ئەو تەلهەیا جڤاكا مە کەتیێ
نـایف مـەحموود
گەر د ڤی دۆرهێلی دا تەماشای هندەك سەیر و سەمەران بكەین، دێ گەلەك حێبەتیان بینین و گەلەك سوحبەتێن غەریب گوهلێبین، دیسا دێ گەلەك ڤەجنقین ژ دویر و نێزیك، ژ وان هەتكبەریێن سیمایێ جڤاكا مە كرێت كری، گۆما ژیانا مە شێلی كری و بەختەوەریا جڤاكی گووری هزرەكا كرێت و ژەنگی كری، ئەوژی ب مخابنی ڤە دێ بێژم بێبەختی یە، ئانكو وەختێ كەسەك هەمی هێزا خۆ یا ئەقلی بكاربینیت دا بێبەختیەكێ ل ئێكی بكەت، بێی هیچ ئەگەرەك ژی، ڕەنگە ئەو كەسێ بێبەختی لێ دهێتەكرن یێ بێ تاوان بیت، ڕەنگە یێ د ژیانەكا ئارام و تەنا دا دژیت و تە هند دیت كەفتە تەلها كەسەكێ بێبەخت، ژ خافلەتی ڤە دێ هند بینیت كەفتە بووسەیا كەسەكی و سیتافكا وی ژی ل بەر بەرزە كر!. هەلبەت بێبەختی ئەو كراسێ بوویە مودێلەكا سەردەمانە د بەژن و بالا هندەك مرۆڤێن یاخی و دەركەفتی ژ ڕەوشتێ مرۆڤایەتیێ، ئەوێن بووینە مۆركا تێكدانا ژیانا خەلكی ئەڤ چەكێ ژەهر كری د ناڤ ناخ و سینگێ خۆ دا هەلگرتیە و وەكی مینەكێ د ڕێكان دا د دانن بۆ هندێ نیازا خۆ یا خراب ل سەر خەلكی تاقی بكەن، بۆ هندێ دا ڤان د ڕێكا خەلەكی دا دانن بۆ هندێ كو مەرەمێن خۆ پێ ب جهــ بینن، چونكی كەرب ژێ ڤە دبن یان زك ڕەشیەك یا بەرامبەر هەی، یان ژی ب هەر ئەگەرەكێ دی بیت دێ كەلا دلێ خۆ شكێنیت دا كەسەكی بێخیتە شۆكا خۆ، دا بەرپێت خەلكی تەنگ بكەت. ئەڤان جۆرە مرۆڤان چ سنوور و هێل نەهێلاینە مەبەستێن خۆ تێدا ئاراستە بكەن بۆ وێ چەندێ دلێ خۆ هین بكەن یانژی هەما وەك نەریتەك و نەساخیەكا دەروونی یێ ب دویڤ عەیب و كێماسیێن خەلكی ڤە دا بەس كەسایەتی و سومعەتا خەلكی بشكێنن، دا بەس خۆ بكەنە قارەمانێن هندێ و ئازایەتیا خۆ بینن پێش و بێژنە خۆ ئەم دشێین خەلكی شەڕمزار بكەین، چێدبیت ژی هندەك ب ڤێ كریارا بێبەختیێ ڕادبن بۆ وێ چەندێ كو عەیب و كێماسیێت خۆ پێ ڤەشێرن، لێ ئەوێن بیرێ بۆ مرۆڤێن بێ گونەهـ د كولن دێ بینی دوماهیێ ئەو بۆ خۆ كەتنێ و حەتا حەفكێ ژی دێ میننە د وێ كوورێ دا. ئەڤ دیاردا بوویە نەساخیەكا ڤەگر دناڤ جڤاكا مە دا ڕێژەیەكا زۆر یا كێشە و ئارێشان د رۆژەڤا مە دا زێدەكرینە و حەتا ڤێ بێبەختیێ مالا گەلەكان خراب كریە بێی هیچ سووجەك، بێی كو وی كەسێ بێبەختی لێ هاتیە كرن هیچ عەیب و پنیەك ب دویڤ ڤە هەبیت، هەما هزرا شەڕەنگێزا مرۆڤێن بێبەخت تێكدانا ژیانا خەلكی یە، باشە كەنگی ئەڤە یا درۆستە مرۆڤ ببیتە ئەگەرێ تێكدان و نەخۆشكرنا یێ بەرامبەر؟ كەنگی ئەڤ كەسێن ب دویڤ نهێنی و تایبەتمەندیێن خەلكی ڤە دێ هێنە سەر هشێن خۆ كو ئەڤە ستەمەكا مەزنە د هەنبەر بنپێكرنا مافێن خەلكی؟ ئەرێ ئەگەر ئەڤ كەسە وێ چەندێ ل سەر خۆ قەبوول بكەن كو ئێك هەبیت بێبەختیێ لێ بكەت دێ هەستێ وی چ بیت؟ ئایا ئەو نەخۆشیا مرۆڤی نەڤێت بگەهیتە مرۆڤی و خێزانا مرۆڤی ڕەوایە وی ئاگری بەردەتە دەوروبەرێن خۆ؟ بێگومان بەرسڤا ڤان پسیاران یا ڕۆهن و ئاشكەرا یە، لەورا دڤێت هەلسەنگاندنێ د هزركرنا خۆ دا بكەین كا ئایا ئەم بۆ ئاڤاكرنا پەیوەندیێن مرۆڤایەتیێ هاتینە یان ژی ببینە هێڤێنێ پەیداكرنا ئالۆزی و گرفتاریان د ڕێكا خەلكێ خۆ دا؟ ما كەنگی ئەم دێ وی مافی دەینە خۆ ببینە ستری بۆ بن پێت جڤاكا خۆ؟ ژ كیڤە و كیژان قانوون وێ ڕێكێ د دەنە مە كو ئەم ببینە ڤایرۆسێ بەلاڤكرنا ڤێ دیاردەیا بوویە ئەگەرێ ژ ناڤبرنا ژیانا گەلەك كەسان و پرت و بەلاڤكرنا مال و خێزانێ؟ ب ڕاستی بیت دڤێت هەلگرێن ڤی درووشمی ئێدی پێداچوونەكێ د ئاستێ هزركرنا خۆ دا بكەن و بێژنە خۆ ئەڤە بلا بەس بیت كو ببینە ئەگەرێ تێكدانا شیرازەیا جڤاكی و پێ ل ڤان پرەنسیپێن ئەخلاقی د دانین وە بەرۆڤاژی دا ببینە نموونەیێن هەلگرتنا بەرپرسایەتیێ ژ ڕێزگرتن ل بهایێن مرۆڤایەتی و ئێدی ئەڤ گۆتگۆتكو و ئەڤ تومەتێن بۆ خەلكی چێدكەین بلا بەس بن داكو جڤاك و خەلك ب گشتی ب تەناهی و ئارامی بژین.
