جـەمـال حسو نـەرمـۆ

.. ل ١٣ ئیلۆنا ٢٠٢٦ هەلبژارتنێن ناڤخۆیی ل هەرێما (niedersachen) ئەلمانیا دێ هێنە ئەنجامدان، ب درێژاهیا سالان پارتێن سیاسی ل دەڤەرێ وەك (SPD, CDU, CSU, FDP, Grune) دێ پشكداری ڤان هەلبژارتنان بن ب تەڤا بەربژارێن ئەلمانی و بیانی ڤە، كو دێ ل (13 ی ئیلۆنا 2026) هێنە ئەنجامدان.
ئەڤ هەلبژارتنە هەر پێنج سالان جارەكێ ل هەموو هەرێمێن ئەلمانیا فیدرال دهێنە گێران، كو تایبەتمەندیا وێ د ژیێ دەنگدەری دایە، ئەو ژی سەروو ١٦ ساڵیی دابت، هەتا كو بشێت دەنگێ خۆ بدەت، كو بەراورد ل گەل هەلبژارتنێن پەرلەمانی پێدڤیە دەنگدەر تەمەنێ ١٨ دەربازكربت.
ئیرۆ ڕۆژ ئەم وەك مللەتێ ئێزدی، پەنابەر و دەربەدەری ڤێ دونیایێ بووینە، تایبەت وەلاتێ ئەلمانیا نۆكە بوویە پرەك ژبۆ ئێزدیان دەربازی تەڤا بیاڤێن ژیانێ ببین، نەخاسمە دەلیڤەكا زێرین بۆ مە وەك ئێزدی هاتیە پێش ئیرۆكە بشێین ب رێكا ڤان شیان و هێزێن بێ وێنە ببینە پشكەك ژ بریارێن سیاسی ل دەڤەرێ، تایبەت ب رێكێن دیموكراسی و هەلبژارتنان، كو ئیرۆكە وەك هەڤوەلاتیێن نمرە ٢ تەماشەیی مە نەهێتە كرن، ئەز دبێنم ئێزدی ل ڤێدەر د سێ قووناغێن گرنگ دا دەربازبووینە:
قووناغا ئێكێ: خۆ گەهاندن بوویە ژ وارێ باب و باپیران بۆ وارگەهەكێ ئارام یێ ژیانكرنێ ل وەلاتێن كێشوەرێ ئۆرۆپی نەخاسمە ئەلمانیا جهێ نشتەجێبوونا پڕانییا مە ئێزدیانە.
قووناغا دوویێ: خۆ ئاڤاكرن و خۆگونجاندنا جڤاكا ئێزدی د چارچووڤەیێ قانوونێن نشتیمانی و ناڤنەتەوەیی دا، ب گۆڕەی ڕێسایێن حوكمەتا ئەلمانیا، پێگیری كریە.
قووناغا سێیێ: خۆ ڕێكخستن ل گەل بیروباوەر و ڕیسا و ڕەوشت و تیتالێن گەلێ ئەلمانیا، ل ژێر سێبەرا دەستوور و قانوونێن بەركار..
ئەڤە هەڤدەم كو ل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ، ئێزدی د قووناغێن سەخت یێن ئابووری و سیاسی دا تێپەر دبن و هێشتا د دەردێ ڤان نەهامەتی و ئاوارەیێ دا ژیانێ دكەن، تایبەت پشتی فەرمانا ٢٠٢٤/٨/٣ ل شنگال و ئەو باندۆرا كۆمكۆژا كو ب سەر ئێزدیان دا هاتی و هەتا نۆكە تێدا دنالن، لەورا جڤاكا مە یا ئێزدی ب هەموو تەمەن و رەگەزێن خۆڤە قەستا وەلاتێن دەوروبەر كرن، بۆ هندێ بارسڤكیەكێ ل سەر كەسوكارێن خۆ دروستبكەن و ببنە هەڤكار و پالپشتێن وان ژ هەموو ڕوویەكی ڤە، ئەڤە ل دەمەكی دایە كو ژ چەرخێ ٢١ مە ب هیچ شێوەیەكی باوەرنەدكر كو ڕۆژەكێ مللەتێ مە دێ تووشی ڤێ كارەسات و نەهامەتیا وەسا مەزن و دژواربت.
پشتی ناساندنا كۆمكوژیا ئێزدیان ژلایێ پەرلەمانێ ئەلمانیا ڤە، پتر ڤیان و حەزا هەڤوەلاتیبوونێ ل جەم ئێزدیان پەیدابوو، ژبەر ئاشنایی گەل و ئاخا ئەلمانیا ببن، ل ڤێدەر گەلەك پڕسیار بۆ مە دهێنە پێش، ئەرێ ما هەتا كەنگی ئێزدی دێ ل ڤی حالێ پەریشان دا ژین؟ هەتا كەنگی مللەتەكێ بندەست و بێ ماف بین؟ گەلۆ ژ راستا ئێزدیان ئەو شیان هەینە كەتوارێ خۆ بگوهۆرن؟
بێگومان ئەگەر ڕەوشا ئێزدیان بەراورد بكەین، بەرانبەر سالێن ٢٠١٤، دێ بینین كو هژمارەكا زۆر ژ كەسایەتی و ئەكادیمی و ڕەوشەنبیرێن ئێزدیان ئیرۆكە بووینە ناڤێن دیار ل ڤی وەلاتی و دەستێ وان درێژبوویە د زۆربەیا سێكتەرێن ژیانێ دا ل وەلاتێ ئەلمانیا، لەورا ئیرۆكە مە ئەو شیان یێن هەین د هەلبژارتن و چەمكێن بریارێ دا كاریگەری و باندۆرا خۆ دروست بكەین و لۆبیەكێ ب هێز ئاڤابكەین، وەك هەڤوەلاتیەكێ ئەلمان و هەم وەك ئێزدیەك پشتەڤان و پالپشتێن سەرسەختێن دۆزا مللەتێ خۆ بین وەك ئێزدی ب تایبەتی و وەك كورد و كوردستانی ب گشتی.
ل دوماهێی و یا گرنگ ئاماژێ پێ بدەم، ئەڤ هەلبژارتنە و یێن داهاتی، ژبۆ جڤاكا ئێزدی گەلەك گرنگە، زێدەباری پشتەڤانیا مە بۆ بەربژارێن ئێزدیان ل وەلاتێ ئەلمانیا، گرنگ نینە كی بەربژار سەربكەڤت، یا پتر جهێ پشتەڤانێی ئەوە كەسەكی ئێزدی ل گەل هەر بزاڤەكا سیاسی بت، ببتە دەنگ و ڕەنگێ ڤی خەلكی ل سازیێن دەولەتێ، لەورا پێدڤیە ئەم هەموو پشتەڤانێن گەرمێن بەربژارێن خۆ بین و دامودەزگەهێن حوكمەتا ئەلمانیا ژ نوونەرێن خۆ بێبەهر نەكەین.