ئـاقلێ گـران و بـارێ گـران
شەهادە نزاركی
دەما مەزنان د كەڤن دا دگۆتن« ئاقلێ سڤك بارێ گرانە»، مەبەستا وان ئەو بوو كو كەسێ نەپێگەهشتی و بێ هزر، ژ بەر كێمیا تێگەهشتنا خۆ، ژیانێ ل سەر خۆ و دەوروبەرێن خۆ دكەتە بارەكێ گران و پڕ ژ شاشی و نەخۆش یان. د وێ جیهانێ دا، ژیری چەكێ بەختەوەریێ بوو و نەزانین ژێدەرێ هەمی دەردان بوو. بەلێ گەلۆ، ئەرێ ئەڤرۆ ژی ئەو قانوون ب وێ شێوەیێ مایە؟
ئەگەر ب چاڤەكێ هوشیار سەحكەینە سەردەمێ مە یێ ئەڤرۆ, دێ بینین كا چاوا ئەڤ هەڤكێشەیە بەروڤاژی بوویە و نوكە درووشمێ ژیانێ بوویە« ئاقلێ گران بارێ گرانە». د ڤی سەردەمێ لەزاتی و پێشكەفتنێ دا، كەسێن سڤك و سادە ئەوێن نەكەڤنە د ناڤ كۆراییا تشتان دا، گەلەك ب ئاسانی دەرباز دبن. ئەڤ كەسە (هەی و نەیینە) ژ بەر كو هزر د سوبە و ئازارێن جڤاكێ و ئاریشەیێن كوور دا ناكەن، یێ ل ژیانەكا بێهۆش دژین بەلێ دەروونێ وان گەلەك یێ ئارامە.
ژ لایەكێ دی ڤە، كەسێ تێگەهشتی و خۆدان ئاقلێ گران، ئەڤرۆ یێ ل ژێر بارێ گرانترین خەمان دا دپەقیت, مرۆڤێ هوشیار ژ بەر زێدەهیا تێگەهشتنێ و ڕۆهنبینیا خۆ، ل سەر هەمی ڕوودانان ڕادەوستیت، ئێش و ژانانێن دەوروبەرێن خۆ هەست پێ دكەت و هەمی تشتان شلۆڤە دكەت. ئەو نەشێت وەك خەلكێ دی چ تشتان ب سادەیی ببۆرینیت، لەوما د بەحرەكا كویر یا هزركرنێ دا نوقوم دبیت و ب ئاخفتنا مە كوردان، كەسێن تێگەهشتی «ژ نیسكێ نابن كەڤ ژی».
ئەڤە ڕاستیەكا تەعلە كو د ڤی سەردەمی دا، هوشیاری و تێگەهشتنا كوور بوویە باجەكا گران كو مرۆڤ ب ئارامیا خۆ یا دەروونی ددەت. د جیهانەكێ دا كو سادەیی و سڤكاتی بوویە كلیلا ئاسانكاریا ژیانێ، هەلگرتنا مێشكەكێ گران بەرپرسیاریەكا مەزنە، بەلێ سەرەڕای هەمی ئێش و خەمان، ئەڤە ب تنێ ئەو ڕێكە كو ڕستەقینەیە مرۆڤایەتیێ و بەهایێ ژیریێ ل سەر پێیان دهێلیت.
