ئهڤرۆ نيوز:
جڤاتا گشتيا بزاڤا گۆڕان ئهڤرۆ رۆژا سێشهمبى د كۆمبوونا خوه دا ب سهرۆكاتيا نهوشيروان مستهفا رێكخهرێ گشتيێ بزاڤا گۆران رهزامهندى ل سهر پرۆژێ رێكهفتنا گۆڕان و ئێكهتيێ دهربڕى.
ئەڤرۆ نیو ، نەوزاد زادە ھلۆری:
لێک تێگەھشتنا سیاسی یا دناڤبەرا ئێکەتیا نیشتمانیا کوردستانێ و تەڤگەرا گۆرانێ ل زاردەڤێ بەرپرسێن ھەردولایان دھێتە گوھلێ بون و ئەڤ یەک ژی بویە جھێ دلگرانیا ھندەک ژ کادر و ھەلسوراوێن ئێکەتی و گۆرانێ ، و ل گەل ڤێ یەکێ ژی بالەیێن ئێکەتیێ ژی ناکوکن لسەر رێکەفتنێ و ئیرانێ ژی دڤێت ئەو دناڤەروکا رێکەفتنێ بگەھن.
لگورەی زانیاریێن ژێدەرەکێ ئاگەھدار ل وێ رێکەفتنا دناڤبەرا گۆران و ئێکەتیێ گرنگترین خالێن رەشنوسا بەرھەڤکری یا رێکەفتنامەیێ پێکدھێت ژ ئێکھەلویستی و ئێکدەنگی لسەر پرسێن سیاسیێن کوردستان و عیراقێ و دەڤەرێ و ل گەل رێکخستنا کارێن وان پێکڤە و ئێکھەلویستیا کارێ فراکسونێن گۆران و ئێکەتیێ ل ئاست ئەنجومەنێن پارێزگەە و پەرلەمانێ کوردستان و عیراقێ.
ھەروەسا ئالوگورکرن و دانانا کادرێن ھەردوولایان د پوست و پلەێن حکومەتێ دا ب راوێژیا بەری دەم دناڤبەرا ھەردوولایان دا و ل گەل ئێکھەلویستی لسەر گوھرینا سیستەمێ سیاسیا ھەرێما کوردستانێ ، و ب بووچوونا وان ژ سەروکاتیێ بو پەرلەمانی یان ژی ب سیستەمەکێ تێکەل ژ سەروکایەتی و پەرلەمانی.
خالەکا دن یا رێکەفتنامەیێ کارکرنا وایە بو لامەرکەزیکرنا زێدەتر یا ئەنجومەنێن پارێزگەھان و دەستڤەئینانا دەستھەلاتێن زێدەتر بو وان ئەنجومەنان.
ژلایەکێ دنڤە ژێدەرەکێ نێزیک ژ مەکتەبا سیاسی یا ئێکەتی بو باس دیارکر کو پشکەکا دیار یا کادر و سەرکردە و لایەنگیرێن ئێکەتی ب گومان ڤە سەحا ئەڤێ رێکەفتنێ دکەن و ب ھزرا وان گۆران ب مەرەمەکا تایبەت ڤە لەزێ د ئیمزاکرنا رێکەفتنامەیێ دکەت و ئەنجێندایێن خوەیێن سیاسی ھەنە.
ھەر ل گورەی ئەوی ژێدەری پشکەکا دیار و بەرچاڤ یا ئەندامێن ئێکەتی ئەوێن کو وەکو سەرکردە و ئورگانێن دن کار دکەن ب ھزرا وان وەسایە کو نابیت ھوسا ب ساناھی چاڤگرتنێ ل گورزێن کوژەکێن سیاسیێن دژایەتیێن گۆرانێ بھێتەکرن د بوری دا کو ل ئێکەتیێ جودابوویە و ئێکەتی تاوانبارکری ب پارتی ڤە و گەندەلیێ و ئێکەتی ب بنەمالە ڤە تومەتبارکریە.
ژێدەرێ ئێکەتی ئەو یەک ژی دیارکر کو سەرکردە و کادرێن ئێکەتی وەسا دبینن ئەڤ رێکەفتنا دناڤبەرا گۆران و ئێکەتیێ بتنێ بو ئاراستەکرنا مفایی یە بو ئێکەتی کو دروستکەرا زەمینە سازیێ و دانوستاندن و ئێکدەنگیێ بویە ل گەل پارتی بو ئەنجامدانا چاکسازیێن سەرانسەری ل ھەرێما کوردستانێ ئەگەر نە بتنێ دا وەکو زیانەک ب سەر ئێکەتیێ دا ھێتە خوار.
ژێدەری رونکر ژی کو سەرکردە و کادرێن ئێکەتی ترس ل وێ یەکێ ھەیە گۆران ب مەرەما درۆستکرنا بەرەیەکێ دژی پارتی ئەڤێ رێکەفتنێ ئەنجام ددەت و ب بووچوونێن وان ئەگەر ئێکەتی بچیتە بن ڤێ یەکێ ل وی دەمی دێ کوردستان بەر ب دابەشبوون و ھەلوەشیانێ ڤە چیت کو ئەڤ یەک ژی کارەساتە.
دیارکر ژی کو جێگھرێن سکرتێرێ گشتیی کوسرەت رەسول و بەرھەم سالح د سەرەدانا خودا بولایێ نەوشێروان موستەفا ب ئاشکرایی ئاخفتن لسەر ڤێ یەکێ کریە کو دڤێت رێکەفتنامە یا چاکسازیێ بیت نەک سەنگەربەندی و بزداندنا پلە و پوستان.
ھەر لگورەی زانیارییێن ژێدەرێ ئێکەتی ھەر ئێک ژ مەلا باختیار و مەحمود سەنگاوی و شێخ جەعفەر و شێخ موستەفا و سەعدی پیرە و ئازاد جوندیایی و چەندین ئەندامێن دن یێن سەرکردایەتی ژ وانن کو ب ھزرا وان نابیت رێکەفتنامە بێ مەرج بھێتەکرن.
ھەر لگورەی ئەوی ژێدەری تا نھا دناڤ مەکتەبا سیاسی یا ئێکەتی دا ئەڤ یەک نەھاتیە ئێکلایکرن کا بەرسڤا وان دێ بو پارتی چ بیت و ئێکھەلویست نینە ل بارا راگرتنا بالانسێ دناڤبەرا گۆران و ئێکەتی کو ئەڤێ یەکێ ژی دێ ئاریشەیان درۆستکەت و ھەتا بەرھەڤکرنا ئەڤێ راپورتێ ژی دوو بوچوێن ھەڤدژ ھەنە ، و بو تێگەھتنا خالێن رێکەفتنامەیێ وەسا بریارە شاندەکا ئیرانێ سەرا سلێمانیێ بکەت و ل گورەی ژێدەرەکێ ” باس ” پرانیا کادر ئەندام و لایەنگیرێن ھەردوو لایان ئاگەھدارێ ناڤەروکا ڤێ یەکێ نینە و دەنگێ نارەزایێ ژ ھەردوو لایان دھێتە بھیستن.
ژلایێ خوڤە ھەر ئێک ژ ” سەربەست جیھاد ” ئەندامێ کەمتەبا سیاسی یا ئێکەتی و لسەر تورا جڤاکی یا فەیسبووکێ و ” عومەر عینایەت ” ئەندامێ پەرلەمانێ کوردستانێ ژ فراکسوونا گۆران ل کەنالێن نافخوەیێن کوردستانێ رەخنەیێن توند ل ڤێ یەکێ گرتینە ، و ئەڤە زێدەباری وێ یەکێ کو ” بێگەرد تالەبانی ” ئەنداما سەرکردایەتی ئێکەتی و سەروکا فراکسوونا ئێکەتی ل پەرلەمانێ کوردستانێ د لێدوانەکێ بو باسنیوز دا دیارکر کو ئەڤە رێکەفتنامەیەکا سیاسی یە و ھەردوو لایان ھندەک پرنسیپێن ھەڤپشک ھەنە و ژلایێ ستراتیجی ڤە وەکو ئێکن و دبێژیت ژی : ( ئەم و تەڤگەرا گۆرانێ دوو پارتێن مەزن و خودانا جەماوەر و رێسایێن بەرفەرینە و ژبەرڤی َنابیت 100% ئەوێت دناڤا وان ھەردوو پارتان دا ژ سەرکرد و ئەندام و پشتەڤانێن وان وەکو وان ھزر بکەن )
ژلایەکێ دنڤە ” ئومێد خوشناو ” سەرۆکێ فراکسونا پارتی ل پەرلەمانێ کوردستانێ گوتارەکێ دا کو کوپیەک تایبەت بو ” باس ” فرێکریە دیارکر و دوەختێ ئینشیقاق و مال جوداکرنا گۆرانێ ژ ئێکەتیێ پارتی دیموکراتی کوردستان دلخوش نەبویە ب وێ یەکێ کو حزبا ھەڤپەیمانا پارتی بوویە کو خوەدان ئاریشە بیت و لایەکێ وێ ژ وێ جودا ببیت وەکو چەوا نھا دلخوشا چوونا ناڤا ناڤ مالا خوە کو ئێکەتی یە ھەیە و وەکو پارتەکا کارتێکەر ، ژبەرڤێ نھا بەری ئێکەتی و گۆران د ھەڤدوو گەھشتن و راگەھاندنا ئەوی رێکەفتنامەیێ وەکو دھێتە گوتن ببن پارتی بەراھیێ پیروزباھی لێکریە و دێ کەت ژی )
بەلێ خوشناوی ئاماژە ب وێ یەکێ ژی کریە کو ل گەل ڤێ یەکێ ژی ئەگەر گۆران بھێتە دناڤا رێکەفتنێ دا ئەو رێکەفتن دێ فشار و دژتیا پارتی کەت و بەلێ ب ب پشتراستیڤە رێکەفتنامە ژ سلێمانیێ نابوریت.
ئهڤرۆ نيوز:
وهزارهتا ژ دهرڤه يا ئيرانێ بهرسڤا داخۆيانيێن مهسرۆر بارزانى، شيرهتكارێ جڤاتا ئاسايشا ههرێما كوردستانێ، دا دهربارهى پرسا سهربهخۆيا ههرێما كوردستانێ و راگههاند: ئيران ل گهل ئێكپارچهيا ئاخا عيراقێ يه.
د كۆنگرهكێ رۆژنامهڤانى دا، دهربارهى راگههاندنا سهربهخۆيا ههرێما كوردستانێ پرسيارهك ئاراستهى ئاخفتنكهرێ ب ناڤێ وهزارهتا ژ دهرڤه يا ئيرانێ هاته كرن كو پێشتر مهسرۆر بارزانى، شيرهتكارێ جڤاتا ئاسايشا ههرێما كوردستانێ، راگههاند بوو كو نوكه دهمێ راگههاندنا سهربهخۆيا ههرێما كوردستانێ يه. پرسيار ئهو بوو، ئايا ههلويستێ ئيرانێ د ڤێ دهربارێ دا دێ چ بيت، د وێ دهربارێ دا بهرسڤا وان دێ بۆ سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ دا چ بيت ل دهمێ سهرهدانا وى وهلاتى؟
د بهرسڤێ دا ئاخفتنكهرێ ب ناڤێ وهزارهتا ژ دهرڤه يا ئيرانێ جابر ئهنسارى گۆت: “ههلويستێ ئيرانێ سهقامگێرى و ئێكپارچهيا ئاخا عيراقێ يه كو تێدا بهرژهوهنديێن ههموو گهلێن عيراقێ ب پارێزيت”.
گۆتژى: “مهترسيهكا مهزن يا ل سهر عيراقێ شهرێ داعشه، پێدڤيه بهرپرس و سياسهتمهدارێن وى وهلاتى د دانوستاندنێن بهردهوام دا بن د پێناڤى ئێكپارچهيا ئاخا عيراقێ و سهركهفتن ب سهر تيرۆرستێن داعش دا”.
ئهڤرۆ نيوز:
كۆمبوونا لژنا روو ب رووبوونا قهيرانێن دارايى هاته پاشخستن و ئهڤه ژى ب گۆرهى گۆتنا سهرۆكێ فهرمانگهها ههماههنگى و دووڤچوونا ههرێمێ.
لژنا روو ب رووبوونا قهيرانا ههموو رۆژێن دوشهمبى يان سێشهمبى كۆم دبيت و گرنگترين تهوهرێن گرێداى قهيرانا دارايى گهنگهشه دكهت و ب تايبهت بابهتێ گرێداى مووچێ فهرمانبهران.
نورى عوسمان، سهرۆكێ فهرمانگهها ههماههنگى و دووڤچوونا ههرێمێ راگههاند: كۆمبوون ناهێته كرن و بۆ حهفتيا بهێت هاته پاشخستن.
ئهڤه د دهمهكى دايه كو وهزارهتا دارايى و ئاخفتنكهرێ ب ناڤێ سهرۆكاتيا حوكمهتێ راگههاندبوو كو ل 8 يان 9ى ڤێ ههيڤێ دێ دهست ب بهلاڤكرنا مووچێن ههيڤا نيسانێ هێته كرن، بهلێ ههتا نوكه چ ديار نينه.
ئەڤرۆ نیوز:
چاڤدێرەکێ سیاسی ئاشکەرا دکەت کو نوکە ل عیراقێ بتنێ کورد تاکە ھێزا بھێزە ژ سنان و شیعان و ھەکە کورد ناف مالیا خوە رێکبێخن دشێن ئەڤێ چەندێ ب چەند خالێن فشارێ ل سەر ئالیێن سیاسی بکەنە دەست کەفت و ب دەست ڤە بینن.
ھەژار محەمەد یوسف چاڤدێرێ سیاسی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: چوونا خوەنیشاندەران بۆ ناڤ بالەخانا پەرلەمانێ عیراقێ، شکاندنا دەستھەلاتا شەرعی بوو و تایبەت یا پەرلەمانی ل عیراقێ، دیارکر کو تەیارێ سەدری ل پەرلەمانێ عیراقێ نەیێ ب ھێزە و مالکی یێ ب ھێزترە چونکە ھەکە پێداچوونەکێ دسەنگا ھەر دو فراکسیۆنان دا بھێتەکرن کو ھەر دو شیعەنە، سەدری 28 کوسی ھەنە و مالکی 93 کورسی ، دبینم ئەڤە شەڕەکە د ناڤبەرا نوری مالکی و تەیارێ سەدری دا دروست دبیت ل سەر سەنگا دەست ەلاتێ ل دەڤەرێن شیعی بۆ پاشەرۆژێ ل سەر چێبوونا ھەرێما شیعی یان دەولەتا شیعی و ھەر ئیکێ دڤێت خوە دیار بکەت و دەستھەلاتا خوە ل دەڤەران ب سەپینیت و کی دێ بیتە سەرۆک و مەرجەعێ شیعان ل دەڤەرێ چونکە ھەردو تەیارێن سیاسی ل عیراقێ نەچەقێن ئێک دارێ نە، بەلکو ھەر ئێکێ دڤێت سەر یێ دی بکەڤیت”.
ھەمبەر چوونا فراکسیۆنێن کوردستانی بۆ پەرلەمانێ عیراقێ، ھەژاری گۆت” پێدڤیە کورد ناڤمالیا خوە ل کوردستانێ رێکبێخیت و ئەو کێشێن نوکە د ناڤبەرا پارتێن کوردستانی دا بھێنە چارەکرن، دیسا ھەکە کوردان پشتەڤان ھەبن کو نەھێلن بچنە بەغدا، دبینم دبەرژوەندیا کوردان دایە و دێ پاشەرۆژێ مفادار بن، دیسا دڤێت کوردان رێ ھەبن بۆ دیتنا چارەسەریێن ئابووری و ڤەقتیان ژ بەغدا دێ ھێزا مە پتر ل دەڤەرێ دیارکەت کا ھەتا چ رادە دێ شێین خوە بێی بەغدا ب رێڤەبەین، ھەکە ئەم نەشێن ئەڤێن سەری بجە بینن مە کوردان چو رێ نینن و دڤێت جارەکا دی رێیا بەغدا بگرینە ڤە”.
ناڤبری ئەو چەندەژی دیارکر کو ھەتا کورد ڤەگرنە بەغدا ڤە ، دڤێت خوە نەکەنە پشکەک ژ چارەسەریا کێشان ل عیراقێ و کێشێن نوکە ل عیراقێ سەرھلداین دڤێت کورد ڤێ دەلیڤێ بەرچاڤ وەربگرن و ژ دەست نەدەن، چونکە کورد نوکە ل عیراقێ ژ ھەموو ئالیان ب ھێزترن، داعشێ دەڤەرێن سونەیێن عیراقێ یێن کونترۆل کرین و نەشێن چو بکەن و پێدڤی ب ھاریکاریا کوردان ھەیە ژ ھەموو بیاڤان چ پێشمەرگە پشکداری ئازادکرنا مووسل بیت، پتر ژ ملیۆنەکا ئاواران ل کوردستانێ یە و ھەموو خەلکێ پارێزگەھێن سونی نە، دیسان ناکۆکیێن مەزن د ناڤبەرا فراکسیۆن و ئالیێن شیعی دروست بووینە و ئەوان ژی پێدڤی ب ھێزەکا نە شیعی یە ل عیراقێ و ھەر فراکسیۆنەکێ ژلایێ خوە ڤە حەزکە ت ھێزەک ل گەل بیت پتر سەنگا خوە ل پەرلەمانی دیار بکەت و خوە ب سەپینیت و ب تنێ کورد دشێن ئەڤێ سەنگێ ل عیراقێ دیاربکەن، پێدڤیە کورد دەمێ خوە ب ڤێ چەندێ ڤە نەبەن بۆ نێزیکرنا ئالیێن سیاسی و نەبیتە پشکەک ژ چارەسەریێ و لایەنێن شیعی بگەھیننە ئێک و ب ھێز بکەڤن و دژی کوردان ب راوەستن، ھەمان دەم کورد دجە دا ژی نە راوەستن، بەلکو کار بکەن ڤێ دەلیڤێ لبەرچاڤ وەربگرن وخوە ب کەنە دادوەر و ب تنێ دبینم کورد ئەڤێ خالێ بەرچاڤ وەربگرن و فشارەکێ بۆ بەرژوەندیێن خوە بکەن، دێ باشتربیت و چارەسەریا ھندەک کێشان بکەت ل خۆرماتور ودێ سەکەرفتن ئەو بیت، ئەڤ کێشە بێنە چارەسەرکرن.
ئەڤرۆ نيوز:
سەرۆکێ لژنا سوتەمەنی و پیشەسازی ل جڤاتا پارێزگەھا دھۆکێ دیار کر کو ژڤانە ئەڤرۆ کۆمبوونەک ل پارێزگەھێ ل گەل خودانێن پانزینخانان ل دۆر بھای بھێتە ئەنجامدان .
عەبدولسەمەد تێلی ئاشکرا ژی کر کو پێشبینی بەر ب و چەندێ دچن بڕیار ل سەر بازارەکێ ئازاد بھێتە دان، وەک ھەولێر و سلێمانیێ، چونکو ئاریشە ئەوە حوکمەت پانزینێ نادەت و زەحمەتە حوکمەت بھای بدانیتە سەر پانزینێ و بۆ ئەڤرۆ گۆت:( دبیت گران ببیت و کارگێریا پارێزگەھێ ھەموو دەستھەلات یێن ھەین و دێ بریارێ ل سەر دەت).
ل دووڤ زانیاریێن ژ خودانێن پانزینخانان ب دەست ئەڤرۆ کەفتین، ئەو دێ رژدیێ ل سەر وێ چەندێ کەن کو پانزینا ب 575 دیناران ب 650 بھێتە فرۆتن و یا محەسەن ژی ب 750 بھێتە فرۆتن.
ئهڤرۆ نیوز:
ل دووڤ نڤیسارهكا وهزارهتا كاروبارێن جڤاكى كو ئاراستهى وهزارهتا دارایاى و رێڤهبهریا گشتى یا چاڤدێرى و گهشهپێدانا جڤاكى كریه، كهسێن خودان پێدڤیێن تایبهت ل گور چهند مهرج و رێنماییان دێ مووچهى وهرگرن كو دڤێت رێژا كێم ئهندامیا وان ب ڤى رهنگى بیت، نابینا و بیركول 65% ، نابیست ب رێژا 70%، مهنگول ب رێژا 80%، تالاسیمیا ب رێژا 60%، ئوتیزم 80%، میموفیلیا 60%، شیزوفرینیا دژوار، 60%، ئیفلیجا مێشكى 80%.
ئهڤرۆ نيوز:
ئهڤرۆ وهزارهتا خواندنا بلند رێنمايێن خواندنا ( ماستهر و دكتورا ) پهسهندكرن كو چهندين گوهۆرين تێدا هاتينه كرن وهكو ( خواندنا ماستهرێ ل شوونا تێكرا نمرا بهكالوريوس 65% نووكه بريارداينه ببيته 60%، ههروهسا مهرجهكێ دى يێ قورس سهبارهت زمانى ئێنگليزيێ ئێخستيه ل ههمبهر قوتابيان كو قوتابى مافێ ههى پێشكێشكى ماستهرێ بكهت، بهلێ ئهگهر ناڤێ وى دهرچوو، ماف نينه داخلى خواندنا ماستهرێ ببيت و ببيته قوتابيێ ماستهرێ ههتا كو ژ ئێك ژ تاقيكرنێن توفل و ئايسلت يان تاقيكرنا PEARSON دهرنهچيت.
ئهڤرۆ نيوز:
وهزيرا بهرهڤانيا ئيتاليا ل باژارێ بهغدا گههشتنه ههرێما كوردستانێ و ژ ئاليێ وهزيرێ پێشمهرگه ب وهكالهت و فهرمانگهها پهيوهنديێن دهرڤه يا ههرێمێ پێشوازى لێ هاته كرن.
بريارة رۆبێرتۆ پینۆتی، وهزيرا بهرهڤانيا ئيتاليا ل گهل نێچيرڤان بارزانى سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ و پاشان ل گهل سهرۆك بارزانى كوم ببيت.
سپێدەیا ئەڤرۆ وەزیرا بەرەڤانیا ئیتالیا گەهیشتە بەغدا و دگەل حەیدەر عەبادی سەرۆک وەزیرێ عێراقێ و چەند بەرپرسێن عیراقی کومبوو.
ئهڤرۆ نيوز:
ب گۆرهى مالپهرهكێ ئێكهتى نشتيمانى كوردستانێ نوكه ههر ئێك ژ بزاڤا گۆڕان و ئێكهتى نشتيمانى كوردستان ل سهر وێ چهندێ رێكهفتينه كو ببنه ئێك حزب.
مالپهرێ SNN يێ ئێكهتى نشتيمانى كوردستان ل سهر زارێ ژێدهرهكێ خوه راگههانديه كو دانوستاندن ل سهر رێكهفتناما ئێكهتى نشتيمانى كوردستان و بزاڤا گۆڕان دا ب دووماهى هاتيه و ئێك ژ پشكداربوويێن كۆمبوونێ دبێژيت: “رهشنڤيسێ رێكهفتنێ تهمام بوويه و ب تنێ ئيمزاكرن ل سهر مايه”.
دايه زانين ژى كو هێشتا ژڤانێ ئێمزاكرنا رێكهفتنێ نههاتيه دياركرن، بهلێ چهند هزرهك ههنه بۆ راگههاندنا وێ رێكهفتنێ ب رهنگهكێ فهرمى.
ئاماژه ب وێ چهندێ ژى كريه كو مهرهم ژ وێ رێكهفتنێ لێك نێزيكبوون و ئهنجامدانا كارێ ههڤپشكه د ناڤبهرا ههردو حزبان دا ب تايبهت ل پهرلهمانى و جڤاتان دا.
ههر وهكو مالپهرێ ناڤبرى بهلاڤكرى، ميكانيزما كارێ ههڤپشك د پهرلهمانێ كوردستانێ و جڤاتا نوونهرێن عيراقێ و جڤاتێن پارێزگههان دا هاتيه دياركرن، بهلێ بهحس چ ژ سهرۆكاتيێن ههرێمێ و حوكمهت و پهرلهمانى نهكريه، ب تنێ تهكست ل سهر وێ چهندێ هاتيه كرن كو هاريكاريا ههڤدو بكهن.
نيشاندان