ئاشتی سالح سلێڤانەی

کو تێدا ئیرادا مرۆڤێ کورد جارەکا دی سەرهەلدایە و هیڤی بۆ بزاڤا ڕزگاریخوازی ڤەگەڕاندن. ئەڤ ڕۆژە نە بەس بیرەوەریا دەستپێکرنا شۆڕەشەکێ یە، بەلکو سیمبولێ خۆڕاگری و نەچەماندنێ یە ل هەمبەر زۆرداری و بزاڤێن ژناڤبرنا ناسنامەیا نەتەوەیی. پشتی پیلانگێڕیا نێڤدەولەتی و نسکۆیا سالا ١٩٧٥ێ، دوژمنان وەسا هزردکر کو شۆڕەشا کوردان ب تەمامی ب دووماهی هاتیە و ئێدی چ جاران ئەڤ گەلە نەشێت سەرێ خۆ بلند بکەت، لێ شۆڕەشا گولانێ وەک بەرسڤەکا بهێز بۆ ڤان هەمی پیلانان هاتە کایێ.
شۆڕەشا گولانا پێشکەفتنخواز ب سەرکردایەتیا جەنابێ سەرۆک مەسعوود بارزانی و ب پشتەڤانیا سەرکردایەتیا وی سەردەمی، شیای د ماوەیەکێ کێم دا رێکخستنێن پێشمەرگەی و شانەیێن نھێنی یێن ل ناڤ شاران و ئۆردوگاهان دووبارە ڕێک بێخیتەڤە. قارەمانیا پێشمەرگەی د وان چیایێن سەخت دا و ل سەر سنوورێن هەرێمێ، نیشان دا کو مەرەما ڤێ شۆڕەشێ نە ب تنێ شەڕێ چەکداری بوو، بەلکو بزاڤەکا فکری و سیاسی بوو بۆ پاراستنا هەبوونا گەلێ کورد. د ڤێ شۆڕەشێ دا، خەلکێ دلسۆزێ کوردستانێ ژ هەمی تەخ و چینان، ب هەمی ڕەنگ و لایەنێن سیاسی ڤە، پشکداری د ڤێ ڕاپەرینا نوو دا کر، چونکی هەمی ل سەر وێ باوەرێ بوون کو ب تنێ ب یەکگرتنێ دشێن دەستکەفتان ب دەست ڤە بینن.
ئەگەر ئەم ئەڤرۆ سەیری دەستکەفتێن هەرێما کوردستانێ بکەین، ژ هەبوونا پەرلەمان و حکومەت و ئەو ئازادییا ل بەردەست، هەمی د ڕاستی دا بەرهەمێ وێ خۆینا پاقژە کو ل شۆڕەشا گولانێ هاتیە ڕشتن. ئەڤ بیرەوەریا پیرۆز ئەڤرۆ پەیامەکێ ددەتە مە کو پێدڤیە ئەم ب هەمان روحیەتا وێ سەردەمێ کار بۆ پاراستنا قەوارێ هەرێمێ بکەین. د ڤێ قۆناغێ دا کو دەڤەر ب گشتی د ناڤ گوهۆڕینێن مەزن دا دەرباز دبیت، پێدڤیا مە ب وێ یەکگرتنی و تەبایێ هەیە کو ل سالا ١٩٧٦ێ بناغێ وێ هاتە دانان. شۆڕەشا گولانێ سەلماند کو جەک و تەقەمەنی نە مەرجێ سەرەکی نە بۆ سەرکەفتنێ، بەلکو باوەری ب دۆزێ و خۆدانکرن ل ئاخ و وەلاتی، ئەو هێزە یا کو چ تانک و فرۆکە نەشێن پێشیا وێ بگرن.
د سالروژا ٢٦ێ گولانێ دا، ئەم سەرێ ڕێز و نەوازشێ بۆ گیانێ پاکێ شەهیدێن کوردستانێ دچەمینین، ئەوێن ب گیانێ خۆ ڕێکا ئازادیێ بۆ مە ڕۆشن کری. ئەڤ ڕۆژە دەلیڤەیەکە دا کو نەوەیێن نوو باشتر ژ دیرۆکا خۆ بگەهن و بزانن کو ئەڤ ئارامی و ئاڤەدانییا ئەڤرۆ ل دهۆک و هەولێر و هەمی باژێرێن کوردستانێ هەی، ب ساناهی نەهاتیە ب دەست ڤە. ئەرکێ مە هەموویانە کو ل سەر ڕێکا وان قارەمانان بەردەوام بین و ب زمانەکێ پاقژ و کوردیەکا رەسەن، کلتۆر و دیرۆکا خۆ بپارێزین. بلا ٢٦ێ گولانێ هاندەرەک بیت بۆ پتر خزمەتکرنا خەلکی و بجهئینانا ئارمانجێن بلند یێن نەتەوا مە، دا کو هەردەم کوردستان وەک قەلا ل هەمبەر تەحەدایان یا ب هێز ب مینیت. پەیاما ڤێ ڕۆژێ پەیاما ئاشتی و پێکپێژین و ئاڤەدانکرنێ یە، کو هەردەم د ناڤ لاپەرێن دیرۆکا مە دا دێ ب زێڕینی مێمینیتەڤە

ئاشتی سالح

رێزگرتن ئێكە ژ مەزنترین و جوانترین بهایێن مرۆڤایەتیێ كو دناڤبەرا مرۆڤان دا دهێتە پەیڕەوكرن، رێز نە بتنێ پەیڤەكە دهێتە گۆتن، بەلكو رەفتار و كریارەكا بلندە كو نیشانا تێگەهشتن و رەوشەنبیریا مرۆڤی ددەت، د جڤاكێ مە یێ كوردەواری دا، رێزگرتن هەردەم وەك ستوینەكا سەرەكی یا ژیانێ هاتیە دیتن، چونكی بێی رێز چو پەیوەندیێن جڤاكی ناگرن و چو مروڤ نەشێن ب تەناهی ل گەل ئێك بژین.
هەكە ئەم ل ڕامانا رێزگرتنێ بنێرین، ئەم دێ بینین كو ئەو بتنێ سەردەریكرنا باش نینە ل گەل یێن ژ مە مەزنتر، بەلكو رێزگرتن هەمی تەخ و چینێن جڤاكی دگریتە خۆ، رێزگرتن ل زارۆكان، ل هەڤال و دوستان، هەڤژینان و حەتا رێزگرتن ل وان كەسێن كو د بیر و بۆچوونان دا ژی ل گەل مە جودان. مرۆڤێ خودان رێز ئەو كەسە یێ كو دشێت ب سینگەكێ بەرفرەه گوه ل بەرامبەرێ خۆ بگریت و هزرێن وان ب كێمی نەبینیت. ئەڤە دبیەتە ئەگەرێ هندێ كو باوەری و حەزژێكرن دناڤبەرا خەلكی دا زێدە ببیت.
هەروەسا، رێزگرتن ل دایك و بابان و مەزنێن خێزانێ ئەركەكێ ئەخلاقی و ئایینی یێ مەزنە، چنكو دایك و باب ئەو كەسن یێن كو ژیێ‌ خۆ پێشكێشی مە كری، ژبەر هندێ رێزگرتن ل وان نیشانا وەفاداریێ یە، لایەنەكێ دی یێ گرنگ، رێزگرتنا مرۆڤی یە ژ بۆ خۆ، كەسێ كو رێزێ ل خۆ نەگریت، نەشێت رێزێ ل كەسێن دی ژی بگریت و پاراستنا كەرامەتا خۆ و دووركەفتن ژ كارێن نزم، پشكەكا سەرەكی یا رێزگرتنێ یە و بازنەیێ‌ رێزگرتنێ دڤێت بەرفرەهتر لێ بهێت و ژینگەهێ و یاسایێ ژی بگریتە خۆ،. دەمێ ئەم رێزێ ل سروشتی دگرین و پاراستنا پاقژیا باژێرێ خۆ دكەین، ئەڤە ژی جۆرەكێ بلند یێ رێزگرتنێ یە ل مافێ گشتی، هەروەسا پێگیربوون ب یاسا و رێسایێن جڤاكی نیشا ددەت كو مرۆڤەكێ ب بەرپرسە و رێزێ ل مافێن كەسێن دی دگریت.

ئاشتی سالح

ژیان ب هەموو رەنگ و دەنگێن خۆ ڤە، قوتابخانەیەكا مەزنە و هەر رۆژەكا دەرباز دبیت وانەیەكا نوو ددەتە مە، مرۆڤێ سەركەفتی د ڤێ ژیانێ دا ئەو نینە یێ خودان مال و سامانەكێ زۆر، بەلكو ئەو مرۆڤە یێ كو خودان هزرەكا رەوشەنبیر و دلەكێ ئاڤا بیت، د جڤاكێ مە یێ ئەڤرۆ دا، پاراستنا رەسەنیێ و كاركرن بۆ پێشڤەچوونێ دو تەوەرێن سەرەكی نە كو دڤێت ئەم هەموو گرنگیێ پێ بدەین.
هەر د كەڤن دا هاتیە گۆتن (هندی تو بخوینێ، دێ زێدەتر زانی) بەلێ خواندن بتنێ ب دەستڤەئینانا باوەرنامەیەكێ‌ نینە، بەلكو تێگەهشتنە ژ دەوروبەران، گەنجێن مە پێدڤیە ببنە هەلگرێن مەشخەلا زانست و زانینێ بن، چنكو ئەم یێ‌ ل سەردەمەكێ دژین كو جیهان یا بوویە گوندەكێ بچووك، لەوما پێدڤیە ئەم ل سەر هەموو بۆاران یێن شارەزا بین، چ د بۆارێ تەكنۆلۆژیایێ دا بیت یان ژی د بۆارێ مێژو و ئەدەبیاتا مە یا دەولەمەند دا. مرۆڤێ زانا چو جاران د تاریاتیێ دا نامینیت و دێ هەردەم رێكا راست بۆ خۆ و جڤاكێ خۆ بینیت.
رەوشت، بنیاتێ هەموو تشتانە، جڤاكەكێ بێ رەوشت، هەموو پێشكەفتنێن وێ دێ بێ مفا بن، پێدڤیە ئەم پارێزگاریێ ل وان داب و نەریتێن جوان بكەین كو باب و باپیرێن مە بۆ مە هێلاین. رێزگرتن ل مەزنان، هاریكاریكردنا هەژاران و هەبوونا روحەكا برایانە د ناڤبەرا مە دا، ئەو تشتن كو مە ژ گەلێن دی جودا دكەن. د هەمان دەم دا دڤێت ئەم یێن ڤەكری بین بەرامبەر گوهۆڕینێن باش و مفای ژ ئەزموونێن مللەتێن پێشكەفتی وەربگرین، بێی كو ئەم رەسەنیا خۆ و زمانێ خۆ یێ شرین ژ دەست بدەین.
چو سەركەفتن ب بێ زەحمەت ناهێنە دەست، ژیانێ پێدڤی ب بزاڤ و تێكۆشانێ هەیە، ئەو كەسێ ب دەست و زەندكێن خۆ كار دكەت، نانی وی یێ حەلالە و سەرێ وی د بلندە، كاركرن بتنێ بۆ بدەستڤەئینانا پارەی نینە، بەلكو بۆ هندێ یە كو مرۆڤ مفایەكێ بگەهینتە جڤاكێ خۆ، هەر ئێك ژ مە د جهێ خۆ دا دشێت ببیتە ئەگەرێ گوهۆڕینەكا مەزن، هەكە جۆتیار د زەڤیا خۆ دا ب دلسۆزی كار بكەت و مامۆستا د پولێ دا ب ئەمانەت وانەیێ بێژیت، و فەرمانبەر كارێ خەلكی ب درستی برێڤە ببەت، بێ گومان وەلاتێ‌ مە دێ بەرەو لوتكەیا پێشكەفتنێ چیت

ئاشتی سالح

پشتی ب دووماهی هاتنا پڕۆسەیا هەلبژارتنا سەرۆککۆمارێ ئیراقێ، هەرێما کوردستانێ کەفتیە ل بەر وەرچەرخانەکا سیاسی یا گرنگ دا. د ڤێ قووناغێ دا، ئەرکێ هەرە ل پێش و فەر، پێکئینانا کابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما کوردستانێ، ب شێوەیەکێ کو بشێت بەرسڤا هەمی وان ئالنگاریێن ل پێشیا مە هەین بدەت. پێدڤیە ئەڤ کابینە ل سەر بنەمایێ شارەزایی، پرۆفیشناڵی و ب هێزبوونێ بهێتە ئاڤاکرن، دا کو بشێت ل ئاستێ چاڤەڕێکرنا وەلاتیان بیت.
ئێک ژ خالێن هەرە سەرەکی و ستراتیژی یێن کو پێدڤیە حکومەتا نوو کارێ ل سەر بکەت، رێکخستنا پەیوەندیێن هەرێمێ و بەغدایە. ل ڤێرێ، ئارمانج ب تنێ هەبوونا پەیوەندیان نینە، بەلکو ئاڤاکرنا پەیوەندیێن بهێزە ل سەر بنەمایێ دەستوورێ ئیراقێ. پێدڤیە مافێن دەستووری یێن گەلێ کورد ببنە بنەمایێ هەر رێککەفتنەکێ. دۆسەیێن هەلاویستی، ژ پشکا بودجەی و مووچەی بگرە هەتا مادا ١٤٠ و کێشەیێن نەفت و غازێ، دڤێت ب رێیێن قانوونی و د چارچووڤەیێ دەستووری دا بهێنە ئێکلاکرن. بێ چارەکرنا ڤان کێشەیان، سەقامگیریا ئابووری یا هەرێمێ دێ هەر یا ل بەر مەترسیێ بیت.
لایەنێ دی یێ گرنگ، باشترکرنا رەوشا ژین و ژیارا خەلکی یە. وەلاتیێن مە پتر ژ هەر دەمەکێ پێدڤی ب خزمەتگۆزاریێن باش، هەلیێن کار و ئارامییا دارایی نە. حوكمەتەکا پرۆفیشناڵ دشێت ب رێکا پلانێن زانستی و ریفۆرمێن راستەقینە، ژێرخانا ئابووری ببووژینیت و رێگریێ ل قەیرانان بکەت. دەما کو کێشەیێن دگەل بەغدا دهێنە چارەکرن، داهاتێ هەرێمێ جێگیر دبیت و ئەڤ چەندە ب شێوەیەکێ راستەوخۆ کاریگەریێ ل سەر بازار و بژێویا خەلکی دکەت.
د ئەنجام دا، پێکئینانا حکومەتێ نە ب تنێ دابەشکرنا پۆستانە، بەلکو وەرگرتنا بەرپرسیاریەتێ یە بەرامبەر ب پاشەرۆژا وەلاتیان. پێدڤیە هەمی لایەنێن سیاسی ب روحیەتەکا نیشتیمانی کار بکەن دا کو کابینەیەکا یەکگرتی و خودان بریار بهێتە سەر کار، کو بشێت ل بەغدا ب زمانەکێ بهێز بەرەڤانیێ ژ مافێن کوردان بکەت و ل ناڤخۆ ژی ب خزمەتەکا بێ جوداهی، ژیانا خەلکێ هەرێما کوردستانێ بەرەڤ قۆناغەکا گەشتر و ئارامتر ببەت. ب ڤێ هەنگاڤێ، ئەم دشێین هەرێمێ ژ ڤان قەیرانێن نوکە دەرباز بکەین و بەرەڤ ئاڤەدانی و سەقامگیریێ گاڤان باڤێژین

ئاشتی سالح

پشتی ب دووماهی هاتنا پڕۆسەیا هەلبژارتنا سەرۆك كۆماری ئیراقێ، هەرێما كوردستانێ كەفتیە د بەر وەرچەرخانەكا سیاسی یا گرنگ دا. د ڤێ قووناغێ دا، ئەركێ هەرە ل پێش و فەر پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ب شێوەیەكێ كو بشێت بەرسڤا هەمی وان ئالنگاریێن ل پێشیا مە هەین بدەت. پێدڤیە ئەڤ كابینە ل سەر بنەمایێ شارەزایی، پرۆفیشناڵی و ب هێزبوونێ بهێتە ئاڤاكرن، دا كو بشێت ل ئاستێ چاڤەڕێكرنا وەلاتیان بیت.
ئێك ژ خالێن هەرە سەرەكی و ستراتیژی یێن كو پێدڤیە حكومەتا نوو كارێ ل سەر بكەت، رێكخستنا پەیوەندیێن هەرێمێ و بەغدایە. ل ڤێرێ، ئارمانج ب تنێ هەبوونا پەیوەندیان نینە، بەلكو ئاڤاكرنا پەیوەندیێن بهێزە ل سەر بنەمایێ دەستوورێ ئیراقێ. پێدڤیە مافێن دەستووری یێن گەلێ كورد ببنە بنەمایێ هەر رێككەفتنەكێ. دۆسەیێن هەلاویستی، ژ پشكا بودجەی و مووچەی بگرە هەتا مادا ١٤٠ و كێشەیێن نەفت و غازێ، دڤێت ب رێیێن قانوونی و د چارچۆڤەیێ دەستووری دا بهێنە ئێكلاكرن. بێ چارەكرنا ڤان كێشەیان، سەقامگیریا ئابووری یا هەرێمێ دێ هەر یا ل بەر مەترسیێ بیت.
لایەنێ دی یێ گرنگ، باشتركرنا رەوشا ژین و ژیارا خەلكی یە. وەلاتیێن مە پتر ژ هەر دەمەكێ پێدڤی ب خزمەتگۆزاریێن باش، هەلیێن كار و ئارامییا دارایی نە. حكومەتەكا پرۆفیشناڵ دشێت ب رێكا پلانێن زانستی و ریفۆرمێن راستەقینە، ژێرخانا ئابووری ببووژینیت و رێگریێ ل قەیرانان بكەت. دەما كو كێشەیێن دگەل بەغدا دهێنە چارەكرن، داهاتێ هەرێمێ جێگیر دبیت و ئەڤ چەندە ب شێوەیەكێ راستەوخۆ كاریگەریێ ل سەر بازار و بژێویا خەلكی دكەت.
د ئەنجام دا، پێكئینانا حكومەتێ نە ب تنێ دابەشكرنا پۆستانە، بەلكو وەرگرتنا بەرپرسیاریەتێ یە بەرامبەر ب پاشەرۆژا وەلاتیان. پێدڤیە هەمی لایەنێن سیاسی ب روحیەتەكا نیشتیمانی كار بكەن دا كو كابینەیەكا یەكگرتی و خودان بریار بهێتە سەر كار، كو بشێت ل بەغدا ب زمانەكێ بهێز بەرەڤانیێ ژ مافێن كوردان بكەت و ل ناڤخۆ ژی ب خزمەتەكا بێ جوداهی، ژیانا خەلكێ هەرێما كوردستانێ بەرەڤ قووناغەكا گەشتر و ئارامتر ببەت. ب ڤێ هەنگاڤێ، ئەم دشێین هەرێمێ ژ ڤان قەیرانێن نوكە دەرباز بكەین و بەرەڤ ئاڤەدانی و سەقامگیریێ گاڤان بهاڤێژین.

ئـاشتی سـالـح

د سەردەمێ نوکە دا، هەڤکاریا خەلکی ل گەل دەزگەهێن ئێمناهیێ گەلەک گرنگە بۆ پاراستنا ئاسایش و ئارامیا جڤاکی. ئەڤ پرسە هێژ گرنگترە دەمێ ئەم دبینین کو جیهان ب گشتی و دەڤەرا مە ب تایبەت د ناڤ ڕەوشەکا نەیا جێگیر دایە. هەر ڕۆژ گوهۆڕینێن نوی پەیدا دبن و مەترسیێن نوی دروست دبن، لەوما ئەرکێ ئێمناهیێ هێژ گرانتر دبیت.گەلێ مە دڤێت هایکاریا دەزگەهێن ئێمناهیێ بکەت داکو ئەو بشێن ئەرکێ خو ب باشی ڕاپەڕینن. ئەڤ هایکاریە ژ چەند ڕویان ڤە دیار دبیت. بۆ نموونە، دڤێت خەلک زانیاریێن گرنگ بگەهینن دەزگەهێن ئێمناهیێ، ئەگەر ئەو زانیاری پەیوەندی ب مەترسیان ڤە هەبن. هەروەسا دڤێت خەلک ڕێز ل یاسا و ڕێنمایێن هاتینە دانان بگرن داکو تەناهی و ئارامی بهێتە پاراستن. د ناڤ جڤاکا مە دا، هندەک جاران خەلک هزر دکەن کو هەمی تشت ئەرکێ دەزگەهێن ئێمناهیێ یە و وان پێدڤی ب هایکاریێ نینە. ئەڤە هزرەکا نە درستە. چنکو ئێمناهی ئەرکەکێ هەڤپشکە، و هەمی کەس بەرپرسیارن کو پشكداریێ تێدا بکەن.
گرنگە کو خەلک هایکاریێ بکەن د ئاگەهکرنا دەزگەهێن ئێمناهیێ دەربارەی چالاکیێن گومانبار. هەر تشتەکێ نەئاسایی یان مەترسیدار دبینن، دڤێت دەستبجێ ئاگەهداریێ بدەن دەزگەهێن پەیوەندیدار. ئەڤ هایکاریە دێ بیتە ئەگەرێ پاراستنا گیان و سامانێن خەلکی و ژناڤبرنا مەترسیان بەری کو ببنە کارەساتێن مەزن.
هەروەسا دڤێت خەلک پەیوەندیەکا باش دگەل هێزێن ئێمناهیێ هەبیت، و ڕێزێ ل وان بگریت، چنکو ئەو ژی خودان مال و زاڕۆکن و ئەرکەکێ زەحمەت ب ڕێڤە دبەن. ئەڤە ژی ب ڕێکا هەلسوکەوتەکا باش و ڕێزگرتنێ پێک دهێت.ڕەوشا نوکە یا ئێمناهیێ ل دەڤەرا مە گەلەک باشتر بوویە ژ بەری چەند سالان، و ئەڤە ژی ب سەدەما وێ هایکاریا د ناڤبەرا خەلکی و دەزگەهێن ئێمناهیێ دا هەی. لێ ژ بەر کو هێشتا گەلەک ئالەنگاری و مەترسی هەنە، دڤێت ئەڤ هایکاریە هێژ بهێزتر ببیت.
د داهاتی دا، دڤێت هەردو لایەن، واتە خەلک و دەزگەهێن ئێمناهیێ، پتر ل سەر گرنگیا هەڤکاریێ بهێنە ڕاهێنان. دڤێت بەرنامەیێن ئاگەهداریێ و ڕاهێنانێ ل گوند و باژێڕان بهێنە ئەنجامدان داکو خەلک بزانن چاوا دێ هایکاریا وان دەزگەهان کەن و چاوا دێ خۆ ژی پارێزن. ب کورتی، ڕەوشا ئێمناهیێ یا نوکە و پاشەڕۆژا وێ گرێدایی هەڤکاریا خورت و بەردەوام د ناڤبەرا هەمی پێکهاتێن جڤاکی دایە، و گرنگە کو هەر کەسەک ل گۆرەی شیانێن خۆ پشكدار بیت د پاراستنا ئاسایش و ئارامیا جڤاکی دا.

ئاشتی سالح

پەشیمانی د ژیانا مە دا وەكی دەنگەكێ هێدی یێ ناڤدا دهێتە دیتن، گەلەك جاران ئەم ژ بەرسڤدانا وێ دڕەڤین. لێ ب ڕاستی پەشیمانی نە تشتەكێ خرابە، بەلكو دەلیڤەیەكە ژبۆ گوهۆڕینا ڕێكا مە و ڤەگەڕیان بۆ ڕێكا دروست و دەمێ ئەم كارەكێ خراب دكەین، هەست ب پەشیمانیێ دكەین و ئەڤە نیشانا هشیاریا مە یە و پەشیمانی هاریكاریا مە دكەت كو ئەم ڕەفتارێن خۆ بنرخینین و دبیتە هۆكارەك بۆ گوهۆڕینا وان ڕەفتاران ل پاشەڕۆژێ.
ئەم دشێین دو جۆرێن پەشیمانیێ ژێك جوودا بكەین، پەشیمانیا ب مفا كو ئەم ژێ فێردبین، و نە ئەوا كو بێ مفایە و بتنێ‌ مە دئێشینیت، گرنگە ئەم پەشیمانیێ وەك وانەیەك وەربگرین نە كو بارگرانیەك، هندەك كەس پەشیمانیێ وەك نیشانا لاوازیێ دبینن، بەلێ ئەڤە نە دروستە. پەشیمانی نیشانا مەزناتیێ و وێرەكیێ یە، چونكی دەمێ ئەم ب شاشیێن خۆ دانپێدانێ‌ دكەین، ئەم دبینە كەسێن باشتر، گاڤا ئێكێ یا پەشیمانیێ ئەوە كو مرۆڤ شاشیا خۆ قەبوول بكەت. گاڤا دویێ ئەوە كو مرۆڤ لێبۆرینێ بخوازیت ژ وی كەسێ زیان لێ بووی، گاڤا سێیێ ئەوە كو مرۆڤ بڕیارێ بدەت كو نەهێلیت ئەو شاشی جارەكا دی دوبارە ببیت و پەشیمانی دەرگەهەكێ ڤەكری یە بۆ گوهۆڕینێ، گەلەك جاران ئەو تشتێن ئەم ژێ پەشیمان دبین، دشێن ببنە ئەگەرێ‌ گەشەكرنا مە، ژیان ب خۆ ڕێكەكا فێربوونێ یە و پەشیمانی پارچەیەكا گرنگە ژی، لەورا دا كو ئەم پەشیمان نەبین گرنگە ئەم ب شارەزای و زانابوون گاڤان بهاڤێژین و شەرم تێدا نینە هەكە كەسەك ژمە تشتەكی نە زانیت و یێ‌ شارەزا نەبیت گەلەكا سرۆشتیە بۆ خۆ ژ كەسێن ژ خۆ مەزنتر پرسیار بكەی، چنكو وان كەسان پتری مرۆڤی سەربۆرا دژیانێ‌ دا هەی، لەورا دەمێ‌ تۆ پرسیارا خۆ ژێ‌ دكەی ئەو دێ‌ ب زانابوون بەرسڤا تە دەت و رێكا دروست نیشاتە دەت و چو شەرم تێدا نینە مرۆڤ تشتەكی نەزانیت و بۆ خۆ پرسیاربكەت، بەلكو شەرم ئەوە نەزانیت و خۆ شارەزا بكەت، ئانكو بێژیت هەما بەس ئەزم و كەسێ‌ دی نە و ژ خۆ نەگریت بۆ خۆ پرسیارا كەسێن ژ خۆ مەزنتر و ب سەربۆر تر بكەت و تە هند دیت ل وی دەمی تشتەك كر یان بڕیارەكا نەدروست دا و ئاكامێن وێ‌ ب خرابی بۆ مرۆڤی زڤڕی و زیانا گەهاندنا مرۆڤی، هەتا كەسوكار و خێزانێ‌ ژی و هەكە د ئەنجامدا تشتەكێ‌ خراب چێبوو، ل وی دەمی پەشیمانی ژی فایدێ‌ مرۆڤ ناكەت و دبیت ب درێژاهیا سالان باجا وێ‌ شاشیێ‌ یا نەزانینێ‌ بدەی.

ئاشتی سالح

كۆنگرەیێ مێۆنشن ل ئەلمانیا ئێك ژ گرنگترین كۆمبوونێن سالانە یێن جیهانێ یە، كو سەركردە و بریاردەرێن سیاسی و ئابووری ژ سەرانسەری جیهانێ لێ كۆم دبن. ئەڤ كۆمبوونە بوویە دەلیڤەكا گرنگ بۆ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، جەنابێ نێچیرڤان بارزانی، دا كو نوینەراتیا هەرێمێ ل سەر ئاستێ جیهانی بكەت.سالانە سەرۆك بارزانی دهێتە داخوازكرن دا كو پشكدارییا ڤی كۆنگرێی بكەت و ئەڤە بوویە نەریتەك. ئەڤ تشتە دبیتە جهێ شانازییێ ژ بەر كو ژ ناڤا هەمی سەرۆكێن هەرێمان و دەڤەرێن جیهانێ، سەرۆكێ هەرێما مە دهێتە داخوازكرن بۆ پشكداریكرنێ، ئەڤە ژی نیشانا گرنگیا هەرێما مە یە ل سەر ئاستێ جیهانی.
كۆنگرێ میۆنشن دەلیڤەكا زێڕینە بۆ دیتن و هەڤدیتنێن دوقۆلی ل گەل سەرۆك و سەركردەیێن وەلاتێن مەزن یێن جیهانێ. سەرۆك بارزانی دشێت ل وێرێ ل گەل گەلەك سەركردەیان ڕووب ڕوو ببینیت و گەنگەشەیا دۆزا كوردستانێ بكەت، بەرژەوەندییێن هەرێمێ پێشبێخیت، و پەیوەندییێن دیپلۆماسی یێن هەرێما كوردستانێ بهێزتر بكەت د ڤان كۆمبوونان دا، بەحسێ دانوستاندن و گوهۆڕینێن ئابووری یێن جیهانی دهێنەكرن. پرسێن وەك بازرگانی، وەبەرهێنان، ئابووریا جیهانی، قەیرانێن دارایی و ڕێكێن چارەسەركرنا وان دهێنە گەنگەشەكرن. ئەڤە دەلیڤەكا گرنگە بۆ سەرۆكێ هەرێمێ دا كو ببینیت كا جیهان بەرەڤ كیڤە دچیت و هەرێما كوردستانێ چاوا دشێت خۆ دگەل ڤان گوهۆڕینان بگونجینیت.
هەروەسا كۆنگرەیێ مێنشێنێ دەلیڤەیەكا گرنگە بۆ گرێبەستێن بازرگانی د ناڤبەرا وەلاتان دا. سەرۆكێ هەرێمێ دشێت ل گەل كۆمپانیێن مەزن و دەولەتێن خۆدان ئابووریێن ب هێز پەیوەندییان دروست بكەت و وەبەرهێنانێ بۆ هەرێمێ ڕاكێشیت. ئەڤە دێ بیتە ئەگەرێ پێشكەفتنا ئابووریا هەرێما كوردستانێ و پەیداكرنا دەرفەتێن كاری بۆ خەلكێ وێ د سەردەمەكی دا كو جیهان گەلەك ب لەز دگوهۆڕیت، بەشداربوونا سەرۆكێ هەرێمێ د ڤی كۆنگرێی دا گەلەك گرنگە. ئەڤ كۆمبوونە دەلیڤەیێ ددەتە هەرێما كوردستانێ دا كو دەنگێ خۆ بگەهینیتە گوهێ جیهانێ و نیشابدەت كو هەرێما مە بەشەكا گرنگە ژ سیاسەتا نێڤدەولەتی. هەروەسا، سەرۆكێ هەرێمێ دشێت ل وێرێ بەحسێ مەترسییێن تیرۆرێ، دۆزا ئاشتیێ، هەروەسا مەسەلا پەنابەران بكەت، و پشتەڤانیێ بۆ دۆزا كوردستانێ وەرگریت. بێگومان، دەنگێ هەرێمێ كۆمبوونێن دێ گەهیتە گوهێ هەمی جیهانێ، و ئەڤە دێ یارمەتیا پێشكەفتنا هەرێمێ ژ هەمی ئالیان دەت.
سەرۆكێ هەرێمێ گەلەك جاران د ڤی كۆنگرێی دا ئاخفتینێن گرنگ پێشكێش كرینە و هەر جار پەیامەكا ئاشتیێ و پێكڤەژیانێ بۆ جیهانێ هنارتیە. جەنابێ وی هەردەم هەول دایە دا كو وێنەیەكێ دروست و باش یێ هەرێما كوردستانێ نیشابدەت.
ئەڤ كۆنگرێ دەلیڤێ ددەتە هەرێما كوردستانێ دا كو خۆ وەك دەڤەرەكا ئارام ل ناڤا ڕۆژهەلاتا ناڤین دا بناسینیت، كو ب سالانە، پێشمەرگێن قارەمان ل دژی تیرۆرێ خەباتێ دكەن، و هەرێما كوردستانێ بوویە جهێ پەنابەرێن ژ هەمی نەتەوە و ئایینان.
بێگومان، كۆنگرێ مێنشێنێ ژبۆ سەرۆك نێچیرڤان بارزانی و هەرێما كوردستانێ دا دەلیڤەیەكا باش بوو كو ڕۆلێ خۆ یێ نێڤدەولەتی بهێزتر بێخن و پەیوەندییێن باش ل گەل وەلاتێن جیهانێ دروست بكەن. ب ڤی ئاوایی، ئەڤ كۆنگرە دبیتە دەروازەیەكا گرنگ بۆ دیپلۆماسیا هەرێما كوردستانێ ل سەر ئاستێ جیهانی.

ئاشتی سالح

لێبۆرین، ئەو ئیرادەیا كو دبیتە دەرگەهێ ئازادیێ ژ كەڤنە ئێش و ئازاران. دەمێ مرۆڤ كەسەكێ دی دبەخشیت، ئەو نە ب تنێ ئەوی كەسی ژ گونەهان ئازاد دكەت، بەلكو خوە ژی ژ زنجیرێن كینە و ركێ رزگار دكەت. لێبۆرین نە بەس كارەكێ ئاسانە، بەلكو پێدڤی ب هێزەكا مەزن و دلگەرمیەكا بەردەوام هەیە. ئەڤە كارەكێ روحییە كو دهێتە پێجێ ب تێپەربوونا دەمی و ب چێكرنا هەست و سۆزێن شیایی.
د ژیانا هەر رۆژێ دا، مرۆڤ بەرهەڤی گەلەك رەوشان دبیت كو تێدا دل دئێشیت. هندەك جاران كەس هاتیە ئێشاندن ژ ئالیێ كەسێن نێزیك ڤە. د ڤان جۆرێن رەوشاندا، لێبۆرین دبیتە دەرگەهێ ئازادیێ ژ ئەو تاریاتیێ كو مرۆڤی ڤەدگریت. لێ لێبۆرین ب ئێك رۆژێ ناهێتە بدەستڤەئینان، ئەڤە رێكەكا درێژە و پێدڤی ب بەردەوامیێ هەیە.
د جیهانا ئەڤرۆ دا، گەلەك تاكەكەس برینداربوونە ژ ئەگەرێ شەر و كێشە و پێكدادانان. ئەڤ برینە بوونە باندۆرێن نەیێن د ژیانا وان دا. لێ دەمێ مرۆڤ لێبۆرینێ دكەت، دەمەكێ نوی دەست پێ دكەت و شیانێن دوڤچوونا ژیانێ زێدەتر دبن.
لێبۆرین دەستپێكا چاكبوونێ یە. دەمێ مرۆڤ دبەخشیت، ئەو دەستپێدكەت ژ رابردووی رزگاربیت و هەست ب ژیانەكا نوی و سەربەخوە دكەت. لێبۆرین پێویستە بۆ گوهۆرینا مرۆڤی بۆ باشی. ب لێبۆرینێ، مرۆڤ دكاریت گەلەك ئازار و برینان ژ بیر بكەت و دەست پێكا ژیانەكا باشتر ب هەڤ را بكەت.
ئەو كەسێن دشێن ببەخشن، دێ رەوشا گیانی و دەروونی یا وان باشتر بیت. ژیانا وان ئاسان و سڤكتر دبیت. ژ ئاریشە و گرێكوێران رزگار دبن. دیتنا وان یا ژیانێ دگوهۆریت و هەستەكێ شیایی ل دەف پەیدا دبیت. هەر وەسا ژی لێبۆرین دبیتە ئەگەرێ باشتربوونا پەیوەندیێن وان ب كەسێن دی را.
ئەگەرچی ببەخشین د هندەك رەوشان دا دبیت یا زەحمەت و مەحال بیت، لێ دیسان ژی مرۆڤ دشێت بەرەڤ ئێك هەنگاڤ و ب دومایێ هەنگاڤ ببەخشیت. ئەو كەسێن دشێن ببەخشن، گەلەك دلۆڤان و دەستڤەكری نە ل هەمبەری خوە و كەسێن دی. لێبۆرین ئەو تیرۆژكا دلۆڤانیێ یە كو ژ دلێ مرۆڤی دەردكەڤیت و رۆناهیێ دزێنیتە سەر تاریاتیێ.
گەلەك كەس دترسن ژ لێبۆرینێ چونكی دزانن كو لێبۆرین پێدڤی ب ئازادیا كینێ هەیە. لێ مرۆڤ پێویستە ژ بیر نەكەت كو لێبۆرین رێك و ئاسانكەرێ بەرەڤ چێكرنا ژیانەكا نوی یە، كو تێدا دلۆڤانی و ئاشتی یا زال بیت.
دەمێ مرۆڤ لێبۆرینێ دكەت، ئەو دەست پێ دكەت ژ رابردوویێ رزگاربیت. د ڤێ چەندێ دا، دێ شیانێن وی بۆ بنیاتنانا داهاتی باشتر بن. چونكو مرۆڤ ئێدی خوە ب رابردوویێ ڤە گرێنادەت، ئەو دێ چەندین دەرفەتان بۆ خوە بینیت. ئەو دێ شێت دیتنەكا نوی یا ژیانێ بۆ خوە بدۆزیت، كو تێدا ئەوێ دلێ وی پر ژ ئاشتی و رەحەتیێ بیت.

ئاشتی سالح

د ڤان رۆژێن دوماهیێ دا، رۆلێن بەدەن و دلێ خەلكێ چەمچمالێ ب لێقەومیەكا مەزن هاتنە هەژاندن. لێقەومیەك كو ل گەل هەر بهیستنەكێ، دلێن هەموو كوردەكی دهەژینیت. ئەڤ لێقەومییە بوویە ئەگەرێ ژدەستدانا چەند كەسان و برینداركرنا گەلەكێن دی. د ناڤ ڤی خەم و ژانێ دا، خەلكێ مە یێ دلسۆز و خۆدان وەلات، ل دهۆكێ و ل هەموو دەڤەرێن كوردستانێ دەست ب پشتەڤانیەكا مەزن كرن، داكو ئالیكاریا برایێن خوە ل چەمچمالێ بكەن.
خەلكێ دهۆكێ، ل هەر چار گۆشەیێن باژاری، ل هەر گوند و باژێركێ، دەست ب كۆمكرنا ئالیكاریێن جۆراوجۆر كرن، ژ خوارن و ڤەخوارنان هەتا جلكان، ژ دەرمان و پێدڤیێن نەخوەشخانەیان هەتا پارێن پێشكێشكری. رێكخراوێن جڤاكی و دەزگەهێن حكومی، هەمی ب هەڤڕا كاردكەن داكو ڤان ئالیكاریان بگەهیننە خێزانێن زیانلێكەتی ل چەمچمالێ.
سەركەفتنا ڤێ ئالیكاریێ، نیشانا هەست و سۆزێن برایەتی و خوەشتڤییا كوردانە. گەلێ كورد هەردەم د رۆژێن تەنگاڤیێ دا، دەستێ ئالیكاریێ درێژی هەڤ دكەن و نابێژن ئەڤە یێ باكوورە، یێ باشوورە، یێ رۆژهەلاتە یان یێ رۆژئاڤایە. ئەم هەمی كوردین و خەم و ژانێن مە، یێن هەموویانە خەلكێ دهۆكێ یێ هەژار و دەولەمەند، ژن و زەلام، پیر و جەحێل، ب هەموو شیان و كارینان ڤە، ددەنە ئالیكاریا خەلكێ چەمچمالێ. چەندین كارڤان هاتنە ئامادەكرن بۆ هنارتنا ڤان ئالیكاریان بۆ چەمچمالێ و خەلكێ ل وێرێ. كەربێن مەزنێن ئالیكاریێ ل هەر كۆلانەكێ دهێنە دیتن، جێهێن تایبەت هاتنە دیاریكرن كو مرۆڤ بشێت ئالیكاریێ ببەتە وێرێ.
لێقەومیێن وەك ل چەمچمالێ، بێگومان، دبنە ئەگەرێ خەمەكا مەزن، بەلێ دبنە ئەگەرێ ئێكگرتنەكا مەزن ژی. دەمێ خەلكێ دهۆكێ و خەلكێ باژێر و گوندێن دی یێن كوردستانێ، دەستێ ئالیكاریێ درێژی برایێن خوە دكەن ل چەمچمالێ، ئەڤە نیشانا ئێكگرتنا گەلێ كوردە د هەر چار پارچێن كوردستانێ دا ئەڤرۆ ئەم هەمی ددەینە ل پشت هەڤ، و د رۆژێن تەنگاڤیێ دا ئالیكاریا هەڤ دكەین. ئەم هیڤیدارین كو خودێ رۆژەكێ ببەتە سەر مە دا ئەم دەستێ هەڤ بگرین و ببینە خۆدانێ ئاخا خوە و نەهێلین لێقەومیێن وەسا بوومەلەرزە و لەیزەر دوبارە ببن. ئەم هیڤیدارین كو خەلكێ چەمچمالێ و دەڤەرێ، زوو ساخ و سەلامەت ڤەگەرن مالێن خوە و بژیەكا خوەش و ئارام بەردەوام بن بژی كورد، بژی كوردستان، بژی برایەتی و پشتەڤانیا كوردان بۆ هەڤ!