نهـێنیا عـەمردرێژیا خۆ دیـاردکـەت

​ستێرا بناڤودەنگ یێ جیھانی دیک ڤان دایک کو عەمرێ وی ١٠٠ ساڵە، نھێنییا وێ هێز و عەمر درێژییا خۆ ئاشکرا کر.
​ڤان دایک پەرتووکەک ب ناڤونیشانێن “١٠٠ یاسا بۆ ژیانێ هەتا عەمرێ سەد ساڵیێ: ڕێبەرێ کەسەکێ گەشبین بۆ ژیانەکا بەختەوەر” بەڵاڤکر، تێدا جەخت ل سەر هندێ کریە کو ئەو چو جاران ب دلتەنگی ژ خەو ڕانابیت. گەشبینییا بەردەوام و خۆدوورئێخستن ژ تووڕەییێ، سۆتەمەنییا ڕاستەقینە یا بەردەوامی و ساخلەمییا وی نە.
​ئەڤ ھەلوێستێ گەشبینانە تەنێ بژاردەکێ کەسی نینە، بەڵکو ڤەکۆلینێن زانستی ژی بەردەوام پشتەڤانیێ لێ دکەن.
ڤەکۆلینێن پزیشکی دسەلمینن کو پاراستنا ئاستەکێ نزم یێ دڵەڕاوکێیێ (ستێرسێ) و ھەبوونا دیدەکا گەشبینانە، پەیوەندییەکا بھێز ب درێژییا عەمرێ مرۆڤی ڤە ھەیە.
​د ڤەکۆلینەکا بەرفرەھـ یا بەریتانی دا کو د مالپەرێ “ساینس ئاڵەرت” دا ھاتیە بەڵاڤکرن، ڤەکۆلەران دیت دەرکەفتیە کو گەشبینی ب ڕێژەیا ١٥٪ عەمرێ مرۆڤی زێدە دکەت؛ ئەڤ چەندە ژی دەلیڤەکا زێدەتر ددەتە کەسان بۆ گەھشتن ب وێ چەندا دبێژاێ “پیرییا نایاب”، کو ئەو ژی ژیانە تا عەمرێ ٨٥ ساڵیێ و زێدەتر.
​ل دویڤ درێژترین ڤەکۆلینا جیھانی ل سەر بەختەوەریێ، ئەگەرێ ئێکلاکەرە بۆ ژیانەکا ساخلەم د عەمرێ مەزنیێ دا، بۆماوەیی (جینات) نینە، بەڵکو ڕادەیێ ڕەزامەندییا مرۆڤی یە ژ دەوروبەرێ خۆ یێ جڤاکی و خێزانی؛ پەیوەندییێن گەرموگوڕ وەک مەتاڵەکێ د دژی فشارێن ژیانا ڕۆژانە و کارتێکرنێن وان یێن نەرێنی ل سەر لەشی کار دکەن.
​د نوکە دا زانا وەسا هزر دکەن کو گەھشتن ب تەمەنێ ٩٠ ساڵیێ تەنێ ب ڕێژەیا ٣٠٪ پەیوەندی ب بۆمایەیی (جیناتان) ڤە ھەیە، د دەمەکێ دا ئەو ٧٠٪ یا دی ڤەدگەریت بۆ ڕەفتارێن ساخلەم و ھەلویستێ دەروونی.
​دیک ڤان دایک دەربارەی خۆ جەختێ ل سەر هندێ دکەت کو نھێنی پێکھاتی نینە ژ ھاوکێشەکا کیمیایی یا ئاڵۆز، بەڵکو گرێدایی عەدەتەکێ ڕۆژانە یە کو چو جاران دەست ژێ بەرنەدایە، ئەو ژی لڤینا بەردەوامە. ڤان دایک ڕوونکر کو ئەنجامدانا ڕاھێنانێن وەرزشی ب شێوەیەکێ ڕێکخستی ئەگەرێ سەرەکی یێ مانا ساخلەمییا وی یە.
​ئاماژە ب هندێ ژی کر کو سەرڕای هندێ تەمەنێ وی یێ مەزنە، ھێشتا حەفتیانە سێ جاران دچیتە ھۆڵا وەرزشی. زۆر ڕووندانیشتن و بێلڤینی مه‌زنترین دوژمنێ گەنجاتیێ یە، لەوما ئامۆژگارییا ھەموو کەسان دکەت کو پێدڤییە بەردەوام بن ل سەر پیادەڕۆیی (پیاسەکرنێ) و لڤینێ د هەر بارودۆخەکێ دا بن، دگەل هندێ ژی دا، دڵخۆشی و ئەرێنیبوون ئەگەرێن سەرەکی یێن تەمەنەکێ درێژن.

کۆمێنتا تە