سەرۆك مەسعود بارزانی پەیامەك بۆ سالڤەگەرا ل سێدارەدانا لەیلا قاسم و هەڤالێن وی بەلاڤكر و ئەڤە دەقێ پەیامێیە:
لەیلا قاسم نموونەیا بلند یا ئافرەتا كوردە كو دیرۆك بۆ خوە گەلێ خوە دروستكر. ئەوێ شەهیدبوون وەكو شانازییەك قەبوولكر بەلێ سەرێ خوە بۆ جەلاد و دوژمنی شۆڕ نەكر. لەیلا قاسم و هەڤالێن وی بۆ مە هەموویان وانە و سەرمەشقن كو وەفاداری بۆ وەلاتی و بیروباوەران و مەرگا سەربلند، گەلەك ب بهاترە ژ ژیانا بندەستیێ.
ل سالڤەگەرا پێنجیێ یا سێدارەدان و شەهیدكرنا لەیلا قاسم و نەریمان فوئاد مەستی و حەسەن حەمە رەشید و ئازاد سلێمان میران و جەواد هەمەوەندی سلاڤ بۆ گیانێ وان یێ پاقژ و هەموو شەهیدێن رێكا ئازادیێ.

دوهی ئێكشەمبی 12-5-2024 سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل د. لەتیف رەشید، سەرۆك كۆمارێ ئیراقێ كر.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر» د دیدارەكێدا باس ل رەوشا سیاسییا ئیراقێ و هەرێمایەتی و دەڤەرێ هەروەسا ئاستەنگێن پێشبەری پڕۆسەیا سیاسی و سەقامگیرییا وەلاتی هاتە كرن».
هەر د ئەوێ دیدارێدا دوپاتی ل دانوستاندنێ و هەماهەنگیێ و كارێ هەڤپشك هاتە كرن بۆ چارەسەركرنا كێشەیان و ب هێزكرنا پەیوەندیێن د ناڤبەرا هەردو حوكمەتێن هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقا فیدرال.
نێچیرڤان بارزانی دوپاتیێ ل روو ب رووبوونا مەترسیێن گوهۆڕینا سەقای دكەت.

دوهی ئێكشەمبی 12-5-2024، ب بەرهەڤبوونا لەتیف رەشید، سەرۆك كۆمارێ ئیراقێ، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و هەژمارەكا بەرپرسێن حكومی و حزبی، كۆڕبەندێ تایبەت ب هشكەسالیێ و كاریگەریێن گوهۆڕینا سەقای ل سەر رەوشا سیاسی و ئابۆری و دیموگرافییا ئیراقێ، ل باژێرێ هەولێرێ دەستپێكر، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پەیڤەك تێدا پێشكێشكر و ئەڤە دەقێ وێ یە:
دەستخوەشیێ ل رێكخەرێن ئەڤی كۆڕبەندی دكەم و هیڤیدارم سەركەفتیانە كارێن وی ب دووماهی بهێن و ئەنجام و راسپاردە و پێشنیارێن باش و كرداری، بۆ چاوانییا روو ب رووبوونا مەترسییان، پێشكێش بكەت.
مخابن، كاریگەرییەكا مەزن یا گوهۆڕینا ئاڤ و هەوای ل سەر ئیراقێ یا هەی. ب گۆڕەی نووترین راپۆرتا نەتەوەیێن ئێكگرتی، ل سەر ئاستێ جیهانێ ل رێزا پێنجێ دایە. هەلبەت ئەڤێ چەندێ دێ ئەنجامێن خراب ل سەر هەموو بوارێن ژیانێ ل ئیراقێ ب هەرێما كوردستانێ ژی ڤە هەبن. چەندین مەترسی دروستكرینە و دروست دكەت، وەكو ب بیابانبوونا زێدەتر و ژ ناڤچوونا زێدەتر یا ئەردێ چاندنێ. ب گۆڕەی ئاماران سالانە 100 كیلۆمەترێن چارگۆشەیی ژ ئەردێ چاندنێ ل ئیراقێ دبیتە هشكاتی و بیابان.
هەروەسا كۆمبوونا بەردەوام و زێدەتر یا ئاڤا سەرئەرد و ئاڤا بن ئەرد، لاوازبوونا ئاسایشا خۆراكی، زێدەبوونا كۆچكرنێ ژ جهێن زیانبەركەفتی بۆ دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ.
ئامارێن (IOM) دبێژن: ئەڤ سالێن دووماهیێ هەتا مەها 10 یا سالا بۆری، 130 هزار كەس ل باشوورێ ئیراقێ نەچاربوون جهێ ژیانا خوە چۆل بكەن. ئەڤە سەرەرای تێكچوونا ئاسایشا جڤاكی و زێدەبوونا رێژەیا بێكاریێ و هەژاریێ، زێدەبوونا كێشەیێن ساخلەمی و كارەساتێن سروشتی و چەندین ئەنجامێن دی ژی.
رەوشا بۆری وەكرییە ئیراق وەكو پێدڤی نە نێڕیتە گرنگی و جدییەتا ئەڤی بابەتی. لەوما نوكە مە ل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ زێدەتر ژ وەلاتێن دی پێدڤی ب كارێ لەز و دانانا پلان و ستراتیژییا كورتخایەن و درێژخایەن یا هەی، بۆ ئەوێ چەندێ روو ب روویێ مەترسیێن گوهۆڕینا ئاڤ و هەوای ببین و رێكێ ل ئەنجام و كارەساتێن ئەوێ دیاردەیێ بگرین.
بۆ ئەڤێ چەندێ ژی دڤێت ئەڤ پرسە ببیتە كارێ بەراهیێ و رووبەرەكێ زێدەتر و جدیتر ژ سیاسەت و بەرنامەیێ كارێ حوكمەتا ئیراقا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڤەگریت و پێكڤە هاریكاریێ بكەن.
بودجەیا پێدڤی بۆ بهێتە دانان و دەزگەهێ تایبەت هەبیت كو دەستهەلات و شیان زێدەتر بن ژ ئەوێن نوكە هەین و ل ئاستێ مەترسی و ئاستەنگان بن.
گرنگ و پێدڤییە سیستەم و پرۆگرامێن خواندنێ و پەروەردەیێ، گرنگییا زێدەتر ب هشیاری و كولتوورێ ژینگەهپارێزیێ و پاراستنا ئاڤێ و پیسنەكرنا هەوای و كێمكرنا بكارئینانا وزێ و كێمكرنا گلێشی بدەن، هەروەسا بەردەوام ب رێكا راگەهاندنێ و ناڤەندێن رەوشەنبیری و ئایینی ژی، ئاستێ هشیارییا تاك و خێزانێ و جڤاكی دەرهەق ئەڤێ پرسا گرنگ بهێتە بلندكرن.
ل گەل گوهۆڕینا سەقای وئەنجامێن وی، گرنگییا ئاڤێ گەلەك زێدەتر دبیت و دڤێت باشتر بهێتە بڕێڤەبرن. ئیراق ب حوكمێ ئەوێ چەندێ ژێدەرێن زوورترین ئاڤا رووبارێن وی ژ وەلاتێن هەڤسنوورە، نەچارە گرنگییەكا زێدەتر ب ئەڤێ پرسێ بدەت، بۆ ئەوێ چەندێ بشێت ئاسایشا ئاڤا خوە مسۆگەر بكەت.
ژبلی ئەوێ چەندێ پێدڤییە ئەم ل ئیراقێ ل گەل وەلاتێن دەڤەرێ و جیهانێ هەماهەنگی و هاریكارییا هەڤپشك بەرفرەه بكەین بۆ ئەوێ چەندێ بشێین بەرهنگارییا مەترسی و ئاستەنگێن گوهۆڕینا سەقای ببین، گرنگە د ناڤخوە ژی دا پلان و ستراتیژییەكا نیشتمانییا ب هێز بەرهەڤ بكەین و هندی زووترە بێخینە د بوارێ بجهئینانێدا.
هەرێما كوردستانێ ب ژێدەرێن مەزن یێن سامانێ ئاڤێ یا زەنگینە. دڤێت گرنگییا تایبەت ب پڕۆژەیێن بەنداڤان و بەنداڤێن بچووك یێن ئاڤێ ل هەرێما كوردستانێ و هەموو ئیراقێ بهێتە دان. گرنگە د ئەڤی بواریدا وبۆ چاندنا دارستانان ژی حوكمەتا ئیراقا فیدرال هاریكارییا هەرێما كوردستانێ بكەت.
تۆپۆگرافییا هەرێما كوردستانێ گەلەك یا هاریكارە بۆ دروستكرنا چەندین بەنداڤان و سەدان بەنداڤێن بچووك كو دشیاندایە ئاڤەكا زۆر عمباركەن و هاریكارێن باش بن بۆ كێمكرنا مەترسیێن گوهۆڕینا سەقای ل سەر ئیراقێ. داخوازێ ژ سەرۆك كۆماری ژی دكەم كو ئەڤرۆ تەشریف ئینایە و ل ڤێرێیە، سەبارەت ئەڤێ چەندێ یێ هاریكار بیت.
هەر ل ڤێرێ دخوازم دەستخوەشیێ ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بكەم كو سەركەفتییانە هەژمارەكا بەنداڤێن بچووك ل چەند جهان ل هەرێما كوردستانێ دروستكرینە و سالانە رێژەیەكا باش یا ئاڤێ عمبار دكەن.
هەردەم بەرژەوەندیێن مە یێن درێژخایەن ژ كێشە و ناكۆكییان د مەزنترن و دڤێت ل سەر ئەوێ باوەریێ و بنەمای كار بكەین. د دەمێ چەند هەفتیێن بۆریدا ل ئیراقێ مە پێنگاڤێن باش بۆ ب هێزكرنا باوەریێ و كۆمبوونا مە هەموویان ل دۆر نەخشەرێكەكا نیشتمانی هاڤێتینە.
ئەڤێ چەندێ دێ رەنگڤەدانا ئەرێنی هەبیت ل سەر پەیوەندیێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، هەروەسا ل سەر ئاستێ دەڤەرێ ژی دا كو دێ خێر بۆ هەموو ئیراقێ بیت. ئەم ل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، ب هاریكاریێ و پێكڤەكاركرنێ، دشێین خزمەتێن گەلەك باشتر بكەین و وەبكەین پاشەڕۆژ بۆ مە هەموویان باشتر بیت.

دوهی ئێكشەمبی 12-5-2024، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د پانێلەكیدا د چارچۆڤەیێ كۆڕبەندێ تایبەت ب هشكەسالیێ و كاریگەریێن گوهۆڕینا سەقای راگەهاند» ئەڤە چەندین سالە گوهۆڕینێن ب لەز د سەقایدا یێن هەین و ژێنگەه بۆ گەلەك خەلكی ل گەلەك دەڤەران ئەستەمە تێدا بژین. گوهۆڕینێن دیموگرافی ل گەلەك ل وان دەڤەران رووداینە یان ژی دێ روو دەن، هەكە چارەسەرییا ب لەز بۆ ئەڤان كێشەیان نەهێنە دیتن».
گۆت ژی» ل سەر ئاستێ جیهانێ دڤێت روو ب روویێ ئەڤان جۆرە كێشەیان ببن، چونكە بابەتێ ژینگەهێ كێشەیەك نینە كو تنێ گرێدای بیت ب دەڤەرەكا تایبەتڤە، دبیت ل دەڤەرەكا تایبەت گرفتان بۆ خەلكەكی دروست بكەت، بەلێ كۆچكرنا ئەڤی خەلكی دشێت گرفتێ بۆ دەڤەرەكا دی دروست بكەت. ئەڤە كێشەیەكا تێكهەلە و دڤێت چارەسەرییەكا تێكهەل ژی بۆ بهێتە دیتن».
خۆیاكر ژی» مە ل هەرێما كوردستانێ دەمەكێ زۆرە هەست ب ئەوێ مەترسیێ كری و مە كار ژی كریە. بۆ نموونە بابەتێ دروستكرنا بەنداڤان بۆ عمباركرنا ئاڤێ و ب هەدەرنەدانا ئاڤێ، بۆ ڤەژاندنا دارستانان ل كوردستانێ مە پێنگاڤێن باش یێن هاڤێتین. ژ روویێ وزێ ڤە، دشێم بێژم كوردستان ئێكەمین جهە ل ئیراقێ كو غازا ب هەدەر دچیت نوكە ل كوردستانێ ل هندەك جهان دهێتە وەرگرتن، ل هندەك جهان ژی مە بەرنامەیێن دی یێن هەین كو هەموو ئەو غازە بهێتە وەرگرتن و ببیتە وزە و بهێتە بكارئینان ل شوونا ئەوێ چەندێ ژینگەهێ پیس بكەت یان ژی ب هەردە بچیت».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژەكر» ل كوردستانێ مە هندەك ژ وان پێنگاڤان یێن هاڤێتین و پێدڤییە تشتێ دیتر ژی بكەین، بەلێ ئەڤ چەندە دزڤریت بۆ شیانێن ل بەردەست، پێدڤییە حوكمەتا فیدرالی ب ئەركێ خوە یێ دیرۆكی راببیت، ئەو شیانێن كو ل بەردەستێ حوكمەتا فیدرالی هەین، ل ئەوان جهان تەرخان بكەت و وەبەرئێنانێ تێدا بكەت كو گونجایە بۆ ڤەژاندنا سروشتێ دەڤەرێ، كوردستانێ یا گونجایە ژ گەلەك روویان، د شیاندایە گەلەك بەنداڤ ل كوردستانێ بهێنە دروستكرن، د شیاندایە بابەتێ ڤەژاندنا دارستانان ل كوردستانێ بهێتە پێشڤەبرن و هێدی هێدی بەر ب جهێن دی یێن ئیراقێ بچیت».
ئەوژی بەرچاڤكر» ل دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ ژی پێدڤییە وەبەرئێنانا زێدەتر بهێتە كرن، من گوهلێبوویە هەوە باسێ هەژمارەكا گەلەك مەزن كر كو دڤێت ئەو گۆژمەیێ پارەی بهێتە تەرخانكرن، بەلێ ئەڤە پێدڤییەكە ودڤێت ئەو تشتە بهێتە كرن، بۆ ئەوێ چەندێ خەلك ژ دەڤەرەكێ مشەخت نەبیت بۆ دەڤەرەكا دی. ل هەرێما كوردستانێ ئەوا ل سەر مە بوو مە یا كری، ئەز نابێژن هەموو تشت یێن هاتینە كرن، بەلێ پێنگاڤێن پێدڤی یێن هاتینە هاڤێتن، ئەوا د شیانێن مە دا مە ئا ئەنجامدای، هەكە شیانێن زێدەتر هەبن، هەماهەنگی و تێكگەهشتنەكا باشتر ل گەل حوكمەتا فیدرالی هەبیت، ب دیتنا من دێ شێین پێنگاڤێن گەلەك باشتر ژی هاڤێژین».
مەسرور بارزانی رۆهنكر ژی» بۆ پاراستنا ئاسایشا خۆراكی، پێدڤییە پشتبەستنێ ب كەرتێ چاندنێ بكەین و ببیتە ژێدەرەكێ داهاتی ژی، مە ئەو چەندە ل هەرێما كوردستانێ كریە نموونە، بەری ئەڤێ كابینەیێ، وەبەرئێنانا پتاتێ ل كوردستانێ 25 هزار تەن بوو، پشتی مە دوپاتی ل هاریكارییا ئەڤی كەرتی كری، نوكە وەبەرئێنانا پتاتێ ل هەرێما كوردستانێ گەهشتییە 800 هزار تەنا، لەوما د شیاندایە ئەڤە ل ئیراقێ ژی مفا ژێ بهێتە وەرگرتن».

دوهی ئێكشەمبی 12-5-2024، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل لەتیف رەشید، سەرۆك كۆمارێ ئیراقێ كر. د كۆمبوونەكێدا ب بەرهەڤبوونا قوباد تالەبانی، جێگرێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، هەردو ئالی د هەڤڕابوون ل سەر پێدڤی وگرنگییا رێزگرتنێ ل سیستەمێ فیدرالییا ئیراقێ و قەوارەیێ دستووریێ هەرێما كوردستانێ و چارەسەركرنا كێشەیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرال ل سەر بنەمایێ دستووری و رێككەفتنان. هەروەسا دوپاتی ل ئەوێ چەندێ هاتە كرن سەرۆك كۆمار، دەستهەلاتێن خوە وەكو پارێزەرێ دستووری، ژ پێخەمەت پاراستن و دابینكرنا مافێن دستووریێن هەرێما كوردستانێ بكاربینیت.