بۆچی پشتی خوارنێ دلێ مە دچیتە شریناهیان
ئەڤ چەندە ب تنێ نە ژ “لاوازیا ئیرادێ” یە، بەلکو ڤەدگەڕیت بۆ ئەگەرێن بایۆلۆژی و ڕەفتاری:
• گۆڕانکاریێن شەکرێ د خوینێ دا: خوارنا دانەکی کو زێدە کاربۆهیدراتێن پاقژکری تێدا بن و کێم پرۆتین و ڕویشال بن، دێ شەکرێ د خوینێ دا ب لەز بلندکەت، لەوما لەش داخوازا شەکرێ دکەت دا کو ووزەیێ قەرەبوو بکەت.
• نیشانێن خەڵاتکرنێ د مێشکی دا: ڕاهاتن ل سەر خوارنا شریناهیا پشتی خوارنێ، مێشکی فێر دکەت کو د وێ گاڤێ دا هۆرمۆنێ دۆپامین (هۆرمۆنێ بەختەوەریێ) دەربکەت.
• کێمبوونا هندەک توخمان: وەکى کێمبوونا توخمێ مەگنسیۆمی.
• شێوازێ ژیانێ: کێم نڤستن، و قەلەقیا بەردەوام (کو هۆرمۆنێ کۆرتیزۆل بلند دکەت).
• سروشتێ دانێ خوارنێ: نەبوونا ڕێژەکا پێدڤی یا پرۆتینی د دانێ خوارنێ دا.
• هەکە تو نەشیای ب تەمامی بەرهنگاری وێ حەزێ ببی، دشیان دایه پەنایێ ببەیە بەر بژاردەکا ساخلەم وەکى فێقی یان چکلێتێن تاری (ب کۆنترۆل و مامناوەندی).
چاوانیا کۆنترۆلکرنا وێ حەزا شریناهیان؟
• خوارنا خۆ هەڤسەنگ بکە: گرنگیێ بدە هەبوونا پرۆتین، ڕویشال و کەسکاتیێ د خوارنێ دا، و هندى بشێی خۆ ژ کاربۆهیدراتێن دوبارەکری دویربکە.
• ئاڤێ ڤەخۆ: پاراستنا تەڕاتیا لەشی (ب تایبەت بەری خوارنێ) ڕێگریێ ل زێدەخوارنێ دکەت.
• چ جاران ژەمێن خوارنێ پشتگوهـ نەئێخە: برسیبوونا بۆ دەمەکێ درێژ دێ تە پاڵدەت کو پاشان ب شێوەیەکێ زێدە شریناهیان بخۆی.
• ب باشی بنڤە و بەرهنگاری قەلەقێ ببە: تێر نڤستن و کۆنترۆلکرنا فشارێن دەروونی، هۆرمۆنێن برسیبوون و حەزا خوارنێ کێم دکەن.
• بزاڤێ بکە (وەرزش): چالاکیا لەشی و وەرزش هاریکارن بۆ کێمکرنا ڕێژەیا شەکرێ د خوینێ دا.
