ئاشتی سالح

پشتی ب دووماهی هاتنا پڕۆسەیا هەلبژارتنا سەرۆك كۆماری ئیراقێ، هەرێما كوردستانێ كەفتیە د بەر وەرچەرخانەكا سیاسی یا گرنگ دا. د ڤێ قووناغێ دا، ئەركێ هەرە ل پێش و فەر پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ب شێوەیەكێ كو بشێت بەرسڤا هەمی وان ئالنگاریێن ل پێشیا مە هەین بدەت. پێدڤیە ئەڤ كابینە ل سەر بنەمایێ شارەزایی، پرۆفیشناڵی و ب هێزبوونێ بهێتە ئاڤاكرن، دا كو بشێت ل ئاستێ چاڤەڕێكرنا وەلاتیان بیت.
ئێك ژ خالێن هەرە سەرەكی و ستراتیژی یێن كو پێدڤیە حكومەتا نوو كارێ ل سەر بكەت، رێكخستنا پەیوەندیێن هەرێمێ و بەغدایە. ل ڤێرێ، ئارمانج ب تنێ هەبوونا پەیوەندیان نینە، بەلكو ئاڤاكرنا پەیوەندیێن بهێزە ل سەر بنەمایێ دەستوورێ ئیراقێ. پێدڤیە مافێن دەستووری یێن گەلێ كورد ببنە بنەمایێ هەر رێككەفتنەكێ. دۆسەیێن هەلاویستی، ژ پشكا بودجەی و مووچەی بگرە هەتا مادا ١٤٠ و كێشەیێن نەفت و غازێ، دڤێت ب رێیێن قانوونی و د چارچۆڤەیێ دەستووری دا بهێنە ئێكلاكرن. بێ چارەكرنا ڤان كێشەیان، سەقامگیریا ئابووری یا هەرێمێ دێ هەر یا ل بەر مەترسیێ بیت.
لایەنێ دی یێ گرنگ، باشتركرنا رەوشا ژین و ژیارا خەلكی یە. وەلاتیێن مە پتر ژ هەر دەمەكێ پێدڤی ب خزمەتگۆزاریێن باش، هەلیێن كار و ئارامییا دارایی نە. حكومەتەكا پرۆفیشناڵ دشێت ب رێكا پلانێن زانستی و ریفۆرمێن راستەقینە، ژێرخانا ئابووری ببووژینیت و رێگریێ ل قەیرانان بكەت. دەما كو كێشەیێن دگەل بەغدا دهێنە چارەكرن، داهاتێ هەرێمێ جێگیر دبیت و ئەڤ چەندە ب شێوەیەكێ راستەوخۆ كاریگەریێ ل سەر بازار و بژێویا خەلكی دكەت.
د ئەنجام دا، پێكئینانا حكومەتێ نە ب تنێ دابەشكرنا پۆستانە، بەلكو وەرگرتنا بەرپرسیاریەتێ یە بەرامبەر ب پاشەرۆژا وەلاتیان. پێدڤیە هەمی لایەنێن سیاسی ب روحیەتەكا نیشتیمانی كار بكەن دا كو كابینەیەكا یەكگرتی و خودان بریار بهێتە سەر كار، كو بشێت ل بەغدا ب زمانەكێ بهێز بەرەڤانیێ ژ مافێن كوردان بكەت و ل ناڤخۆ ژی ب خزمەتەكا بێ جوداهی، ژیانا خەلكێ هەرێما كوردستانێ بەرەڤ قووناغەكا گەشتر و ئارامتر ببەت. ب ڤێ هەنگاڤێ، ئەم دشێین هەرێمێ ژ ڤان قەیرانێن نوكە دەرباز بكەین و بەرەڤ ئاڤەدانی و سەقامگیریێ گاڤان بهاڤێژین.

ئـاشتی سـالـح

د سەردەمێ نوکە دا، هەڤکاریا خەلکی ل گەل دەزگەهێن ئێمناهیێ گەلەک گرنگە بۆ پاراستنا ئاسایش و ئارامیا جڤاکی. ئەڤ پرسە هێژ گرنگترە دەمێ ئەم دبینین کو جیهان ب گشتی و دەڤەرا مە ب تایبەت د ناڤ ڕەوشەکا نەیا جێگیر دایە. هەر ڕۆژ گوهۆڕینێن نوی پەیدا دبن و مەترسیێن نوی دروست دبن، لەوما ئەرکێ ئێمناهیێ هێژ گرانتر دبیت.گەلێ مە دڤێت هایکاریا دەزگەهێن ئێمناهیێ بکەت داکو ئەو بشێن ئەرکێ خو ب باشی ڕاپەڕینن. ئەڤ هایکاریە ژ چەند ڕویان ڤە دیار دبیت. بۆ نموونە، دڤێت خەلک زانیاریێن گرنگ بگەهینن دەزگەهێن ئێمناهیێ، ئەگەر ئەو زانیاری پەیوەندی ب مەترسیان ڤە هەبن. هەروەسا دڤێت خەلک ڕێز ل یاسا و ڕێنمایێن هاتینە دانان بگرن داکو تەناهی و ئارامی بهێتە پاراستن. د ناڤ جڤاکا مە دا، هندەک جاران خەلک هزر دکەن کو هەمی تشت ئەرکێ دەزگەهێن ئێمناهیێ یە و وان پێدڤی ب هایکاریێ نینە. ئەڤە هزرەکا نە درستە. چنکو ئێمناهی ئەرکەکێ هەڤپشکە، و هەمی کەس بەرپرسیارن کو پشكداریێ تێدا بکەن.
گرنگە کو خەلک هایکاریێ بکەن د ئاگەهکرنا دەزگەهێن ئێمناهیێ دەربارەی چالاکیێن گومانبار. هەر تشتەکێ نەئاسایی یان مەترسیدار دبینن، دڤێت دەستبجێ ئاگەهداریێ بدەن دەزگەهێن پەیوەندیدار. ئەڤ هایکاریە دێ بیتە ئەگەرێ پاراستنا گیان و سامانێن خەلکی و ژناڤبرنا مەترسیان بەری کو ببنە کارەساتێن مەزن.
هەروەسا دڤێت خەلک پەیوەندیەکا باش دگەل هێزێن ئێمناهیێ هەبیت، و ڕێزێ ل وان بگریت، چنکو ئەو ژی خودان مال و زاڕۆکن و ئەرکەکێ زەحمەت ب ڕێڤە دبەن. ئەڤە ژی ب ڕێکا هەلسوکەوتەکا باش و ڕێزگرتنێ پێک دهێت.ڕەوشا نوکە یا ئێمناهیێ ل دەڤەرا مە گەلەک باشتر بوویە ژ بەری چەند سالان، و ئەڤە ژی ب سەدەما وێ هایکاریا د ناڤبەرا خەلکی و دەزگەهێن ئێمناهیێ دا هەی. لێ ژ بەر کو هێشتا گەلەک ئالەنگاری و مەترسی هەنە، دڤێت ئەڤ هایکاریە هێژ بهێزتر ببیت.
د داهاتی دا، دڤێت هەردو لایەن، واتە خەلک و دەزگەهێن ئێمناهیێ، پتر ل سەر گرنگیا هەڤکاریێ بهێنە ڕاهێنان. دڤێت بەرنامەیێن ئاگەهداریێ و ڕاهێنانێ ل گوند و باژێڕان بهێنە ئەنجامدان داکو خەلک بزانن چاوا دێ هایکاریا وان دەزگەهان کەن و چاوا دێ خۆ ژی پارێزن. ب کورتی، ڕەوشا ئێمناهیێ یا نوکە و پاشەڕۆژا وێ گرێدایی هەڤکاریا خورت و بەردەوام د ناڤبەرا هەمی پێکهاتێن جڤاکی دایە، و گرنگە کو هەر کەسەک ل گۆرەی شیانێن خۆ پشكدار بیت د پاراستنا ئاسایش و ئارامیا جڤاکی دا.

ئاشتی سالح

پەشیمانی د ژیانا مە دا وەكی دەنگەكێ هێدی یێ ناڤدا دهێتە دیتن، گەلەك جاران ئەم ژ بەرسڤدانا وێ دڕەڤین. لێ ب ڕاستی پەشیمانی نە تشتەكێ خرابە، بەلكو دەلیڤەیەكە ژبۆ گوهۆڕینا ڕێكا مە و ڤەگەڕیان بۆ ڕێكا دروست و دەمێ ئەم كارەكێ خراب دكەین، هەست ب پەشیمانیێ دكەین و ئەڤە نیشانا هشیاریا مە یە و پەشیمانی هاریكاریا مە دكەت كو ئەم ڕەفتارێن خۆ بنرخینین و دبیتە هۆكارەك بۆ گوهۆڕینا وان ڕەفتاران ل پاشەڕۆژێ.
ئەم دشێین دو جۆرێن پەشیمانیێ ژێك جوودا بكەین، پەشیمانیا ب مفا كو ئەم ژێ فێردبین، و نە ئەوا كو بێ مفایە و بتنێ‌ مە دئێشینیت، گرنگە ئەم پەشیمانیێ وەك وانەیەك وەربگرین نە كو بارگرانیەك، هندەك كەس پەشیمانیێ وەك نیشانا لاوازیێ دبینن، بەلێ ئەڤە نە دروستە. پەشیمانی نیشانا مەزناتیێ و وێرەكیێ یە، چونكی دەمێ ئەم ب شاشیێن خۆ دانپێدانێ‌ دكەین، ئەم دبینە كەسێن باشتر، گاڤا ئێكێ یا پەشیمانیێ ئەوە كو مرۆڤ شاشیا خۆ قەبوول بكەت. گاڤا دویێ ئەوە كو مرۆڤ لێبۆرینێ بخوازیت ژ وی كەسێ زیان لێ بووی، گاڤا سێیێ ئەوە كو مرۆڤ بڕیارێ بدەت كو نەهێلیت ئەو شاشی جارەكا دی دوبارە ببیت و پەشیمانی دەرگەهەكێ ڤەكری یە بۆ گوهۆڕینێ، گەلەك جاران ئەو تشتێن ئەم ژێ پەشیمان دبین، دشێن ببنە ئەگەرێ‌ گەشەكرنا مە، ژیان ب خۆ ڕێكەكا فێربوونێ یە و پەشیمانی پارچەیەكا گرنگە ژی، لەورا دا كو ئەم پەشیمان نەبین گرنگە ئەم ب شارەزای و زانابوون گاڤان بهاڤێژین و شەرم تێدا نینە هەكە كەسەك ژمە تشتەكی نە زانیت و یێ‌ شارەزا نەبیت گەلەكا سرۆشتیە بۆ خۆ ژ كەسێن ژ خۆ مەزنتر پرسیار بكەی، چنكو وان كەسان پتری مرۆڤی سەربۆرا دژیانێ‌ دا هەی، لەورا دەمێ‌ تۆ پرسیارا خۆ ژێ‌ دكەی ئەو دێ‌ ب زانابوون بەرسڤا تە دەت و رێكا دروست نیشاتە دەت و چو شەرم تێدا نینە مرۆڤ تشتەكی نەزانیت و بۆ خۆ پرسیاربكەت، بەلكو شەرم ئەوە نەزانیت و خۆ شارەزا بكەت، ئانكو بێژیت هەما بەس ئەزم و كەسێ‌ دی نە و ژ خۆ نەگریت بۆ خۆ پرسیارا كەسێن ژ خۆ مەزنتر و ب سەربۆر تر بكەت و تە هند دیت ل وی دەمی تشتەك كر یان بڕیارەكا نەدروست دا و ئاكامێن وێ‌ ب خرابی بۆ مرۆڤی زڤڕی و زیانا گەهاندنا مرۆڤی، هەتا كەسوكار و خێزانێ‌ ژی و هەكە د ئەنجامدا تشتەكێ‌ خراب چێبوو، ل وی دەمی پەشیمانی ژی فایدێ‌ مرۆڤ ناكەت و دبیت ب درێژاهیا سالان باجا وێ‌ شاشیێ‌ یا نەزانینێ‌ بدەی.

ئاشتی سالح

كۆنگرەیێ مێۆنشن ل ئەلمانیا ئێك ژ گرنگترین كۆمبوونێن سالانە یێن جیهانێ یە، كو سەركردە و بریاردەرێن سیاسی و ئابووری ژ سەرانسەری جیهانێ لێ كۆم دبن. ئەڤ كۆمبوونە بوویە دەلیڤەكا گرنگ بۆ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، جەنابێ نێچیرڤان بارزانی، دا كو نوینەراتیا هەرێمێ ل سەر ئاستێ جیهانی بكەت.سالانە سەرۆك بارزانی دهێتە داخوازكرن دا كو پشكدارییا ڤی كۆنگرێی بكەت و ئەڤە بوویە نەریتەك. ئەڤ تشتە دبیتە جهێ شانازییێ ژ بەر كو ژ ناڤا هەمی سەرۆكێن هەرێمان و دەڤەرێن جیهانێ، سەرۆكێ هەرێما مە دهێتە داخوازكرن بۆ پشكداریكرنێ، ئەڤە ژی نیشانا گرنگیا هەرێما مە یە ل سەر ئاستێ جیهانی.
كۆنگرێ میۆنشن دەلیڤەكا زێڕینە بۆ دیتن و هەڤدیتنێن دوقۆلی ل گەل سەرۆك و سەركردەیێن وەلاتێن مەزن یێن جیهانێ. سەرۆك بارزانی دشێت ل وێرێ ل گەل گەلەك سەركردەیان ڕووب ڕوو ببینیت و گەنگەشەیا دۆزا كوردستانێ بكەت، بەرژەوەندییێن هەرێمێ پێشبێخیت، و پەیوەندییێن دیپلۆماسی یێن هەرێما كوردستانێ بهێزتر بكەت د ڤان كۆمبوونان دا، بەحسێ دانوستاندن و گوهۆڕینێن ئابووری یێن جیهانی دهێنەكرن. پرسێن وەك بازرگانی، وەبەرهێنان، ئابووریا جیهانی، قەیرانێن دارایی و ڕێكێن چارەسەركرنا وان دهێنە گەنگەشەكرن. ئەڤە دەلیڤەكا گرنگە بۆ سەرۆكێ هەرێمێ دا كو ببینیت كا جیهان بەرەڤ كیڤە دچیت و هەرێما كوردستانێ چاوا دشێت خۆ دگەل ڤان گوهۆڕینان بگونجینیت.
هەروەسا كۆنگرەیێ مێنشێنێ دەلیڤەیەكا گرنگە بۆ گرێبەستێن بازرگانی د ناڤبەرا وەلاتان دا. سەرۆكێ هەرێمێ دشێت ل گەل كۆمپانیێن مەزن و دەولەتێن خۆدان ئابووریێن ب هێز پەیوەندییان دروست بكەت و وەبەرهێنانێ بۆ هەرێمێ ڕاكێشیت. ئەڤە دێ بیتە ئەگەرێ پێشكەفتنا ئابووریا هەرێما كوردستانێ و پەیداكرنا دەرفەتێن كاری بۆ خەلكێ وێ د سەردەمەكی دا كو جیهان گەلەك ب لەز دگوهۆڕیت، بەشداربوونا سەرۆكێ هەرێمێ د ڤی كۆنگرێی دا گەلەك گرنگە. ئەڤ كۆمبوونە دەلیڤەیێ ددەتە هەرێما كوردستانێ دا كو دەنگێ خۆ بگەهینیتە گوهێ جیهانێ و نیشابدەت كو هەرێما مە بەشەكا گرنگە ژ سیاسەتا نێڤدەولەتی. هەروەسا، سەرۆكێ هەرێمێ دشێت ل وێرێ بەحسێ مەترسییێن تیرۆرێ، دۆزا ئاشتیێ، هەروەسا مەسەلا پەنابەران بكەت، و پشتەڤانیێ بۆ دۆزا كوردستانێ وەرگریت. بێگومان، دەنگێ هەرێمێ كۆمبوونێن دێ گەهیتە گوهێ هەمی جیهانێ، و ئەڤە دێ یارمەتیا پێشكەفتنا هەرێمێ ژ هەمی ئالیان دەت.
سەرۆكێ هەرێمێ گەلەك جاران د ڤی كۆنگرێی دا ئاخفتینێن گرنگ پێشكێش كرینە و هەر جار پەیامەكا ئاشتیێ و پێكڤەژیانێ بۆ جیهانێ هنارتیە. جەنابێ وی هەردەم هەول دایە دا كو وێنەیەكێ دروست و باش یێ هەرێما كوردستانێ نیشابدەت.
ئەڤ كۆنگرێ دەلیڤێ ددەتە هەرێما كوردستانێ دا كو خۆ وەك دەڤەرەكا ئارام ل ناڤا ڕۆژهەلاتا ناڤین دا بناسینیت، كو ب سالانە، پێشمەرگێن قارەمان ل دژی تیرۆرێ خەباتێ دكەن، و هەرێما كوردستانێ بوویە جهێ پەنابەرێن ژ هەمی نەتەوە و ئایینان.
بێگومان، كۆنگرێ مێنشێنێ ژبۆ سەرۆك نێچیرڤان بارزانی و هەرێما كوردستانێ دا دەلیڤەیەكا باش بوو كو ڕۆلێ خۆ یێ نێڤدەولەتی بهێزتر بێخن و پەیوەندییێن باش ل گەل وەلاتێن جیهانێ دروست بكەن. ب ڤی ئاوایی، ئەڤ كۆنگرە دبیتە دەروازەیەكا گرنگ بۆ دیپلۆماسیا هەرێما كوردستانێ ل سەر ئاستێ جیهانی.

ئاشتی سالح

لێبۆرین، ئەو ئیرادەیا كو دبیتە دەرگەهێ ئازادیێ ژ كەڤنە ئێش و ئازاران. دەمێ مرۆڤ كەسەكێ دی دبەخشیت، ئەو نە ب تنێ ئەوی كەسی ژ گونەهان ئازاد دكەت، بەلكو خوە ژی ژ زنجیرێن كینە و ركێ رزگار دكەت. لێبۆرین نە بەس كارەكێ ئاسانە، بەلكو پێدڤی ب هێزەكا مەزن و دلگەرمیەكا بەردەوام هەیە. ئەڤە كارەكێ روحییە كو دهێتە پێجێ ب تێپەربوونا دەمی و ب چێكرنا هەست و سۆزێن شیایی.
د ژیانا هەر رۆژێ دا، مرۆڤ بەرهەڤی گەلەك رەوشان دبیت كو تێدا دل دئێشیت. هندەك جاران كەس هاتیە ئێشاندن ژ ئالیێ كەسێن نێزیك ڤە. د ڤان جۆرێن رەوشاندا، لێبۆرین دبیتە دەرگەهێ ئازادیێ ژ ئەو تاریاتیێ كو مرۆڤی ڤەدگریت. لێ لێبۆرین ب ئێك رۆژێ ناهێتە بدەستڤەئینان، ئەڤە رێكەكا درێژە و پێدڤی ب بەردەوامیێ هەیە.
د جیهانا ئەڤرۆ دا، گەلەك تاكەكەس برینداربوونە ژ ئەگەرێ شەر و كێشە و پێكدادانان. ئەڤ برینە بوونە باندۆرێن نەیێن د ژیانا وان دا. لێ دەمێ مرۆڤ لێبۆرینێ دكەت، دەمەكێ نوی دەست پێ دكەت و شیانێن دوڤچوونا ژیانێ زێدەتر دبن.
لێبۆرین دەستپێكا چاكبوونێ یە. دەمێ مرۆڤ دبەخشیت، ئەو دەستپێدكەت ژ رابردووی رزگاربیت و هەست ب ژیانەكا نوی و سەربەخوە دكەت. لێبۆرین پێویستە بۆ گوهۆرینا مرۆڤی بۆ باشی. ب لێبۆرینێ، مرۆڤ دكاریت گەلەك ئازار و برینان ژ بیر بكەت و دەست پێكا ژیانەكا باشتر ب هەڤ را بكەت.
ئەو كەسێن دشێن ببەخشن، دێ رەوشا گیانی و دەروونی یا وان باشتر بیت. ژیانا وان ئاسان و سڤكتر دبیت. ژ ئاریشە و گرێكوێران رزگار دبن. دیتنا وان یا ژیانێ دگوهۆریت و هەستەكێ شیایی ل دەف پەیدا دبیت. هەر وەسا ژی لێبۆرین دبیتە ئەگەرێ باشتربوونا پەیوەندیێن وان ب كەسێن دی را.
ئەگەرچی ببەخشین د هندەك رەوشان دا دبیت یا زەحمەت و مەحال بیت، لێ دیسان ژی مرۆڤ دشێت بەرەڤ ئێك هەنگاڤ و ب دومایێ هەنگاڤ ببەخشیت. ئەو كەسێن دشێن ببەخشن، گەلەك دلۆڤان و دەستڤەكری نە ل هەمبەری خوە و كەسێن دی. لێبۆرین ئەو تیرۆژكا دلۆڤانیێ یە كو ژ دلێ مرۆڤی دەردكەڤیت و رۆناهیێ دزێنیتە سەر تاریاتیێ.
گەلەك كەس دترسن ژ لێبۆرینێ چونكی دزانن كو لێبۆرین پێدڤی ب ئازادیا كینێ هەیە. لێ مرۆڤ پێویستە ژ بیر نەكەت كو لێبۆرین رێك و ئاسانكەرێ بەرەڤ چێكرنا ژیانەكا نوی یە، كو تێدا دلۆڤانی و ئاشتی یا زال بیت.
دەمێ مرۆڤ لێبۆرینێ دكەت، ئەو دەست پێ دكەت ژ رابردوویێ رزگاربیت. د ڤێ چەندێ دا، دێ شیانێن وی بۆ بنیاتنانا داهاتی باشتر بن. چونكو مرۆڤ ئێدی خوە ب رابردوویێ ڤە گرێنادەت، ئەو دێ چەندین دەرفەتان بۆ خوە بینیت. ئەو دێ شێت دیتنەكا نوی یا ژیانێ بۆ خوە بدۆزیت، كو تێدا ئەوێ دلێ وی پر ژ ئاشتی و رەحەتیێ بیت.

ئاشتی سالح

د ڤان رۆژێن دوماهیێ دا، رۆلێن بەدەن و دلێ خەلكێ چەمچمالێ ب لێقەومیەكا مەزن هاتنە هەژاندن. لێقەومیەك كو ل گەل هەر بهیستنەكێ، دلێن هەموو كوردەكی دهەژینیت. ئەڤ لێقەومییە بوویە ئەگەرێ ژدەستدانا چەند كەسان و برینداركرنا گەلەكێن دی. د ناڤ ڤی خەم و ژانێ دا، خەلكێ مە یێ دلسۆز و خۆدان وەلات، ل دهۆكێ و ل هەموو دەڤەرێن كوردستانێ دەست ب پشتەڤانیەكا مەزن كرن، داكو ئالیكاریا برایێن خوە ل چەمچمالێ بكەن.
خەلكێ دهۆكێ، ل هەر چار گۆشەیێن باژاری، ل هەر گوند و باژێركێ، دەست ب كۆمكرنا ئالیكاریێن جۆراوجۆر كرن، ژ خوارن و ڤەخوارنان هەتا جلكان، ژ دەرمان و پێدڤیێن نەخوەشخانەیان هەتا پارێن پێشكێشكری. رێكخراوێن جڤاكی و دەزگەهێن حكومی، هەمی ب هەڤڕا كاردكەن داكو ڤان ئالیكاریان بگەهیننە خێزانێن زیانلێكەتی ل چەمچمالێ.
سەركەفتنا ڤێ ئالیكاریێ، نیشانا هەست و سۆزێن برایەتی و خوەشتڤییا كوردانە. گەلێ كورد هەردەم د رۆژێن تەنگاڤیێ دا، دەستێ ئالیكاریێ درێژی هەڤ دكەن و نابێژن ئەڤە یێ باكوورە، یێ باشوورە، یێ رۆژهەلاتە یان یێ رۆژئاڤایە. ئەم هەمی كوردین و خەم و ژانێن مە، یێن هەموویانە خەلكێ دهۆكێ یێ هەژار و دەولەمەند، ژن و زەلام، پیر و جەحێل، ب هەموو شیان و كارینان ڤە، ددەنە ئالیكاریا خەلكێ چەمچمالێ. چەندین كارڤان هاتنە ئامادەكرن بۆ هنارتنا ڤان ئالیكاریان بۆ چەمچمالێ و خەلكێ ل وێرێ. كەربێن مەزنێن ئالیكاریێ ل هەر كۆلانەكێ دهێنە دیتن، جێهێن تایبەت هاتنە دیاریكرن كو مرۆڤ بشێت ئالیكاریێ ببەتە وێرێ.
لێقەومیێن وەك ل چەمچمالێ، بێگومان، دبنە ئەگەرێ خەمەكا مەزن، بەلێ دبنە ئەگەرێ ئێكگرتنەكا مەزن ژی. دەمێ خەلكێ دهۆكێ و خەلكێ باژێر و گوندێن دی یێن كوردستانێ، دەستێ ئالیكاریێ درێژی برایێن خوە دكەن ل چەمچمالێ، ئەڤە نیشانا ئێكگرتنا گەلێ كوردە د هەر چار پارچێن كوردستانێ دا ئەڤرۆ ئەم هەمی ددەینە ل پشت هەڤ، و د رۆژێن تەنگاڤیێ دا ئالیكاریا هەڤ دكەین. ئەم هیڤیدارین كو خودێ رۆژەكێ ببەتە سەر مە دا ئەم دەستێ هەڤ بگرین و ببینە خۆدانێ ئاخا خوە و نەهێلین لێقەومیێن وەسا بوومەلەرزە و لەیزەر دوبارە ببن. ئەم هیڤیدارین كو خەلكێ چەمچمالێ و دەڤەرێ، زوو ساخ و سەلامەت ڤەگەرن مالێن خوە و بژیەكا خوەش و ئارام بەردەوام بن بژی كورد، بژی كوردستان، بژی برایەتی و پشتەڤانیا كوردان بۆ هەڤ!

ئاشتی سالح

جهێن گشتی، ئەو جهێن كو بۆ هەموو خەلكی نە، رۆلەكێ مەزن د ژیانا مە دا دگێڕن، ئەڤ جهێن گشتی، وەك باخچە، پارك، قوتابخانە، نەخۆشخانە، هەموو جهێن مە نە و مە هەموو كەسان دڤێت پاراستنا وان بكەین دەمێ ئەم د جهێن گشتی دا دژین، دڤێت ئەم هزر بكەین كو ئەڤ جهە نە ب تنێ یێ مەیە بەلكو یێ هەموو كەسی یە كو پێدڤی پێ هەی، ئەڤە ب وێ واتایێ دهێت كو ئەم دڤێت رێزێ ل ڤان جها بگرین، وان پاقژ بهێلین و ب شێوەیەكێ وەسا بكاربینین كو هەردەم دپاقژبن.
باخچەیێن گشتی ئێك ژ گرنگترین جهێن گشتی نە، ل ڤێرێ، زارۆك دگێڕن خەلك وەرزشێ دكەن، یان بەس بۆ بێهنڤەدانێ دچن، دڤێت ئەم ڤان باخچەیان پاقژ بهێلین، گیا و داران نەشكێنین و پاشماییێن خوە نە هاڤێژینە سەر ئەردی، هەروەسا دڤێت ئەم رێزێ ل هەڤدوو بگرین د دەمێ بكارئینانا ڤان جها دا، نەخۆشخانە ژی جهێن گشتی نە كو خزمەتا هەموو كەسا دكەن، دڤێت ئەم هاریكاریا كارمەندێن نەخۆشخانێ بكەین و پێگیریا رێنمایێن وان بكەین، ئەم دشێین ڤێ چەندێ بكەین ب رێكا پاراستنا نەخۆشخانێ پاقژ، دەنگێ خوە نزم بكەین ل دەمێ‌ سەرەدانان و رێزێ ل نەخۆشێن دی و كارمەندا بگرین.
قوتابخانە جهەكێ گرنگە بۆ پەروەردەكرنا زارۆكێن مە، دەمێ كو دایك و باب زارۆكێن خوە دهنێرنە قوتابخانێ، دڤێت ئەو هاریكاریا مامۆستایان بكەن و پێگیربن ب رێنمایێن قوتابخانێ‌، بازارَ جهێن گشتی نە كو خەلك تێدا كرین و فرۆتنێ دكەن، دڤێت ئەم پاقژیا ڤان جها بپارێزین، پاشماییێن خۆ نە هاڤێژینە سەر ئەردی و ب شێوەیەكێ بێدەنگ و رێك و پێك مامەلێ بكەین.
رێژی جهێن گشتی نە كو هەموو كەس تێدا دچن و دهێن، پێدڤی یە ئەم رێزێ ل یاسا و رێنمایێن هاتنوچوونێ‌ بگرین و نەبینە ئەگەرێ سەر ئێشی بۆ كەسێن دی، هەر وەسا دڤێت ئەم پاقژیا رێكا بپارێزین و پاشماییێن خوە نە هاڤێژینە سەر ئەردی.
ب كورتی، جهێن گشتی مولكێ هەموویانە و ئەو چەندە بەرپرسیاریەكا مەزن دئێخیتە سەر ملێن مە بۆ پاراستن و بكارئینانا وان ب شێوەیەكێ دروست، دڤێت ئەم باوەر بكەین كو ئەڤ جهە یێ هەموو كەسا نە، و ئەم هەموو تێدا پشكداربین، هەكە ئەم ب شێوەیەكێ درست چاڤدانا ڤان جها بكەین، دێ ژیانا مە هەموو كەسان خۆشتر و باشتر بیت.

ئاشتی سالح

توندوتیژی بەرانبەر زارۆیان ئێك ژ گرنگترین ئاریشەیێن جڤاكا مەیە كو رۆژانە دبینین و دبهیسین. هەر زارۆیەك ژ دایك دبیت، ماف هەیە ب ئازادی و ئارامی ژیانا خۆ بەردەوام بكەت. لێ مخابن گەلەك جاران، زارۆك دبنە قوربانیێن توندوتیژیێ، چ ل مالێ چ ل قوتابخانێ یان جهێن گشتی توندوتیژی ل گەل زارۆیان ب چەند جۆران دهێتە دەستنیشانكرن. ئەو دشێت توندوتیژیا لەشی بیت وەكی لێدان و پێدان، یان توندوتیژیا دەروونی وەكی قێركرن و بێڕێزیكرن، یان توندوتیژیا رەفتاری وەكی بێخوارن و بێج ل هێلان. هەمی ئەڤ جۆرێن توندوتیژیێ كارتێكرنا نەرێنی ل سەر كەسایەتیا زارۆكی دكەن، نەخاسمە ل قۆناغێن ژیانێ یێن دەستپێكێ ئەگەرێن توندوتیژیێ ل دژی زارۆكان گەلەكن. هندەك دایك و باب توندوتیژیێ وەكی رێكەكا پەروەردەیی بكاردئینن، ژبەر كو ب خۆ ب ڤێ رێكێ هاتینە مەزنكرن. هندەكێن دی ژ زیرەكیا نزم یان نەزانینێ، شێوازێن هەڵە بكاردئینن بۆ گوهۆرینا رەفتارێن زاروكێن خۆ. بێگومان، ئاریشەیێن ئابووری، كێشەیێن نەساخیێن دەروونی، و زێدەگاڤیا كەیفخۆشكەران ژی رولەكێ مەزن دلیزن د ڤێ چەندێدا كارتێكرنێن توندوتیژیێ ل سەر زارۆیان گرانن ژ ئالیێ لەشی ڤە، زارۆك دێ بریندار بن و ژ ئالیێ دەروونی ڤە، ترس و خەم و دودلی دێ كەسایەتیا وان داگیركەن. زارۆیێن قوربانیێن توندوتیژیێ، دێ ب زەحمەت باوەریێ ب خۆ و كەسێن دۆرهێلا خۆ ئینن، و پتریا جاران دێ توندوتیژیێ دژی كەسانێن دی بكاربینن دەمێ مەزن دبن چارەسەركرنا ڤێ كێشێ، پێدڤی ب هاریكاریا هەمی ئالیانە. دڤێت مللەت هشیار بیت سەبارەت ب مەترسیێن توندوتیژیێ، و دڤێت دایك و باب فێری رێكێن راست یێن پەروەردەكرنێ بن. قوتابخانە و دامودەزگەهێن پەروەردەیی ژی پێدڤیە بەرنامەیێن تایبەت بۆ هشیاركرنێ دانن. د هەمان دەم دا، حوكمەت پێدڤیە یاسایێن تایبەت دەربئێخیت بۆ پاراستنا زارۆیان و كەسێن توندوتیژیێ دژی زارۆیان دكەن، بێنە سزادان.ب كورتی، توندوتیژی بەرامبەر زاروكان ئاریشەیەكا مەزنە، لێ نەچارەسەر نینە. ئەگەر هەمی ئالی پێكڤە كاربكەن و هەر ئێك ئەركێ خۆ بجهبینیت، دێ شێین جڤاكەكا ئارام بۆ زارۆیێن خۆ چێكەین و دێ شێین كەسێن پاشەرۆژێ ب ئارامی و بێ توندوتیژی پەروەردە كەین.

ئاشتی سالح

دەمێ ئەم بەحسێ سەركەفتنا پارتی دكەین، ئەم پەیڤەكا ب هێز و دانپێدانەكا بەرفرەه دبینین كو خەلكێ كوردستانێ پێشكێش كریە. ئەو ملیۆن دەنگێن پارتی وەرگرتین، دەڕبرینەكا راستەقینە یە كو گەلێ كوردستانێ باوەریا خۆ ب سیاسەت و رێبازا پارتی هەیە.
ئەڤ سەركەفتنە نە ب رێكەفت هاتیە دەست، لێ ئەنجامێ ساڵێن درێژ ژ كار و خزمەتكرنا گەلی یە. پارتی هەر دەم دەست ژ دەستێ خەلكی بەرنەدایە و بەردەوام بوویە د پێشخستنا هەرێمێ دا. ژ رۆژا ئاڤاكرنا وێ، پارتی شەر كریە بۆ مافێن گەلێ كورد و هەر دەم بەرەڤانی ژ كەیس و خاكێ وی كریە.
تشتێ سەیر نینە كو گەلێ كوردستانێ ڤێ چەندێ د هەلبژارتنان دا دەردبڕیت. ب راستی، هەر پارتیەكا سیاسی ب كار و بەرنامەیێن خۆ دهێتە نیاسین. پارتی ژی ل سەر بنگەهێ خزمەتكرنا گەلی، دلسۆزی و راستگۆیی دهێتە نیاسین. چونكو پارتی هەر دەم بەرنامەیێن خۆ ب شێوەیەكێ كریاری پێشكێش كرینە و گەل ب چاڤێ خۆ دیتیە چاوا ئەو بەرنامە ل سەر ئەردی پێك دهێن.
ئەم دشێین بێژین كو هەلوەستێ پارتی ل هەنبەر پرسێن نەتەوەیی، چاڤدێریا پارتی بۆ ئاسایشا هەرێمێ و گەشەپێدانا ئابۆری ژ لایێ وێ ڤە، هەمی فاكتەرێن سەرەكینە كو بووینە ئەگەرێ بدەستڤەئینانا ڤێ باوەریا مەزن ژ لایێ خەلكی ڤە.
هەر وەسا دڤێت ئەم دەستنیشان بكەین كو زێدەبوونا ڤێ حەژێكرنێ بۆ پارتی د دەمەكی دا یە كو ناڤچە ب هندەك قەیرانێن سیاسی و ئابۆری رە دەرباز دبیت، ئەڤە ژی دیار دكەت كو خەلك باوەری ب سەركردایەتیا پارتی هەیە و دزانیت كو ئەوە بەرەكێ ئارامیێ و سەقامگیریێ.
د داویێ دا، ئەم دشێین بێژین كو ئەو ملیۆن دەنگ ژ لایێ خەلكی ڤە نەتەنها دەنگدانە ب پارتی، لێ بەلكو دەنگدانە ب داهاتیەكێ گەشتر. خەلكێ كوردستانێ دزانیت كو رێكا سەرفرازیێ د وەلاتەكێ ئازاد و سەربخۆ دایە، و پارتی ژ دەستپێكێ هەتا نها خەباتا وێ بۆ ئازادی و سەربخۆیێ یە. لەوما ڤێ یەكێ ژی هاندایە خەلك دا دەنگێ خۆ بدەنە وێ.

ئاشتی سالح

لیستا ٢٧٥ د دیرۆكا سیاسیا ئیراقێ دا بوویە ئێك ژ وان خالێن وەرچەرخانێ یێن كو گوهۆڕینێن مەزن ب خوەڤە دیتین. ئەڤ لیستە بۆ ئێكەم جار پشتی رۆخاندنا رژێما بەعس د سالا ٢٠٠٣ دا هاتە پێشكێشكرن و بوویە بنەما بۆ سیستەما دیمۆكراسی یا نوی ل وەلاتی. ئەڤ لیستە ژمارا ئەو ئەندامێن پەرلەمانێ بوون كو د پێكهاتەیا پەرلەمانێ دا هەبوون، و ژ وی دەمی هەتا نوكە ناڤێ وێ بوویە ناڤەكێ ناسكری د جڤاكا كوردستانێ دا.
یا هێژایی گۆتنێ یە كو پێكهێنانا لیستا ٢٧٥ هەنگاڤەكا گرنگ بوو ژ بۆ بجهئینانا دەنگێ خەلكێ ئیراقێ ب گشتی و یێ خەلكێ كوردستانێ ب تایبەت. هاتنا ڤێ لیستێ نەفەسەكێ نوی دایە چالاكیا سیاسی و پرۆسێسا دیمۆكراسی ل وەلاتی، و بوویە سەدەما گوهۆڕینێن مەزن د وارێ سیاسی، ئابووری، و جڤاكی دا.
ئەڤ لیستە هەروەسا بوویە سیمبۆلەك ژ بۆ پشكداریا رەنگاورەنگ، چونكی نوونەرێن ژ هەمی نەتەوە و ئایینێن جۆراوجۆر یێن ئیراقێ تێدا جه دگرتن. ئەڤە ژی نیشانا وێ چەندێ بوو كو خەلكێ ئیراقێ ب هەمی پێكهاتێن خوەڤە، دشیان یەكگرتی بژین و ب شێوەیەكێ ئاشتیانە ژیانا خوە ببەن. بەشداربوونا كورد و پێكهاتێن دی د لیستا ٢٧٥ دا نیشانا بەرەڤپێشچوونەكێ بوو بۆ چەسپاندنا پرەنسیپێن دیمۆكراسی یێن وەك مافێن هەمی پێكهاتەیان و پێكڤەژیانێ.
د راستیێ دا، لیستا ٢٧٥ نە تەنها ژمارەیەكە، بەلكو ئیرادەیا گەلێ ئیراقێ یە بۆ گوهۆڕینەكا راستەقینە. ئەڤ ژمارە نیشانا خەباتا سالێن دوور و درێژ ە بۆ رەواندنا دیكتاتۆریەتێ و ئاڤاكرنا سیستەمەكا دیمۆكراسی یا كو تێدا دەنگێ هەر كەسەكی جهێ خوە یێ راستەقینە وەرگریت.
دگەل وێ هەمیێ ژی، هەر وەكی هەر تشتەكێ نوی، لیستا ٢٧٥ ژی روبەروویی زۆر ئارێشە و ئاستەنگان بوویە. ئەنجامدانا هەلبژارتنان ل ژێر سێبەرا گرژی و ئالۆزیان دا، پاراستنا مافێ هەمی پێكهاتەیان، و ئاڤاكرنا سیستەمەكا سیاسی یا سەقامگیر، ئەركێن گران بوون ل سەر میلێن ئەندامێن ڤێ لیستێ.
د داویێ دا، لیستا ٢٧٥ وەك پێنگاڤەكا گرنگ د دیرۆكا گەشەسەندنا ئیراقێ دا دئێتە هژمارتن. ئەڤ لیستە بوویە بنیاتێ ئاڤاكرنا ئیراقەكا نوی یا كو سەروەریا یاسایێ و مافێن هەمی خەلكێ وێ تێدا جهێ خوە وەرگرن. ئەڤرۆ، ژبەركو ئەم ڤێ لیستێ د دیرۆكێ دا دبینین، دڤێت باش بزانین كو ئەڤ پێنگاڤە، پێنگاڤەكا مەزن بوو ژ بۆ ئاڤاكرنا سیستەما دیمۆكراسی ل ئیراقێ. خەبات و سەركەفتن، ژ بیركرنا وان ئاسان نینە.