دیاردەیا سۆپەر ئێلنینۆ و وەرزێ بارینا بهێت ٢٠٢٦ – ٢٠٢٧
سالار سەلیم دۆسكی
دوماهیك داتا دەردئێخن كو پێشبینیا ڕوویدانا سۆپەر ئێل نینۆ دهێتەكرن بۆ ماوەیێ داهاتی ٢٠٢٦ – ٢٠٢٧. ڕوودانێن سۆپەر زێدەتر د ١٠ سالان دا جارەكێ یان كێمتر ڕووددەن. دوماهیك سێ ڕوویدانێن ڤی جۆری ل سالێن ٢٠١٥ – ٢٠١٦، ١٩٩٧ – ١٩٩٨ و ١٩٨٢ – ١٩٨٣ بوویە.
ل دویڤ ئەوان هەمی پێشبینیێن مۆدێلێن ب هێز یێن كەشوهەوایێ جیهانی وەكی ACMWF و Bom و NOAA هاڤین بۆ پاییزا ئەڤ سالە و وەرزێ نوی یێ باران بارینێ ئاماژە ددەنە ڕوودانا دیاردەیا سۆپەر ئێلنینۆ ل پارچەیێن ناڤەڕاست و ڕۆژهەلاتێ زەریایێ هێمن تووشی گەرمبوونەكا زێدەی ئاستێ ئاسایی دەربازبكەت و دیاردكەن كو ڕەنگە نمرا پیڤایی یا گەرمترین ئاستێ ئاڤا زەریایی و سۆپەر ئێلنینۆیێن مێژوویێ ڕوویداین بشكێنیت، تا نوكە ب هێزترین سۆپەر ئێلنینۆ د مێژوویێ دا ڕوویدای یا سالا ٢٠١٥ – ٢٠١٦ بوو كو گەهشتبوو +2.6 پلە. دیسا سەرهلدانا دیاردەیا ئێلنینۆ گوهۆڕینێن نوی ل سەر سەقایێ وەرزێ نوی یێ دابارینێ دا ٢٠٢٦ – ٢٠٢٧ دا هەبیت، دیاردكەین كو بارانا سەرو تێكڕایێ ئاسایی بباریت و بالادەستبوونا سیستەمێ پەستانا نزم و وەرزەكێ تەڕ و باراناوی ل سەر حەوزا دەریا ناڤەڕاست، كوردستان، ئیراق، توركیا، ئیران، بلاد الشام و پرانیا ڕۆژهەلاتا ناڤین .
باران زۆیتر ل سەر دەڤەرێ دەستپێبكەن و پاییزەكا تەڕ ل پێشیا مەیە، هەر دیسا زڤستانەكا دژوار و باراناوی و سار و بەفرین ل سەرتاسەری هەرێما كوردستانێ بخۆڤە ببینیت.
گوهۆڕین د سیستەمێ پەستانێ دا دروست ببیت و زۆرتر پەستانێن نزم بالادەست بن و ڕۆژێن باران دێ د زۆر بن.
هەژی گۆتنێیە گوهۆڕینا پلەیا گەرمییا زەریایێ هێمن كاریگەریەكا جیهانی دروست دكەت ل سەر توندڕەویا سەقای، لەورا بۆ وەرزێ بهێت بارانێن ب هێز و لافاوێن نەچاڤەڕێكری و ژ نیشكەكێ ڤە ڕووبدەن ب هەر شێوەیەكی دڤێت پێشوەخت ئامادەكاری بهێنەكرن.
بۆ زانین مە دو دیاردەیێن ئاڤوهەوای هەنە كو كاریگەریەكا جیهانی ل سەر سەقایێ جیهانێ دكەن ئەو ژی ئێلنینۆ و لانینا.
ئێلنینۆ ٣ بۆ ٥ سالان جارەكێ دروست دبیت واتە گەرمبوونا سەرو ئاسایی و لاوازبوونا بایێ بازرگانی ل ناڤچەیا 4.3 ل ناڤەڕاست و ڕۆژهەلاتێ هێلا كەمەرەیی یا ئاڤێن زەریایێ هێمن، دیاردەیا ئێلنینۆ دبیتە ئەگەرێ ئینانا شهەكا زۆر و سالەكا پڕی باران و فێنك و سار ل سەر هەرێما كوردستانێ و ڕۆژهەلاتا ناڤین.
لانینا ٣ بۆ ٧ سالان جارەكێ دروست دبیت واتە ساربوون و ب هێزتربوونا بایێ بازرگانی ل دەڤەرا 4.3 ل ناڤەڕاست و ڕۆژهەلاتێ هێلا كەمەرەیی یا ئاڤێن زەریایێ هێمن، دیاردەیا لانینا دبیتە ئەگەرێ سالەكا هشك و كێم باران و سار ل سەر هەرێما كوردستانێ و ڕۆژهەلاتا ناڤین.
ب شێوەیەكێ گشتی كاریگەریا دیاردەیا ئێلنینۆ ل سەر ئاستێ جیهانێ دبیتە ئەگەر كو ل هندەك دەڤەران هشكەسالی و كێم بارانی یێن توند ڕوبددەن و ل هندەك دەڤەرێن دی تەڕیاتی و لافاو و بارانێن ب هێز دروست ببن، هەروەسا دیاردەیا ئێلنینۆ كاریگەریێ ل سەر زێدەبوونا ڕوودانا بابەلیسكێن كاڤلكەر ل سەر دەریا و زەریایان دكەت، ئەڤەژی زیانێ ب ژێرخانە و جهێن نشتەجێبوونا مرۆڤی دگەهینیت، دیسا كارتێكرنەكا نێگەتیف ل سەر سێكتەرێ چاندنێ و ژیانا كیڤی و زێدەبوونا ڕوودانێن ئاگربەربوونێ دكەت، كەواتە دیاردەیا ئێلنینۆ كاریگەریێ دكەت چ ب ئەرێنی یان نەرێنی بیت.
