رووشـووشتی
موحسن عەبدلڕەحمان
جڤاكێن پاشڤەمایی یێن رۆژهەلاتی ژ كەسێن د گۆتنێن خۆ دا دبێتووڕە (رووشووشتی) دپڕن، ب باوەرییەكا رەها بریارێن ڤەبڕ ددەن، دەنگێ وان هەرێ بلند و زڕە، لێ بێهنفرەهی ل گەل نەزانی د ئەوا دبێژیت دا، نەنیشانا لاوازیێ یە، چونكو ـ ب سادەیی ـ ئەو نەزانە؛ لێ ئەوێ خۆ ژ كەسانێن دی زاناتر دبینیت و وان گەمژەدكەت، جاران بێهنفرەهی دگەل ناهێتەكرن، چونكو سەرەدەرییا وان یا ئاشكرا یا رووشووشتییە، بێتووڕەیە (وقح)ە.
تایبەتمەندییا مەزن ل جڤاكێن داخستی، كو تێدا نەزانین وەك دەرگەهێ چاكیێ دهێتە هژمارتن، ئەوە كو ژمارەیا رووشووشتییان تێدا گەلەكە، چونكو ئەو هێرشەكا پێشوەخت ل سەر هەر كەسێك دكەن و وەك دوژمنێ خۆ دهژمێرن، هەر جهەكێ لێبن و بچنێ، پێویستە ب تەمامی و زوی ئاشكرابن، چونكو هێرشا وان یا دەمكی ب تایبەت د بابەتێن دینی و سیاسی دا، نەنیشانا ئازایەتیێ یە، د دینی دا دێ بێژیت: (پەرتووكا پیرۆز یان پێخەمبەری گۆت) درامیاریێ دا (تو دژی سەرۆكی)! بەلكو د ئێك دەم دا پەیڤینا وان نیشانا كین، لاوازی و ترسێ یە، رووشووشتی لێبۆرینا وی قەبوول نابیت، چونكو رووشووشتی زێدەگاڤی و ئازاردانە، ئەوێ لێبۆرینا وی یا پەسەند، ئەوەیە یێ كو ب شاشی و بێ نیازەكا خراب رووددەت.
د ناڤبەرا دز و رووشووشتی دا پەیوەندییەك هەیە، ئەو ژی ئەوەیە كو دز تەنێ د دەمێ تو یێ مژویل یان ب دزیڤە دزیێ دكەت، لێ رووشووشتی نە تەنێ دزیێ دكەت، بەلكو تە ب لاوازی دبینیت و كێمبوونێ دهژمێریت.دیارە كو رووشووشتی نە تشتەكێ زكماكی یە، دەستپێك ژ پەروەردەیا خێزانێ و ددویڤ دا كۆمەلگەهە دهیت، كەس هەنە چاڤدێریێ لێدكەن و بەرەپێدانێ ددەنێ، ئەگەر رووشووشتی ئازایەتی بیت، ئەو خراپی ب خۆ ژی دبیتە ئازایەتی، جیاوازی دناڤبەرا وان دا ئەوە كو خراپی ژ خودانێ خۆ بەرانبەر یێن دی دەردكەڤیت، لێ رووشووشتی ژ دەرڤە بۆ “ئامانجەكا دیاریكری” دچیت، جاران ژی رووشووشتی و خراپی دگەهنەئێك.
د زمانێ كوردی دا، كو زمانێ دایكا منە، رووشووشتی “rûşuştin” دهێتە گۆتن، ئەڤ پەیڤە پێكهاتییە ژ دو پشكان: “rû” ب رامانا «روو/دیم»، و “şuştin” ب رامانا «شووشتن»، و ب شێوەیەك دی “şuştî” ئانكو «شووشتی». پڕسیار ئەڤەیە: پەیوەندییا رووشووشتی چییە لگەل روو و شۆشتن یان شووشتی؟ تشتەك هەیە كو هێشتا چاڤەڕێی ناڤكرن و دەركەفتنا ناڤەرۆكا وێیە، رووشووشتی ئەو روویێ پێ دەردكەڤیت، كو ب رووتی دیاردبیت.
وەرگرتن ب دەستكاری ژ گۆتارا (برەهیم مەحمود ـ «سایتێ انگولوجیا»5ی نەورۆزێ/25 ئادارێ 2026).
