ل دووف ڕاپۆرتەكا هوور یا ڕۆژنامەیا (ئەلشەرق ئەلئەوسەت) ، پرۆسەیا پێكئینانا حوكمەتا نوو یا ئیراقێ، ب سەرۆكاتییا عەلی ئەلزەیدی، تووشی بەربەستەكا مەزن بوویە، پشتی كو ئێرانێ (ڤیتۆیا) خۆ دژی هەر بزاڤەكێ بۆ دوورئێخستنا گرۆپێن چەكدار ژ كابینەیا نوو بكار ئینای، ئەڤە ژی پشتی وێ چەندێ دهێت كو واشنتۆن فشارەكا بێوێنە دكەت بۆ ئاڤاكرنا حوكمەتەكێ كو ژ هەژموونا تەهرانێ دوور بیت.
رۆژنامەیێ ئاشكرا كریە كو هەڤدەم ل گەل گەهشتنا ژ نشكەكێڤە یا ئیسماعیل قائانی، فەرماندەیێ فەیلەقا قودس بۆ بەغدا، تارانێ داخواز ژ نوونەرێن (چوارچۆڤەیا هەماهەنگیێ) كریە، دەنگی نەدەنە حوكمەتەكێ كو ژ ئالیێ ئەمریكا ڤە هاتییە سەپاندن.
وەك د ڕاپۆرتێ دا هاتی، عەلی ئەلزەیدی پشتی راسپاردنا وی ل 27/4/2026 پشتەڤانییەكا مەزن ژ ئالیێ دۆنالد ترەمپی، سەرۆكێ ئەمریكا ڤە وەرگرتییە كو گەهشتنا وی ب سەركەفتنەكا مەزن ناڤ بریە.
واشنتۆنێ نوكە نە تنێ دڤێت گرۆپێن چەكدار ژ وەزارەتان دوور بێخیت، بەلكو دڤێت رێگریێ بكەت كو د رێیا ئاڤاكرنا جێگرێن خۆ ڤە دەستێ وان بگەهیتە ژێدەرێن دارایی و كەرتێ پەترۆلێ، ئەڤێ چەندێ ژی وەكریە كو ئێران ب لەز بهێتە سەر هێلێ.
رۆژنامە ئاماژێ ب وێ دكەت كو دانوستاندن ژ بەر داخوازێن گرۆپێن چەكدار ئالۆز بووینە، بۆ نموونە، گرۆپا (عەسائیب ئەهلولحەق) كو 27 كورسی یێن هەین، داخوازا وەزارەتا پەترۆلێ دكەت، كو ئەڤە بۆ ئەمریكییان هێلا سورە. ئەلزەیدی پێشنیاز كریە كو هندەك وەزارەت ب بەتالی بمینن، یان بدەنە وان گرۆپێن كو كارتێكرنا وان كێمترە، بەلێ ئەڤ چەندە بوویە ئەگەرێ تووڕەبوونا هێزێن لایەنگرێن ئێرانێ كو دڤێت پێگەهێ خۆ د وەزارەتێن سەروەری دا بپارێزن.
شیرەتكارەكێ بلند یێ شیعە ب رێكا رۆژنامەیا (ئەلشەرق ئەلئەوسەت) هوشداری دایە كو ئەڤ هەڤڕكییە رەنگە ئیراقێ بێخیتە د ناڤ داڤەكا مەترسیدار دا؛ یان دڤێت تەهران و واشنتۆن بگەهنە رێككەفتنەكا دەمكی، یان ژی دێ هەڤڕكی ب تەمامی دووماهیێ ب بەربژاركرنا عەلی ئەلزەیدی ئینیت و بەغدا دێ تووشی سزایێن ئابووری بیت. واشنتۆن نوكە دەستێوەردانێ د هوورترین هووركارییان دا دكەت و پێزانینێن هوور ل دەف هەنە كا چەوان گرۆپان دڤێن (فێڵێ) ل مەرجێن ئەمریكا بكەن.
د دووماهیا ڕاپۆرتێ دا هاتییە كو عەلی ئەلزەیدی تنێ 30 رۆژ ل بەر دەستن بۆ پێكئینانا كابینەیا خۆ، بەلێ فاكتەرێ دەمی دژی وی كار دكەت. گەشتكرنا ب دەهان پەرلەمانتاران بۆ سعوودیێ ب مەرەما فەریزەیا حەجێ، مەترسییەكا راستەقینە پەیدا كریە كو ل دەمێ دەنگدانێ نیسابا یاسایی یا جڤاتا نوونەران تەمام نەبیت، ئەڤێ چەندێ ژی رەوش بۆ سەرۆك وەزیرێن ڕاسپارتی ئالۆزتر كریە.

دهۆك ،لەزگین جوقی

مەحمود ئێزدی، هاریكارێ ئێكێ یێ بەرپرسێ رێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل پارێزگەها نەینەوا راگەهاند؛ پێدڤییە حوكمەتا نوو یا ئیراقێ، دەست ب چارەسەركرنا ئاریشەیان بكەت و خۆ ل هەموو كێشەیان بكەتە خودان و بێی جوداهی وان كێشەیان چارەسەر بكەت. هەروەسا شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ، مووچە و بودجەیا هەرێما كوردستانێ خەرج بكەت و مادەیا 140 بجهـ بینیت.
دەربارەی رێككەفتنا شنگالێ، مەحمود ئێزدی دیار كر كو پێدڤییە حوكمەتا ئیراقێ دەست ب پێنگاڤێن بجهئینانا رێككەفتنا شنگالێ بكەت، چونكە چو ئەلتەرناتیف بۆ وێ رێككەفتنێ نینن و هەتا نوكە حوكمەتا ئیراقێ كار بۆ باشكرنا رەوشا شنگالێ نەكریە.
مەحمود ئێزدی گۆت: «هەكە رێككەفتنا شنگالێ هاتبا بجهئینان، نوكە دا شنگال د رەوشەكا باشتر دابیت، چونكە خالێن گەلەك باش د وێ رێككەفتنێ دا هەنە، وەك: ڤەگەراندنا ئیدارەیا شنگالێ و دەستنیشانكرنا قایمقامەكی، دەركەفتنا گرۆپێن چەكدار ژ ناڤ شنگالێ و گەهاندنا خزمەتگوزارییان بۆ وێ دەڤەرێ».
دەربارەی مانا گرۆپێن چەكدار د ناڤ شنگالێ دا، مەحمود ئێزدی دیار كر كو ئەو گرۆپ بووینە رێگر ل هەمبەر تەناهی و ئاڤەدانییا شنگالێ. هەروەسا ئەو گرۆپێن چەكدار بووینە رێگر ل هەمبەر ڤەگەراندنا خەلكێ شنگالێ، و ئێزدی بووینە قوربانیێن بەرژەوەندیێن وان گرۆپان، هەتا كو ئەو گرۆپ بووینە مەترسی ل سەر ژیانا خەلكێ دەڤەرێ.
ل سالا 2020ێ، رێككەفتنەك د ناڤبەرا حوكمەتا ئیراقێ یا وی دەمی ب سەرۆكاتییا «مستەفا كازمی» و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا هاتبوو ئیمزاكرن بۆ باشكرنا رەوشا شنگالێ، لێ هەتا نوكە ئیراقێ ئەو رێككەفتن بجهـ نەئینایە. گەلەك جاران حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پشتەڤانییا بجهئینانا رێككەفتنا شنگالێ كریە، لێ بەغدا هەڤكار نەبوویە و چو ئەلترناتیڤ بۆ رێككەفتنا شنگالێ نینن.

هەولێر، قائید میرۆ

شرۆڤەكارەكا سیاسی ئاشكرا كر، سەرەدانا نێچیرڤان بارزانی بۆ بەغدا و دیدار و كۆمبوونێن وی ل گەل ئالیێن سیاسی سەركەفتی بوون. گۆت ژی: چو حوكمەتەك ل ئیراقێ بێی پارتی و كوردان سەركەفتی نابیت، چونكی كورد پشكدارێن سەرەكی یێن پرۆسەیا سیاسی نە و دەربازكرنا ئیراقێ ژ ڤێ قۆناغێ پێدڤی ب رێكەفتن و تێكگەهشتنا هەولێر و بەغدا هەیە.
ئاشنا بابان، شرۆڤەكارا سیاسی بۆ رۆژنامەیا «ئەڤرۆ» دیار كر: «پشتی ئەو ئالۆزییێن دەڤەر ڤەگرتی، ب تایبەتی ل رۆژهەلاتا ناڤین پەیدابووین، كورد ژی بێ بەهر نەبووینە ژ ڤان گوهۆڕینان؛ بەردەوام ئاریشە د ناڤبەرا ئیراق و هەرێما كوردستانێ دا هەنە. سەرەدانا نێچیرڤان بارزانی بۆ بەغدا یا گرنگ بوو، چونكی نێچیرڤان بارزانی ب ڕێكا دیپلۆماسییەتا نەرم گەلەك جاران شیایە ئاریشەیان چارەسەر بكەت. پشتی راسپارتنا عەلی ئەلئەلزەیدی بۆ پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا ئیراقێ، قۆناغەكا نوو ل ئیراقێ دەستپێكرییە و سەرەدانا نێچیرڤان بارزانی بۆ بەغدا د وەختێ خوە دا بوو، چونكی ئیراق بەرەڤ پێكئینانا حوكمەتا نوو دچیت و پێدڤییە حوكمەتەكا بەرفرەهـ ب پشكدارییا ئالیێن سیاسی بهێتە پێكئینان بۆ چارەسەركرنا ئاریشەیێن نوكە و دەربازكرنا ڤێ قۆناغێ».
ئاشنایێ زێدەتر گۆت «نێچیرڤان بارزانی سەرەدانا چەندین ئالیێن سیاسی و سەركردەیێن ئیراقێ كریە و تێكگەهشتن هەنە بۆ ئاساییكرنا رەوشا ئیراقێ».
دیاركر ژی» حوكمەتا ئیراقێ بێی پشكداریا ئالیێن كوردی، ب تایبەتی پارتی دیموكرات كوردستان ناهێتە پێكئینان؛ هەكە بهێتە پێكئینان ژی دێ حوكمەتەكا لاواز بیت و یا سەركەفتی نابیت، چونكی پارتی سەنگا خوە یا هەی ل ئیراقێ».
پتر گوت» نێچیرڤان بارزانی د سەرەدانا خوە دا چەندین مژارێن سیاسی، ئابووری، ئەمنی و دەستووری ل گەل ئالیێن ئیراقی باس كرینە، و هەموو جارەكێ ژی دانوستاندنان ئەنجامێن باش و كاریگەر هەبووینە».
هەر ل دۆر پشكدارییا پارتی د پرۆسەیا سیاسی دا، ئاشنا بابان ئاماژە كر «دەمێ ئەم باسێ سیاسەتێ دكەین، سیاسەت ب هەژمارێ نینە، بەروڤاژی سیاسەت ژ كۆمەكا بنەمایان پێك دهێت كو ئەو ژی رێككەفتن و دانوستاندنن. نەخێر، چو حوكمەتەك ل ئیراقێ بێی پارتی سەرناكەڤیت. بەری نوكە باسێ ڤەكێشانا نوونەران دهاتە كرن، ئەڤە پێنگاڤەكا ئاسایی یە بۆ پێداچوونێ ب شێوازێ كاركرنێ و دانانا پلانەكا نوو. پارتی پێگەهەكێ بلند ل ئیراقێ هەیە و سەرۆك بارزانی وەك مەرجەعەكێ مەزن یێ سیاسی و نەتەوەیی و دیرۆكی دهێتە نیاسین. ب دیتنا من، نەشێن پرۆسەیا سیاسی بێی پارتی ب رێڤە ببەن، چونكی درۆشمێ پارتی بۆ ئیراقێ (هەڤپشكی و لهەڤهاتن و هەڤسەنگی ل) یە. ئەز باوەر ناكەم بێی پارتی و كوردان حوكمەت ل ئیراقێ بهێتە پێكئینان، وەك چەوان د حوكمەتێن بۆری دا ژی كوردان رۆلەكێ سەرەكی و گرنگ هەبوویە».

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ئامادەبوونا خۆ د رونشتنا تایبەت یا باوەریدانێ ب كابینەیا نوو یا حوكمەتا ئیراقێ ب سەرۆكاتییا عەلی ئەلزەیدی راگەهاند و دیار كر: ئامادەبوونا مە ژ روانگەها بەرپرسیارەتییا دەستووری و ئەمانەتا نشتیمانییە.
فەرهاد ئەترووشی، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت «ئەم دێ پشكداریێ د وێ رونشتنا تایبەت دا كەین یا كو بۆ دەنگدانێ ل سەر حوكمەتا نوو و بەرنامەیێ وەزاری یێ عەلی ئەلزەیدی دهێتە ئەنجامدان.» وی دوپات كر كو بڕیارا پشكداریكرنا وان ژ باوەرییا وان ب پێدڤییا بەردەوامبوونێ د بجهئینانا مافێن دەستووری دا هاتییە، ب مەرەما كاراكرنەڤەیا دامودەزگەهێن دەولەتێ.
هەروەسا فەرهاد ئەترووشی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، پشتەڤانیكرنا ڤێ پێنگاڤێ بۆ ب هێزكرنا ئارامیێ و چەسپاندنا پایەیێن تەناهیێ و ئاشتییا جڤاكی یە، زێدەباری وێ چەندێ كو دێ بیتە ئەگەرێ بجهئینانا وان پڕۆژەیێن ستراتیژی یێن كو ئابوورێ وەلاتی بەرەڤ پێش دبەن.
ئەڤ بڕیارا جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەران د دەمەكێ دایە، كو بڕیارە د رونشتنەكا تایبەت دا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دەنگێ ل سەر كابینەیا وەزاری یا عەلی ئەلزەیدی و كارنامەیا حوكمەتا وی بدەت، داكو ب فەرمی دەست بكار ببن.

زنار تۆڤی:

پەرلەمانتارەكێ پارتی رادگەهینیت، سیڤیێن بەربژارێن وان بۆ پۆستێن كابینەیا بهێت یا حوكمەتا ئیراقێ رادەستی سەرۆك وەزیرێن راسپارتی، عەلی ئەلزەیدی هاتینە كرن.
شێروان دووبەردانی، ئەندامێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ،
گۆت» بڕیارە پارتی دیموكراتی كوردستان، د كابینەیا بهێت یا عەلی ئەلزەیدی دا؛ پۆستێن جێگرێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ، وەزارەتا دەرڤە و وەزارەتا ئاڤەدانكرنێ و وەربگریت».
ب گۆتنا وی پەرلەمانتاری، پارتی ناڤ و سیڤیێن بەربژارێن خۆ بۆ وان هەر سێ پۆستان رادەستی عەلی ئەلزەیدی، سەرۆك وەزیرێن راسپارتی یێ ئیراقێ كرینە و خویاكر «لێ ئەم نزانین بەربژار كینە و چو پێزانینێن مە نینن».
دووبەردانی دیار كر ژی، هەر ئالییەكێ سیاسی سێ سیڤی بۆ هەر پۆستەكێ رادەستی عەلی ئەلزەیدی كرینە و ئەو بخۆ ئێكێ ژ وان هەلدبژێریت. گۆت ژی «ئەلزەیدی نەڤێت چو وەزیرێن كابینەیا بەرێ یا سوودانی د كابینەیا نوو دا دابنیتەڤە و چەند ناڤەك رەتكرینە؛ ئەڤێ چەندێ ژی ئاریشە د پێشبەری پێكئینانا حوكمەتێ دا پەیداكرینە».
دەربارەی بڕێڤەچوونا روونشتنا جڤاتا نوونەران بۆ دەنگدانێ ل سەر كابینەیا عەلی ئەلزەیدی؛ وی پەرلەمانتارێ پارتی ئاشكرا كر، ژ چەند پەرلەمانتارێن فراكسیۆنێن شیعە زانییە، ئاریشە د ناڤبەرا هێزێن سیاسی دا پەیدا بووینە ل دۆر پێكئینانا حوكمەتا نوو. گۆت ژی: «هەكە ئاریشە بهێتە چارەسەركرن، سێشەمبییا بهێت، 12 گولانێ یان چارشەمبی، 13ێ گولانێ، جڤاتا نوونەران بۆ باوەریدانێ ب كابینەیێ دێ كۆمبیت؛ ئەگەر نە، دەنگدان دێ هێتە پاشئێخستن بۆ پشتی جەژنا قوربانی، ژ بەركو پشكەكا مەزن یا پەرلەمانتاران دێ چنە حەجێ».
دووبەردانی باس ل وێ چەندێ ژی كر، هەكە دەنگدان ل سەر كابینەیا نوو بكەڤیتە پشتی جەژنا قوربانی، ژ ئالیێ دەستووری ڤە، ئەو 30 رۆژێن د دەستێ عەلی ئەلزەیدی دا دێ ب دوماهی هێن و ب زەحمەتە بشێت حوكمەتا نوو یا ئیراقێ پێك بینیت.
رۆژا پێنجشەمبی، 7ـێ گولانا 2026، عەلی ئەلزەیدی، سەرۆكوەزیرێن راسپاردن، بەرنامێ كاری یێ وەزاری یێ حوكمەتا نوو یا ئیراقێ پێشكەشی هەیبەت حەلبووسی، سەرۆكێ پەرلەمانی كر.
ل دویف دەستوورێ ئیراقێ، سەرۆكوەزیرێن راسپاردن بتنێ 30 رۆژ د دەست دا نە بۆ پێكئینانا كابینا حكومەتێ و وەرگرتنا باوەریێ ژ پەرلەمانی. پرۆسەیا پێكئینانا حكومەتێ ل ئیراقێ بەردەوام ل سەر بنەمایێ پشكپشكێنێ و رێككەفتنا لایەنێن سەرەكی برێڤە دچیت و گەلەك جاران تووشی پاشكەفتنێ دبیت.

مەسرور بارزانی سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د پەیوەندیەكا تەلەفۆنی دا ل گەل یان یامبۆن جێگرێ سەرۆك وەزیران و وەزیرێ دارایی یێ بەلجیكا، گەشەپێدانا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و بەلجیكا و دووماهی گوهۆڕینێن بارودۆخێ گشتی یێ ئیراقێ و دەڤەرێ گەنگەشەكر.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ سوپاسییا پشتەڤانییا بەلجیكا و وەلاتێن ئورۆپا كر، ب تایبەتی د هاریكاریكرنا هەرێما كوردستانێ دا بۆ بەرهنگاربوونا گەف و مەترسیێن تیرۆرستێن داعشێ.
جێگرێ سەرۆكوەزیران و وەزیرێ دارایی یێ بەلجیكا، پشتەڤانییا وەلاتێ خۆ بۆ ئاسایش و ئارامییا هەرێما كوردستانێ دیار كر. هەردوو ئالی هەڤڕا بوون ل سەر گرنگییا پاراستنا ئاشتیێ و ئارامییا دەڤەرێ.

ئەندامەكێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان رادگەهینیت، زڤڕینا وەزیر و پەرلەمانتارێن پارتی بۆ بەغدا پشتی تێگەهشتن و رێككەفتنەكێ بوو ل گەل چارچۆڤەیا هەماهەنگیێ ل سەر بنەمایێ دەستووری. سەبارەت ب پەرلەمانێ كوردستانێ ژی دبێژیت «یان دڤێت پەرلەمان بهێتە كاراكرن و حوكمەت بهێتە پێكئینان، یان ژی نابیت دۆخ ب ڤی رەنگی بەردەوام بیت».
پارتی دیموكراتی كوردستان، پشتی دەمەكی ژ گازیكرنا نوونەرێن خۆ ل بەغدا بۆ راوێژكرنێ، بڕیار دا بزڤڕن بۆ پشكداریكرنێ د پرۆسەیا سیاسی یا ئیراقێ دا. ئەڤ پێنگاڤە پشتی زنجیرەیەكا كۆمبوونێن چڕ و پڕ هات، كو پاشی شاندەكێ بلندێ پارتی ب سەرۆكایەتییا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و جێگرێ سەرۆكێ پارتی، سەرەدانا بەغدا كر و ل گەل بەرپرسێن بلند یێن ئیراقێ كۆمبوون.
د. هێمن هەورامی، ئەندامێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان، دبێژیت «مە بەغدا بجهـ نەهێلایە دا كو بزڤڕینێ. ئەم بەردەوام د ناڤ پرۆسەیا سیاسی یا ئیراقێ دا بووینە. هەڤالێن مە تنێ بۆ راوێژكرنێ هاتبوونە گازیكرن بۆ هەرێما كوردستانێ».
ل دووڤ گۆتنا هێمن هەورامی، پشتی سەرەدانا شاندەكێ بلندێ چارچۆڤەیا هەماهەنگیێ بۆ هەرێما كوردستانێ و كۆمبوونا وان ل گەل سەرۆك بارزانی و بەرپرسێن بلند یێن هەرێمێ، شاندێ پارتی سەرەدانا بەغدا كریە و ل گەل هەموو ئالییان كۆمبوویە. ئەنجامێ ڤان كۆمبوونان «تێگەهشتنەكا باش» و رێككەفتنەك بوو د ناڤبەرا پارتی و چارچۆڤەیا هەماهەنگیێ دا هاتە ئیمزا كرن، كو ئەو رێككەفتنە «پێگیریێ ب دەستووری دكەتە بنەما».
سەبارەت ب پشكا كوردان و پارتی د كابینەیا داهاتی یا حوكمەتا ئیراقێ دا، هێمن هەورامی ئاماژە ب وێ چەندێ كر، كو هێشتا دانوستاندن ب تەمامی ئێكلا نەبووینە، بەلێ چار وەزارەت بۆ كوردان هاتینە ئێكلا كرن كو ئەڤەنە: وەزارەتێن دەرڤە، ئاڤەدانكرن و ئاكنجیكرن، داد و ژینگەهـ.
هێمن هەورامی گۆت:»ل دووڤ بەركەفتەیێن هەلبژارتنان، پشكا پارتی پترە، ژ بەر هندێ ئەگەر هەیە وەزارەتا دەرڤە و وەزارەتا ئاڤەدانكرن و ئاكنجیكرن بۆ پارتی بن».
وی ئەندامێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی رەت كر كو سیاسەتا پارتی ل بەغدا سەركەفتی نەبووبیت و گۆت «ئەم ل سەر بنەمایێ پرەنسیپێن دەستووری و مافێن خەلكێ كوردستانێ سیاسەتێ دكەین و ئەم نەشێین ل سەر حیسابا وان پەیوەندیێن خۆ باش بكەین». هەروەسا رەت كر كو ئێكەتی نیشتمانی كوردستان رۆل هەبووبیت د تێكدانا پەیوەندیێن پارتی ل بەغدا و گۆت:»پارتی ژ هندێ مەزنترە كەس بشێت كارتێكرنێ ل سەر بكەت».
د وێ دەمێ دا كو پرۆسەیا سیاسی ل بەغدا پێنگاڤان دهاڤێژیت، رەوشا سیاسی ل هەرێما كوردستانێ ژ بەر ناكۆكیێن ئالییان، ب تایبەت پارتی و ئێكەتیێ، د چەقبەستووییێ دا مایە. پەرلەمانێ كوردستانێ نەهاتییە كاراكرن و كابینەیا نوو یا حوكمەتێ نەهاتییە پێكئینان.
هێمن هەورامی راگەهاند كو پارتی وەك سەركەفتییا ئێكێ یا هەلبژارتنان، داخواز ژ هەموو ئالییان كریە پشكداریێ د حوكمەتەكا بنكەبەرفرهە یا نیشتمانی دا بكەن، بەلێ بزاڤێن ل گەل ئێكەتیێ «دەم كوشت» و دیار بوو كو كێشە «پتر ل سەر پۆستانە نەك بەرنامەیێ حوكمەتێ».
وی ئەندامێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی پێشنیازەكا بەری نوكە یا پارتی بۆ ئێكەتیێ ئاشكرا كر و گۆت «مە بەری هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ پێشنیاز كربوو كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بهێتە پێكئینان و سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بهێتە هەلبژارتن، ل هەمبەر دا دێ پشتەڤانیێ ل بەربژارێ ئێكەتیێ بۆ پۆستێ سەرۆككۆماری كەین، بەلێ ئەو نەهاتنە پێش».
بۆ دەركەفتنێ ژ ڤێ تەنگاڤیێ، هێمن هەورامی دوو ڕێگەچارەیان دیار دكەت «یان دڤێت پەرلەمان بهێتە كاراكرن و حوكمەت بهێتە پێكئینان، یان ژی نابیت رەوش ب ڤی رەنگی بەردەوام بیت.» هەورامی هۆشداریێ ددەت و دبێژیت «هەكە رێككەفتن نەهاتە كرن، دبیت بەرەڤ هەلبژارتنێن پێشوەخت بچین. پارتی بۆ هەموو ئەگەران یا بەرهەڤە».

دوهی شەمبیێ، 2/5/ 2026، سەرۆك بارزانی ل پیرمام پێشوازی ل عەلی فالح ئەلزەیدی، سەرۆك وەزیرێن راسپیارتیێ ئیراقێ و شاندەكێ چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ كر.
سەرۆك بارزانی و عەلی ئەلزەیدی، د كۆمبوونەكێ دا دوپاتی ل سەر بلەزكرن د پێكئینانا حوكمەتا نوو وچارەسەركرنا كێشەیێن د ناڤبەرا هەولێر و بەغدایێ دا د چارچۆڤەیێ دەستووری دا كر، هەڤدەم شاندا مێهڤان داخوازا پشكدارییا چالاكانە یا پارتی د پرۆسەیا سیاسی یا بەغدایێ دا كر.
بارەگەهێ بارزانی د بەیاننامەیەكێ دا ناڤەڕۆكا كۆمبوونا سەرۆك بارزانی و عەلی ئەلزەیدی بەلاڤكر و تێدا هاتییە، رۆژا شەمبی، 2ی گۆلانا 2026، سەرۆك مەسعود بارزانی ل پیرمام، پێشوازی ل عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرێن راسپارتی بۆ پێكئینانا حوكمەتا ئیراقا فیدرال و شاندەكا چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ كر.
د كۆمبوونێ دا باس ل پێدڤییا بلەزكرنێ د پێكئینانا حوكمەتێ دا هاتە كرن ل دووڤ ئیستحقاقێ هەلبژارتنان، هەروەسا پێگیری ب دەمێن دەستووری.
هەر د كۆمبوونێ دا، سەرۆك بارزانی باس ل دووماهی پێشهاتان كر و دوپاتی ل سەر پێدڤییا چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی د ناڤبەرا حوكمەتا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا د چارچۆڤەیێ دەستووری دا كر.
سەرۆك بارزانی ئەو چەندە ژی دیار كر كو بجهئینان و پێگیریبوون ب دەستووری چارەسەرییا سەرەكییە و داخواز ژی كر ژ پێخەمەت ئارامییا وەلاتی هەموو ئالی پێگیری دەستووری بن.
د پشكەكا دی یا كۆمبوونێ دا عەلی ئەلزەیدی سەرۆك وەزیرێن راسپارتی بۆ پێكئینانا حوكمەتا ئیراقا فیدرال، تەئكید ل سەر پێدڤییا دەربازكرنا بابەتێن نەرێنی یێن بۆری و ڤەكرنا بەرپەرەكێ نوو یێ پەیوەندیێن د ناڤبەرا حوكمەتا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا كر، هەڤدەم ل گەل شاندا دگەل دا داخواز كر كو فراكسیۆنا جڤاتا نوونەران و حكومی یا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ پشكدارییەكا چالاكانە د پرۆسەیا سیاسی و پێكئینانا حوكمەتا فیدرال دا ڤەگەرنە بەغدا.
بەری نیڤرۆیا رۆژا شەمبی، 2/5/ 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ل فرۆكەخانەیا نێڤدەولەتی یا هەولێرێ پێشوازی ل عەلی فالح ئەلزەیدی، سەرۆك وەزیرێن راسپارتیێ ئیراقێ كربوو.
ئەو شاندێ چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ كو ل گەل عەلی ئەلزەیدی سەرەدانا هەرێما كوردستانێ كری هەر ئێك ژ موحسین مەندەلاوی، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا «ئەساس» و عەبدولحسێن موسەوی، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا «نەهجێ وەتەنی» وفالح فەیاز، سەرۆكێ دەستەیا حەشدا شەعبی و عەباس عامری، ئەمینداری چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ.
ل شەڤا 27ی نیسانا 2026، سەركردەیێن چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ ل كۆچكا حوكمەتێ ل بەغدا كۆمبوون و ب تێكرا دەنگان (عەلی زەیدی) ب فەرمی بۆ پۆستێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ بەربژار كر.
زەیدی 25 رۆژ د دەست دا ماینە بۆ پێكئینانا حوكمەتا نوو یا ئیراقا فیدرال؛ چونكی ل دووڤ دەستوورێ ئیراقێ، پێدڤییە سەرۆك وەزیرێن راسپارتی د دەمێ مەهەكێ دا ئەندامێن كابینەیا خۆ هەلبژێریت، داكو پاشی ل جڤاتا نوونەران باوەری پێ بهێتە دان.
بەری نوكە چەند ژێدەران ژ ناڤ چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ راگەهاندبوو، كو ئارمانجا سەرەدانا زەیدی، دانوستاندنە ل سەر پێكئینانا هەر دو حوكمەتێن نوو یێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ و باشتركرنا پەیوەندییێن هەولێرێ و بەغدایە.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل عەلی ئەلزەیدی سەرۆك وەزیرێن راسپارتی بۆ پێكئینانا حوكمەتا ئیراقا فیدرال و شاندەكا چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ كر. د كۆمبوونێ دا بزاڤ و دانوستاندنێن پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا فیدرال هاتنە باسكرن.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ دوپات كر كو ئەم دێ پشتەڤانێن پێكئینانا حوكمەتا نوو بین ژ پێخەمەت چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی یێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرال دا ل سەر بنەمایێ دەستووری و رێزگرتن ل مافێن گەلێ كوردستانێ و قەوارەیێ فیدرالی یێ هەرێما كوردستانێ.
مەسرور بارزانی دوپات ژی كر كو نوكە دەرفەتەكا نوو هاتییە پێش كو كێشە ب رەنگەكێ بنەڕەتی و ئێكجارەكی بهێنە چارەسەركرن و ب رەنگەكێ دادپەروەرانە سەرەدەری ل گەل هەرێما كوردستانێ بهێتە كرن، هەروەسا بڕێڤەبرنا پرۆسەیا سیاسی یا ئیراقێ ل سەر بنەمایێ هەڤپشكی، هەڤسەنگی و لهەڤهاتن بیت.
سەرۆك وەزیرێن راسپارتی بۆ پێكئینانا حوكمەتا فیدرال، سوپاسییا پێشوازی و پشتەڤانییا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ كر و دوپات كر كو ب هێزبوونا هەرێما كوردستانێ، ب هێزبوونا حوكمەتا فیدرالە و پشتڕاستیێ ددەین كو ب رەنگەكێ دادپەروەرانە، سەرەدەریێ ل گەل هەرێما كوردستانێ بكەین.