ژن و ههڤسهنگیيا د ناڤبهرا كارێن مال و دهرڤهی مال دا
سینهم چێی
د ئهڤی سهردهمیدا و گۆهڕینێن د سیستهم و شێوازێ ژیانا مه یا تاكهكهسی و خێزانی و جڤاكییدا دروست بووی، گوهۆڕین ب سهر ئهرك و رۆلێ ژنێ ژیدا ئیناینه. ئهڤڕۆ ژن نه ب تنێ ل ناڤ مالێ كار دكهت، بهلکو وێ ب شێوهیهكێ بهرچاڤ د جیهانا کار، زانست و پەرەپێدانا ئابووریدا خۆ دیاركرییه و ههبوونا خۆ سەلماندییە. ئەڤێ چهندێ گوهۆڕینهكا مەزن و ئالنگارییەكا نوی و گران ژی ئینایە پێشیا وێ. ئهو ژی راگرتنا ههڤسهنگیا خێزانی و كارێن دهرڤهیه، ئەڤە نە ب تنێ ئاریشەکا تاکەکەسییە، بهلکو پرسەکە ڕەهەندێن جڤاکی و دەروونی هەنە و پێدڤی ب هزرکرنەکا كویرو گۆهڕینەکا ریشهیی ههیه بۆ گەهشتن ب ئارمانجێ.
– بارێ گران یێ ناڤ مالێ و دابەشکرنا کاران:
ههتا نوكه ژی د گهلهك جڤاكاندا كارێن ناڤ مالێ و خودانكرنا زارۆكان ب تنێ ب ئهركێ ژنێ دهێنه دانان. گهلهك ژن نهچارن پشتی دهمژمێرێن ب ماندیبوونێن كارێ دهرڤهیێ مال، ل مال ژی كار بكهن و خزمهتا مال و خێزانا خۆ بكهت، ئهڤ چهنده ژی دبیته ئهگهر ژن تووشی ماندیبوونا لهشی و دهروونی ببیت. یا گرنگه د ئهڤان رهوشاندا پشكداری و ههڤالینیا راستهقینه دناڤبهرا ههڤژناندا ههبیت و كارێن مالێ ب ئهركێ لایهكێ بتنێ نههێنه دانان.
– ئاستەنگێن کارێ دهرڤەی مال و سەرکەفتنا ژنێ:
زێدهباری كارێن مالێ، ژن د كارێن ژ دهرڤهی مال ژیدا روی ب روی ئاریشه و ئاستهنگێن زۆر دبیت، ههردهم د جڤاكیدا و كارێن خێزانی و پهروهردهكرنا زارۆكاندا و كارێن دهرڤهی مالدا ژێ دهێته چاڤهرێكرن ههموو ئهركان ب دروستی و بێ كێماسی برێڤه ببهت و ئهڤه ژی تشتهكێ مهحاله، چونكی ئهڤ ئهركه ههموو ژ هێزا وێ دبهن و دبیت گهلهك جاران ههست ب ماندیبوونێ بكهت، لێ دهوروبهر ڤێ چهندێ ب كێماسی ددانن و دبیت ب چاڤهكێ كێم بهرێ خۆ بدهنێ و وێ ب كهسهك كێم خهم ل ههمبهر مال و زارۆكێن وێ بزانن و ل جهێ كاری ژی گهلهك جاران ههموو بزاڤ دهێنهكرن بهێته سهلماندن ئهڤ ژنه نهشێت ئهركێن خۆ ب دروستی بجهـ بینیت و ل شۆینا ئاسانكاری بۆ بهێنه كرن و پشتهڤانیا وێ بهێته كرن، ئاستهنگ بۆ دهێنه دروستكرن و بارێ وێ گرانتر دكهن.
ڕێكێن ب دهستڤهئیناناهەڤسەنگییا راستەقینە:
بۆ هندێ ژن بشێت د رێڤهبرنا ئهركێن خۆ یێن مال و دهرڤهی مال یا سهركهفتی بیت، پێدڤیه ئهڤان خالان بهرچاڤ وهربگریت:
ڕێكخستنا دهمی: دانانا پلانێن رۆژانە و حەفتیانە بۆ دابەشکرنا دەمی دناڤبەرا کار و خێزانێدا.دڤێت ژن ب دروستی كارێن خۆ ل دویڤ دهمی دابهش بكهن و رێكخستنهكێ د كارێن خۆدا بكهت.
دانانا سنۆران: فێربوونا گۆتنا پهیڤا “نەخێر” بۆ كارێن نه پێدڤی كو ئهركێ وێ نینن، هەم ل کاری و هەم ل مالێ، بۆ پاراستنا ساخلەمیا خۆ یا دەروونی.
پشتەڤانیا خێزانی: ڕۆلێ هەڤژین و مالباتێ د پشتەڤانیکرنا ژنێ دا د کێمکرنا بارێ وێ یێ ڕۆژانەدا یێ گرنگه. دڤێت خێزان ب گشتی یا هاریكار بیت و ئهڤێ چهندێ بهرچاڤ وهربگریت.
ل دویماهیكێ ئهم دشێین بێژین: هەڤسەنگییا دناڤبەرا کارێ مالێ و دەرڤەی مالدا ب وێ رامانێ ناهێت كو مرۆڤ ههموو ئهركان بێ كێماسی بجهـ بینیت، بهلكو ڤهدیتنا ههماههنگیهكێ یه دناڤبهرا بهرپرسیارهتیێن جودا و گرنگی دانا خۆ ب خۆ ژی. لهوما یا گرنگه دناڤبهرا كارێن مال و دهرڤهی مالدا ژن خۆ و گرنگیدانا ب ساخلهمی و دهروونێ خۆ ژبیر نهكهت ب ڤی رەنگی دێ باشتر شێت ههڤسهنگیێ راگریت. ئهو ژنا بشێت ههڤسهنگیێ راگریت ب راستی دێ شێت هێزا جڤاكهكێ پێشكهفتی ئاڤا كهت.