وێرانكارییا بێدەنگ.. جەنگ چاوا ناخ و جڤاكا مە دهەلوەشینیت؟
ئیمان لەزگین
جەنگ بتنێ دەنگێ تەقین و مووشەكان نینە، بەلكو ئەو هێزا خرابكەرە یا كو بنیاتێ مرۆڤایەتیێ ژ ناڤ دبەت. مێژوویا مرۆڤایەتیێ یا تژییە ژ هەڤڕكییان، لێ یا كو جەنگێن ئەڤرۆ ژ یێن جاران جودا دكەت، ئەو كارتێكرنا كویرە یا كو ل سەر دەروونێ مرۆڤی و پەیوەندیێن جڤاكی ب جێ دهێلیت. جەنگ وەكی نەخۆشییەكێ یە، دەما دكەڤیتە ناڤ وەلاتەكی دا، نەبتنێ ئاڤاهیان دهەرفینیت، بەلكو هیڤی و پاشەڕۆژا گەنج و زارۆكان ژی دكوژیت و ژناڤدبەت. مەزنترین زیانا جەنگی، ئەو زیانە یا كو ب چاڤ ناهێتە دیتن. مرۆڤێ د ناڤ جەنگی دا دژیت، هەردەم د بارودۆخەكێ ترس و نەئارامییێ دا دەرباز دبیت. ئەڤ نەئارامییا بەردەوام دبیتە ئەگەرێ هندێ كو مرۆڤ باوەریا خۆ ب ژیانێ و دەوروبەرێن خۆ ژ دەستبدەت. خەمۆكی و شۆك و ترسا كویر د دەروونی دا، ب تایبەت ل دەڤ زارۆكان، دبیتە ئەگەرێ هندێ كو نەوەیەكێ بریندار بهێتە پێش. ئەڤ نیشانە نە بتنێ د دەمێ شەڕی دا، بەلكو بۆ دەهان سالان پشتی ئاشتیێ ژی د ناخێ مرۆڤی دا دمینن و ژیانێ لێ دكەنە زیندان.
ژ لایێ جڤاكی ڤە، جەنگ رێك و پێكی و گرێدانا پێكڤەژیانێ ژ ناڤدبەت. پەیوەندیێن خێزانی بەر ب سستیێ ڤە دچن و باوەری د ناڤبەرا خەلكی دا كێم دبیت. كێشەیێین وەك ئاوارەبوون، بێكاری و نەمانا خزمەتگوزارییان، فشارەكا مەزن دئێخنە سەر ملێن خێزانان. ل شوینا كو مرۆڤ ل سەر ئاڤاكرنا پاشەڕۆژێ كار بكەت، هەمی هەولێن وی دبنە دابینكرنا نانێ رۆژێ و پاراستنا گیانی، كو ئەڤە ژی ئەنجامێن جڤاكی یێن گەلەك مەترسیدار ل دویڤ خۆ دئینیت.
ئەوا ئەڤرۆ ل دەڤەرا مە رویددەت گەفەكا ڕاستەوخۆیە بۆ سەر ئارامییا هەرێما كوردستانێ. جەنگێ ئابووری و فشارێن سەربازی، ژیانا مامۆستا، فەرمانبەر و گەنجێن مە ئالۆزكریە و برینێن مە یێن جڤاكی كویرتركرینە. ترس ژ پاشەڕۆژەكا نەدیار و هەستكرن ب نەئارامییێ بویە دیاردەیەكارۆژانە لدەڤ هەر تاكەكەسەكی. برینێن جەنگی ب ئاڤاكرنا دیواران ساڕێژ نابن، بەلكو پێدڤی ب ئارامییا دەروونی و جێگیرییا جڤاكی هەیە. ئەركێ مە هەمیانە، ژ دەزگەهێن حوكمەتێ بگرە هەتا خێزانان، كو هشیاری ڤان مەترسییان بن و هەول بدن پاشەڕۆژا نەوەیێن پاشەڕۆژێ ژ ڤێ تارییێ بپارێزن. چونكی وەلاتەكێ ئاڤا، پێدڤی ب مرۆڤەكێ دەروون – ساخلەم و جڤاكەكێ ئارام هەیە دا كو بشێت پێنگاڤان بەر ب رۆژێن گەشتر ڤە بهاڤێژیت.
