».
ب گۆتنا موسەننا ئەمینی بابەت تنێ مووچە نینە بەلكو دڤێت پرسێن گرێبەست و خانەنشینی و پلەبلندكرن و زیندانییێن سیاسی بهێنە چارەسەركرن.
فراكسیۆنا ئێكگرتوو بەری نها ژی دەنگ ب پڕۆژەیاسایا بودجەیا سێ سالییا 2023 و 2024 و 2025 نەدابوو.
سەبارەت ب دیاركرنا هنارتنا 400 هزار بەرمیل نەفتێ ڕۆژانە وەك مەرجەك بۆ خەرجكرنا پشكا هەرێما كوردستانێ، سەرۆكێ فراكسیۆنا ئێكگرتوو گۆت» ب چ ڕەنگەكی ڕازی نابین قووتێ خەلكێ هەرێما كوردستانێ ب هنارتنا نەفتێ ڤە بهێتە گرێدان».
ناڤبری ئاماژە ب وێ كر نەفت بەرپرسیارەتییا وەزارەتا نەفتێ و سۆمۆ و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و كۆمپانیێن نەفتێ یە و ئیراق ب خوە دشێت هووربینیێ و پشكنینێ بكەت كو شیانێن بەرهەمهینان و هنارتنا نەفتێ یێن هەرێما كوردستانێ چەندە».

دهۆك، دلۆڤان ئاكرەیی:

شێروان دووبەردانی، ئەندامێ فراكسیۆنا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار كر، كار بۆ دامەزراندنا دەستەیا خوارن و دەرمانان ل ئیراقێ دهێتە كرن و دبێژیت: هەرێما كوردستانێ دێ‌ نوونەر د ڤێ‌ دەستەیێ دا هەبیت.
ناڤهاتی گۆت: «بەری نوكە ئەڤ دەستەیە ل ئیراقێ نەبوو، بۆ جارا ئێكێ یە پێكدهێت، ل دووڤ پڕۆژەیاسایێ، دەستەیا خوارن و دەرمانان دێ دەستەیەكا رێڤەبەر هەبیت كو ژ سەرۆكەكی و 12 ئەندامان پێكدهێت، ئێك ژ وان دێ‌ نوونەرێ وەزارەتا ساخلەمیا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بیت، ڤێ دەستەیێ دێ دەستهەلات هەبیت ڕێگریێ ل ئینان، هنارتن، فرۆتن، دروستكرن و هەلگرتنا وان خوارن و دەرمانان بكەت، یێن رێك ب بكارئینانا وان ناهێتە دان».
گۆت ژی: «ل دووڤ پڕۆژەیاسایێ‌، هەر كەسەكێ‌ سەرپێچیا رێكارێن دەستەیێ‌ بكەت، شەش مەهان هەتا سێ‌ سالان دێ‌ هێتە زیندانكرن یان ب گوژمێ‌ 15 هەتا 25 ملیۆن دیناران دێ‌ هێتە غەرامەكرن».

سەباح نوعمان، پەیڤدارێ فەرماندەیێ گشتی یێ هێزێن چەكدارێن ئیراقێ، ڕاگەهاند، د پرۆسەیا دابینكرنا سیستەمێ بەرگرییا ئەسمانی دا مە پێنگاڤ هاڤێتینە و ل گەل كۆمپانییان بۆ كڕینا وان سیستەمان رێككەفتینە.
د دەمێ كێمتر ژ شەش مەهان دا، ئێكەم سیستەمێ بەرگرییا ئەسمانی دێ گەهیتە ئیراقێ و ل هەموو دەڤەران دێ هێتە بنەجهكرن. ئەو سیستەمە پێك دهێن ژ ڕادار، چەكێ بەرپەرچدانێ و فرۆكەیان، كو ب ئارمانجا پاراستنا سەروەرییا ئەسمانی یا ئیراقێ دهێنە دانان.
سەبارەت ب هەماهەنگییێن سەربازی، نوعمانی ڕۆهنكر كر كو هێزێن پێشمەرگەی پشكەك ژ هێزێن چەكدارێن ئیراقێ نە و هەماهەنگییەكا بلند د ناڤبەرا مە دا هەیە، ب تایبەتی ل سەر ئاستێ پێزانینێن هەواڵگری و ئەنجامدانا كۆمبوون و سەرەدانێن بەردەوام.
نوعمان ئاماژە ب وێ ژی كر، هندەك دەڤەر هەنە كو جهێ گرنگیدانا هەڤپشكە و ل وان دەڤەران هێزا هەڤپشك یا پێكهاتی ژ كورد و عەرەب و هەموو پێكهاتەیێن دی دهێنە بنەجهكرن، ئەو ژی ب مەرەما بنبڕكرنا هەر گەفەكا تیرۆرێ.
نوعمانی ل دۆر ڕەوشا ئەمنی ڕاگەهاند، ڕەوشا ئەمنی ب گشتی ئارامە و هێزێن ئەمنی ب هەموو شیانێن خوە ئەركێن خوە بجه دئینن، د هەمان دەم دا هەماهەنگییەكا بلند د ناڤبەرا هەموو یەكەیێن سەربازی ل سنۆران و دەڤەرێن بەرپرسیارەتیێ هەیە و وەلاتی ژی ل گەل هێزێن ئەمنی هەماهەنگن.
پەیڤدارێ فەرماندەیێ گشتی یێ هێزێن چەكدارێن ئیراقێ دوپات كر، سیاسەتا ئابۆری یا حوكمەتێ د سەقایەكێ ئارام دا بهێزتر دبیت، ئەو ژی دەرفەتێ پەیدا دكەت بۆ ئینانا وەبەرهێنەر و كۆمپانییێن بیانی بۆ ئیراقێ.

سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ هێرشا ڕۆژا شەمبییا بۆری یا ل سەر فڕۆكەخانەیا نێڤدەولەتییا شاهـ خالدی ل باژێڕێ (ریاز) پایتەختێ سعودیێ هاتییە ئەنجامدان، پرۆتەستۆ كر و دوپاتی ل سەر پاراستنا ئاسایش و ئارامییا دەڤەرێ كر.
سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ بەیاننامەیەك ل دۆر وێ هێرشێ بەلاڤ كر و تێدا هاتییە «ب توندی وێ هێرشێ پرۆتەستۆ دكەین یا كو ل ڕۆژا شەمبیێ لسەر فڕۆكەخانەیا نێڤدەولەتییا شاه خالدی ل ڕیاز ، پایتەختێ عەرەبستانا سعوودیێ، هاتییە ئەنجامدان و بوویە ئەگەرێ كەفتنا هەژمارەكا قوربانی و برینداران د ناڤ خەلكیدا».
د پشكەكا دی یا بەیاننامەیا سەرۆكاتییا هەرێمێ دا هاتییە «پشتەڤانی و هەڤسۆزیا خوە ل گەل سعوودیێ دیار دكەین و دوپاتیێ ل سەر پێدڤییا پاراستنا گیانێ خەلكێ سڤیل، ڕاگرتنا گرژییان و پاراستنا ئاسایش و ئارامییا دەڤەرێ دكەین».
ل شەڤا شەمبیێ حووسییێن یەمەنێ ب ڕێیا فرۆكەیێن بێ فڕۆكەڤان (درۆن) و مووشەكێن بالیستی هێرش كربوونە سەر فڕۆكەخانەیا شاهـ خالدی ل باژێڕێ ڕیاز.
ل گۆرەی گۆتنا بەرپرسێن وێ وەلاتێ، ژ بەر وێ هێرشێ، 12 كەس هاتنە كوشتن و زێدەتری 300 كەسێن دی ژی بریندار بوون.

بسپۆرەكێ پەیوەندیێن نێڤدەولەتی و چاڤدێرێ سیاسی، ڕەخنەیێن توند ل وان پێنگاڤێن حوكمەتا ئیراقێ دگریت یێن بۆ چارەسەركرنا قەیرانا مووچەی هاتینە هاڤێتن، وەك بڕیارا پاشئێخستنا مووچەی بۆ 45 ڕۆژان، یان پاشەكەفتنا ب نەچاری ب ڕێژەیا 35%، یان ژی هاتنا خوارێ یا بهایێ دیناری كو بوویە ئەگەرێ كێمبوونا داهاتێ فەرمانبەران ب ڕێژەیا 15% (بو نموونە، كەسەكێ مووچەیێ وی ئێك ملیۆن دینار بیت، 150 هزار دینار ژێ كێم دبن).
د. سامان شالی، بسپۆرێ پەیوەندیێن نێڤدەولەتی و چاڤدێرێ سیاسی دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو نابیت باجا ڤێ قەیرانێ ب كەڤیتە سەر ملێ فەرمانبەرێن ئاسایی، بەلكو پێدڤییە حوكمەت ژ كێمكرنا خەرجییێن خوە یێن زەبەلاح دەست پێ بكەت و پشتبەستنا خوە ب نەفتێ كێم بكەت.
د. سامانی چەندین پێشنیاز بۆ كێمكرنا خەرجییان بەرچاڤكرن، ژ وان: هەلوەشاندنا مووچەیێ خانەنشینییا وان بەرپرسێن كو دەمێ خزمەتا یاسایی تەمام نەكرینە (وەك سەرۆكایەتی، وەزیر، بریكارێن وەزیران و پەرلەمانتاران)، هەروەسا بڕینا مووچەیێ خانەنشینییا وان كەسێن بیانی یێن ل سەر بودجەیا ئیراقێ مووچەی وەردگرن (كو ل گۆرەی ئاماران نزیكی 150 هزار كەسێن میسری، ئێرانی، سوری، لوبنانی، پاكستانی و ئەفغانی مووچەی ژ ئیراقێ وەردگرن و بڕینا وان مووچەیان سالانە گوژمەیەكێ مەزن دزڤڕینیتە گەنجینەیا دەولەتێ). ل گەل ڤان خالان، كێمكرنا زێرەڤانێن بەرپرسان، هەلوەشاندنا مووچەیێ بالیۆز و قنسولێن خزمەت نینە، ڕاگرتنا بەخشینەیا حزبان و وەبەرهێنان ل غازا ناڤخوەیی ب پێنگاڤێن گرنگ دبینیت.
د پشكەكا دی یا ئاخڤتنێن خوە دا، وی چاڤدێرێ سیاسی پێشنیازا داڕێشتنا سیستەمەكێ نوو یێ بڕینا مووچەی كر د دەمێ قەیرانان دا، ل جهێ وێرانكرنا ئابۆرێ ئیراقێ و تەخا ناڤین. ئەو دبینیت كو دڤێت بڕین ژ مووچەیێن بلند دەست پێ بكەت، نەكو ژ فەرمانبەرێ ئاسایی (وەك ئاماژە پێ دای، مووچەیێ سەرۆككۆماری مەهانە 50 ملیۆن دینارە). لەورا پێشنیاز دكەت بڕین ب ڤی ڕەنگی بیت: بڕینا 5% ژ وان مووچەیێن ژ ئێك تا دوو ملیۆن، 10% بۆ دوو تا سێ، 15% بۆ سێ تا چار، 20% بۆ چار تا حەفت، و 25% بۆ حەفت ملیۆن و بەر ب ژۆر. هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو هاتنا خوار یا بهایێ دیناری قەبارەیێ كورتهینانێ ژ 62 ملیار دیناران بۆ 19 ملیار دیناران كێم كریە، ئانكو 43 ملیار بۆ دەولەتێ زڤڕاندینە ل سەر حسێبا خەلكی.
سەبارەت ب شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ، د. شالی ب داتا ڕۆهن كر كو پشكا هەرێما كوردستانێ د بودجەیا گشتی دا گەلەك ژ وێ یا شایستەیە كێمترە و ئەو پارەیێ بۆ تەرخان دكەن بەس ناكەت. وەكی ئاماژە پێ دای ”د بودجەیا پێشتر دا كو 200 ترلیۆن دینار بوو، دڤیا پشكا هەرێمێ 67،12% ( ئانكو 25 ترلیۆن) بیت، بەلێ هەرێمێ تنێ 10 ترلیۆن و 417 ملیار وەرگرتن كو دبیتە تنێ 2،5%. بۆ بودجەیا نها ژی كو 217 ترلیۆنە، دڤیا پشكێ هەرێمێ ل گۆرەی وەزارەتا پلاندانانێ 14،4% بیت، بەلێ كرە 67،12% (27 ترلیۆن و 493 ملیار)، لێ ئەوا تەرخان كری تنێ 13 ترلیۆن و 746 ملیارە (33،6%). پشتێ دانا مووچەی، تنێ ڕێژەیەكا گەلەك كێم دمینیت بۆ خەرجییێن كارپێكرن و وەبەرهێنانێ ل هەر چار پارێزگەهێن هەرێمێ، كو ئەڤە هەڤتایە ب پارێزگەهەكا وەك بابل كو نە نەفت، نە غاز و نە دەرگەهێن سنۆری هەنە».
ل دووماهیێ، بەرسڤا وان تۆمەتان دا یێن دبێژن هەرێما كوردستانێ پارێ نەفتێ یێن پارێزگەهێن دی (وەك بەسرا) دبەت و ڕۆهن كر كو هەكە ژمێرەیەكا دروست بهێتە كرن، هەرێما كوردستانێ مەهانە داهاتەكێ مەزن یێ نەفتی و نە نەفتی دئێخیتە سەر گەنجینەیا گشتی یا ئیراقێ. گۆت ژی: ”داهاتێ نە نەفتی یێ هەرێما كوردستانێ سالانە تریلیۆنەك و 440 ملیارە، و هەكە ڕۆژانە تنێ200 هزار بەرمیلێن نەفتێ ژی بهنێریت (كو سالانە دبیتە 72 ملیۆن بەرمیل)، ب بهایێ 58 دۆلاران، داهاتێ وێ ب دینارێ ئیراقی دبیتە نێزیكی شەش ترلیۆن و 264 ملیار دینار. ئەڤە گوژمەیەكێ گەلەك مەزنە كو زێدەتری وێ یە ئیراق د مووچەی دا ددەت و لێبڕینا 120 ملیاری بۆ دكەت. ئەڤە وێ ڕاستییێ د سەلمینیت كو هەرێما كوردستانێ پارەی ژ ئیراقێ نابەت، بەلكو قەبارەیەكێ مەزن یێ داهاتی دئێخیتە سەر گەنجینەیا دەولەتێ».

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

ئەندامەكێ فراكسیۆنا پارتی د جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا دیاركر كو بڕیارە د ڤێ حەفتیێ دا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ تەمامكرنا كابینەیا وەزاری یا عەلی زەیدی كۆم ببیت، هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو «بەنگین ڕێكانی» و «ڕێباز حەملان» بەربژارێن پارتی دیموكراتی كوردستانن و دهێتە پێشبینیكرن كو بۆ تەمامكرنا كابینەیا عەلی زەیدی، دەنگ ب بەربژارێن هەموو ئالییان بهێتە دان.
ئومێد بەرواری، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت «دهێتە پێشبینیكرن كو د ڤان ڕۆژان دا ڕوونشتنا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ تەمامكرنا كابینەیا وەزاری یا عەلی زەیدی بهێتە ئەنجامدان، كو هەر ئێك ژ بەنگین ڕێكانی، بەربژارێ پارتییە بۆ پۆستێ جێگرێ سەرۆكوەزیران، هەروەسا ڕێباز حەملان ژی هەتا نوكە هەر ئەو بەربژارە بۆ پۆستێ وەزیرێ ئاڤەدانكرن و ئاكنجیكرنێ، و چ ئاریشەیێن یاسایی د دووبارە بەربژاركرنا ڕێباز حەملانی دا نینن و ژ ئالیێ دەستووری و یاسایی ڤە چ ڕێگری نینن ل سەر هندێ كو سەر ژ نوو بهێتە بەربژار كرن».
سەبارەت ب دەنگدان ب بەربژارێن پارتی ژ ئالیێ فراكسیۆنێن كوردان ڤە و ب تایبەت ئێكەتیێ، ناڤبری دیاركر كو سەرۆكێ فراكسیۆنا ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ڕاگەهاندیە كو وان چ بەربژار نینن، بەلێ دێ دەنگێ خوە دەنە بەربژارێن هەموو ئالییان دا كو كابینەیا عەلی زەیدی تەمام ببیت، ئانكو دێ دەنگێ خوە دەنە بەربژارێن پارتی.
ل دۆر وان پۆستێن ڤالا یێن وەزاری د حوكمەتا ئیراقێ دا، ناڤبری گۆت»د ڕوونشتنا 14ێ گۆلانا ئەڤ سالە دا، جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ باوەری بەخشیییە 14 وەزیران، بەلێ نەهـ وەزارەت ب ڤالاهی ماینە، كو پێكدهێن ژ وەزارەتێن: خواندنا بلند، ناڤخوە، بەڕەڤانی، پلاندانان، كاروبارێن جڤاكی، وەرزش و گەنجان، ڕەوشنبیری، كۆچ و كۆچبەران، ل گەل وەزارەتا ئاڤەدانكرن و ئاكنجیكرنێ».

دهۆك ،لەزگین جوقی

پەرلەمانتارەكێ ئێزدی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ سێ داخوازیێن سەرەكی ئاراستەی حوكمەتا ئیراقێ كرن، ژ وان ژی داخوازا دامەزراندنا هزار كەسان د ناڤ بوودجەیا سالا 2027ێ دا، ئەڤە د دەمەكێ دایە كو ئەڤ داخوازە د چارچووڤەیێ بجهئینانا ڕێككەفتنا شنگالێ دانە.
خالد سەیدۆ، پەرلەمانتارێ ئێزدی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دیاركر كو حوكمەتا ئیراقێ 50 ملیار دینار بۆ قەرەبوویا خەلكێ شنگالێ تەرخانكرینە، لێ هێشتا ئەڤ گوژمەیێ پارەی نەهاتییە مەزاختن.
ناڤبری گۆتژی «مە داخواز كر د ناڤ بوودجەیا سالا 2027ێ دا ئەڤ گوژمەیێ پارەی بۆ قەرەبووكرنا خەلكێ شنگالێ بهێتە زێدەكرن، ژ بەر كو خەلكێ شنگالێ تووشی زیانێن مەزن بووینە و هەتا نوكە شنگال یا وێرانكرییە، هەروەسا مە داخواز كر حوكمەتا ئیراقێ د ناڤ بوودجەیا 2027ێ دا گوژمەیەكێ پارەی بۆ ئاڤەدانییا شنگالێ تەرخان بكەت، داكو خەلك بشێن ڤەگەرنە سەر مالێن خوە».
خالد سەیدۆ زێدەتر گۆت: «د ناڤ دامودەزگەهێن قەزا شنگالێ دا هزار و 376 فەرمانبەرێن گرێبەست هەنە، مە داخواز ژ بەغدایێ كر ڤان فەرمانبەران بكەنە هەمیشەیی، چونكو ئەڤە چەندین سالن نەهاتینە دامەزراندن. ئەم ڕژدین ل سەر دەستڤەئینانا مافێن خەلكێ خوە د ناڤ بودجەیا 2027ێ دا، داكو خەلك بهێنە قەرەبووكرن، ئاڤەدانی دەستپێبكەت و ڕەوش بۆ ڤەگەراندنا ئاوارەیان باشتر بیت».
د سالا 2014ێ دا، تێرۆرستێن داعشێ هێرش كرە سەر شنگالێ و هەموو خەلكێ وێ ئاوارە بوون، هەتا نوكە 270 هزار كەسێن ئاوارە د ناڤ كەمپان دا ماینە و نەشیاینە ڤەگەرنە شنگالێ.
جهێ ئاماژێ یە، ل سالا 2020ێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل گەل ئیراقێ و ب بەرهەڤبوونا نەتەوەیێن هەڤگرتی ڕێككەفتنەك بۆ ئاساییكرنا ڕەوشا شنگالێ ئەنجامدا. ئێك ژ خالێن وێ ڕێككەفتنێ، دامەزراندنا دو هزار و 500 پۆلیسێن ژ خەلكێ شنگالێ بوو بۆ پاراستنا تەناهییا دەڤەرێ، لێ هەتا نوكە تنێ هزار و 500 پۆلیس هاتینە دامەزراندن و هێشتا هزارێن دی ماینە ونەهاتینە دامەزراندن.

ڕێكخراوا «گۆلف فۆرۆم» (Gulf Forum) یا تایبەتمەند ب ڤەكۆلینێن سیاسی، ڕاگەهاند كو چارەنڤیسێ شەڕێ د ناڤبەرا ئەمریكا و ئیرانێ دا دێ ل ئیراقێ هێتە ئێكلاییكرن.
ڕێكخراوێ د شیكارییەكێ دا كو سایتێ «بەغداد ئەلیوم» یێ ئیراقی وەرگێڕایە، ئاماژە ب وێ چەندێ دایە كو واشنتۆنێ دەستێ وێ د وێ چەندێ دایە كو «گڤاشتنەكا مەزن ل سەر ئیرانێ ل دەریایی دكەت، بەلێ هەژموونا ئیرانێ ل ئیراقێ هێشتا ب ساخ و سلامەتە»، و ڕۆهنكر كو «سەرەدەریكرنا واشنتۆنێ ل گەل بەغدایێ ب رێكا سیاسەتا گڤاشتنا ڕاستەوخوە، شێوازەكێ شاش و نەگونجاییە».
ڕێكخراوێ دیاركر «نێزیكبوونا ئەمریكی د سەپاندنا گڤاشتنێ دا ل سەر حوكمەتا ئیراقێ بۆ وێ چەندێ یە ب ئاشكەرا ل گەل وێ ب ڕاوەستن یان ل گەل ئیرانێ، دێ بیتە ئەگەرێ وێ چەندێ كو واشنتۆن د دوورئێخستنا هەژموونا ئیرانێ ل ئیراقێ دا شكەستنێ بینیت».
د هەمان دەم دا دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو «پێدڤییە ئەمریكا ب شێوەیەكێ دی سەرەدەریێ ل گەل ئیراقێ بكەت هەكە بڤێت د شەڕێ خوە یێ دژی ئیرانێ دا سەركەڤیت، ئەو شەڕێ كو دەرئەنجامێن ململانێیا ل سەر هەژموونێ ل ئیراقێ دێ چارەنڤیسێ وی ئێكلایی كەت».
ڕێكخراوێ هەروەسا دوپات كر كو سەرەڕای ڕازیبوونا پترییا گرۆپان ل سەر ڕادەستكرنا چەكێ خوە بۆ دەولەتا ئیراقێ، بەلێ پشكەكا مەزن ژ وان «هێشتا ڕەت دكەن و خودانێ تۆڕەكا دەستهەلاتا ئابۆرییا بەرفرەهەنە كو د درێژاهییا 20 سالان دا د ناڤ كیانێ دەولەتا ئیراقێ دا هاتییە ئاڤاكرن، ئەڤ چەندە ژی دیار دكەت كو گوشار ئێخستن سەر حوكمەتا ئیراقێ بۆ دوورئێخستنا وێ ب شێوەیەكێ ڕاستەوخوە و ب لەز، كارەكێ ب ساناهی نینە».
ڕێكخراوێ ئاماژە ب وێ چەندێ دا كو ڕێكێشا باشترین بۆ سەرەدەریكرنێ ل گەل ئیراقێ، هەڤكاریكرنە ل گەل دەزگەهێن وان یێن هەواڵگیری دا، ئەو ژی بۆ «دیاركرنا وان گرۆپان یێن د ناڤ ئایدیۆلۆژیایێ دا كاردكەن یان ژی وان یێن بەرژەوەندییێن وان هەین و ب ڕێكا سیستەمێ پشتەڤانیێ دەستڤە دئینن، پاشی جوداكرنا وان ژ ئێك و ڕاگەهاندنا تێكەلكرنا وان د ناڤ كیانێ دەولەتا ئیراقێ دا».
ڕێكخراوێ ئاماژەكر: گڤاشتنێن ئەمریكی ل سەر ئیراقێ دێ بنە ئەگەرێ «ململانێیا ناڤخوەیی»، كو ئەڤ ململانێیە دێ بیتە ژێدەرێ هێزێ و مەزنكرنا هەژموونا ئیرانێ ل سەر ئیراقێ، ئەڤەژی وێ چەندێ دیار دكەت دكەت كو ئێكلاییكرنا سەركەفتنێ د شەڕی دا گرێدایی ئالۆزییێن ناڤخوەیا ئیراقێ یە.

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د پەیامەكێ دا، سەرەرای پرۆتەستۆكرنا هێرشێن ل سەر فڕۆكەخانەیێن «شاه خالد» و «ئەبها» ل وەلاتێ سعودیێ، دوپاتی ل وێ چەندێ كر كو ب ئارمانجگرتنا خەلكێ سڤیل و ژێرخانەیێن مەدەنی ب چو ڕەنگان ناهێتە قەبوولكرن.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د هەژمارا خوە یا تایبەت ل تۆڕا جڤاكی یا (ئێكس) دا نڤیسییە: « هێرشێن ل سەر فڕۆكەخانەیا نێڤدەولەتی یا شاه خالدی ل ریاز و فڕۆكەخانەیا نێڤدەولەتی یا ئەبهایێ پرۆتەستۆ دكەم».
هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ دا، كو هێرشكرن ل سەر خەلكێ سڤیل و ژێرخانەیێن مەدەنی ب چو شێوەیەكی ناهێتە قەبوولكرن.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د پەیاما خوە دا، پرسە و سەرەخوەشی ل كەسوكارێن قوربانییان كر و هەڤسۆزییا خوە بۆ گەل و سەركردایەتییا وەلاتێ سعوودیێ دەربڕی.

سەرۆكێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ڕاگەهاند، دڤیا بەری دەستكاریكرنا بهایێ دراڤی، حوكمەتا ئیراقێ پێنگاڤێن كریاری بۆ كونترۆلكرنا بازاڕی و دانانا سنۆرەكی بۆ گرانییا كەلوپەلان هاڤێتبان.
شاخەوان عەبدوللا، سەرۆكێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، گۆت: حوكمەتا ئیراقێ بۆ دەستكاریكرنا بهایێ دۆلاری، دڤیا وی 20 هزار دینارێ كو زێدە بووی، بۆ وێ بزڤڕیت و ببیتە داهات.
سەرۆكێ فراكسیۆنا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، دڤیا بەری دەستكاریكرنا بهایێ دراڤی، حوكمەتێ پێنگاڤێن كریاری بۆ كونترۆلكرنا بازاڕی و دانانا سنۆرەكی بۆ گرانییا كەلوپەلان هاڤێتبان، نەكو وەلاتییان د ناڤ ڤی ئالۆزییا ئابۆری دا ب تنێ بهێلیت.
شاخەوان عەبدوللای گۆت ژی: هەرچەندە جڤاتا نوونەران نەشێت بهایێ دۆلار و دیناری دەستنیشان بكەت، لێ دێ شێت هاریكار بیت ل كونترۆلكرنا بهایێ كەلوپەلان ل بازاڕی.
دیاركر ژی، پێدڤییە لژنە بۆ چاڤدێریكرنا بهایی ل بازاڕان بهێنە پێكهینان، داكو ڕێگری ل قۆرخكاریێ و بلندكرنا بهایان بهێتە كرن.
ل دۆر تەمامكرنا كابینەیا (زەیدی)، شاخەوان عەبدوللای پێشبینی كر ل ڤێ حەفتیێ پرسا تەژیكرنا كورسیێن ڤالا یێن كابینەیا سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ ب تەمامی ب دووماهی بهێت، داكو دەزگەهێن حوكمەتێ بشێن د ڤێ قووناغا دژوار دا ڕووبڕوویێ ئالۆزییێن كەفتینە سەر ئێك ببن.
ئەڤە د دەمەكی دایە، بانكا ناڤەندی یا ئیراقێ بهایێ فرۆتنا دۆلاری بۆ هوەلاتییان ب 1,520 دیناران دەستنیشان كر، ئەڤە ژی وەك بجهئینانا بڕیارا جڤاتا وەزیرانە، یا كو د كۆمبوونا خوە یا ئاسایی دا و ل سەر بنەمای پێشنیاز و راسپاردەیێن هەر ئێك ژ وەزیرێ دارایی و پارێزگارێ بانكا ناڤەندی پەسەند كری.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com