پلنگبازی.. برینەكا بێدەنگ د دلێ مرۆڤی دا
شـەهـادە نـزاركی
دبیت ئەگەر دەست یان پێیێ مە بریندار ببیت، پشتی چەند ڕۆژەكان چارەسەر ببیت و ئێشان نەمینیت. بەلێ برینەكا دی یا هەی كو چاڤ نەبینن، ئەو ژی برینا «پلنگبازیێ»یە ئەڤا ب زمانێ عەرەبی دبێژنێ»تەنەمور»، ئەڤ ڕەفتارە مخابن ئەڤرۆ ل قوتابخانەیان، زانكۆیان، جهێن كاری و تەنانەت ل پلاتفۆڕمێن سوشیال مێدیایێ ژی گەلەك یا بەلاڤ بووی.
پڵنگبازی چییە؟ ئەوە كو كەسەك ب مەرەم ڤە ل سەر ئێكێ دی خۆ مەزن بكەت، ب پەیڤێن گران دلێ وی بێشینیت، یان ترانەیان پێ بكەت دا كو وی كێم كەت و بێدەستهەلات نیشا بدەت. هندەك مرۆڤ یێن هەین، دبێژن «ئەم ترانان دكەین»، بەلێ ئەڤە نە ترانەیە، ئەڤە دلشكانە و ئەنجامێن وێ گەلەك دكوژەك و مەترسیدارن.
بۆ نموونە هزرا خۆ د وی زارۆیەكی دا بكە كو ل قوتابخانێ هەر ڕۆژ زارۆكێن دی، ب كێشەیا وی دكەنە كەنی, یان ب شێوێ چاڤ و دەڤێ وی دكەنە كەنی, دبیت ئەو بۆ خۆ پیچەك بكەنە كەنێ، بەلێ ئەو زارۆك رۆژانە ب دلەكێ شكەستی و تژی خەم دزڤریتە مال. باوەریا وی ب خۆ نامینیت، شەرم دكەت ل گەل خەلكی باخڤیت و پاش حەز ناكەت بچیتە قوتابخانێ ژی. یان كچەكا زیرەك، ل شوینا مرۆڤ دەستخۆشیێ لێ بكەت، هندەك دبنە ڕێگر و پەیڤێن نەخۆش د بێژنێ، تا كو وێ سارد دكەن و ئەو كچە ژ ترسا ترانەیان ئێدی حەزناكەت زیرەكیا خۆ نیشا بدەت. ئەڤ چەندە بۆ زارۆكان بتنێ نینە، بەلكو گەلەك جاران مەترسی ل سەر مەزنان ژی یا هەی. بۆ نموونە ل جهێ كاری گەلەك جاران ترانە ب شێوەزارێ ئاخفتنا فەرمانبەرەكێ/كی دهێتە كرن كو ئەڤە دبنە ئەگەر كو ئەو مرۆڤە نەشێت كارێ خۆ درست بكەت و هەمی دەما خۆ ب ترس و دلگران دبینیت. ئەڤرو ئەڤ كێشەیە یا هاتیە د ناڤ مۆبایلێن مە دا ژی، كو پێ ڕا دبێژن(پڵنگبازیا ئەلكترونی) ل سەر فەیسبووك و پلاتفۆرمان، هندەك كەسێن هەین رادبن ب نڤیسینا كۆمێنتێن نەجوان و نەوەییان بەڵاڤ دكەن. پا چارەسەری چییە؟ ئەڤە نە ب تنێ كێشەیا وی كەسی یە یێ كو مافێ وی هاتیە خوارن. ئەڤە بەرپرسیاریا مە هەمییانە. دایك و باب پێدڤییە زارۆكێن خۆ فێری ڕێزگرتنێ بكەن. مامۆستا ل قوتابخانێ پێدڤییە ڕێكێ نەدەن كەس ترانەیان ب كەسێ بكەت. ل سەر مە ژی وەك هەڤال، ئەگەر مە دیت ئێك یێ زۆرداریێ و پڵنگیێ ل یێ دی دكەت، پێدڤییە ئەم بێدەنگ نەبین و پشتەڤانیا وی یێ لاواز بكەین.
د ئەنجام دا، پەیڤەكا خۆش دشێت ڕۆژەكا تەمام یا مرۆڤی ڕوون بكەت و پەیڤەكا نەخۆش ژی دشێت ژیانا مرۆڤی بۆ ساڵان تێك بدەت. وەرن دا ڕێزێ ل جیاوازیێن ئێكودو بگرین، چونكی خۆدێ ئەم یێن جودا چێكرین دا كو ئەم جڤاكەكێ جوانتر ئاڤا بكەین، نە كو ببینە ئەگەرێ ئازاردانا ئێكودو.
