ئەقلێ چێكری د ناڤ رۆناهیێ و تاریێ دا
رەحیما بەرواری
ئەقلێ چێكری پێشڤەچوونا تەكنۆلوژیایێ ل سەردەمێ مە یێ نوكە دا گوهۆرینەكا مەزن د هەمی وارێن ژیانێ دا پەیداكری، ئەڤ تەكنۆلوژیا دشێت ببیتە مەترسیەكا مەزن ل سەر تاك و جڤاكێ، ئەگەر ب دروستی نەهێتە بكارئینان.
دیسا زۆر مفایێن خۆ ژی ئەقلێ چێكری هەنە، مینا كاركرنا بلەز دشێت د چەند خۆلەكەكان دا كارێن مەزن و زەحمەت ئەنجامبدەت و دەمی بۆ مە ژبەر زیدە بكەت، هاریكارەكێ باشە د خواندن و نڤیسینێ دا. دشێت ببیتە مامۆستایەكێ تایبەت بۆ فێربوونێ و مفا ژێ وەرگرتنە ب هەر زمانان یان رێكوپێكرنا هەر بابەتكی و گۆتاران كو مرڤی بڤێت.
پێشڤەبرنا وارێ شارستانیەتێ: جهێن باش و بلەز دەستنیشان بكەت و ببیتە هاریكاریی وەك رێكخستن بۆ نەخەشە و دیزایێنێن جهێن كار ل سەر بهێتەكرن. دشێت بەردەوام كاربكەت و بێ راوەستیان. ئامێرەیێن زیرەكیا دەستكرد ماندی نابیت و پێدڤی ب چ بێهنڤەدانێ نینە لێ دبن كونترۆلا مرۆڤان دا.
لێ دیسا زیانێن خۆ ژی ئەقلێ چێكری هەنە. كێمبوونا دەلیڤەیێن كاری: گەلەك كارێن كو بەری نوكە مرۆڤان ئەنجام ددان، نوكە كۆمپیوتەر و رۆبۆت وان كاران ئەنجامددن، ئەڤ چەندە ژی دبیتە ئەگەرێ تەمبەلی و بێكاریا كەسان.
دیسا دبیتە ئەگەرێ كێمبوونا داهێنانێ: مرۆڤ پشتبەستنەكا زێدە ل سەر دكەت و ئەڤ چەندە ژی دبیتە ئەگەرەك كو هزر و شیانێن مرۆڤی یێن داهێنانێ كێم دكەت.
هەر وەسا دبیتە ئەگەرەك مەزن كو مەترسیێن ئاسایشێ و تێكدانا راستیێ پەیدا بكەت. دروستكرنا وێنە و ڤیدیۆیێن نەباش شیانێن هندێ هەنە كو ئارامیا مرۆڤان تێكبدەن یان زانیاریێن نەدروست و شاش بەلاڤ بكەن.
بكارئینانا وێ ب شێوازەكێ دروست بۆ هندێ كو ئەم مفایێ باشتر ژێ وەربگرین و ژ خرابیێن وێ دویر بكەڤین ئەم پێدڤی ب هوشیاریێنە.
پشكنینێ بۆ زانیاریان بكە: چ جاران راستییا بابەتان ژبیر نەكە، ژ بەركو هندەك جاران ئەڤ پرۆگرامە زانیاریێن خەلەت ژی ددەن و مرۆڤی تووشی زیان و دەردەسەریێن مەزن دكەت.
دڤێت مرۆڤ بەردەوام هەولا فێربوونا داهێنان و كارێن باش و مفا و نووی بدەت داكو رۆبۆت و تەكنۆلوژیا نەبنە جهگرێن مرۆڤی د پاشەرۆژێ دا.
ئەقلێ چێكری شیرەكێ دو سەرە ئەگەر ب زیرەكی و هوشیاری بۆ كارێن باش بهێتە بكارئینان دێ بیتە خزمەتكار بۆ دا كو خزمەتا مرۆڤایەتیێ بكەت. بەروڤاژی وێ چەندێ ئەگەر بۆ كارێن خراب و نەدروست بهێتە بكارئینان دێ بیتە ئیش و ژان و زیانێن مەزن گەهینیتە مرۆڤی و جڤاكی.
ل دوماهیێ دبێژم بلا ئەقلێ چێكری بتنێ ببیتە چریسكەك بۆ رۆهنكرنا رێكا زانستێ تە نەبیتە كلیلەك بۆ دەرگەهین هزر هەست و داهێنانا تە، بهایێ دروست یێ مرۆڤی د مێشك و ناخ و دلێ ویدایە وچو جاران باوەرنكە كو ئالاڤەك یان ئامرازەك بشێت جهێ وێ دلۆڤانی و داهێنان و هزر و هەستێن مە مرۆڤان بگریت، ئەوێن خۆداێ مەزن داینە مە.
