ئێشانا سەری کەنگی جهێ ترسێ یە؟
د. رباد جمیل ئەترووشی، تایبەتمەندێ نشتەرگەریا کۆمادەمارا و مێشکی دیارکر کو ب شێوەیەکێ گشتی دو جۆرێن سەرئێشانێ هەنە، سەرئێشانا دەسپێکێ، ئەڤە ئەو جۆرە سەرئێشانە یا کو چ ئەگەر و نەخۆشیێن دی یێن بنەرەتی ل پشت نەبن، هەروەساسەرئێشانا دوەمین کو ئەو جۆر وەک نیشانەکێ ژ ئەگەرێ هەبوونا کێشەکا دی یا ساخلەمیێ د ناڤ لەشی یان مێشکی دا پەیدا دبیت.
تایبەتمەندێ نشتەرگەریا کۆئەندامێ دەماران، هۆشداریێ ددەتە هاولاتیان کو هندەک نیشان هەنە هەکە د گەل سەرئێشانێ دا پەیدابوون، ب چ ڕەنگان نابیت بهێنە پشتگوھ هاڤێتن، ژبەرکو دبنە نیشانێن تێکچوونێن دژوار د مێشکی دا، ژوانژی،سەرئێشانا دەمێ ڕابوونا ژ خەو، هەکە نەخۆشی هەست پێ کر کو سەرئێشانا وی پتر سپێدێ و دەمێ ژ خەو ڕادبیت دەستپێدکەت، و ئەڤ چەندە بۆ چەند ڕۆژان بەردەوام بوو، یان هەبوونا تایێ د گەل ئێشانێ:، کۆمبوونا سەرئێشان و تایێ پێکڤە نیشانەکا هەستیارە، دیسان
سەرئێشانا نوو و گەلەک دژوار، هەکە مرۆڤ تووشی سەرئێشانەکا هۆسا ببیت کو د ژیانا خۆ دا دژواریا وێ نەدیتبیت، یان شێوازێ وێ یێ هەمیشەیی ب ئێکجاری بهێتە گۆهرین، دگەل نیشانێن دەمارگیریا تێکچووی:ک، وەک گرانبوونا ئەزمانی ئاخافتنێ، سستبوون یان لاوازبوونا ژ نشکەکێڤە د دەستەکێ یان پێیەکێ دا، یان تێکچوونا دیتنێ، هەروەسا تێکچوونا هۆشیاریێ، یان تێکچوونا هزر و تەرکیزا نەخۆشی.
“ئەگەر ئەڤ نیشانە هەبن، پێدڤی یە ئێکسەر پێنگاڤێن بلەز بهێنە هاڤێتن و سەرەدانا نۆشدارێ پسپۆر بهێتە کرن ل شوونا پشتبەستنێ ب حەبکێن ئێشکێمکرنێ بکەت..”
د. رباد جمیل، جوداهیا د ناڤبەرا ئازارێن سادە و یێن بەردەوام دیارکرن و گوت:
سەرئێشانا نۆرمال پتریا جاران ل نیڤەکا سەری پەیدادبیت و هۆکارێن وێ دزڤڕن بۆ وەستیانێ، کارێ زێدە، یان کێم ڤەخوارنا ئاڤێ و شلەمەنیا.
شەقیقە و سەرئێشانا دژوار، پتر ل ڕەخەکێ سەری دهێت، ئێشانەکا توندە و جاران دچیتە پاشیا سەری یان دەروبەرێن چاڤی، و نەخۆش دشێت چەندین سالان د گەل ڤان ئازارێن کێم کێم بژیت بەری ببنە نۆبە.
د. رباد ئامۆژگاریەکا زێڕین ئاڕاستەی هاولاتیان دکەت و دبێژیت: هەکە سەرئێشانا مرۆڤی یا کەڤن و ناسیار بیت، بکارئینانا حەبکەکا وەک پاراسیتۆل چ کێشان دروست ناکەت چونکی دەرمانەکێ بێ ئاریشەیە.
بەلێ، د حالەتێ پەیدابوونا سەرئێشانەکا نوی و دژوار دا، ب چ شێوان نابیت حەبکا ئەسپرینێ بهێتە خوارن و د. رباد هۆکارێ ڤێ چەندێ بۆ وێ یەکێ دزڤرینیت کو ئەگەر سەرئێشان ژ ئەگەرێ خوینبەربوونا مێشکی بیت، ئەسپرین دێ وێ خوینبەربوونێ زێدە کەت و ژیانا نەخۆشی دێ کەڤیتە د مەترسیەکا ئێکجار مەزن دا.
د.رباد وێ چەندێ ئاشکرا دکەت کو ئەگەرێن سەرئێشانا بەردەوام پتر دزڤڕن بۆ بلندبوونا فشارا خوینێ، کێمخوینیێ، یان نەخۆشیا شەکرێ. بەلێ د حالەتێن مەترسیدارتر دا، ڕەنگە ئەگەر کۆمبوونا ئاڤێ د سەری دا بیت، یان هەبوونا وەرەمەکێ، خوینبەربوونا مێشکی، یان هەوکرنا پەردەیێن مێشکی و گۆت:بۆ ڤێ چەندێ، نۆشدارێ پسپۆر پشت بەستنێ ل سەر پشکنینێن تیشکێ دکەت وەک تیشکا(CT Scan) یان ڕەنین (MRI) دا کو ئەگەرێ ڕاستەقینە دیار ببیت و ل سەر وێ بنەمایێ بڕیارا چارەسەریێ بهێتە دان.
د دووماهیا دیدارێ دا، د. رباد جمیل ئەترووشی دیار کر کو پشتی پشکنینێن تیشکێ ئەگەرێ سەرئێشانێ ئاشکرا دکەن، دەستێوەردانا نشتەرگەریێ د ڤان حالەتان دا دهێت وەک تاکە چارەسەری، کۆمبوونا ئاڤێ د ناڤ مێشکی دا، هەبوونا وەرەمەکێ و حالەتێن خوینبەربوونا دژوار ژ ئەگەرێ پەقینا دەماران وهەبوونا کیسکێن عەداڤێ د ناڤ مێشکی دا.
